IMPLANTLAR, MIKROBLARGA QARSHI FAOLLIK VA TRAUMEL SGA ASOSLANGAN AGENTNING SITOTOKSIKLIGI BO'LGAN BEMORLARDA OG'IZ MIKROFLORASINI TEKSHIRISH USULLARI

ILM-FAN VA INNOVATSIYA

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/si

10

IMPLANTLAR, MIKROBLARGA QARSHI FAOLLIK VA TRAUMEL SGA

ASOSLANGAN AGENTNING SITOTOKSIKLIGI BO'LGAN BEMORLARDA OG'IZ

MIKROFLORASINI TEKSHIRISH USULLARI

Ismatov Farrux Aslidinovich

Samarqand davlat tibbiyot universiteti Og’iz bo’shlig’i va dental implantologiya

kafedrasi assistenti, PhD, Samarqand, O‘zbekiston

E-mail:farruxismatov87@gmail.com

ORCID: https://orcid.org/0009-0005-6424-0489

Bekmurodov Luqmon Rustamovich

Samarqand davlat tibbiyot universiteti Og’iz bo’shlig’i va dental implantologiya

kafedrasi assistenti, PhD, Samarqand, O‘zbekiston

Ibodov Ulmas Ergash o’g’li

Samarqand davlat tibbiyot universiteti Og’iz bo’shlig’i va dental implantologiya

kafedrasi magistranti

https://doi.org/10.5281/zenodo.15068030

Annotatsiya.

Ushbu tezisda implantlar o'rnatilgan bemorlarda og'iz mikroflorasini

tekshirish usullarini, mikroblarga qarshi faol moddalarning va Traumel® asoslangan
preparatlarning ta'sirini tahlil qiladi. Implantlar va mikroblarga qarshi preparatlarning og'iz
mikroflorasiga bo'lgan ta'siri, infektsiyalar va yallig'lanishlar bilan bog'liq xavflarni
kamaytirish va samarali davolash usullarini ishlab chiqish uchun muhimdir. Maqolada og'iz
mikroflorasining holatini aniqlashda ishlatiladigan mikrobiologik madaniyat usuli, PCR, 16S
rRNA tahlili va antibiotik sezgirlik testi kabi ilg'or usullar keltirilgan. Shuningdek, Traumel®
preparatining sitotoksik ta'siri va og'iz mikroflorasiga bo'lgan ta'siri haqida ham fikrlar taqdim
etiladi. Tadqiqotlar va amaliy yondashuvlar yordamida og'iz mikroflorasining muvozanatini
saqlash va bemorlar sog'lig'ini qo'llab-quvvatlash uchun yangi usullarni izlash zarurati
ko'rsatilgan.

Kalit so'zlar:

og'iz mikroflorasi, mikroblarga qarshi faol moddalar, sitotoksiklik,

mikrobiologik madaniyat, PCR, 16S rRNA tahlili, mikroflora muvozanati, imunologik ta'sir.

Abstract.

This thesis analyzes the methods of examining the oral microflora in patients

with implants, the effect of antimicrobial active substances and Traumel®-based preparations.
The effect of implants and antimicrobial preparations on the oral microflora is important for
reducing the risks associated with infections and inflammations and developing effective
treatment methods. The article presents advanced methods used to determine the state of the
oral microflora, such as the microbiological culture method, PCR, 16S rRNA analysis and
antibiotic susceptibility testing. It also presents considerations on the cytotoxic effect of the
Traumel® preparation and its effect on the oral microflora. The need to search for new methods
to maintain the balance of the oral microflora and support the health of patients is shown
through research and practical approaches.

Key words:

oral microflora, antimicrobial active substances, cytotoxicity, microbiological

culture, PCR, 16S rRNA analysis, microflora balance, immunological effect.

ILM-FAN VA INNOVATSIYA

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/si

11

Kirish.

Og'iz mikroflorasi inson organizmida eng murakkab va dinamik ekotizimlardan

biridir. U o'zgaruvchan ekologik sharoitlarga mos ravishda, turli xil mikroorganizmlar –
bakteriyalar, zamburug'lar, viruslar va protozoalardan tashkil topgan. Og'iz mikroflorasining
holati, nafaqat og'iz salomatligi, balki umumiy sog'liqni saqlashda ham muhim ahamiyatga ega.

Implantlar va mikroblarga qarshi faol moddalarning ta'siri og'iz mikroflorasiga bevosita

ta'sir ko'rsatishi mumkin. Shu bilan birga, Traumel® kabi sitotoksik moddalarning
yallig'lanishga qarshi ta'siri va ularga oid potentsial zararlar ham diqqatga sazovordir.

