Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Integration of Latin language and medical terminology in
teaching anatomy
Matlyubakhon PALVANOVA
1
Fergana Medical Institute of Public Health
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received April 2025
Received in revised form
15 May 2025
Accepted 25 May 2025
Available online
15 June 2025
The article scientifically analyzes the need to integrate Latin
and medical terminology in teaching anatomy, the educational
effectiveness of this approach and its role in the development of
professional competencies. Integrated teaching of Latin
increases the effectiveness of teaching in developing students’
scientific and terminological literacy and skills of clear and
consistent professional thinking.
2181-
1415/©
2025 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss5/S-pp403-406
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
anatomy,
Latin,
medical terminology,
integration,
medical education,
competencies.
Anatomiya fanini
o‘qitishda lotin tili va tibbiy
terminologiya fanini integratsiyalash
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
anatomiya,
lotin tili,
tibbiy terminologiya,
integratsiya,
tibbiy ta’lim,
kompetentsiyalar.
Ushbu maqolada anatomiya fanini o‘qitishda lotin tili va
tibbiy terminologiya fanining o‘zaro integratsiyalash zaruriyati,
bu
yondashuvning
ta’lim
samaradorligi
va
kasbiy
kompetentsiyalarni rivojlantirishdagi roli ilmiy tahlil etiladi.
Talabalarning ilmiy-terminologik savodxonligini, aniq va izchil
kasbiy fikrlash malakalarini shakllantirishda lotin tilining
integratsiyalashgan holda o‘qitilishi ta’lim sifatini oshiradi.
1
Senior Lecturer, Fergana Medical Institute of Public Health. E-mail: palvanova58@mail.ru
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
05 (2025) / ISSN 2181-1415
404
Интеграция латинской и медицинской терминологии
в преподавании анатомии
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
анатомия,
латынь,
медицинская
терминология,
интеграция,
медицинское образование,
компетенции.
В статье научно анализируется необходимость
интеграции
латинского
языка
и
медицинской
терминологии в преподавании анатомии, образовательная
эффективность данного подхода и его роль в развитии
профессиональных
компетенций.
Интегрированное
обучение латинскому языку повышает эффективность
обучения в формировании у студентов научной и
терминологической грамотности, навыков четкого и
последовательного профессионального мышления.
KIRISH
Tibbiy ta
’
lim jarayonida talabalarni kasbiy faoliyatga tayyorlashda fanlararo
integratsiya muhim omil hisoblanadi. Ayniqsa, anatomiya fanida bu integratsiya bevosita
lotin tili va tibbiy
terminologiya bilan bog‘liq. Chunki tananing tuzilishini o‘rganishda
aniq, standartlashtirilgan va xalqaro darajada tan olingan terminlardan foydalanish zarur
hisoblanadi. Lotin tili tarixan tibbiy fanlarning asosiy tili bo‘lib kelgan va hozirgi kunda
ham xalqaro tibbiy atamalar asosan shu tilda ifodalanadi.
Ko‘plab tadqiqotlar anatomiya fanini o‘qitishda talabalar ko‘plab terminlarni
yodlashga majbur bo‘lishi, biroq ularning semantik ma’nosini tushunmasliklari
o‘zlashtirish darajasiga salbiy ta’sir etayotganligini ko‘rsatmoqda. Shu sababli lotin tili va
tibbiy terminologiyani anatomiyaga integratsiyalash talabalar uchun o‘zlashtirishni
osonlashtiradi, fanga qiziqishni oshiradi va kasbiy fikrlashni shakllantiradi.
Mazkur maqolada lotin tili va tibbiy terminologiyani anatomiya faniga
integratsiyalashning ilmiy-nazariy asoslari, metodik yondashuvlari va tajriba asosida
olinayotgan natijalari yoritiladi.
METODOLOGIYA
Tadqiqot 2023
–
2024-
o‘quv yilida O‘zbekistonning uchta tibbiy oliy ta’lim
muassasasida o‘tkazildi
. Unda 2-bosqich talabalari ishtirok etdi. Maqsad
–
anatomiya
fanida lotin tili va tibbiy terminologiyani integratsiyalashgan tarzda o‘qitishning
samaradorligini baholash.
Tadqiqot metodlari:
1.
Nazariy tahlil: oldin chop etilgan adabiyotlar, maqolalar va met
odik qo‘llanmalar
o‘rganildi.
2.
Empirik kuzatuv: dars jarayonlari, talabalar faoliyati va natijalari tahlil qilindi.
3.
So‘rovnoma va testlar: talabalarning integratsiyalashgan yondashuv haqidagi
fikrlari va bilim darajasi o‘rganildi.
4.
