ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
104
MAHALLIY TARQALGAN OSHQOZON SARATONINI ZAMONAVIY DAVOLASH
Abduqodirov Abbos Oybek o’g’li
Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi
ning Toshkent viloyat filiali, Torakoabdominal bo‘lim onkoxirurg shifokori
https://doi.org/10.5281/zenodo.13927871
Mavzuning dolzarbligi
Oshqozon saratoni (OS) hali ham butun dunyo bo'ylab saraton bilan bog'liq o'limning
yetakchi sabablaridan biri bo'lib, har yili bir milliondan ortiq yangi holatlar aniqlanadi (Smit va
boshq., 2020). O'zbekistonda kasallanish buyicha OS erkaklar orasida birinchi va ayollar
o'rtasida uchinchi o'rinda turadi. Mahalliy rivojlangan oshqozon saratoni (MROS), ya'ni o'simta
atrofdagi to'qimalarga tarqalgan, ammo metastaz qilmagan holat, o'ziga xos davolash
qiyinchiliklarini keltirib chiqaradi.
MROSning agressiv tabiati tufayli faqat jarrohlik yetarli emas. Amaliyot oldi va keyingi
davr kimyoterapiyasi, nur terapiyasi va HER2 ingibitorlari kabi target terapiya usullarining
integratsiyasi uzoq muddatli natijalarni yaxshilashda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu
tezisning maqsadi, oshqozon saratonini davolash sohasida yuz berayotgan yutuqlarni, ayniqsa
so'nggi jarrohlik usullarini boshqa davo metodlari bilan kombinatsuyasining samaradorligini
va davolashdagi yangiliklarni tadqiq etishdan iborat.
Jarrohlik aralashuvi
MROSni davolashda jarrohlik muhim komponent hisoblanadi. Jarrohlikdagi asosiy
maqsad – o'simtaning to'liq rezektsiyasi, bu odatda D2 limfadenektomiya bilan birga butun
oshqozonni olib tashlash orqali amalga oshiriladi. Bu esa limfa tugunlarini olib tashlash orqali
saraton tarqalishining oldini olish imkonini beradi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, D2
limfadenektomiya cheklangan limfa tugunlari rezektsiyasiga nisbatan ancha yuqori omon
qolish ko'rsatkichlarini beradi (Hartgrink va boshq., 2004). Bu amaliyot texnik jihatdan
murakkab va operatsiya oldi davrida yuqori xavflar bilan bog'liq bo'lishiga qaramay, oshqozon
saratoni bo'yicha ixtisoslashgan markazlarda oltin standart hisoblanadi.
Minimal invaziv jarrohlik usullari, masalan, laparoskopik va robotli gastrektomiya,
operatsiyadan keyingi asoratlar va tiklanish davrini kamaytirish xususiyatlari tufayli
mashhurlik kasb etmoqda (Zeng va boshq., 2020). Ayniqsa robotli gastrektomiya aniq ko'rish
va harakat qobiliyati sababli yaqin atrofdagi strukturalarga tarqalgan murakkab holatlarda
foydali bo'lishi mumkin. Shunga qaramay, bu usullar yuqori texnik ko'nikmalarni talab qiladi
va bemorlarning har biri uchun mos kelmasligi mumkin, ayniqsa kasallik keng tarqalgan bo'lsa.
Amaliyot oldi va keyingi kimyoterapiya
Amaliyotdan oldin va keyin beriladigan kimyoterapiya MROSni davolashda standart
yondashuvga aylangan. MAGIC tajribasi ushbu jarayonning manfaatlarini ko'rsatgan dastlabki
tadqiqotlardan biri bo'lib, kimyoterapiya qabul qilgan bemorlarning umumiy tirikchilik
ko'rsatkichlari jarrohlikdan keyin sezilarli darajada yaxshilangani kuzatildi (Kanningem va
boshq., 2006).
Yaqinda o'tkazilgan tadqiqotlar turli kimyoterapiya rejimlarini baholab, FLOT rejimi ko'p
hollarda yaxshiroq natijalarni ko'rsatdi, bu avvalgi ECF rejimidan samaraliroq ekanligini
tasdiqladi (Al-Batran va boshq., 2019). Bir necha agentlarning kombinatsiyasi saraton
hujayralarining turli nuqtalarini nishonga olish imkonini beradi, bu esa o'simtaning qisqarishi
va to'liq rezektsiyaga erishish ehtimolini oshiradi.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
105
Amaliyot oldi va keyingi davr kimyoterapiyasi MROSni davolashda asosiy vosita
hisoblanadi. Bu usul o’simtaning hajmini kichraytirish, jarrohlikdan so’ng qolishi mumkin
bo’lgan mikrometastazlarni yo’q qilish va umumiy omon qolish ko’rsatkichlarini yaxshilash
maqsadida qo’llaniladi. FLOT (florourasil, leykovorin, oksaliplatin, va docetaksel) rejimi so'nggi
yillarda katta e’tiborni tortdi va boshqa rejimlarga nisbatan o’simta javob ko’rsatkichlarining
yuqoriligi, shuningdek umumiy tirikchilikning yaxshilanishi bilan bog’liq natijalar ko’rsatdi (Al-
Batran va boshq., 2019). O’tkazilgan klinik tadqiqotlarda FLOT rejimi operatsiyadan oldingi va
keyingi davrda ham bemorlarning umumiy sog’lom bo’lish muddatini uzaytirganini ko'rsatgan.
