Linguistics

Рең түсиниги бизди қоршаған орталық, тәбият ҳәм предметлерге байланыслы келип шыққан. Сонлықтан, ақ реңди булт ҳәм қар менен, қара реңди жер, түн, қуслар менен, қызыл реңди қан, от пенен, жасыл реңди бәҳәр, тоғай ҳәм тереклер менен, көк реңди аспан ҳәм суў менен, сары реңди қуяш, бийдай менен салыстырады. Тийкарғы рең билдириўши сөзлерге ақ, қара, қызыл, көк, жасыл, сары, қоңыр, сур реңлер киргизиледи. Сондай-ақ, тәбиятта ушырасатуғын реңлер илимпазлар тәрепинен еки түрге –ахроматикалық ҳәм хроматикалық реңлерге бөлинеди. Ахроматикалық реңлерге ақ, қара ҳәм сур реңлер, ал хроматикалық реңлерге қызыл, көк, жасыл, сары,қоңыр реңлер киргизиледи[1,11]

Ҳозирги туркий тилларда мавжуд бўлган жуфт сўзлар, умуман, сўзнинг морфологик шакли қадимги туркий тил давридаёқ морфологик жиҳатдан шаклланган. Қадимги туркий тил намуналарининг барчасида сўзларнинг жуфтлашган ҳолда янги ясама сўзларни ҳосил қилишини мисол сифатида келтиришимиз мумкин. Қадимги туркий тилда ҳам худди замонавий туркий тиллардаги каби жуфт сўзлар орқали айтилмоқчи бўлган фикр, мазмун, маъно таъкидланган, кучайтирилган, умумлаштирилган

Улкен эдебияттын бир тарауы болган каракалпак эдебияты езинин барлык тарийхый дэуиринде баска тууыскан халыклары мэденияты менен ез-ара байланыста, бир-бирине тэсир етиу аркалы есип хэм рауажлана отырып, путкил адамзат мэдениятына езинин пайдалы тэсирин тийгизди. Бул тарауда тийкаргы орынды каракалпак фольклоры, эдебият тарийхы ийелейди. Жэмийеттин алга карай рауажланыуына байланыслы, керкем сез тэжирийбесинин есиуи, эстетикалык зауыктын жетилисиуи эдебият хэм керкем енерде хэр кыйлы жанрлардын пайда болыуына алып келди. Эстетикалык зауыктын кушейиуи менен ауыз эдебияты пайда болып, ол жазба эдебиятын кэлиплесиуине хэм рауажланыуына жол таярлады.

Қарақалпақстан Республикасының турақлы раўажланыў факторлары ретинде 1991-2016 жылларда социал-экономикалық турмысында жҥз берип атырған қубылысларды ҳәм жетискеликлерди сәўлелендириўши, бунда тийкарынан кәрхана мекеме ҳәм басқада хожалық жҥргизиўши субъектлердиң жумыслары қарап шығылады. Ғәрезсизлик жылларында социаллық-экономикалық реформалардың барысы санаат аўыл хожалығы ҳәм жәмийетлик салаларда әмелге асрылып атырған реформалар ӛзиниң нәтийежесин кӛрсетпекте.

ХХI аср техника ва технологияларнинг ривожланган даври сифатида намоён бўлди, бугунги кунда замонавий технологиялар жамиятнинг барча соҳаларига кириб борди. Бу тенденция бошқа соҳалар қатори таълимга ҳам
таъсир кўрсатди. Ушбу техника ва технологиялар таълим сифатини оширди, имкониятларни янада кенгайтирди, шу билан бирга, таълим беришнинг янги
уфқларини очди. “ХХI асрда технологияларни қўллаш кўплаб соҳалар, жумладан, таълим соҳасида муҳим масала саналади. Бунинг сабаби шундаки, технология аксарият мамлакатларда билимларни узатиш магистралига
айланди” [1, p. 175]. Замонавий технологияларнинг жамиятнинг турли соҳаларида келтирган улкан фойдалари ва қулайликлари, шубҳасиз, таълимда ҳам худди шундай самараларга эришиш мумкинлигини англатади. “Саноат
давридан рақамли асрга ўтиш жараёни амалга ошаётган вақтда таълим муассасалари ушбу ўзгаришга қандай уйғунлашиши ва зарур мослашишни қандай таъминлаши кераклиги масаласи тобора муҳим аҳамият касб этмоқда