Peri-implantat to'qimalarida yallig'lanish asoratlari bo'lgan og'iz mikroflorasining

xususiyatlarini o'rganish uchun 113 bemordan patologik o'choqlarning tarkibi standart usul
bo'yicha olingan, ular quyidagilarni o'z ichiga olgan: implantlardan ortopedik tuzilmani olib
tashlash (rasm. 1a), implantlarning abutmentlaridan blyashka mexanik ravishda olib
tashlanishi, paxta roliklari bilan materialni yig'ish zonasini tupurikdan izolyatsiya qilish,
yumshoq to'qima nuqsoni zonasiga bir nechta steril qog'oz pinlarni (pinlarni) kiritish (rasm.
12b), steril pimlarni yallig'lanish o'chog'ining tarkibi bilan 20 soniya davomida namlash, steril
cımbızlar yordamida pinni Brain Heart Infusion Brother (Hi Media Laboratories Pvt.Ltd,
Hindiston) (bakteriyalarning hayotiy shakllarini saqlab qolish kafolati uchun bir nechta
naychalar) (jadval 1), o'sish muhiti bilan naychalarning zich yopilishi (rasm. 12V), oldindan
to'ldirilgan stikerlar yordamida naychalarni tezkor belgilash (raqamlash, bemorning ismi,
material olingan sana), anaerostatdagi probirkalarni anaerobizatsiya qilish (rasm. 12g),
mikromir

nodavlat

notijorat

tashkilotining

mikrobiologiya

laboratoriyasiga

tashish«Микромир».

1-jadval

Tarkibi

m210

gramm/ litr

m1036

gramm/ litr

m1037

gramm/ litr

buzoq miya Infuzioni

200,00

200,00

200,00

go'sht infuzioni (mol go'shti)

250,00

250,00

250,00

Proteozopepton

10,00

10,00

10,00

Glyukoza

2,00

2,00

2,00

Natriy xlorid

5,00

5,00

5,00

Natriy gidrofosfat

2.50

2.50

2.50

Agar-Agar

-

1.00

-

yakuniy pH qiymati

7.4 ± 0.2

7.4 ± 0,2

7,4 ± 0,2

(25°C da)

Состав питательной среды Brain Heart Infusion Broth o'sish muhitining tarkibi

ILM-FAN VA INNOVATSIYA

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/si

12

Shakl 1. Periimplantit uchun mikrobiologik materialni olish: a - klinik holat, b - materialni

olish, C-materialni Brain - heart infusion broth (Traumel s vositasi bilan standart muhit va
muhit) ozuqa muhitiga o'tkazish, g-mikrobiologik materialni ixcham portativ anaerostat AE-0
1 da laboratoriyaga tashish.

Og'iz mikroflorasining ahamiyati. Og'iz mikroflorasi sog'liqni saqlashda muhim rol

o'ynaydi. Sog'lom mikroflora, zararli mikroorganizmlarning o'sishini nazorat qiladi, og'izni
himoya qiladi va immunitet tizimini qo'llab-quvvatlaydi. Og'izda mikroblar va patogenlar
orasidagi muvozanat buzilganda, bu yallig'lanish va infeksiyalarga olib kelishi mumkin, bu esa
tish va gumlar bilan bog'liq turli kasalliklarning rivojlanishiga sabab bo'ladi.

Implantlar va og'iz mikroflorasi.

Implantlar o'zlarining materiallari va joylashuviga

ko'ra mikroblarga qarshi faollikni o'z ichiga oladi. Yangi implantlar o'rnatilganda, mikroblar
uchun potentsial yangi muhit yuzaga keladi. Implantning sirtidagi mikrobial kolonizatsiya
jarayoni mikroflora muvozanatining buzilishiga olib kelishi mumkin, bu esa gingivit,
periodontit yoki implantatsion infektsiyalarni rivojlantirishi mumkin.

Implantlar ustida mikroblar koloniyasi o'sishi tufayli, og'iz mikroflorasini kuzatib borish

va usullarini mukammallashtirish zarur bo'ladi. Buning uchun maxsus tekshiruv usullari kerak
bo'ladi.

Mikroblarga qarshi faollik.

Mikroblarga qarshi faol moddalar, ayniqsa antibiotiklar va

antiseptiklar og'iz mikroflorasiga ta'sir qiladi. Ular bakteriyalarni o'ldirish yoki ularning

ILM-FAN VA INNOVATSIYA

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/si

13

o'sishini to'xtatish uchun ishlatiladi. Ammo, bu moddalar tez-tez ishlatilganda, normal
mikrofloraning muvozanatini buzishi va rezistent bakteriyalarni rivojlantirishi mumkin.