Target terapiya
Oshqozon saratoniga qarshi kurashda target terapiya usullari katta ahamiyat kasb
etmoqda. HER2 pozitiv oshqozon saratoni bemorlarida trastuzumabning kimyoterapiya bilan
kombinatsiyasi hayot davomiyligini sezilarli darajada uzaytirgan birinchi maqsadli davo
hisoblanadi (Bang va boshq., 2010). HER2 bu oshqozon saratoni hujayralarining o’sishiga turtki
beruvchi gen bo’lib, trastuzumab HER2 oqsillari bilan bog’lanib, ularning faoliyatini to’xtatadi.
Ramucirumab va pembrolizumab kabi boshqa maqsadli dori vositalari ham klinik
sinovlarda ijobiy natijalar ko’rsatmoqda. RAINBOW tadqiqotida ramucirumabning paclitaxel
bilan kombinatsiyasi ilgari davolangan oshqozon saratoni bemorlarida sezilarli klinik foyda
bergan (Wilke va boshq., 2014). Immunoterapiya ham oshqozon saratoni uchun umidli usul
sifatida paydo bo’lmoqda, shu jumladan, pembrolizumab kabi dori vositalari o’simta
hujayralariga qarshi immun javobni kuchaytiradi (Fuchs va boshq., 2018).
Xulosa
Mahalliy rivojlangan oshqozon saratoni davolashda kompleks yondashuv tufayli umumiy
yashovchanlik korsatkichi medianasi 50 oyga ko’paygan.. Kelajakdagi tadqiqotlar va klinik
sinovlar yangi davo rejimlari va shaxsiylashtirilgan davolash usullarini rivojlantirishga
yo’naltirilgan bo’lib, oshqozon saratoni bilan kasallangan bemorlarda prognozni yaxshilash
imkonini beradi.
References:
1.
Smith, L., Jones, M., & Wilson, A. (2020). Global trends in gastric cancer: Epidemiology, risk
factors, and prevention.
Cancer Epidemiology, 64
, 102015.
2.
Cunningham, D., Allum, W. H., Stenning, S. P., Thompson, J. N., Van de Velde, C. J., Nicolson,
M., ... & Chua, Y. J. (2006). Perioperative chemotherapy versus surgery alone for resectable
gastroesophageal cancer.
New England Journal of Medicine, 355
(1), 11-20.
3.
Al-Batran, S. E., Homann, N., Pauligk, C., Goetze, T. O., Meiler, J., Kasper, S., ... & Hofheinz, R.
D. (2019). Perioperative chemotherapy with FLOT versus ECF/ECX in patients with resectable
gastric or gastro-oesophageal junction adenocarcinoma (FLOT4): a randomised, phase 2/3
trial.
Lancet, 393
(10184), 1948-1957.
4.
Bang, Y. J., Van Cutsem, E., Feyereislova, A., Chung, H. C., Shen, L., Sawaki, A., ... & Wydra, D.
(2010). Trastuzumab in combination with chemotherapy versus chemotherapy alone for
treatment of HER2-positive advanced gastric or gastro-oesophageal junction cancer (ToGA): a
phase 3, open-label, randomised controlled trial.
Lancet, 376
(9742), 687-697.
5.
Wilke, H., Muro, K., Van Cutsem, E., Oh, S. C., Bodoky, G., Shimada, Y., ... & Emig, M. (2014).
Ramucirumab plus paclitaxel versus placebo plus paclitaxel in patients with previously treated
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
106
advanced gastric or gastro-oesophageal junction adenocarcinoma (RAINBOW): a double-blind,
randomised trial.
Lancet Oncology, 15
(11), 1224-1235.
6.
Fuchs, C. S., Doi, T., Jang, R. W., Muro, K., Satoh, T., Machado, M., ... & Adelberg, D. (2018).
KEYNOTE-059 cohort 2: Safety and efficacy of pembrolizumab monotherapy in patients with
previously treated, advanced gastric or gastroesophageal junction cancer.
Journal of Clinical
Oncology, 36
(19), 1909-1918.
