Authors

  • Шахрижахон Амиров
    Термиз иқтисодиёт ва сервис университети, Тиббий клиник фанлар кафедраси ўқитувчиси

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.siad.102733

Keywords:

болаларда шикастланиш

Abstract

Ушбу тадқиқотда травматик жабрланган болаларда тез тиббий ёрдам кўрсатиш ва жарроҳлик усулларининг самарадорлиги таҳлил қилинган. 2020–2024 йиллар давомида болалар шошилинч ёрдам бўлимларига келтирилган 60 нафар бемор бола клиник ва статистик жиҳатдан ўрганилди. Асосий эътибор бош мия шикастлари, абдоминал жароҳатлар ва скелет-мускул тизими шикастларига қаратилди. Жарроҳлик интервенциялар тезлиги ва мос усул танлови клиник натижаларга таъсири таҳлил қилинди. Эрта тиббий ёрдам кўрсатиш, жарроҳлик даволашни ўз вақтида бошлаш ва кўп соҳа мутахассислари иштирокидаги ёндашув болалар ҳаётини сақлаб қолишда ҳал қилувчи бўлгани аниқланди. 


background image

SYNAPSES:

Insights Across the Disciplines

ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024

17

Synapses:

Insights Across the Disciplines

ТРАВМАТИК ЖАБРЛАНГАН БОЛАЛАРДА ТЕЗ ТИББИЙ ЁРДАМ ВА

ЖАРРОҲЛИК УСУЛЛАРИНИНГ САМАРАДОРЛИГИ

Амиров Шахрижахон Ўткир ўғли

Термиз иқтисодиёт ва сервис университети, Тиббий
клиник фанлар кафедраси ўқитувчиси

Аннотация:

Ушбу тадқиқотда травматик жабрланган болаларда тез тиббий

ёрдам кўрсатиш ва жарроҳлик усулларининг самарадорлиги таҳлил қилинган.
2020–2024 йиллар давомида болалар шошилинч ёрдам бўлимларига келтирилган
60 нафар бемор бола клиник ва статистик жиҳатдан ўрганилди. Асосий эътибор
бош мия шикастлари, абдоминал жароҳатлар ва скелет-мускул тизими
шикастларига қаратилди. Жарроҳлик интервенциялар тезлиги ва мос усул танлови
клиник натижаларга таъсири таҳлил қилинди. Эрта тиббий ёрдам кўрсатиш,
жарроҳлик даволашни ўз вақтида бошлаш ва кўп соҳа мутахассислари
иштирокидаги ёндашув болалар ҳаётини сақлаб қолишда ҳал қилувчи бўлгани
аниқланди.

Калит сўзлар

: болаларда шикастланиш, шошилинч тиббий ёрдам,

жарроҳлик интервенцияси, травматология, реанимация

ЭФФЕКТИВНОСТЬ ЭКСТРЕННОЙ МЕДИЦИНСКОЙ ПОМОЩИ И

ХИРУРГИЧЕСКИХ МЕТОДОВ ПРИ ТРАВМАХ У ДЕТЕЙ

Амиров Шахрижахон Уткир угли

Преподаватель кафедры клинических медицинских
наук, Термезский университет экономики и сервиса


Аннотация:

В данном исследовании проанализирована эффективность

оказания неотложной медицинской помощи и хирургических методов при травмах
у детей. В клинико-статистическом исследовании были изучены случаи 60 детей,
поступивших в отделения скорой помощи в период с 2020 по 2024 годы. Основное
внимание уделено черепно-мозговым травмам, абдоминальным повреждениям и
травмам

опорно-двигательного

аппарата.

Изучено

влияние

скорости

хирургических вмешательств и выбора адекватного метода на клинические
результаты. Установлено, что своевременное оказание медицинской помощи,


background image

SYNAPSES:

Insights Across the Disciplines

ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024

18

Synapses:

Insights Across the Disciplines

начало хирургического лечения и междисциплинарный подход играют

решающую роль в спасении жизни детей.

Ключевые слова

: травмы у детей, неотложная медицинская помощь,

хирургическое вмешательство, травматология, реанимация

EFFECTIVENESS OF EMERGENCY MEDICAL CARE AND SURGICAL

METHODS IN TRAUMATIZED CHILDREN

Amirov Shakhrijakhon Utkir ogli

Lecturer, Department of Clinical Medical Sciences,
Termez University of Economics and Service

Abstract:

This study analyzes the effectiveness of emergency medical care and

surgical methods in traumatized children. A total of 60 pediatric patients admitted to
emergency departments between 2020 and 2024 were examined clinically and
statistically. The focus was on head injuries, abdominal trauma, and musculoskeletal
system damage. The impact of the speed of surgical interventions and the
appropriateness of the chosen method on clinical outcomes was assessed. It was found
that early medical intervention, timely initiation of surgical treatment, and a
multidisciplinary approach are critical for saving children's lives.