Og'iz mikroflorasining tekshirilishida, mikroblarga qarshi faol moddalarning

mikroorganizmlarga ta'sirini aniqlash uchun bakteriyalarning o'sish darajasini o'lchash,
resistentlik sinovlari va boshqa mikrobiologik usullar qo'llaniladi.

Traumel® va Sitotoksiklik. Traumel®, yallig'lanishga qarshi, immunomodulyatsion va

analjezik ta'siri bilan mashhur bo'lgan bir preparatdir. U asosan yallig'lanish va jarohatlarni
davolashda qo'llaniladi. Traumel®ning og'iz mikroflorasiga ta'siri, ayniqsa uning sitotoksikligi
bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Sitotoksik agentlar normal hujayralarni yoki mikroorganizmlarni
o'ldirishi mumkin, bu esa mikrofloraning o'zgarishiga olib keladi.

Bemorlar, masalan, implantlar o'rnatilganda yoki yallig'lanishni davolash uchun

Traumel® kabi preparatlardan foydalanganda, og'iz mikroflorasining qanday o'zgarishlarini
kuzatish zarur. Trauma va yallig'lanishni davolashda ishlatiladigan agentlarning
mikroorganizmlarga va normal hujayralarga bo'lgan ta'sirini o'rganish uchun quyidagi usullar
ishlatiladi:

Og'iz mikroflorasini tekshirish usullari. Og'iz mikroflorasining holatini tekshirish uchun

bir nechta usullar mavjud. Ularning ba'zilari quyidagilarni o'z ichiga oladi:

Bakteriyalarni ajratish va identifikatsiya qilish uchun og'izdan olingan namunalar

madaniyaga ekilgan bo'ladi. Bu usul, mikroorganizmlarning sonini va turini aniq belgilash
imkonini beradi.

PCR (Polimeraza zanjir reaktsiyasi): Bu usul, maxsus mikroorganizmlarni aniqlash uchun

DNK yoki RNT analizini amalga oshiradi. PCR usuli yordamida patogenlarning mavjudligini va
ularga qarshi karshilikni tezda aniqlash mumkin.

- 16S rRNA tahlili: Mikrobiomni aniqlashning zamonaviy usuli bo'lib, u bakterial turlarni

va ularning mikrofloradagi rolini aniqlash uchun ishlatiladi.

- Mikroorganizmlarga qarshi antibiotik sezgirlik testi: Implantlar va Traumel® kabi

preparatlarning mikroblarga qarshi faolligini aniqlashda antibiotiklar sezgirlik testi yordamida
mikroorganizmlarning qarshiligini o'lchash mumkin.

- Fluoresans tahlil: Og'izda patogen mikroblar mavjudligini aniqlashda, fluorescent

markerlar yordamida mikroorganizmlarning zichligini o'lchash usuli ham qo'llaniladi.

Xulosa.

Og'iz mikroflorasini tekshirish, implantlar, mikroblarga qarshi faollik va

Traumel® asoslangan preparatlarning ta'sirini o'rganishda muhim rol o'ynaydi. Mikroflora
o'zgarishlari va yallig'lanish jarayonlarini kuzatish, samarali davolash usullarini ishlab chiqish
uchun zarur bo'ladi. Ko'p qirrali yondashuvlar va ilg'or texnologiyalar yordamida og'iz
mikroflorasining holatini aniq baholash va bemorlarning sog'lig'ini qo'llab-quvvatlash
imkoniyati mavjud.

Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:

1.

Ismatov, F. (2024). SOME PROBLEMS OF ORGANIZING DENTAL CARE FOR YOUTH AND

ITS IMPORTANCE.

Multidisciplinary Journal of Science and Technology

,

4

(8), 26–30. Retrieved

from

https://mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/1792

ILM-FAN VA INNOVATSIYA

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/si

14

2.

Исматов, Ф. А., Мустафоев, А. А., & Фуркатов, Ш. Ф. (2023). АНАЛИЗ

ЭФФЕКТИВНОСТИ НЕСТЕРОИДНЫХ АНТИВОСПОЛИТЕЛЬНЫХ ПРЕПАРАТОВ ПРИ
ИЗЛЕЧЕНЬЕ ВЕРХНЕЧЕЛЮСТНОГО АЛЬВЕОЛИТА.

THEORY AND ANALYTICAL ASPECTS OF

RECENT RESEARCH

,

1

(12), 49-57.

3.

Исматов, Ф. А., Шодиев, С. С., & Мусурманов, Ф. И. (2020). Анализ изучения

стоматологического

и

общего

здоровья

студентов

вузов

города

самарканда.