Statistik tahlil: test natijalari SPSS dasturi yordamida tahlil qilindi.
Tadqiqot quyidagi ikki guruhda olib borildi:
•
Tajriba guruhi (lotin tili integratsiyalashgan darslarda qatnashganlar);
•
Nazorat guruhi (an’anaviy darslarda qatnashganlar).
Natijalar tajriba darslari davomida anatomiya mavzulari lotin terminlari bilan
uyg‘unlashtirib o‘qitildi. Misol uchun, “Musculus biceps brachii” atamasi faqat
yodlatilmasdan, uning grammatik va semantik tahlili ham tushuntirib o‘tildi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
05 (2025) / ISSN 2181-1415
405
Tajriba guruhida quyidagi ijobiy natijalar kuzatildi:
•
Test natijalarida o‘rtacha ball 18%ga oshdi.
•
Terminlarni izohlab bera olish darajasi 74%dan 91%gacha oshdi.
•
Talabalarning fan bo‘yicha motivatsiyasi sezilarli oshdi (so‘rovnomaga ko‘ra
82% talaba integratsiyalashgan uslubni ma’qul ko‘rdi).
O‘qituvchilar fikriga ko‘ra, integratsiyalashgan yondashuv darslarni jonlantirdi,
talabalar faol ishtirok eta boshladi va fanga bo‘lgan qiziqishlari ortdi.
MUHOKAMA
Integratsiyalashgan ta’lim yondashuvi tibbiy fanlarda ayniqsa muhim hisoblanadi.
Chunki tibbiy terminologiya bemorlar bilan muloqotda, hujjat yuritishda, ilmiy faoliyatda
va amaliy ishda doimiy ravishda qo‘llaniladi. Anatomiya fanini lotin tili bilan birgalikda
o‘qitish talabaning nafaqat bilim, balki nutqiy kompetentsiyasini ham shakllantiradi.
Bu yondashuv:
•
Fanlararo uzviylikni kuchaytiradi;
•
Tibbiy atamalarning mohiyatini tushunishni osonlashtiradi;
•
Talabalarda kasbiy muloqot madaniyatini rivojlantiradi;
•
Xalqaro tibbiy terminologiyaga tayyorlaydi.
Ta’lim jarayonida integratsiyani
samarali tashkil qilishda:
1.
O‘qituvchilar malakasini oshirish, lotin tili va anatomiya o‘rtasidagi bog‘liqlikni
tushuntira olish layoqatini shakllantirish;
2.
Darslik va qo‘llanmalarda integratsiyalashgan materiallarni ko‘proq joylashtirish;
3.
Talabalarni terminlarning morfologiyasi va semantikasiga chuqur kirib borishga
undash
muhim sanaladi
.
XULOSA
Anatomiya fanini o‘qitishda lotin tili va tibbiy terminologiyani integratsiyalash
quyidagi pedagogik afzalliklarga ega:
•
Talabalarning ilmiy-terminologik savodxonligini oshiradi;
•
Kasbiy fikrlash va muloqot malakalarini rivojlantiradi;
•
Fanlararo bog
‘liqlikni mustahkamlaydi;
•
Ta’lim samaradorligini sezilarli oshiradi.
Mazkur yondashuvni tibbiy ta’lim tizimiga tizimli tarzda joriy qilish,
o‘qituvchilarning integratsiyalashgan metodlar asosida dars o‘tish ko‘nikmalarini
rivojlantirish lozim.
Shuningdek, terminologik lug‘at va vizual qo‘llanmalarni yaratish
orqali o‘qitish samaradorligini oshirish mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
RO‘YXATI:
1.
Mamashova, G.T. (2021). Latinskiy yazyk i meditsinskaya terminologiya.
Moskva: GEOTAR-Media.
2.
Elmurodova, M.X. (2022). Anatomiya fanida tibbiy terminologiyani o‘qitish
metodikasi. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti.
3.
WHO (2016). Medical terminology: Standardization for education and practice.
Geneva.
4.
Nazarova, Sh.J. (2020). Integrativnyy podkhod v meditsinskom obrazovanii.
Zhurnal vysshego obrazovaniya, 3-son.
5.
Sayfullaeva, D.M. (2023). Fanlararo integratsiya
–
zamonaviy tibbiy ta’limning
asosiy talabi.
Tibbiyot ta’limi jurnali, 2
-son.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
05 (2025) / ISSN 2181-1415
406
6.
European Commission (2020). Key Competences for Lifelong Learning.
Luxembourg: Publications Office of the EU.
7.
Tursunov, B.N. (2021). Anatomiya darslarida lotin tilini qo‘llashning metodik
asoslari. Tibbiy pedagogika jurnali, 4-son.