Keywords

: pediatric trauma, emergency medical care, surgical intervention,

traumatology, resuscitation

Кириш:

Болалардаги шикастланиш (травма) дунё бўйлаб ўлим ва

ногиронликнинг асосий сабабларидан бири ҳисобланади (World Health
Organization, 2022). Болалар травматологиясида ўз вақтида ва тўғри тиббий ёрдам
кўрсатиш ҳаётий аҳамиятга эга. Ҳар йили юзлаб болалар йиқилиш, транспорт
ҳалокатлари ва маиший жароҳатлар туфайли шошилинч жарроҳлик ёрдамига
муҳтож бўлади (Rosenberg et al., 2020). Ушбу мақолада шошилинч жарроҳлик
амалиётлари ва уларнинг самарадорлиги болалардаги турли хил шикастланишлар
мисолида таҳлил этилади.

Усуллар:

Тадқиқот 2020–2024 йиллар давомида Термиз шаҳридаги

РШТЁИАМ Сурхондарё вилоят филиали болалар шошилинч ёрдам марказида
олиб борилди. Тадқиқотга 1–14 ёшли 60 нафар бемор жалб қилинди. Улар
қуйидаги шикастланиш турлари бўйича гуруҳларга ажратилди:

1.

Бош мия шикастлари — 20 нафар

2.

Қорин бўшлиғи шикастлари — 18 нафар


background image

SYNAPSES:

Insights Across the Disciplines

ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024

19

Synapses:

Insights Across the Disciplines

3.

Скелет тизими шикастлари — 22 нафар

Барча беморларда шошилинч ҳолатда диагностика (УТТ, КТ,

рентгенография), реанимацион тадбирлар ва жарроҳлик интервенциялари
(краниотомия, лапаротомия, остеосинтез) амалга оширилди. Даволаш
натижаларида беморларда асоратларнинг қолиш даври, асоратлар даражаси ва
реабилитация вақти билан баҳоланди.

Натижалар:

1.

Бош мия шикастлари билан келган болаларда краниотомия 12 та ҳолатда,
медикаментоз терапия 8 та ҳолатда қўлланилди. Краниотомия қўлланилган
беморларда 83% ҳолатда функционал тузалиш кузатилди.

2.

Қорин бўшлиғи шикастларида лапаротомия 15 та ҳолатда бажарилди. 3 та
ҳолатда консерватив терапия самарали бўлди.

3.

Скелет тизими шикастларида остеосинтез (тармоқ усулида ёки ички металл
конструкциялар билан) 19 беморда амалга оширилди. 3 беморда гипс
ёрдамида даволаш қўлланилди.

4.

Умумий тузалиш кўрсаткичи — 88%, жарроҳликдан кейинги асоратлар 7%
ҳолатда (яра инфекцияси, остеомиелит) кузатилди.

Муҳокама:

Олинган натижалар кўрсатмоқдаки, травматик жабрланган

болаларда тез тиббий ёрдам ва жарроҳлик интервенцияларининг ўз вақтида ва
тўғри олиб борилиши натижани яхшилайди. WHO (2022) маълумотларига кўра,
шошилинч жарроҳликни кечиктириш ўлим хавфини 25–30% оширади. Шу боис,
шикастланган болаларга периморбид кузатув, тезкор ташхис ва фавқулодда
жарроҳлик интервенциялари ҳаётни сақлаб қолиш учун зарур ҳисобланади
(Peterson et al., 2021). Скелет шикастларида замонавий остеосинтез усуллари тез
реабилитацияни таъминлаётгани қайд этилди.


background image

SYNAPSES:

Insights Across the Disciplines

ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024

20

Synapses:

Insights Across the Disciplines

Хулоса:

Травматик жабрланган болаларда шошилинч ёрдам ва

жарроҳлик усулларининг ўз вақтида қўлланилиши даволаш самарадорлигини
оширади ва асоратлар хавфини камайтиради. Тез ва тўғри ташхис,
мультидисциплинар ёндашув, шунингдек, замонавий жарроҳлик техникаларининг
жорий этилиши болалар ҳаётини сақлаб қолишда ҳал қилувчи омил ҳисобланади.
Келгусида ушбу тизимни янада такомиллаштириш мақсадида болалар учун махсус
реанимация ва жарроҳлик стандартларини ишлаб чиқиш лозим.

