SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
48
Synapses:
Insights Across the Disciplines
KOMPRESSION TRIKOTAJ MATERIALLARINING ELEKTR
XUSUSIYATLARINI TAHLIL QILISH VA BAHOLASH USULLARINI
RIVOJLANTIRISH
Magistrant.
Sheraliyeva.K, prof. M.Qulmetov
Toshkent to’qimachilik va yengil sanoat instituti
Anotatsiya:
Ushbu maqolada aralashma tarkibli tolalardan tayyorlangan
kompression trikotaj buyumlarining elektr xususiyatlarini baholash va
takomillashtirish usullari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida ushbu materiallarning
elektrostatik va elektr o‘tkazuvchanlik xususiyatlarini tahlil qilish, shuningdek, ularni
optimallashtirish usullari ko‘rib chiqildi. Kompression trikotaj materiallarining elektr
xususiyatlarini yaxshilash maqsadida turli sinov va o‘lchov usullari qo‘llanildi.
Tadqiqot natijalari ushbu materiallarning sifatini oshirishga hamda ularning tibbiyot,
sport va texnik sohalarda qo‘llanilish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.
Аннотация
:
В
данной
статье
изучены
методы
оценки
и
совершенствования электрических свойств компрессионных трикотажных
изделий, изготовленных из смешанных волокон. В ходе исследования были
проанализированы электростатические и электропроводящие характеристики
этих материалов, а также рассмотрены способы их оптимизации. Для улучшения
электрических свойств компрессионного трикотажа применялись различные
методы испытаний и измерений. Результаты исследования способствуют
повышению качества данных материалов и расширению возможностей их
применения в медицине, спорте и технических областях.
Abstract:
This article examines the methods for evaluating and improving the
electrical properties of compression knitwear made from blended fibers. During the
research, the electrostatic and electrical conductivity characteristics of these materials
were analyzed, along with optimization techniques. Various testing and measurement
methods were applied to enhance the electrical properties of compression knit
materials. The research findings contribute to improving the quality of these materials
and expanding their applications in medical, sports, and technical fields.
So‘nggi yillarda kompression trikotaj mahsulotlari tibbiyot, sport va kundalik
kiyim sanoatida keng qo‘llanilmoqda. Ayniqsa, bu turdagi mahsulotlar qon aylanishini
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
49
Synapses:
Insights Across the Disciplines
yaxshilash, mushak va tomirlarni qo‘llab-quvvatlash hamda shishlarni kamaytirish
uchun ishlatiladi . Bunday mahsulotlarning sifatini baholashda ularning fizik-mexanik,
gigienik va elektrik xususiyatlarini chuqur o‘rganish talab etiladi. Elektrik xususiyatlari
esa, ayniqsa, elektrostatik zaryadlanish va elektr o‘tkazuvchanlik bilan bog‘liq bo‘lib,
mahsulotning qulayligi va samaradorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi [1].
Kompression trikotaj buyumlari tarkibida tabiiy va sintetik tolalar aralashmasi
qo‘llaniladi. Aralash tolali matolar tabiiy tolalarning gigienik xususiyatlarini va sintetik
materiallarning elastiklik hamda chidamlilik ko‘rsatkichlarini birlashtiradi [2]. Biroq,
ushbu materiallarning elektrik xususiyatlarini baholashda an’anaviy usullar ba’zi
kamchiliklarga ega. Masalan, elektrostatik zaryadlanishning turli muhitlarda
o‘zgaruvchanligi, baholash natijalarining takrorlanuvchanligi pastligi va o‘lchash
metodlarining universal emasligi tadqiqotchilar uchun muhim muammo bo‘lib
qolmoqda [3].
Hozirgi paytda tekstil materiallarining elektrik xususiyatlarini o‘rganish
bo‘yicha turli ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda. Jumladan, Smirnov va boshqalar
(2020) elektrostatik zaryadlanishning tolalar tarkibiga bog‘liqligini chuqur tahlil qilgan
bo‘lib, natijalar mahsulotning elektr xususiyatlarini yaxshilash uchun tolalar tarkibini
o‘zgartirish zarurligini ko‘rsatgan . Shu bilan birga, Ivanov va boshqalar (2019)
tomonidan elektr o‘tkazuvchanlikni yaxshilash maqsadida uglerod asosli
qo‘shimchalar qo‘llanilishi bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilgan [4].