Биомедицина ва амалиёт журнали

, (6), 34-39.

4.

Хасанова, Л. Э., & Исматов, Ф. А. (2020). Комплексная социально-гигиеническая

характеристика условий, образа жизни и здоровья студентов. преимущества
обследования студенческой молодежи.

Проблемы биологии и медицины

,

1

, 286-293.

5.

Ismatov, F. A. (2022). Abdullaev TZ METHODS OF APPLICATION OF SINGLE-STAGE

DENTAL IMPLANTS FOR DIFFERENT DEGREES OF ALVEOLAR ATROPHY.

Web of Scientist:

International Scientific Research Journal

,

3

(8), 636-643.

6.

Aslidinovich, I. F., & Abdurasulovich, M. A. (2022). STRUCTURE OF SINGLE-STAGE

DENTAL IMPLANTS FOR VARYING DEGREES OF ALVEOLAR ATROPHY.

World Bulletin of Public

Health

,

10

, 156-159.

7.

Ismatov, F. A. (2020). Comparative tender characteristics of student dental Health

indexes.

ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research

, (10), 11.

8.

Ismatov, F. A. (2023). EVALUATION OF THE EFFICACY OF ALENDRONIC ACID IN DENTAL

IMPLANTATION (literature review).

American Journal of Pediatric Medicine and Health Sciences

(2993-2149)

,

1

(7), 199-202.

9.

Aslidinovich, I. F. (2023). Assessment of the Effectiveness of Alendronic Acid in Dental

Implants.

Central Asian Journal of Medical and Natural Science

,

4

(3), 1186-1188.

10.

Khasanova, L. E., & Ismatov, F. A. (2022). INDICATORS OF ORAL HEALTH AT STUDENTS

OF THE CITY OF SAMARKAND.

Applied Information Aspects of Medicine (Prikladnye

informacionnye aspekty mediciny)

,

25

(4), 13-19.

11.

Ismatov, F. A., & Mustafoyev, A. A. (2022). DRUG TREATMENT WITH NON-STEROIDAL

ANTI-INFLAMMATORY DRUGS JAW ALVEOLITIS.

Frontline Medical Sciences and

Pharmaceutical Journal

,

2

(03), 88-94.

12.

Хасанов, Х. Ш., Исматов, Ф. А., & Мардонова, Н. П. (2022). Применение" prf" в качестве

остеопластического материала при одонтогенных кистах челюстных костей.

Вестник

магистратуры

, (2-1 (125)), 13-14.

13.

Хасанова, Л., & Исматов, Ф. (2021). Результаты комплексного стоматологического

обсследования у студентов высших учебных заведений.

Медицина и инновации

,

1

(1),

108-112.
14.

Ismatov, F. A., & Emilievna, K. L. (2020). Criteria For Evaluating Student Dental Health

Index In Accordance With The «8020» Program Methodology.

The American Journal of Medical

Sciences and Pharmaceutical Research

,

2

(11), 99-105.

15.

Zafarovich, A. T., & Aslidinovich, I. F. (2022). Use of Single-Stage Dental Implants for

Varying Degrees of Alveolar Atrophy.

Central Asian Journal of Medical and Natural Science

,

3

(3),

782-786.

ILM-FAN VA INNOVATSIYA

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/si

15

16.

Ibragimov, D. D., Ismatov, F. A., & Narzikulov, F. A. (2022). Results of Complex Treatment

with Eludril Antiseptic Solution.

Central Asian Journal of Medical and Natural Science

,

3

(3), 689-

690.
17.

Ismatov, F. A., kizi Mardonova, N. P., & Hasanov, K. S. (2022). Morphological experiments

to improve the effectiveness of postoperative rehabilitation of cysts in maxillary bones with"
prf" osteoplastic material.

World Bulletin of Social Sciences

,

7

, 32-34.

18.

Ismatov, F., Ibragimov, D., Gaffarov, U., Iskhakova, Z., Valieva, F., & Kuchkorov, F. (2021).

ASSESSMENT OF RISK FACTORS INFLUENCING DENTAL HEALTH IN HIGHER EDUCATION
STUDENTS.

InterConf

, 721-732.

19.

Ismatov, F. A., & Mustafoyev, A. A. (2022). EVALUATION OF THE EFFECTIVENESS OF

NON-STEROIDAL ANTI-INFLAMMATORY DRUGS IN THE TREATMENT OF MAXILLARY
ALVEOLITIS.

The American Journal of Medical Sciences and Pharmaceutical Research

,

4

(03), 29-

34.
20.

