SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
259
Synapses:
Insights Across the Disciplines
YURTIMIZDA NOFILOLOGIK YO'NALISH TALABALARIGA INGLIZ
TILINI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA O'QITISH
METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH AHAMIYATI
Xolbo`tayeva Moxinur Temurboy qizi
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti 1-kurs tayanch doktoranti
Annotatsiya.
Ushbu maqolada nofilologik yo'nalish talabalariga ingliz tilini
raqamli texnologiyalar asosida o'qitish metodikasini yurtimiz ta`limida qanday muhim
ahamiyatga egaligi va bu orqali nimalarga erishishimiz mumkinligi haqida bilib
olishingiz mumkin.
Kalit so`zlar:
O`zbekiston ta`limi, nofilologik, talabalar, ingliz tili, metodika,
texnologiya, metodlar.
Annotation.
In this article, you can learn about the importance of the methodology
of teaching English to students of non-philological disciplines based on digital
technologies in the education of our country and what we can achieve through it.
Keywords:
Uzbek education, non-philological, students, English language,
methodology, technology, methods.
Аннотация.
В этой статье вы можете узнать о значении методики
преподавания английского языка студентам нефилологических специальностей на
основе цифровых технологий в образовании нашей страны и чего мы можем
достичь с ее помощью.
Ключевые слова:
узбекское образование, нефилологические, студенты,
английский язык, методика, технология, методы.
Nofilologik yo'nalish talabalariga ingliz tilini raqamli texnologiyalar asosida
o'qitish metodikasi O'zbekiston ta'limida quyidagi muhim ahamiyatga ega:
1. Zamonaviy ta'lim standartlariga moslashish:
• Bugungi kunda raqamli texnologiyalar barcha sohalarga kirib bormoqda. Ta'lim
tizimining zamonaviy talablarga javob berishi uchun raqamli texnologiyalardan
foydalanish muhim.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
260
Synapses:
Insights Across the Disciplines
• Raqamli texnologiyalar asosida ingliz tilini o'qitish metodikasi
O'zbekiston ta'limini xalqaro standartlarga yaqinlashtiradi.[1]
2. Raqobatbardosh kadrlarni tayyorlash:
• Global raqobat sharoitida, kelajakda ish beruvchilar ingliz tilini biladigan va
raqamli texnologiyalarni yaxshi o'zlashtirgan kadrlarni qidirmoqda.[2]
• Raqamli texnologiyalar asosida ingliz tilini o'rgatish talabalarga shu
ko'nikmalarni shakllantirishga yordam beradi va ularning raqobatbardoshligini oshiradi.
3. Ta'lim sifatini oshirish:
• Raqamli texnologiyalar o'qitish jarayonini qiziqarli va interaktiv qiladi.
Talabalarning darsga bo'lgan qiziqishi ortadi va bilim olish samaradorligi oshadi.
• Moslashuvchan o'qitish platformalari har bir talabaning individual ehtiyojlarini
hisobga oladi va o'qitishni shaxsiy darajada olib borish imkoniyatini yaratadi.[3]
4. Ta'limning qulayligi va imkoniyatini oshirish:
• Raqamli resurslar (onlayn darslar, mobil ilovalar, elektron darsliklar) talabalarga
istalgan vaqtda, istalgan joyda o'qish imkoniyatini beradi.
• Bu, ayniqsa, chekka hududlarda yashovchi talabalar uchun muhim ahamiyatga
ega.
5. O'qituvchilarning kasbiy mahoratini oshirish:
• Raqamli texnologiyalardan foydalanish o'qituvchilardan ham yangi
ko'nikmalarni talab etadi. O'qituvchilar raqamli resurslardan foydalanishni, onlayn
darslar o'tishni va raqamli baholash vositalaridan foydalanishni o'rganadilar.
• Bu o'qituvchilarning kasbiy mahoratini oshirishga va ularning o'qitish uslublarini
takomillashtirishga yordam beradi.
Bunga erishish orqali quyidagilarga erishishimiz mumkin:
• Ingliz tilini mukammal biladigan mutaxassislar sonining ortishi: Turli sohalarda
ingliz tilini biladigan yuqori malakali mutaxassislar ko'payadi.[4]
• O'zbekistonning xalqaro maydonda nufuzining oshishi: Mamlakatimiz xalqaro
loyihalarda faol ishtirok etishi va xorijiy investitsiyalarni jalb qilishi osonlashadi.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
261
Synapses:
Insights Across the Disciplines
• Iqtisodiyotning rivojlanishi: Raqobatbardosh mutaxassislar ish bilan
ta'minlanadi va bu iqtisodiyotning rivojlanishiga hissa qo'shadi.