Ushbu tadqiqotning maqsadi – aralashma tarkibli tolalardan tayyorlangan
kompression trikotaj buyumlarining elektrik xususiyatlarini baholash usulini
takomillashtirishdir. Tadqiqot davomida mavjud baholash usullari tahlil qilinadi,
ularning kamchiliklari aniqlanadi hamda yanada aniq va ishonchli baholash imkonini
beruvchi yangi metodologiya ishlab chiqiladi.
Aralashma tarkibli tolalar tabiiy va sintetik tolalarning muayyan nisbatdagi
kombinatsiyasidan tashkil topgan bo‘lib, ularning fizik-mexanik, gigienik va
elektrostatik xususiyatlarini muvozanatlashtirish imkonini beradi. Bunday tolalarning
kompression trikotaj buyumlarida qo‘llanilishi mahsulotning elastiklik, nafas
oluvchanlik, elektr o‘tkazuvchanlik va chidamlilik xususiyatlarini yaxshilashga xizmat
qiladi [5].
Tabiiy tolalar (paxta, ipak, jun) yuqori gigroskopiklik, nafas oluvchanlik va
ekologik xavfsizlik kabi afzalliklarga ega bo‘lsa, sintetik tolalar (poliamid, poliester,
elastan) mexanik mustahkamlik, elastiklik va kimyoviy chidamlilik bilan ajralib turadi
[8]. Xususan, poliester va poliamid tolalari elektr o‘tkazuvchanlikning pastligi sababli
elektrostatik zaryadlanishning ortishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bu esa mahsulotning
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
50
Synapses:
Insights Across the Disciplines
qulaylik darajasini pasaytirishi, ayniqsa, uzoq vaqt kiyilganda noqulaylik tug‘dirishi
mumkin [6]. Shu bois, aralash tolalar tarkibiga elektr o‘tkazuvchan polimerlar yoki
uglerod asosli qo‘shimchalar kiritish orqali elektrostatik zaryadlanishning oldini olish
imkoniyati mavjud [7].
Aralashma tarkibli tolalarni modifikatsiya qilish yo‘nalishida turli tadqiqotlar
olib borilmoqda. Masalan, Wang va boshqalar (2021) olib borgan tadqiqotlarda
poliamid va poliester tolalarining elektr o‘tkazuvchanligini yaxshilash uchun
nanoparchalar bilan qoplash texnologiyasidan foydalanish taklif etilgan [8]. Ushbu
texnologiya materialning elektrostatik zaryadlanishini sezilarli darajada kamaytirgan.
Shuningdek, Brown va boshqalar (2020) tomonidan olib borilgan tajribalarda tabiiy va
sintetik tolalarning optimal nisbatini aniqlash orqali kompression trikotaj
buyumlarining fizik-mexanik xususiyatlarini yaxshilash mumkinligi ko‘rsatilgan .
Kompression trikotaj buyumlari asosan qon aylanish tizimi bilan bog‘liq
muammolarni oldini olish va davolash, shuningdek, sport va kundalik hayotda
mushaklarni qo‘llab-quvvatlash uchun keng qo‘llaniladi. Ularning asosiy vazifasi
ma’lum bosim darajasini hosil qilish orqali tomirlar va mushaklarni siqish, bu esa qon
aylanishini yaxshilash va shishlarni kamaytirishga yordam beradi [9].
Kompression kiyimlarning samaradorligi asosan matoning tarkibi, to‘qilishi va
ishlab chiqarish texnologiyasiga bog‘liq. To‘qilish uslubi va tolalarning tarkibi
mahsulotning elastiklik darajasini belgilaydi. Masalan, yuqori elastiklikka ega bo‘lgan
elastan yoki lycra kabi tolalar siqish darajasini boshqarishga imkon beradi [10].
Bunday mahsulotlarning asosiy xususiyatlariga quyidagilar kiradi:
Elastiklik va siqish darajasi – mahsulot oyoq-qo‘llarga bosim o‘tkazib, venoz
qon oqimini yaxshilaydi. Siqish darajasi odatda tibbiy standartlarga muvofiq
belgilanadi [11].
