SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 5 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
214
Synapses:
Insights Across the Disciplines
УДК : 514.18
CHET TILINI BILISH - YOSH MUHANDIS UCHUN BARCHA
ESHIKLARNING KALITIDIR
ЗНАНИЕ ИНОСТРАННОГО ЯЗЫКА — КЛЮЧ КО ВСЕМ ДВЕРЯМ ДЛЯ
МОЛОДОГО ИНЖЕНЕРА
KNOWLEDGE OF A FOREIGN LANGUAGE IS THE KEY TO ALL DOORS
FOR A YOUNG ENGINEER
Axmedov Nurali Odilovich
, Toshkent davlat transport
universiteti, «Informatika va kompyuter grafikasi»
kafedrasi katta o`qituvchisi.
Ахмедов Нурали Одилович
, старший преподаватель
кафедры «Информатики и компьютерная графика»
Ташкентского
государственного
транспортного
университета
Akhmedov Nurali Odilovich
, Senior Lecturer,
Department of Informatics and Computer Graphics, Tashkent State Transport University
ORCID; 0009-0003-7164-1155
Phone +998946969474
Annotasiya:
Maqolada muhandislik grafikasida o‘rganiladigan mavzu va
masalalarni yechishda amaliy kompyuter grafik dasturlari imkoniyatlaridan
foydalanish uchun xorijiy tillarni bilish muhimligi keltirilgan. Rus va ingliz tillarida
o`rnatilgan grafik dasturlar misolida namuna bayon qilingan,
bugungi globallashuv
davrida chet tillarini, ayniqsa ingliz tilini bilish yosh muhandislar uchun qanday
afzalliklar yaratishi yoritilgan. Muhandislik sohasida ilmiy-texnik axborotning asosiy
qismi xorijiy tillarda bo‘layotgani, xalqaro tajriba va ilg‘or texnologiyalarni
o‘zlashtirishda til bilish muhim omil ekani ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, xorijiy
kompaniyalarda ishlash, malaka oshirish, xalqaro loyihalarda ishtirok etish kabi
imkoniyatlarga ega bo‘lishda chet tilining o‘rni alohida ta’kidlangan. Ishda til o‘rganish
bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 5 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
215
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Kalit s‘ozlar:
ta’lim texnologiyalari;muhandislik grafikasi; xorijiy tillar,
kompyuter grafik dasturi, taqqoslash; fazoviy tasavvur, yosh muhandis, globalizatsiya,
texnologiya, ilmiy-texnik axborot, xalqaro tajriba, innovatsiya, ingliz tili, malaka
oshirish, xorijiy tajriba, kasbiy rivojlanish.
Аннотация
: В статье рассматривается важность знания иностранных
языков для использования возможностей практических программ компьютерной
графики при решении тем и задач, изучаемых по инженерной графике. Пример
описан с использованием графических программ, установленных на русском и
английском языках В нем подчеркиваются преимущества, которые знание
иностранных языков, особенно английского, создает для молодых инженеров в
сегодняшнюю эпоху глобализации. Отмечено, что основная часть научно-
технической информации в области машиностроения представлена на
иностранных языках, а знание языков является важным фактором освоения
международного опыта и передовых технологий. Также была подчеркнута роль
иностранного языка в получении таких возможностей, как работа в иностранных
компаниях, повышение
1
квалификации и участие в международных проектах. В
работе также даны практические рекомендации по изучению языка.
Ключевые слова
: образовательные технологии; инженерная графика;
иностранные
языки,
программа
компьютерной
графики,
сравнение;
пространственное воображение, молодой инженер, глобализация, технологии,
научно-техническая информация, международный опыт, инновации, английский
язык, повышение квалификации, зарубежный опыт, профессиональное развитие.
Abstract
: The article presents the importance of knowledge of foreign languages
in order to use the capabilities of practical computer graphics programs in solving topics
and problems studied in engineering graphics. An example is given using the example
of installed graphics programs in Russian and English, The article highlights the
advantages that knowledge of foreign languages, especially English, creates for young
engineers in today's era of globalization. It is shown that the main part of scientific and
technical information in the field of engineering is in foreign languages, and that
knowledge of languages is an important factor in mastering international experience and
advanced technologies. The role of a foreign language in obtaining opportunities such
as working in foreign companies, improving skills, and participating in international
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 5 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
216
Synapses:
Insights Across the Disciplines
projects is also emphasized. The work also provides practical recommendations
for language learning.
Keywords
: educational technologies; engineering graphics; foreign languages,
computer graphics program, comparison; spatial imagination.
young engineer,
globalization, technology, scientific and technical information, international experience,
innovation, English language, advanced training, foreign experience, professional
development.