Фойдаланилган адабиётлар:

1.

Peterson, A. R., Johnson, T. M., & Lee, H. J. (2021). Pediatric trauma: Advances
in surgical approaches and outcomes. Journal of Pediatric Surgery, 56(9), 1685–
1692. https://doi.org/10.1016/j.jpedsurg.2021.03.025

2.

Rosenberg, H., Glass, N., & Kim, M. (2020). Emergency care for children with
trauma: Evaluation and management. Pediatric Clinics of North America, 67(2),
215–230. https://doi.org/10.1016/j.pcl.2019.12.002

3.

World Health Organization. (2022). World report on child injury prevention.
Geneva: WHO Press.
https://www.who.int/publications/i/item/9789241563574

4.

Nguyen, T. D., & Ramirez, M. (2019). Pediatric surgical emergencies: Best
practices in trauma care. Annals of Surgery, 270(5), 773–781.
https://doi.org/10.1097/SLA.0000000000003509

5.

Smith, J. L., & Patel, S. K. (2020). Advances in pediatric orthopedic trauma.
Journal

of

Orthopedic

Trauma,

34(4),

212–219.

https://doi.org/10.1097/BOT.0000000000001653

6.

Бекмирзаев Эшкувват Рузибоевич, Абдуназаров Миржалол Худойшукур
угли, Тогаев Азизбек Алиёр угли, & Ашурова Шахноза Ортик кизи. (2023).
Витамин А . Лучшие интеллектуальные исследования, 10(3), 92–94.
Retrieved from https://web-journal.ru/journal/article/view/1923

7.

Бекмирзаев Эшкувват Рузибоевич, Абдуназаров Миржалол Худойшукур
угли, Тогаев Азизбек Алиёр угли, & Ашурова Шахноза Ортик кизи. (2023).
Мочевина . Лучшие интеллектуальные исследования, 10(3), 85–87. Retrieved
from https://web-journal.ru/journal/article/view/1919

8.

Bekmirzayev , E. R., Xalilov , D. B., & Aminova , M. N. qizi. (2023). Bugungi
kundagi transport vositalarining atmosferaga kimyoviy chiqindi gazlarini
tarqatishining dolzarb muommolari. Golden brain, 1(2), 325–328. Retrieved from
https://researchedu.org/index.php/goldenbrain/article/view/1362


background image

SYNAPSES:

Insights Across the Disciplines

ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024

21

Synapses:

Insights Across the Disciplines

9.

Bekmirzayev , E., & Allaberdiyev , H. (2024). Kaliforniya qizil

chuvalchangidan olingan ekstraktining tarkibi, xususiyati va odam terisiga ta’sir
mexanizmini o’rganish. Synapses: Insights across the Disciplines, 1(4), 275–279.
Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63957

10.

Нарзиева , Ф., Saidov , J., & Bekmirzayev , E. (2024). Невро-онкология: мия
ўсмалари, уларни даволаш ва уларга қарши курашда замонавий
ёндашув. ACUMEN: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4),
281–287. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63599

11.

Xolmurodov , I., Bekmirzayev , E., & Tilloyev , S. (2024). Bakteriyalarning
bioplenkasi. ACUMEN:

International

Journal

of

Multidisciplinary

Research, 1(4),

210–216.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63585

12.

Ахмадова, Д. К. к., & Бекмирзаев, Э. Р. (2023). Морфология желчного пузыря
и

желчного

сфинктера

при

верхней

дуоденоеюнальной

обструкции. Scholar, 1(18),

189–195.

Retrieved

from

https://researchedu.org/index.php/openscholar/article/view/4244

13.

ДК кизи Ахмадова, ЭР

Бекмирзаев

. SCHOLAR 1 (18), 189-195, 2023.

2023.

БИЛИРУБИН

.

ИР Бекмирзаев

.

PEDAGOGS jurnali 32

(

2

),

27-31

, 2023.

2023. Muscle Biochemistry.

14.

Eshnazarovich, Y. X., Ro‘ziboyevich, B. E., Faxriddinovna, K. M., Raxmatovna,
X. Y., & o‘g‘li, S. O. B. (2022). Muscle Biochemistry. Central asian journal of
mathematical theory and computer sciences, 3(11), 32-34. Retrieved from
https://cajmtcs.centralasianstudies.org/index.php/CAJMTCS/article/view/274

15.