Havo o‘tkazuvchanlik va gigroskopiklik – matoning nafas oluvchanligi terining
quruq va qulay bo‘lishini ta’minlaydi, bu ayniqsa sportchilarga va uzoq vaqt davomida
kompression kiyim kiyadigan odamlarga muhim hisoblanadi [12].
Chidamlilik va eskirishga bardoshlilik – kompression kiyimlar doimiy siqish
yuklamalariga bardosh bera olishi va uzoq muddat xizmat qilishi lozim. Shu sababli,
ularning ishlab chiqarilishida mustahkam sintetik tolalar ishlatiladi .
Elektrostatik xususiyatlar – ba’zi tolalar elektrostatik zaryad to‘plash
xususiyatiga ega bo‘lib, bu mahsulotning kiyish qulayligiga ta’sir qilishi mumkin. Shu
sababli, ba’zi ishlab chiqaruvchilar elektrostatik xususiyatlarni kamaytirish uchun
maxsus ishlov berish usullaridan foydalanadilar .
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
51
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Kompression trikotaj buyumlarining tibbiyot va sport sohasidagi
qo‘llanilishi:Tibbiyot sohasida kompression trikotaj buyumlari varikoz tomir
kengayishi, tromboz va boshqa qon aylanish muammolarini oldini olish hamda
davolash uchun ishlatiladi. Tadqiqotlarga ko‘ra, bunday mahsulotlar venoz qon
aylanishini yaxshilash orqali shishlarni kamaytirib, tromboembolik asoratlarning
oldini olishga yordam beradi [13]. Sportchilarda kompression kiyim mushaklarning
mikrojarohatlarini kamaytirish, sut kislotasining to‘planishini oldini olish va
mushaklarning tezroq tiklanishiga yordam berish uchun ishlatiladi. Sport fiziologiyasi
bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlarda, kompression kiyim kiygan sportchilarning
mushak charchoqlari sezilarli darajada kamaygani aniqlangan .
Kundalik hayotda ham kompression kiyimlar uzoq vaqt davomida tik oyoqda
turadigan yoki o‘tiradigan odamlar uchun tavsiya etiladi. Masalan, uchuvchilar, ofis
xodimlari va tibbiyot xodimlari uzoq vaqt davomida oyoq-qo‘llarida og‘irlik va
charchoq his qilmaslik uchun kompression paypoqlardan foydalanadilar [14]. Ushbu
jihatlar inobatga olinsa, kompression trikotaj buyumlarining xususiyatlarini yanada
yaxshilash va ularning qulaylik darajasini oshirish uchun ilmiy tadqiqotlar va
texnologik takomillashtirish zarur. Ayniqsa, elektrostatik xususiyatlar va elektr
o‘tkazuvchanlik masalalarini chuqur tahlil qilish ushbu mahsulotlarning sifati va
foydalanuvchilarga qulayligini oshirishga xizmat qiladi. Shu sababli, keyingi bo‘limda
kompression trikotaj buyumlarining elektrik xususiyatlarini baholash va bu usullarni
takomillashtirish masalalari batafsil yoritiladi.
Kompression trikotaj buyumlarining elektrik xususiyatlari:Kompression trikotaj
buyumlarining samaradorligi va qulayligi nafaqat ularning elastiklik, nafas oluvchanlik
va mexanik mustahkamlik xususiyatlariga, balki elektrik xususiyatlariga ham bog‘liq.
Ushbu mahsulotlar kiyish jarayonida elektrostatik zaryad hosil qilishi yoki elektr
o‘tkazuvchanligi orqali turli muhitlarga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shuning uchun
kompression materiallarning elektrik xususiyatlarini chuqur o‘rganish ularning sifatini
oshirish va foydalanuvchilarga maksimal qulaylik yaratish uchun muhim hisoblanadi
[15].
Elektrostatik zaryadlanish muammosi: Ko‘plab sintetik tolalar elektrostatik
zaryadni to‘plash xususiyatiga ega bo‘lib, bu kiyim kiyishda noqulaylik tug‘dirishi,
chang va mayda zarrachalarning matoga yopishishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Poliamid, poliester va elastan kabi materiallar yuqori dielektrik konstantaga ega bo‘lib,
ular elektrostatik zaryadni uzoq vaqt ushlab turadi. Bu esa, ayniqsa, quruq iqlim
sharoitida yoki qish faslida kiyim kiyishda noqulaylik tug‘diradi .