• Ilm-fan va texnologiyalarning rivojlanishi: Ingliz tilini bilish talabalarga xalqaro
ilmiy resurslardan foydalanish imkoniyatini beradi va mamlakatimizda ilm-fan va
texnologiyalarning rivojlanishiga yordam beradi.
• Madaniy almashinuvning kuchayishi: Ingliz tilini bilish talabalarga xorijiy
madaniyat bilan tanishish va xalqaro do'stlik aloqalarini o'rnatish imkoniyatini beradi.
Xulosa qilib aytganda, nofilologik yo'nalish talabalariga ingliz tilini raqamli
texnologiyalar asosida o'qitish metodikasi O'zbekiston ta'limi uchun muhim ahamiyatga
ega. Bu metodika orqali biz zamonaviy talablarga javob beradigan raqobatbardosh
kadrlarni tayyorlashimiz, ta'lim sifatini oshirishimiz va mamlakatimizning xalqaro
maydondagi nufuzini oshirishimiz mumkin. Buning uchun, davlat, ta'lim muassasalari
va o'qituvchilar birgalikda harakat qilishlari va raqamli texnologiyalarni ta'lim
jarayoniga joriy etish uchun zarur sharoitlarni yaratishlari lozim.
Keling, tushunarliroq bo`lishi uchun nofilologik yo'nalish talabalariga ingliz tilini
raqamli texnologiyalar asosida o'qitish metodikasining O'zbekiston ta'limidagi
ahamiyatini aniq misollar bilan kengroq tushuntiraylik:
1. Qishloq xo'jaligi talabalari misolida:
• Muammo: Qishloq xo'jaligi sohasida zamonaviy texnologiyalar, innovatsion
urug'lar va dehqonchilik usullarini o'rganish uchun ingliz tilini bilish zarur. Ko'p
hollarda qishloq joylarda ingliz tili o'qitilishi yetarli emasligi sababli talabalar
qiynalishadi.
• Yechim:
• Raqamli texnologiyalar: Qishloq xo'jaligi bo'yicha ingliz tilidagi video darslar
(YouTube, Coursera), onlayn lug'atlar, ilmiy maqolalar bazalari (Google Scholar) va
mobil ilovalardan foydalanish.
• Amaliyot: Talabalar "agro-texnologiyalar" kursini ingliz tilida o'rganishadi.
Onlayn simulyatorlar orqali turli xil ekinlarni yetishtirish jarayonini boshqarishni mashq
qilishadi. Xalqaro qishloq xo'jaligi forumlaridagi ma'ruzalarni onlayn kuzatish va
muhokama qilishadi.
• Natija: Talabalar zamonaviy agrotexnologiyalarni o'rganish uchun ingliz tilidan
foydalanish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Ular hosildorlikni oshirish, suvni tejash va
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
262
Synapses:
Insights Across the Disciplines
zararkunandalarga qarshi kurashish bo'yicha yangi usullarni o'rganishadi.
Qishloq xo'jaligi sohasida innovatsiyalarni joriy etishda faol ishtirok etishadi.
2. Muhandislik talabalari misolida:
• Muammo: Muhandislik sohasidagi texnik hujjatlar, dasturiy ta'minot va
uskunalar ko'pincha ingliz tilida bo'ladi. Talabalar bu materiallarni tushunishda va
ulardan foydalanishda qiynalishadi.
• Yechim:
• Raqamli texnologiyalar: Muhandislik sohasiga oid elektron darsliklar, onlayn
kurslar (edX, Coursera), interaktiv simulyatsiyalar va virtual laboratoriyalardan
foydalanish.
• Amaliyot: Talabalar CAD/CAM dasturlari bo'yicha ingliz tilidagi video
darslarni ko'rishadi va onlayn mashqlarni bajarishadi. Xalqaro muhandislik
konferensiyalarining vebinarlarida ishtirok etishadi. Loyihalarni ingliz tilida taqdim
etishadi.