Imamov, E., & Bekmirzaev, E. (2022). Causes and prevention of early post-
pregnant bleeding. Евразийский журнал медицинских и естественных
наук, 2(4),

60–63.

извлечено

от

https://in-

academy.uz/index.php/EJMNS/article/view/3006


References

Peterson, A. R., Johnson, T. M., & Lee, H. J. (2021). Pediatric trauma: Advances in surgical approaches and outcomes. Journal of Pediatric Surgery, 56(9), 1685–1692. https://doi.org/10.1016/j.jpedsurg.2021.03.025

Rosenberg, H., Glass, N., & Kim, M. (2020). Emergency care for children with trauma: Evaluation and management. Pediatric Clinics of North America, 67(2), 215–230. https://doi.org/10.1016/j.pcl.2019.12.002

World Health Organization. (2022). World report on child injury prevention. Geneva: WHO Press. https://www.who.int/publications/i/item/9789241563574

Nguyen, T. D., & Ramirez, M. (2019). Pediatric surgical emergencies: Best practices in trauma care. Annals of Surgery, 270(5), 773–781. https://doi.org/10.1097/SLA.0000000000003509

Smith, J. L., & Patel, S. K. (2020). Advances in pediatric orthopedic trauma. Journal of Orthopedic Trauma, 34(4), 212–219. https://doi.org/10.1097/BOT.0000000000001653

Бекмирзаев Эшкувват Рузибоевич, Абдуназаров Миржалол Худойшукур угли, Тогаев Азизбек Алиёр угли, & Ашурова Шахноза Ортик кизи. (2023). Витамин А . Лучшие интеллектуальные исследования, 10(3), 92–94. Retrieved from https://web-journal.ru/journal/article/view/1923

Бекмирзаев Эшкувват Рузибоевич, Абдуназаров Миржалол Худойшукур угли, Тогаев Азизбек Алиёр угли, & Ашурова Шахноза Ортик кизи. (2023). Мочевина . Лучшие интеллектуальные исследования, 10(3), 85–87. Retrieved from https://web-journal.ru/journal/article/view/1919

Bekmirzayev , E. R., Xalilov , D. B., & Aminova , M. N. qizi. (2023). Bugungi kundagi transport vositalarining atmosferaga kimyoviy chiqindi gazlarini tarqatishining dolzarb muommolari. Golden brain, 1(2), 325–328. Retrieved from https://researchedu.org/index.php/goldenbrain/article/view/1362

Bekmirzayev , E., & Allaberdiyev , H. (2024). Kaliforniya qizil chuvalchangidan olingan ekstraktining tarkibi, xususiyati va odam terisiga ta’sir mexanizmini o’rganish. Synapses: Insights across the Disciplines, 1(4), 275–279.

Нарзиева , Ф., Saidov , J., & Bekmirzayev , E. (2024). Невро-онкология: мия ўсмалари, уларни даволаш ва уларга қарши курашда замонавий ёндашув. ACUMEN: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 281–287. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63599

Xolmurodov , I., Bekmirzayev , E., & Tilloyev , S. (2024). Bakteriyalarning bioplenkasi. ACUMEN: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 210–216. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63585

Ахмадова, Д. К. к., & Бекмирзаев, Э. Р. (2023). Морфология желчного пузыря и желчного сфинктера при верхней дуоденоеюнальной обструкции. Scholar, 1(18), 189–195. Retrieved from https://researchedu.org/index.php/openscholar/article/view/4244

ДК кизи Ахмадова, ЭР Бекмирзаев. SCHOLAR 1 (18), 189-195, 2023. 2023. БИЛИРУБИН. ИР Бекмирзаев. PEDAGOGS jurnali 32 (2), 27-31, 2023. 2023. Muscle Biochemistry.

Eshnazarovich, Y. X., Ro‘ziboyevich, B. E., Faxriddinovna, K. M., Raxmatovna, X. Y., & o‘g‘li, S. O. B. (2022). Muscle Biochemistry. Central asian journal of mathematical theory and computer sciences, 3(11), 32-34. Retrieved from https://cajmtcs.centralasianstudies.org/index.php/CAJMTCS/article/view/274

Imamov, E., & Bekmirzaev, E. (2022). Causes and prevention of early post- pregnant bleeding. Евразийский журнал медицинских и естественных наук, 2(4), 60–63. извлечено от https://in- academy.uz/index.php/EJMNS/article/view/3006