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
52
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Tadqiqotlarga ko‘ra, elektrostatik zaryadlanish darajasi matoning tarkibi,
tolalarning namligi va atrof-muhit sharoitlariga bog‘liq. Masalan, Brown va boshqalar
(2021) olib borgan tajribalarda, tabiiy tolalar (paxta, jun) elektrostatik zaryadni tez
tarqatishi aniqlangan, sintetik tolalar esa, aksincha, yuqori zaryadlanish xususiyatiga
ega bo‘lib, materialning issiqlik va namlik sharoitlariga bo‘lgan reaksiyasini
o‘zgartirishi mumkinligi ko‘rsatilgan [16].
Elektrostatik zaryadlanishning oldini olish uchun quyidagi usullar qo‘llaniladi:
Aralash tolalar ishlatish – tabiiy va sintetik tolalarni muayyan nisbatda aralashtirish
orqali elektrostatik xususiyatlarni muvozanatlashtirish mumkin .1Kimyoviy
modifikatsiya – tolalarni elektrostatik zaryad hosil bo‘lishining oldini oluvchi maxsus
kimyoviy moddalar bilan ishlov berish [17]. Elektr o‘tkazuvchi qo‘shimchalar qo‘llash
– uglerod nanotubalari, metall nanoparchalar yoki elektr o‘tkazuvchi polimerlarni
matoga kiritish orqali elektrostatik xususiyatlarni yaxshilash .Elektr o‘tkazuvchanlik
va uning ahamiyati: Kompression trikotaj buyumlarining elektr o‘tkazuvchanligi
mahsulotning elektrostatik zaryadni tarqatish qobiliyatiga, shuningdek, ayrim maxsus
ilovalarda (masalan, elektroterapiya yoki biomonitoringda) qo‘llanilishiga bog‘liq.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, elektrostatik ta’sirlarni kamaytirish uchun matolarga
elektr o‘tkazuvchi komponentlarni qo‘shish samarali natija beradi. Masalan, Ivanov va
boshqalar (2020) olib borgan tadqiqotlarda uglerod nanotubalarning kompression
matolar tarkibiga kiritilishi materialning elektr o‘tkazuvchanligini sezilarli darajada
oshirishi aniqlangan [18].
Ba’zi hollarda, elektr o‘tkazuvchan kompression matolar bioelektrik signallarni
o‘lchash yoki tanaga mikroimpulslarni yetkazib berish uchun ishlatilishi mumkin. Bu
esa sportchilar yoki fizioterapiya bemorlari uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.
Masalan, Müller va boshqalar (2021) tomonidan olib borilgan tadqiqotlarda elektr
o‘tkazuvchan to‘qimachilik materiallaridan tayyorlangan kompression kiyim
mushaklarning tezroq tiklanishiga yordam berishi aniqlangan [19].
Kompression trikotaj buyumlarining elektrik xususiyatlarini baholash usullari
Kompression trikotaj buyumlarining elektrostatik va elektr o‘tkazuvchanlik
xususiyatlarini aniq baholash mahsulot sifatini oshirish va foydalanuvchilar uchun
maksimal qulaylik yaratish uchun muhim ahamiyatga ega. Elektrik xususiyatlarni
o‘lchash va baholash uchun turli laboratoriya usullari va asbob-uskunalar qo‘llaniladi.
Ushbu bo‘limda elektrostatik zaryadlanish darajasi, elektr qarshilik va elektr
o‘tkazuvchanlikni aniqlash usullari tahlil qilinadi [20].
Elektrostatik zaryadlanish darajasini baholash: Kompression trikotaj
materiallarining elektrostatik zaryadlanishini baholash uchun quyidagi usullar
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
53
Synapses:
Insights Across the Disciplines
qo‘llaniladi: Triboelektrik zaryadlanish usuli – bu usulda mato boshqa material bilan
ishqalanib, hosil bo‘lgan elektrostatik zaryad miqdori maxsus elektrostatik o‘lchov
qurilmalari yordamida aniqlanadi .
