ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
50
OLIY TA’LIMDA FAKULTATIV KURSLAR YORDAMIDA TALABALARGA
QO‘SHIMCHA BILIM VA KO‘NIKMALARNI SHAKLLANTIRISH
Mullayeva Shahzodaxon Xayrullo qizi
Osiyo texnologiyalar universiteti assistent o’qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15332556
Annotatsiya.
Ushbu maqolada oliy ta’limda fakultativ kurslarning talabalarga qo‘shimcha
bilim va ko‘nikmalarni shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Fakultativ kurslar talabalarga o‘z
qiziqishlariga mos ravishda bilim olish, ixtisoslashgan bilimlarni mustahkamlash va amaliy
ko‘nikmalarni rivojlantirish imkoniyatini taqdim etadi. Maqola, fakultativ darslar orqali
talabalar kreatif fikrlash, muammolarni hal qilish va kommunikatsiya kabi amaliy
ko‘nikmalarni o‘rganishlari mumkinligini ko‘rsatadi. Fakultativ kurslar talabalar orasida
intellektual salohiyatni oshirish, shuningdek, ularning mehnat bozorida muvaffaqiyatli faoliyat
yuritishlariga yordam beradi.
Kalit so'zlar:
Fakultativ kurslar, oliy ta’lim, talabalar, ko‘nikmalar, ixtisoslashgan
bilimlar, kreativ fikrlash, muammolarni hal qilish, kommunikatsiya, intellektual salohiyat,
amaliy ko‘nikmalar.
Oliy ta’lim tizimi, asosan, talabalarni malakali mutaxassislar sifatida tayyorlashga
qaratilgan. Biroq, zamonaviy mehnat bozori nafaqat ixtisoslashgan bilimlarni, balki qo‘shimcha
ko‘nikmalarni, kreativ yondashuvlarni va o‘ziga xos fikrlashni ham talab qilmoqda. Fakultativ
kurslar, ta'lim jarayonida talabalar uchun ixtiyoriy ravishda o‘rganiladigan qo‘shimcha
modullar sifatida, o‘quvchilarga an’anaviy o‘qitishdan tashqari, ularga ko‘plab yangi bilimlar va
ko‘nikmalarni olish imkoniyatini beradi. Ushbu maqolada fakultativ kurslarning oliy ta’lim
tizimida talabalarga qo‘shimcha bilim va ko‘nikmalarni shakllantirishdagi roli tahlil qilinadi.
Fakultativ kurslarning ahamiyati.
Fakultativ kurslar — bu talabalarga o‘z qiziqishlari
va ehtiyojlariga ko‘ra tanlash imkoniyati beradigan, majburiy o‘quv rejalariga kirmagan, lekin
talabalar uchun juda muhim bo‘lgan darslardir. Fakultativ kurslar yordamida talabalar nafaqat
o‘z sohasidagi chuqur bilimlarni olishadi, balki kasbiy faoliyatlariga zarur bo‘lgan qo‘shimcha
ko‘nikmalarni ham o‘zlashtirishlari mumkin. Bu kurslar ko‘pincha kommunikatsiya, liderlik,
kreativlik, muammolarni hal qilish kabi ko‘nikmalarni rivojlantirishga qaratilgan.
Fakultativ kurslar orqali qo‘shimcha bilimlar olish.
Fakultativ kurslar orqali talabalar
ilmiy va amaliy bilimlarni mustahkamlash imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Masalan, texnologiya va
informatika sohasida o‘qiyotgan talabalar uchun zamonaviy dasturlash tillari, ma'lumotlar
bazalari, sun'iy intellekt kabi kurslar fakultativ sifatida taqdim etilishi mumkin. Shuningdek,
iqtisodiyot fakultetida o‘qiyotgan talabalar uchun bozor tadqiqotlari, menejment, marketing
kabi kurslar qo‘shimcha bilim sifatida zarurdir. Bu kabi kurslar talabalarni nafaqat ularning
sohasida malakali mutaxassislar sifatida tayyorlashga yordam beradi, balki global miqyosdagi
o‘zgarishlarga moslashishga imkon yaratadi.
Fakultativ kurslar va ko‘nikmalarni rivojlantirish.
Fakultativ kurslar talabalarga
amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirishda ham muhim rol o‘ynaydi. Masalan, kommunikatsiya
ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan fakultativ kurslar talabalarga o‘z fikrlarini aniq va
lo‘nda ifodalashni, guruhlarda ishlashni o‘rgatadi. Bundan tashqari, bunday kurslar, talabalarga
boshqaruv, liderlik va muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini oshiradi. Yana bir misol,
talabalarga sohada yuzaga keladigan muammolarni tahlil qilish va samarali yechimlar taklif
qilishni o‘rgatadigan fakultativ kurslardir.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
51
Fakultativ kurslarning ijtimoiy va madaniy jihatlari.
Fakultativ kurslar, shuningdek,
talabalarga ijtimoiy va madaniy jihatdan ham rivojlanish imkoniyatini beradi. Talabalar bu
kurslar orqali turli ijtimoiy va madaniy mavzularda o‘z bilimlarini oshirib, jamoat faoliyatiga
qo‘shilish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bu, o‘z navbatida, talabalar orasida yanada ko‘proq
ijtimoiy mas'uliyat hissini shakllantiradi.
Xulosa qilib aytganda.
Fakultativ kurslar, talabalarga qo‘shimcha bilim va ko‘nikmalarni
o‘rganishga yordam beradigan, ta’lim tizimining muhim qismi hisoblanadi. Ular nafaqat
ixtisoslashgan bilimlarni, balki amaliy ko‘nikmalarni ham shakllantiradi. Fakultativ kurslar
orqali talabalar o‘z sohasidagi malakalarini yanada oshirishi, shuningdek, mehnat bozorida
muvaffaqiyatli faoliyat yuritish uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalarni ham egallashi mumkin. Shu
bilan birga, fakultativ kurslar orqali talabalar o‘zlarining ijtimoiy va madaniy rivojlanishlariga
ham imkoniyat yaratadi.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Sh.X.Mullayeva. Development of creative approaches in the Opportunities and education
.
«ОБРАЗОВАНИЕ, НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ»02.04.2025
2.
Sh.X.Mullayeva. In organizational training technologies, the organization of faculty
lessons, the use of modern information technologies.
EduVision: Journal of Innovations in
Pedagogy and Educational Advancements Volume 01, Issue 03, March, 2025
3.
Sh.X.Mullayeva. Intensive training technologies and social psychological development of
students. Modern education and development 01.04.2025
4.
Sh.X.Mullayeva. Interaction of intensive educational methods: methods and
recommendations to increase Psychological training and students 'motors' motivations.
«Лучшие интеллектуальные исследования» 01.04.2025.
5.
D.O.Norkulova. Boshlang’ich sinf matematika darslarida fakultativ mashg’ulotlarning
ahamiyati. Talqin va tadqiqotlar. Ilmiy uslubiy jurnal. №4 2022
6.
I.B Kamolov. Professional education of students studying jewelry: the theoretic basis.
SCIENCE AND WORLD
7.
Ochilova, O. R. (2024). XALQ TABOBATI VAKILLARI VA ULARNING MUOLAJA USULLARI.
«Ёш олимлар ахборотномаси»–«Вестник молодых ученых», (Спецвыпуск), 71-74.
8.
Esanovna, M. G., & Rakhmiddinovna, O. O. (2021). Emergence and Development of
Traditional Medicine in the East History. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 12(8).
9.
OChilova, O. (2022). The History of the Emergence and Development of Medicine in the
East. Gospodarka i Innowacje., 29, 268-272.