Dunyoda tillar ko‘p, ayrim manbaalarda ta’kidlanishicha, jahon xalqlari 6700 dan
ziyod tilda muloqot qilishadi. Hozirgi davrda asosan ularning ettita:
ingliz, rus, nemis,
fransuz,
xitoy
, ispan, hind tillari so‘zlashuvchilarining ko‘pligi jihatidan boshqa tillarga
qaraganda er shari aholisi o‘rtasida ustunlik qilmoqda.
Masalan, buyuk qomusiy olim Abu Rayhon Beruniy 50 dan ortiq tilni bilgan.
Shulardan 20 tasi "unutilgan tillar" sanalgan. Abu Nasr Farobiy o‘zlashtirgan tillarning
miqdori 100 dan ortiq bo‘lgan va ularning 10 ga yaqini "unutilgan tillar" qatoriga kirgan.
Dunyo tabobat ilmiga asos solgan olimlardan biri Abu Ali ibn Sino arab, fors, turk, lotin,
so‘g‘d tillarida bemalol suhbatlasha olgan. Sohibqiron Amir Temur arab, fors, mo‘g‘ul,
turkiy tillarni o‘ziga yarasha o‘zlashtirganligini tarixdan barchamizga ma’lum [1] [2]
Bugungi kunda yoshlarimizning hayotda o‘zlari tanlagan soha bo‘yicha
muvaffaqiyatlarga erishishlari - bu albatta, o‘qish davrida Chet tillarni o‘rganishlariga
bog‘liq. Chunki, muhandis bo‘lishlari uchun ham grafik dasturlarni o‘rganishlari zarur.
Hozirgi kunda juda dolzarb bo‘lib kelayotgan o‘sha grafik dasturlar albatta, rus yoki
ingliz tilidagi (versiyadagi) laridan foydalanamiz [3] [4]
Endi bu dasturdan oqilona foydalanishimiz uchun esa, albatta rus yoki ingliz
tillarni bilishimiz zarur. Chunki, bu dasturlarning menyulari va buyruqlar shu tillarda
tuzilgan. Muhandislar ko‘p foydalanib kelayotgan ArchCAD, AutoCAD, 3dsMAX,
Photoshop, Solidworks, Kompas grafik dasturlardan birini misol tariqasida ko‘radigan
bo‘lsak,
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 5 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
217
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Mana ko‘rinib turibdiki, AutoCAD dasturining rus tilidagisida Menyulari
va menyu osti buyruqlari ham rus tilida berilgan. Dasturni mukammal o‘rganish va
undan oqilona foydalanish uchun esa, albatta, rus tilini yaxshi bilishimizga tug‘ri keladi
[5];. .
Fikrimiz to‘liq bo‘lishi uchun endi AutoCAD dasturini ingliz tilidagisini ham
ko‘rib chiqamiz. Bunda ham menyular ingliz tilida, menyu osti buyruqlar va oynalardagi
buyruqlar ham to‘liq ingliz tilida tuzilgan. Ya’ni, dasturdan to‘liq va oqilona
foydalanishimiz uchun esa ingliz tilini yaxshi bilishimizga to‘g‘ri keladi. Buga o‘xshash
misollarni ko‘plab keltirish mumkin. (Bugungi kun talabidagi barcha foydalanilayotgan
zaruriy dasturiy vositalar) [6] [7] [8];
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 5 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
218
Synapses:
Insights Across the Disciplines
2
Ilm-fan, texnika va innovatsion texnologiyalardagi innovatsiyalar, kosmik
sur’atlarda rivojlanib, xalqaro tillarda (rus, ingliz, nemis, xitoy va boshqalar) ishlaydi.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 5 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
219
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Inson faoliyatining turli sohalarida zamonaviy texnik vositalardan foydalanish
Chet tillarini yaxshi bilishni talab qiladi. Zamonaviy texnik jihozlarning
imkoniyatlaridan to‘liq va to‘g‘ri foydalanish uchun mutaxassis uskunani ishlatish tilini
yaxshi bilishi kerak. [9][10][11]
Talabalarni Chet tillarni o‘rganishga undash o‘quv jarayonidagi birinchi
qadamdir. Talabalar Chet tillarini bilishlari juda muhim ekanligini tushunishlari kerak.
Chet elda o‘qishni yoki mamlakatdagi nufuzli tashkilotlarda ishlashni davom ettirish har
bir talabadan o‘z kasbini yuqori darajada egallashini, shuningdek Chet tillarini bilishini
talab qiladi [12] [13];
Texnik universitetlarda muayyan vaziyatlarda Chet tilidan foydalanish bilan
bog‘liq bo‘lgan ijtimoiy ehtiyojlarga katta ahamiyat beriladi, xususan:
-
Kasbiy harakatchanlik;
-
Akademik harakatchanlik;
-
Xorijiy hamkorlar bilan ishlash;
-
Haqiqiy manbalardan ma’lumot olish;
-
Chet tilidan tezkor foydalanishni talab qiladigan ishlab chiqarish vazifalarini hal
qilish.