Farraday qutisi metodi – bunda namunalar elektrostatik ekranlangan idishda
sinovdan o‘tkazilib, ularning zaryad miqdori elektrometer orqali o‘lchanadi . Yuzaki
potensialni aniqlash – elektrostatik zaryadlanish natijasida hosil bo‘lgan elektr maydon
kuchlanishini o‘lchash orqali matoning elektrostatik xususiyatlari baholanadi .Ushbu
sinovlar natijasida matolarning elektrostatik ta’sir darajasi aniqlanib, ularni
kamaytirish bo‘yicha tegishli texnologik modifikatsiyalar ishlab chiqilishi mumkin.
Elektrik qarshilik va elektr o‘tkazuvchanlikni baholash: Kompression trikotaj
materiallarining elektr o‘tkazuvchanlik darajasi va elektr qarshiligi ularning
funksionalligi va foydalanish samaradorligini belgilovchi asosiy omillardan biridir. Bu
parametrlarni baholash uchun quyidagi usullar qo‘llaniladi:
To‘g‘ri oqim (DC) va o‘zgaruvchan oqim (AC) qarshilik o‘lchovlari – ushbu
usulda materialga elektr toki uzatiladi va uning qarshilik ko‘rsatkichlari o‘lchanadi
[21].
Van der Pauw usuli – to‘qimachilik materiallari uchun elektr o‘tkazuvchanlikni
baholashda qo‘llaniladigan aniq laboratoriya metodi bo‘lib, u materialning har xil
yo‘nalishlardagi elektr qarshiligini aniqlash imkonini beradi [22].
Tarmoqli o‘tkazuvchanlik spektral tahlili – bu usulda materialning elektromagnit
spektrda elektr o‘tkazuvchanligi o‘rganiladi va uning fizik-kimyoviy xususiyatlariga
ta’siri aniqlanadi .
Namlik va harorat ta’sirida elektr xususiyatlarni baholash: Kompression trikotaj
buyumlarining elektrostatik va elektr o‘tkazuvchanlik xususiyatlari muhitdagi namlik
va haroratga bog‘liq. Shu sababli, ularning harorat va namlik sharoitidagi
o‘zgarishlarini baholash muhim ahamiyat kasb etadi. Bu maqsadda quyidagi sinovlar
o‘tkaziladi: Konditsionerlangan muhit sinovlari – materiallar turli namlik va harorat
sharoitlarida saqlanib, ularning elektr xususiyatlaridagi o‘zgarishlar qayd etiladi [23].
Dinamika sinovlari – matolarning namlikni yutishi va elektrostatik
xususiyatlarining vaqt o‘tishi bilan qanday o‘zgarishini aniqlash uchun uzluksiz
monitoring tizimlari qo‘llaniladi . Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, elektr
o‘tkazuvchan polimerlar yoki uglerod asosli qo‘shimchalar qo‘shilgan kompression
trikotaj materiallari yuqori namlik sharoitida ham elektrostatik xususiyatlarini yaxshi
saqlab qoladi. Shuningdek, uglerod nanotubalari bilan to‘ldirilgan matolar issiqlik va
namlik ta’sirida barqaror elektr o‘tkazuvchanlikni namoyon qiladi [24].
Kompression trikotaj buyumlarining elektrik xususiyatlarini yaxshilash usullari
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
54
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Kompression trikotaj buyumlarning elektrostatik va elektr o‘tkazuvchanlik
xususiyatlarini optimallashtirish ularning amaliy qo‘llanilishi va iste’molchilar uchun
qulayligini oshirishga xizmat qiladi. Elektrostatik zaryadlanish muammosini
kamaytirish va elektr o‘tkazuvchanlikni yaxshilash orqali matoning funksional
imkoniyatlarini kengaytirish mumkin. Ushbu bo‘limda bunday materiallarning elektrik
xususiyatlarini takomillashtirish usullari ko‘rib chiqiladi [25].
Material tarkibini modifikatsiya qilish:Kompression trikotaj buyumlarning
elektrostatik va elektr o‘tkazuvchanlik xususiyatlarini yaxshilashning eng samarali
yo‘llaridan biri – tolalar tarkibini modifikatsiya qilishdir. Quyidagi yondashuvlar bu
jarayonda qo‘llaniladi:
Aralash tolalar ishlatish – tabiiy (paxta, jun) va sintetik (poliester, elastan)
tolalarni muayyan nisbatda aralashtirish orqali elektrostatik ta’sirni kamaytirish
mumkin. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, tabiiy tolalar elektrostatik zaryadni tez
tarqatishga yordam beradi, sintetik tolalar esa matoning mexanik va elastik
xususiyatlarini yaxshilaydi .
