SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 4
203
Synapses:
Insights Across the Disciplines
NASLDOR QO`Y ZOTINI KO`PAYTIRISH VA RIVOJLANTIRISHDA
OZUQASINI PRAPORSIYASINI TO`G`RI TAQSIMLASH.
Davlatova Sayyora Toshpo`latovna
TDMAU o`qituvchisi:
sayyoratoshpolatovna@gmail.com
, 99850 004 02 00
Maxmudov Farxod Baxodir o`g`li
TDMAU talabasi
+99893215 53 06
annotatsiya:
Ushbu maqola nasldor qo`y(masalan, qoramol, qo‘y yoki boshqa
chorva) larni to`g`ri ovqatlanishiga qrab sergo`sht nasldor qo`ylarni ko`paytirish ularni
ratsion orqali to`g`ri ovqatlantirish dasturi bilan keltirilgan.
kalit so`z: qonun, qo`y, nasl, zotdor,
ozuqa, miqdor, proporsional, ..
O`zbekiston respublikasining prizidenti Sh. Mirziyoyevning “Naslchilik
to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq hamda O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining “Qonunlarning havolaki normalarini amalga oshirishga
qaratilgan normativ-huquqiy va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish rejalarini tasdiqlash
to‘g‘risida” 2013-yil 15-iyuldagi PQ-2003-son qarorini ijro etish yuzasidan Vazirlar
Mahkamasi qaror qildi.
Ushbu maqola nasldor qo`y(masalan, qoramol, qo‘y yoki boshqa chorva) larni
to`g`ri ovqatlanishiga qrab sergo`sht nasldor qo`ylarni ko`paytirish ko`zda tutilgan
Quyida nasldor qo‘y zotini (masalan, qoramol, qo‘y yoki boshqa chorva)
boqishda ishlatiladigan yem va xashak (quruq ozuqa) miqdorini proporsional hisoblab
beruvchi oddiy C++ dastur namunasi keltirilgan. Bu dastur chorva bosh soni, har bir
boshga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha yem va xashak normasi asosida umumiy ozuqa
ehtiyojini hisoblaydi.
Dastur orqali qo`y(masalan, qoramol, qo‘y yoki boshqa chorva) rejim asosida
o`z ovqatlantirib borilsa ko`zlagan natijaga erishiladi. Ushbu maqsadda tuzilgan dastur
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 4
204
Synapses:
Insights Across the Disciplines
asosida ozuqani to`g`ri taqsimlash ortiqcha xarajatlarni kamaytiradi. Sifatli go`sht
maxsulotini yetishtirishdaxizmat qiladi.
C++ dastur kodi:
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
int soni;
double ym_normasi, xashak_normasi;
cout << "Nasldor qo'ylar sonini kiriting: ";
cin >> soni;
cout << "Bitta qo'yga kunlik o'rtacha yem normasi (kg): ";
cin >> ym_normasi;
cout << "Bitta qo'yga kunlik o'rtacha xashak normasi (kg): ";
cin >> xashak_normasi;
double jami_ym = soni * ym_normasi;
double jami_xashak = soni * xashak_normasi;
cout << "\nUmumiy kunlik yem miqdori: " << jami_ym << " kg" << endl;
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 4
205
Synapses:
Insights Across the Disciplines
cout << "Umumiy kunlik xashak miqdori: " << jami_xashak << " kg" << endl;
double jami_ozuqa = jami_ym + jami_xashak;
double ym_proportsiya = (jami_ym / jami_ozuqa) * 100;
double xashak_proportsiya = (jami_xashak / jami_ozuqa) * 100;
cout << "\nYem proporsiyasi: " << ym_proportsiya << "%" << endl;
cout << "Xashak proporsiyasi: " << xashak_proportsiya << "%" << endl;
return 0;
}
Dastur nima qiladi:
Foydalanuvchidan qo‘ylar sonini, har biriga kerakli yem va xashak miqdorini
so‘raydi.Umumiy kunlik ehtiyojni hisoblaydi.
Yem va xashakning umumiy ozuqadagi foiz (proportsiya) ulushini hisoblab
beradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTIAR RO‘YXATI
1. Atabayeva X.N. va boshqalar. 0 ‘simlikshunoslik. — Т., «Mehnat», 2000.
2. Atabayeva X.N. Soya. — Т., «Mehnat», 2004.
3. Bo‘riyev X., Atabayeva X. Qand lavlagi yetishtirish texnologiyasi. — Т., «Qibray»,
1999.
4. Зауров Д., Сборшикова М. Рисоводство. — Т., 1989.
5. 0 ‘zbekiston sharoitida sholini ko'chat usulida yetishtirish texnologiyasi bo'yicha
tavsiyalar. — Т., «Mehnat», 1998.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 4
206
Synapses:
Insights Across the Disciplines
6. 0 ‘zbekiston Respublikasida ishlatish uchun ruxsat etilgan o'simliklami himoya
qilish vositalari ro'yxati. — Т., 2003.
7. 0 ‘zbekiston Respublikasi hududida ekish uchun tavsiya etilgan qishloq xo‘jalik
ekinlari Davlat reyestri. — Т., 2009.
8. 0 ‘zbekiston Respublikasi hududida ekish uchun tavsiya etilgan qishloq xo'jalik
ekinlari Davlat reyestriga kiritilgan navlarining tavsifi. — Т., 2006.
9. Oripov R., Halilov N. 0 ‘simlikshunoslik. — Т., 2007.
10. Agrar sohada islohotlarni chuqurlashtirish va fermer xo‘jaliklarini
rivojlantirishning ustuvor yo'nalishlari. Respublika ilmiyamaliy anjumanining
maqolalar to'plami. - Andijon, 2007.
11. Постанов Г.С. Растениеводство. — М., 2006.
12. Посипанов Г. С. Практикум по растениеводству. — М., 2004.
13. Yaqubjonov О., Tursunov S. 0 ‘simlikshunoslik. — Т., 2007.
14. Yakubjonov О., Tursunov S. Donchilik. — Т., 2009.
Saytlar:
1.
2.
https://lex.uz/docs/-5328168?ONDATE=13.06.2023
3.