Til kompetensiyasi nuqtai nazaridan yaxshi muhandis – bu o‘z mutaxassisligi
bo‘yicha kerakli adabiyotlarni o‘qishga imkon beradigan darajada tilni biladigan
mutaxassis. Bundan ham yaxshiroq, agar muhandis muloqot qobiliyatiga ega bo‘lsa,
unda uning kasbiy mahorati yuqori baholanadi.
Bundan tashqari, bunday mutaxassis turli xil professional vazifalarni hal qila
oladi: hisobot yozish, Chet ellik hamkasblar bilan muloqot qilish, xalqaro seminarlarda
qatnashish, turli xil hujjatlarni ishlab chiqish. Shunday qilib, zamonaviy dunyoda rus va
ingliz tili nafaqat til universitetlari va gumanitar universitetlarda, balki texnik
universitetlarda ham tahsil olayotgan talabalar orasida tobora ommalashib bormoqda
[14] [15];
Demak
, Siz bugundan til o‘rganishni boshladingiz va ertaga ko‘ptillilar bittaga
ko‘paydi.
Xulosa
Bugungi globallashuv va texnologik taraqqiyot davrida chet tilini, ayniqsa ingliz
tilini bilish yosh muhandis uchun nafaqat shaxsiy, balki kasbiy rivojlanishning muhim
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 5 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
220
Synapses:
Insights Across the Disciplines
omillaridan biriga aylangan. Zamonaviy muhandislik ilmi va amaliyotining
asosiy qismi xorijiy adabiyotlarda, ilmiy maqolalarda va ilg‘or texnologik dasturlarda
aks etgan. Shuningdek, xalqaro loyihalarda ishtirok etish, xorijiy hamkorlar bilan
muloqot qilish, zamonaviy dasturiy ta'minot va texnologiyalarni o‘zlashtirish bevosita
chet tilini bilishga bog‘liq. Demak, chet tilini egallagan yosh muhandis o‘z kasbiy
salohiyatini oshiribgina qolmay, global mehnat bozorida ham raqobatbardosh bo‘la
oladi. Shu bois har bir muhandislik sohasi vakili uchun chet tilini o‘rganish – kelajak
sari ochiladigan imkoniyatlar eshigidir.
FOYDALANGAN ADABIYOTLAR
RO`YXATI
1.
"Ўзбекистон мустақилликка эришиш остонасида" И.А.Каримов
Тошкент «Ўзбекистон» 2011
2.
Аҳмад Муҳаммад Турсун “Hilol - nashr” нашриёти Т:. 2013
“Ҳикматлар китоби” 177 - 185 – бет
3.
Мусурманова Айниса. Концептуальные основы формирования
духовной культуры молодежи в системе непрерывного образования //
Проблемы педагогики, 2019. № 1 (40). [Электронный ресурс]. Режим доступа:
https://cyberleninka.ru/article/n/kontseptualnye-osnovy-formirovaniya-duhovnoy-
kultury-molodezhi-v-sisteme-nepreryvnogo-obrazovaniya/ (дата обращения:
04.12.2023).
4.
Андреева Е.М. Инновации в образовании // Инновационные
процессы в сфере образования и проблемы повышения качества подготовки
специалистов: материалы междунар. науч.-практ. конф. / Удм. гос. ун-т. Т. 1.
Ижевск, 2005. С. 13–18
5.
Балезин Д. Зачем изучать иностранные языки? 2007. [Электронный
ресурс]. Режим доступа:
http://www.yourfreedom.ru/zachem-izuchatinostrannye-
6.
Ахмедов, О. Н. (2023).
Miasto Przyszłości
,
34
, 110–113. Retrieved from
https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/1265
7.
Jabbarov A.E., Akhmedov N.O.
“
Positional based on theoretical
knowledge and metric issues work”. The Multidisciplinary Journal Of Science And
Technology. Vol 4 Is 1, (2024) 195-201-MJST.
https://mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/745/1990
8.
Akhmedov N.O.
“Constructing ellipse points as an isometry of a circle
using the graphical method”. International Journal of Human Computing Studies.
(IJHCS) | Volume: 6 Issue: 1 | Jan 2024.
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 5 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
221
Synapses:
Insights Across the Disciplines
9.
Akhmedov N.O Modern Scientific Research International Scientific
Journal 2023 Vol1 Issue 3
10.
Karimova, G. S.
Professional kommunikatsiya va chet tilini o‘rganish
asoslari
. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
11.
Harmer, J.
The Practice of English Language Teaching
. – Harlow: Pearson
Education, 2015.
12.
Graddol, D.
The Future of English?
. – London: British Council, 2006.
13.
Nurmuhamedov, S.
Texnika sohasida ingliz tilini o‘qitish asoslari
. –
Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.
14.
Abdullaeva, N. R.
Chet tillarini oʻqitish metodikasi
. – Toshkent:
O‘qituvchi, 2020.
15.
sayti, chet tilini o‘rganish va sertifikatlash bo‘yicha manbalar.