Ушбу мақолада сўз бирикмаларининг ўз маъносида ёки кўчма маънода келиши, шунингдек, факатгина фразеологизм маъносидагина қўлланиладиган турғун бирикмалар ҳақида сўз боради.

Концепт «патриотизм» является одним из ключевых в русской картине мира. Изучение концепта «патриотизм» с точки зрения лингвистики проводилось на примере различных дискурсов, фразеологического и паремиологического материала [Кашапова, 2014].

В этой статье исследуется теоретические основы и практическое применение метаязыка в сравнительной лингвистике. В ней подчеркивается его роль в обеспечении типологической классификации, синтаксического сравнения и теоретического моделирования в языковых традициях. Также рассматриваются проблемы, связанные с лингвистической предвзятостью и межкультурным концептуальным расхождением.

Использование песен и влияние музыки на создание благоприятной атмосферы в классе для изучения иностранного языка было исследовано и доказано многими учеными. [1, 2, 3] Согласно наблюдениям, проведенным во время уроков английского языка в Государственной консерватории Узбекистана, преподаватели в целом поддерживают идею использование музыки на уроках, с учетом того, что для студентов музыка является частью их повседневной жизни. Исследование имело целью установить, насколько эффективно и рационально строить уроки изучения иностранного языка с использованием музыки именно для тех, кому каждый день приходится заниматься музыкой по своей специальности.

В последние годы осуществляются широкомасштабные реформы не только в экономической сфере, но и в области образования независимого Узбекистана. На втором этапе программы осуществляется "шаг за шагом, национальной системы образования в подготовке новых кадров", выставляя новые педагогические технологии и укрепление материально-технической базы среднего образования и высшего образования присваиваются славное задания. В настоящее время, новые учебные материалы и образовательные технологии рассматривается, как простой способ добраться до слушателя, и это может способствовать повышению качества образовательного процесса.

Дунёни билиш жараёнида тилларни қиёслаш ниҳоятда катта аҳамиятга эгадир, чунки қиёслаш ҳар қандай тафаккурдаги англашнинг асосидир. Дунёдаги ҳамма нарсаларни қиёслаш орқали биламиз

Синтактик бирликлардан бўлган – гап, сўз бирикмаси ва оборотлар бир қараганда бир-биридан кескин фарқ қилсада, иккинчи томондан уларнинг бири
иккинчисининг ўрнида қўлланиш имкониятига эга. Эргаш гап структурасини ихчамлаштириш натижасида эргашган қўшма гап содда гапга тенглашади. Эргаш гап
ихчамлаштирилаётганда унинг асосий мазмуни сақланиб қолиниши керак. Бу турли хил структурага эга бўлган конструкцияларни бир-бири билан алмаштиришнинг асосини ташкил этади. Бу жараёнда модаллик тушунчаси ҳам бирлаштирилиб, иккита
предикативлик линияси биттага айлантирилади ва натижада қўшма конструкция ўрнини содда ихчам синтактик бирлик эгаллайди.

В статье рассматривается роль эмоционального интеллекта в языковой системе с акцентом на особенности русских речевых конструкций. Анализируются механизмы выражения эмоций в русском языке, особенности лексико-грамматических средств, интонационных вариантов и стилистических приёмов. Проводится сравнительный анализ с другими языками, что позволяет выявить культурно-языковые особенности эмоциональной коммуникации. Результаты исследования способствуют углублению понимания взаимосвязи языка и эмоционального восприятия, а также расширяют представления об универсальности и специфике эмоционального интеллекта в межкультурном общении.