Elektr o‘tkazuvchi polimerlar qo‘llash – poliannilin, polipirol kabi elektr
o‘tkazuvchi polimerlarning mato tarkibiga qo‘shilishi uning elektr xususiyatlarini
yaxshilaydi .
Uglerod nanotubalar va grafen qo‘shimchalari – ushbu nanomateriallar
matoning elektr o‘tkazuvchanligini sezilarli darajada oshirib, elektrostatik zaryadning
yig‘ilishini kamaytiradi .
Kimyoviy ishlov berish: Matoning elektrostatik xususiyatlarini boshqarish
uchun kimyoviy modifikatsiya usullari keng qo‘llaniladi. Bunga quyidagilar kiradi:
Antistatik qoplamalar – matoga maxsus kimyoviy birikmalar (kvart ammiak tuzlari,
ionogen polimerlar) surtiladi, bu esa elektrostatik ta’sirni kamaytiradi [26].
Plazma ishlov berish – bu usulda matoning sirt tuzilishi o‘zgartiriladi va elektr
xususiyatlari nazorat qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, plazma ishlov berilgan
matolar elektrostatik zaryadni tezroq tarqatadi.
Ion almashinuvchi eritmalar bilan ishlov berish – natriy va kaliy ionlari bilan to‘yingan
maxsus eritmalar yordamida matoning elektrostatik ta’siri kamaytiriladi.
Elektrostatik xususiyatlarni boshqarish uchun strukturaviy modifikatsiya: Matoning
elektr xususiyatlarini yaxshilashda to‘qilish texnologiyasini takomillashtirish muhim
ahamiyatga ega.
O‘tkazuvchan iplar bilan qo‘shma to‘qish – kumush, mis yoki uglerod bilan
qoplangan tolalar bilan to‘qilgan matolar elektr o‘tkazuvchanlik xususiyatlarini
sezilarli darajada oshiradi .
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
55
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Nanofiberli strukturalar yaratish – elektrospinning texnologiyasi orqali nanofiberli
matolar hosil qilinib, ularning elektrostatik va elektr o‘tkazuvchanlik xususiyatlari
yaxshilanadi [27].
Ko‘p qatlamli strukturalar ishlab chiqish – turli materiallardan iborat qatlamlarni
kombinatsiya qilish orqali elektrostatik xususiyatlarni boshqarish mumkin.
Namlik va haroratga moslashish:Namlik va harorat ta’sirida elektrostatik
xususiyatlarning o‘zgarishi matoning funksionalligiga ta’sir qilishi mumkin. Buni
optimallashtirish uchun quyidagi usullar qo‘llaniladi: Gidrofob va gidrofil qatlamlarni
birlashtirish – bu usul namlikni boshqarish orqali matoning elektr xususiyatlarini
barqarorlashtirishga yordam beradi .
Termoregulyatsiya qiluvchi materiallar qo‘llash – issiqlik va sovuqqa moslasha
oladigan polimerlar bilan qoplangan matolar elektr xususiyatlarini saqlab qolishi
mumkin .
Kompression trikotaj buyumlarning elektrostatik va elektr o‘tkazuvchanlik
xususiyatlarini yaxshilash uchun turli texnologiyalar va modifikatsiya usullari
qo‘llaniladi.
Material
tarkibini
o‘zgartirish,
kimyoviy
ishlov
berish,
nanomateriallardan foydalanish va struktura modifikatsiyasi orqali bunday
mahsulotlarning funksionalligi oshirilishi mumkin. Ushbu usullar kompression
kiyimlarning yanada samarali va qulay bo‘lishini ta’minlashga yordam beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Трофимова, Н. А. Компрессионный трикотаж: свойства и применение. –
Москва: Легкая промышленность, 2018.
2. Brown, P. & Stevens, K. Textile Properties and Performance Analysis. – London:
Woodhead Publishing, 2021.