• Natija: Talabalar zamonaviy muhandislik dasturlarini o'rganish va texnik
hujjatlarni tushunish uchun ingliz tilidan foydalanish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Ular
muhandislik sohasida innovatsion loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishda faol
ishtirok etishadi. Xalqaro miqyosda hamkorlik qilish imkoniyatiga ega bo'lishadi.
3. Tibbiyot talabalari misolida:
• Muammo: Tibbiy adabiyotlar, yangi davolash usullari va texnologiyalari
ko'pincha ingliz tilida bo'ladi. Talabalar yangi bilim olishda va xalqaro tajribani
o'rganishda qiyinchiliklarga duch kelishadi.
• Yechim:
• Raqamli texnologiyalar: Tibbiyot bo'yicha elektron darsliklar, onlayn atlaslar,
interaktiv simulyatsiyalar, virtual bemorlar va tibbiy konferensiyalarning vebinarlaridan
foydalanish.
• Amaliyot: Talabalar tibbiy terminologiyani onlayn lug'atlardan qidirishadi va
virtual bemorlar bilan ingliz tilida suhbatlashishni mashq qilishadi. Xalqaro tibbiy
konferensiyalarning vebinarlarida ishtirok etishadi. Ilmiy maqolalarni ingliz tilida o'qib,
tahlil qilishadi.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
263
Synapses:
Insights Across the Disciplines
• Natija: Talabalar tibbiyot sohasida yangi bilim olish va xalqaro tajribani
o'rganish uchun ingliz tilidan foydalanish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Ular zamonaviy
davolash usullarini qo'llash va bemorlarga sifatli tibbiy yordam ko'rsatishda faol ishtirok
etishadi. Xalqaro tibbiy hamjamiyat bilan hamkorlik qilish imkoniyatiga ega bo'lishadi.
4. Iqtisodiyot talabalari misolida:
• Muammo: Iqtisodiyot sohasidagi ilmiy maqolalar, tadqiqotlar va biznes
adabiyotlarining asosiy qismi ingliz tilida nashr etiladi. Talabalar xalqaro iqtisodiy
tendentsiyalarni tushunish va ilg'or tajribani o'rganishda qiyinchiliklarga duch kelishadi.
• Yechim:
• Raqamli texnologiyalar: Iqtisodiyotga oid onlayn darslar, elektron kitoblar,
ilmiy maqolalar bazalari (JSTOR, Scopus) va moliyaviy yangiliklar saytlaridan
(Bloomberg, Reuters) foydalanish.
• Amaliyot: Talabalar ingliz tilidagi iqtisodiy modellar va simulyatsiyalarni
o'rganishadi. Xalqaro moliyaviy bozorlarni onlayn kuzatishadi. Ingliz tilida biznes-
rejalarni ishlab chiqishadi va taqdim etishadi.
• Natija: Talabalar xalqaro iqtisodiy tendentsiyalarni tushunish va ilg'or tajribani
o'rganish uchun ingliz tilidan foydalanish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Ular O'zbekiston
iqtisodiyotini rivojlantirishga qaratilgan loyihalarda faol ishtirok etishadi. Xalqaro
biznes aloqalarni o'rnatish va rivojlantirish imkoniyatiga ega bo'lishadi.
Ushbu misollar raqamli texnologiyalar asosida ingliz tilini o'qitishning nofilologik
yo'nalish talabalari uchun qanchalik muhim ekanligini aniq ko'rsatib turibdi. Bu nafaqat
ularning til ko'nikmalarini oshiradi, balki kelajakdagi kasbiy faoliyatlarida
muvaffaqiyatga erishishlari uchun zarur bo'lgan bilim va ko'nikmalarni ham
shakllantiradi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Himmataliev, D., & Fayzullaeva, M. (2023). Organization and development
of the educational process of educational centers in cluster conditions on the base of
digital technologies as a pedagogical problem.
Science and innovation
,
2
(B1), 261-264.
2.
Khimmataliev, D., Faizullaeva, M., & Omonova, N. (2023). Technology of
teaching students to critical thinking based on individual approach.
Science and
innovation
,
2
(B8), 94-96.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 6 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
264
Synapses:
Insights Across the Disciplines
3.
Fayzullaeva, M., & Kholbutaeva, M. (2022). Use of international
experience in increasing the efficiency of education quality.
International Bulletin of
Applied Science and Technology
,
2
(10), 63-68.
4.
Kizi, F. M. A. Defects And Errors In Language Learning.
International
Journal of Innovations in Engineering Research and Technology
, 1-4.