Президентимиздиң Жоқары билимлендириў системасын 2030 жылға шекем раўажландырыў концепциясын тастыйықлаў ҳаққындағы пәрманында, тараўды жаңаландырыўдың баслы бағдарларын белгилеў, заманагӛй билим ҳәм жоқары мәнаўий пазийлетлерге ийе, ғәрезсиз пикирлей алатуғын жоқары тәжирийбели кадрларды таярлаў процессин сапа жағынан жаңа басқышқа кӛтериў, жоқары билимлендириўди модернизация етиў, жаңа тәлим технологияларына тийкарланған ҳалда социаллық тараў ҳәм экономика тармақларын раўажландырыў мақсетинде бир қанша анық бағдарлар белгилеп қойылған [Ўз.Рес.През.Фармони. ПФ-5847, 2019: 6].

Данный тезис продолжает серию исследований особенностей реализации элокутивно-экспрессивного механизма лингвориторической компетенции в дискурсивном пространстве. В рамках данного исследования подвергаются изучению особенности реализации экстралингвистического уровня элокутивно-экспрессивного механизма лингвориторической компетенции в научном дискурсе Ю.М. Лотмана о проблеме текста.

Фанлараро экологик таълим- тарбия жараёнида инвариант ва вариатив дидактик функцияларни таъминлаш педагогик муам- молардан хисобланади. Вариатив дидактик функциялар дейил- ганда, фанлараро экологик таълим ва тарбия мазмунини ҳар хиллаштириш хамда янгилаш тушунилади.

Қазіргі қоғамда әлеуметтік-экономикалық жаңарулардың, құндылықтар  мен сұранымдардың сапалық өзгерістері кезінде  педагогикалық ұжымдарға педагогикалық процестерді жаңа технологиялар негізінде таңдауға және құруға мүмкіндік беретін білім жүйесін жаңғырту ерекше маңызға ие.

Қазіргі кездегі Қазақстанда болып жатқан өмірдің барлық саласындағы оң өзгерістер жалпы қоғам мүшелерімен әсіресе өскелең ұрпақпен жүргізілер тәлім-тәрбие жұмысының мазмұнына ғана емес, әдіс-тәсілдеріне де маңызды өзгерістер жасау қажеттілігін талап етіп отыр Жалпы білім беретін орта мектеп пәндерінің ішінде оқушыларға тәлім-тәрбие беруде шет тілі пәнінің де мүмкіндіктері зор болғандықтан, шет тілін оқытудың ерекшеліктерін ескере отырып, жетекші функцияның негізінде барлық функцияларды жүйелі түрде оқыту міндеті тұр. Шет тілін оқытудың қазіргі кездегі жетекші мақсаты ол: 1) коммуникативтік, 2) білім беру, 3) тәрбиелік, 4) дамыту функцияларын жүзеге асыру

Буюк инглиз драматурги ва шоири Вильям Шекспир асарлари таржимасига кўплаб таржимонлар мурожаат қилган. Айниқса унинг сонетларига кўп аҳамият берилган. Шекспирнинг энг кўп таржима қилинган сонети 66-сонет
бўлиб, у рус тилига бир неча бор А. Соколовский, Н. Гербель, Ф. Червинский, М. Чайковский, Б. Пастернак, О. Румер, С. Маршак томонидан ўгирилган.