Гаффаров, У. Б., Шодиев, С. С., & Исматов, Ф. А. (2018). ВЛИЯНИЕ ПРЕПАРАТА

«ХОЛИСАЛ ГЕЛЬ» НА ПОСЛЕОПЕРАЦИОННОЕ ТЕЧЕНИЕ У ПАЦИЕНТОВ ПОСЛЕ
УДАЛЕНИЯ РЕТИНИРОВАННЫХ ТРЕТЬИХ МОЛЯРОВ.

ББК 56.6 С 56 СОВРЕМЕННЫЕ

ДОСТИЖЕНИЯ СТОМАТОЛОГИИ: сборник

, 37.

21.

Ismatov, A. F. FORMATION OF SOCIO-CULTURAL COMPETENCE OF FUTURE FOREIGN

LANGUAGE TEACHERS DURING THE EDUCATIONAL PROCESS OF HIGHER EDUCATION.
22.

Ismatov, A. F. THE USE OF INTERACTIVE TECHNOLOGIES IN TEACHING ENGLISH TO

PART-TIME STUDENTS.
23.

Хасанова, Л. Э., Исматов, Ф. А., Ибрагимов, Д. Д., & Гаффаров, У. Б. ОЛИЙ ТАЪЛИМ

МУАССАСАЛАРИ ТАЛАБАЛАРИНИНГ СТОМАТОЛОГИК ҲОЛАТИНИНГ ЎЗИГА ХОС
ХУСУСИЯТЛАРИ.

МЕЖДИСЦИПЛИНАРНЫЙ ПОДХОД ПО ЗАБОЛЕВАНИЯМ ОРГАНОВ

ГОЛОВЫ И ШЕИ

, 182.

24.

Ismatov, F. A., kizi Mardonova, N. P., & Hasanov, K. S. (2022). Morphological experiments

to improve the effectiveness of postoperative rehabilitation of cysts in maxillary bones with"
prf" osteoplastic material.

World Bulletin of Social Sciences

,

7

, 32-34.

25.

Хасанова, Л. Э., & Исматов, Ф. А. (2024). ОСОБЕННОСТИ СТОМАТОЛОГИЧЕСКОГО

СТАТУСА У СТУДЕНТОВ ВЫСШИХ УЧЕБНЫХ ЗАВЕДЕНИЙ.

Multidisciplinary Journal of

Science and Technology

,

4

(4), 97-105.

26.

Фаррух, И. С. М. А. Т. О. В., ЖУМАЕВ, О., КАРИМОВ, Х., & Шавкиддин, И. С. О. М. О. В.

(2024). ВАЖНОСТЬ И БЕЗОПАСНОСТЬ АНТИРЕЗОРБЦИОННЫХ ПРЕПАРАТОВ ДЛЯ
УСПЕШНОГО

ПРОВЕДЕНИЯ

СТОМАТОЛОГИЧЕСКОЙ

ИМПЛАНТОЛОГИИ

У

ПАЦИЕНТОВ.

SAMARALI TA’LIM VA BARQAROR INNOVATSIYALAR JURNALI

,

2

(3), 374-386.

27.

Alimjanovich, R. J., Mukhamatisakovich, I. S., Isamiddinovich, K. A., & Asliddinovich, I. F.

(2023). BASICS OF PREDICTING FACIAL SOX INJURIES IN ATHLETES AND CLINICAL-
IMMUNOLOGICAL PREVENTION.

Novateur Publications

, (12), 1-121.

28.

Исматов, С. Ш., Угли, Т. Ҳ., & Асроров, М. Ю. (2019). СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ

ОТБЕЛКИ ХЛОПКОВОГО МАСЛА.

Экономика и социум

, (1-1 (56)), 535-537.

29.

Ismatov, A. F. FORMATION OF SOCIO-CULTURAL COMPETENCE OF FUTURE FOREIGN

LANGUAGE TEACHERS DURING THE EDUCATIONAL PROCESS OF HIGHER EDUCATION.

ILM-FAN VA INNOVATSIYA

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/si

16

30.

Ismatov, A. F. THE USE OF INTERACTIVE TECHNOLOGIES IN TEACHING ENGLISH TO

PART-TIME STUDENTS.
31.

Ismatov , F., & Umarova , Y. (2024). SOME DISCUSSIONS REGARDING THE

MACROSTRUCTURE AND OSTEOINTEGRATION OF THE JAWS DURING DENTAL
IMPLANTATION.

CONFERENCE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES IN SCIENTIFIC

INNOVATIVE

RESEARCH

,

1

(4),

76–82.

Retrieved

from

https://universalpublishings.com/index.php/cnassir/article/view/53855