ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
12
ЗЎРИҚИШДАГИ БОШ ОҒРИҚЛАРИДА КЛИНИК-НЕВРОЛОГИК,
ЎЗГАРИШЛАР
Ҳотамов Бекзоджон Фарҳодович
Бухоро давлат тиббиёт институти
https://doi.org/10.5281/zenodo.14824428
Дунёда олиб борилган кўп тармоқли изланишлар шуни кўрсатадики,
зўриқишдаги бош оғриғида иммун тизим ва вегетатив тизимда ўзгаришлар
динамикада турлича намоён бўлади, ҳамда ўзига хос симптомокомплекс билан намоён
бўлади. Шуни ҳисобга олган ҳолда, зўриқишдаги бош оғриқлари тез- тез эпизодик ва
сурункали
турида
беморлардаги
клиник-неврологик,
нейропсихологик,
психовегетатив,
постурал
бузилишлар,
нейрофизиологик
ва
нейровизуал
ўзгаришларни солиштирма ташхиси, беморларни эрта ташхислаш, этиопатогенетик
асосланган даволаш ва профилактика усулларини таклиф этиш, даволаш
самарадорлигини баҳолаш усулларини ишлаб чиқишни такомиллаштириш алоҳида
аҳамият касб этади.
ЗБО мавжуд беморлар клиник-неврологик холати натижалари таҳлил қилинган.
ЗБО мавжуд беморларда оғриқ жойлашуви, продром ва постдром белгиларнинг
баҳоланиши натижасида олинган натижалар кўрсатиб берилган. ЗБО беморларида
коморбид бузилишлар ўрганилган (1-жадвал).
1-жадвал
Тадқиқот гурухларида коморбид бузилишларнинг намоён бўлиши
Коморбид бузилишлар
1-гурух
2-гурух
2
пирсон
abs
M±m,%
abs
M±m,%
2
p
Эмоционал
бузилишлар
ДО
40
55,56±5,86
31
68,89±6,9
2,063 0,151
Макнемар мезони
p
0,000
0,000
Уйқу бузилишлари
ДО
65
90,28±3,49
26
57,78±7,36 16,923 0,000
Шундай қилиб, СЗБО беморларида коморбид бузилишлардан уйқу бузилишлари
устунлик қилса, тез-тез эпизодик зўриқишдаги бош оғриқларида эмоционал
бузилишлар устунлик қилган. Касалликка олиб келадиган омиллар ўрганилганда 1-
гурух беморларида стресс 91,67±3,26%, ноқулай жойлашув 12,5±3,9%, метеосезгирлик
12,5±3,9%, озиқ-овқат махсулотлари 1,39±1,38% сабаб бўлгани аниқланган. 2- гурух
беморларида стресс 86,67±5,07%, ноқулай жойлашув 15,56±5,4%, метеосезгирлик
4,44±3,07%, озиқ-овқат махсулотлари 2,22±2,2% сабаб бўлгани аниқланган.
Шундай қилиб, ҳар иккала гурух беморларида касалликка олиб келувчи
омиллардан стресс ва тананинг ноқулай жойлашуви сабаб бўлган. Бош оғриғига сабаб
бўладиган триггер омиллар ўрганилганда 1- гурух беморларида хайз цикли меъёрда
8,33±3,26%, спиртли ичимликлар қабул қилиши 15,28±4,24%, психоэмоционал стресс
97,22±1,94%, иссиқ ёки совуқ таъсири 9,72±3,49%, назал воситалар қабул қилиш
8,33±3,26%, флуоксетин қабул қилиш 22,22±4,9% холатда сабаб бўлган.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
13
References:
1.
Steiner TJ, Stovner LJ, Vos T, Jensen R, Katsarava Z. Migraine is first cause of disability in
under 50s: will health politicians now take notice? The Journal of Headache and Pain. 2018;
19: 17.
2.
Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS). The
International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia. 2018; 38 (1): 1–
211.
3.
Philip R. Holland Headache and sleep: Shared pathophysiological mechanisms.
Cephalalgia. 2014; 34 (10): 725–744.
4.
Robert C, Bourgeais L, Arreto C-D, Condes-Lara M, Noseda R, Jay T, Villanueva
L. Paraventricular hypothalamic regulation of trigeminovascular mechanismsinvolved in
headaches. J Neurosc. 2013; 33: 8827–8840.
5.
Goadsby P. J. Putting migraine to sleep: Rexants as a preventive strategy. Cephalalgia.
2015; 35 (5): 377–378.
6.
Evers S. Special Issue on Headache and Sleep. Cephalalgia. 2014; 34 (10): 723–724.
7.
Lund N, Westergaard ML, Barloese M, Glumerand S, Jensen R. Epidemilogy of concurrent
headache and sleep problems in Denmark. Cephalalgia. 2014; 34 (10): 833–845.
8.
Morgan I, Eguia F, Gelaye B, Peterlin B, Tadesse M, Lemma S, Berhane Y, Williams
M. Sleep disturbances and quality of life in Sub-Saharan African migraineurs. The Journal of
Headache and Pain. 2015; 16: 18.
9.
Song T-J, Yin CH, Cho SI, Yang KI, Chu MK. Short sleep duration and poor sleep quality
among migraineurs. A population based study. Cephalalgia. 2018; 38 (5): 855–864.
10.
Engstrøm M et al. Sleep-related and non-sleep-related migraine: interictal sleep quality,
arousals and pain thresholds// The Journal of Headache and Pain 2013, 14: 68.
11.
Krisoffersen ES, Stavem K, Lundqvist C, Russel MB. Excessive daytime sleepiness in
chronic migraine and chronic tension-type headache from general population. Cephalalgia.
2018; 38 (5): 993–997.