Ертедеги әдебий байланыслар ҳәм мәдений бирге ислесиў байланыслары сөз өнериниӊ раўажланыўы ушын кепил ўазыйпасын атқарған. Неге дегенде, өз-ара қатнаслар миллет туйғысы ҳәм руўхыйлық аймағын байытып, дөретиўшилик философиясыныӊ тереӊлесиўине мүмкиншилик жаратады. Тийкарында, «Әдебий байланыслардыӊ нәтийжесинде белгили бир миллетке тән әдебий ҳәдийсе ҳәм дәстүрлер екинши бир халықтыӊ мәнаўий-эстетикалық мүлкине айналады, көркем көзқарасларыныӊ жетилисиўин тәмийнлейди. Бунда көркем аўдарма үлкен ўазыйпаны атқарады» [1]. Дәслепки дәстүрлер ҳәм поэтикалық тәжирийбениӊ тереӊлесиўи әсиресе, усы аўдарма әмелияты менен көлем, салмақты пайда етеди. Себеби, онда контакт ҳәм генетикалық улыўмалық тийкарғы орынға шығады. Ғәрезли ҳәм ғәрезсиз байланыстырылған әдебий мазмун белгили бир идея-эстетикалық басқышты пайда етеди. Усы мәнисте, бул ҳәдийсе жанр рәӊбәреӊлигине ҳәм мәнаўий ҳаўазлылыққа жол ашады. Онда дүньяға көзқарас, сүўретлеў, баянлаў ҳәм де усыл дөретиўшилик уйғынлығын жүзеге шығаратуғын тийкарға айналады [2]

Мазкур мақолада Олий таълим муассаларида бўлажак чет тили ўқитувчиларини социолингвистик компетентлигини ривожлантиришга эътибор қаратилган

В данной работе рассматривается использование цифровых технологий для поддержки дошкольников, изучающих второй язык. Особое внимание уделяется анализу различных подходов к обучению детей в билингвалъной среде с применением современных интерактивных инструментов. Рассматриваются основные аспекты внедрения цифровых приложений, таких как мобильные платформы и игры, которые помогают развивать языковые навыки и стимулируют интерес к обучению. Предоставляется подробный обзор результатов использования цифровых технологий в дошкольном образовании, а также влияние таких методов на развитие коммуникативных и когнитивных способностей детей. В статье анализируются как положительные эффекты, такие как повышение мотивации и улучшение запоминания материала, так и возможные риски, связанные с чрезмерной зависимостью от технологий. Работа предоставляет важные рекомендации для педагогов и разработчиков образовательных программ по эффективному использованию цифровых ресурсов в обучении детей.

Данная статья посвящена бурному развитию когнитивно-дискурсивного направления в языкознании, выделению новых категорий и более глубокому запрету существующих. Когнитивный анализ языковой деятельности и единиц языковой системы свидетельствует о том, что язык, являющийся результатом мышления человека, обобщает и выражает знания, обладающие свойством оценки в процессе обработки, хранения и передачи объективных знаний о действительности

Адабиѐт тарихидан яхши маълумки, адабий алоқалар, таржимачилик, илғор адабиѐтларнинг ҳаѐтбахш анъаналарини ўзлаштириш барча замонларда ҳам миллий адабиѐтларнинг кейинги равнақини белгилаб келган. Профеcсор Муҳаммаджон Холбековнинг ―ХХ аср жаҳон адабиѐти манзаралари‖ 39 номли тадқиқоти кейинги йилларда ўзбек адабиѐтшунослигида бу борада яратилган муҳим манбалардан ҳисобланади.
Маълумки, ХХ аср жаҳон адабиѐти бир-биридан кескин фарқ қилувчи иккита катта йўналишда ривожланди. Бири собиқ иттифоқнинг социалистик реализм адабий йўналишига асосланган адабиѐти бўлса, иккинчиси ғарб ижодий оламини қамраб олган модернизм методидир. Соцреализм адабиѐти ва адабиѐтшунослиги деярли мустақиллик йилларигача
модернизм санъатини тан олмай келди.

Мамлакатимизда хорижий тилларни ўргатиш бўйича келажак учун мустаҳкам пойдевор бўладиган янги тизимни йўлга қўйиш вақти-соати келди. Биз рақобатдош давлат қуришни ўз олдимизга мақсад қилиб қўйган эканмиз, бундан буён мактаб, лицей, коллеж ва олий ўқув юрти битирувчилари камида 2 та чет тилини мукаммал билишлари шарт. Бу қатъий талаб ҳар бир таълим муассасаси раҳбари фаолиятининг асосий мезонига айланиши лозим