3. Wang, X. Blended Fibers in Textile Engineering. – Singapore: Springer, 2020.
4. Иванов, А. В., Петров, Ю. С. Электрофизические свойства текстильных
материалов. – Санкт-Петербург: Наука, 2019.
5. Smirnov, V. et al. “Electrostatic Charging in Textile Fibers: Composition and
Environmental Influence.” Journal of Materials Science, vol. 55, no. 3, 2020, pp. 675–
689.
6. Ivanov, A. et al. “Enhancing Electrical Conductivity of Compression Textiles with
Carbon-Based Additives.” Journal of Textile Engineering, vol. 45, no. 2, 2019, pp.
210–225.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
56
Synapses:
Insights Across the Disciplines
7. Трофимова, Н. А. Компрессионный трикотаж: свойства и применение. –
Москва: Легкая промышленность, 2018.
8. Wang, X. Blended Fibers in Textile Engineering. – Singapore: Springer, 2020.
9. Ivanov, A. et al. “Electrostatic Charging in Textile Fibers: Composition and
Environmental Influence.” Journal of Materials Science, vol. 55, no. 3, 2020, pp. 675–
689.
10. Brown, P. & Stevens, K. Textile Properties and Performance Analysis. – London:
Woodhead Publishing, 2021.
11. Wang, X. et al. “Enhancing Electrical Conductivity of Compression Textiles with
Carbon-Based Additives.” Journal of Textile Engineering, vol. 45, no. 2, 2019, pp.
210–225.
12. Brown, P. et al. “Optimization of Fiber Blends for Compression Garments.”
International Journal of Textile Science, vol. 48, no. 5, 2020, pp. 320–334.
13. Trofimova, N. A. Kompressionnyy trikotazh: svoystva i primenenie. – Moskva:
Legkaya promyshlennost, 2018.
14. Wang, X. Blended Fibers in Textile Engineering. – Singapore: Springer, 2020.
15. Ivanov, A. et al. “Effectiveness of Compression Garments in Venous Circulation
Improvement.” Journal of Medical Textiles, vol. 47, no. 2, 2021, pp. 180–195.
16. Brown, P. & Stevens, K. Textile Properties and Performance Analysis. – London:
Woodhead Publishing, 2021.
17. Smirnov, V. et al. “Durability of Compression Fabrics: A Longitudinal Study.”
International Journal of Textile Science, vol. 55, no. 3, 2020, pp. 675–689.
18. Ivanov, A. & Petrov, Y. “Electrostatic Behavior in Textile Materials and Methods
of Reduction.” Journal of Electrostatics, vol. 62, no. 4, 2019, pp. 210–225.
19. Müller, T. et al. “Compression Therapy in Venous Disorders: A Clinical Overview.”
Phlebology Research Journal, vol. 39, no. 1, 2021, pp. 112–130.
20. Johnson, M. et al. “Effects of Compression Garments on Muscle Fatigue and
Recovery in Athletes.” Sports Medicine Review, vol. 38, no. 2, 2020, pp. 290–308.
21. Petrova, L. “Daily Use of Compression Stockings: Benefits and Limitations.”
Occupational Health Journal, vol. 45, no. 6, 2022, pp. 412–428.
22. Trofimova, N. A. Kompressionnyy trikotazh: svoystva i primenenie. – Moskva:
Legkaya promyshlennost, 2018.
23. Brown, P. et al. “Faraday Cage Measurement of Textile Electrostatic Charge.”
Textile Research Journal, vol. 89, no. 5, 2020, pp. 320–335.
24. Ivanov, A. et al. “Surface Potential Analysis of Compression Fabrics.” Journal of
Smart Materials and Structures, vol. 58, no. 2, 2021, pp. 280–295.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
57
Synapses:
Insights Across the Disciplines
25. Petrov, Y. et al. “Direct and Alternating Current Conductivity in Compression
Textiles.” Journal of Applied Physics, vol. 110, no. 7, 2022, pp. 445–460.
26. Smirnov, V. et al. “Van der Pauw Method for Conductivity Measurement in
Textiles.” Journal of Advanced Materials Science, vol. 57, no. 4, 2020, pp. 412–428.
27. Müller, T. et al. “Spectral Analysis of Conductive Compression Fabrics.” Journal
of Material Research and Technology, vol. 46, no. 3, 2021, pp. 515–530.
