Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Analysis of some issues excluding the criminality of the action
in providing public security
Bakhriddin Giyasov
1
National Guard of the Republic of Uzbekistan
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received September 2020
Received in revised form
15 November 2020
Accepted 30 November 2020
Available online
15 December 2020
This article examines the practice of law enforcement
agencies of the Republic of Uzbekistan on the use of force in the
prevention and suppression of offenses, in particular the use and
use of firearms. In addition, law enforcement agencies
strengthen the basic provisions of the institution of criminal law
in cases that exclude the crime of an act.
2181-1415/© 2020 in Science LLC.
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
Criminal
Criminal and legal
institution
Law enforcement agencies
Circumstances that exclude
the criminality of the act
Necessary defense
Defensive
To execute a command or
other task
Firearms
Жамоат
хавфсизлигини
таъминлашда
қилмишнинг
жиноят эканлигини истисно этувчи айрим масалалар
таҳлили
АННОТАЦИЯ
Калит сўзлар:
Жиноят
Жиноят-ҳуқуқий институт
Ҳуқуқни муҳофаза қилиш
органлари
Қилмишнинг
жиноийлигини истисно
қиладиган ҳолатлар
Зарурий мудофаа
Мудофааланувчи
Мазкур мақола Ўзбекистон Республикасида жамоат
хавфсизлигини таъминлаш фаолиятини олиб борувчи
ҳуқуқ-тартибот органларнинг ҳуқуқбузарликларни олдини
олиш ва бартараф этишда куч ишлатиш, хусусан ўқотар
қуролдан фойдаланиш ва қўллаш борасидаги амалиётини
ўз ичига олади. Бундан ташқари, ҳуқуқни муҳофаза қилиш
органлари қилмишнинг жиноийлигини истисно қиладиган
1
Serviceman of the National Guard of the Republic of Uzbekistan
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Issue -1, №02 (2020) / ISSN 2181-1415
125
Буйруқ ёки бошқача
тарздаги вазифани ижро
этиш
Ўқотар қурол.
ҳолатлар
ҳақидаги
жиноят-ҳуқуқий
институтнинг
фундаментал қоидаларини мустаҳкамлайди.
Анализ некоторых вопросов, исключающих преступность
деяния при обеспечении общественной безопасности
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
Преступление
Уголовно-правовое
институт
Правоохранительные
органы
Обстоятельства
Исключающие
преступность деяния
Необходимая защита
Защита
Исполнение приказа или
иной формы долга
Огнестрельное оружие.
В
данной
статье
рассматривается
практика
правоохранительных органов Республики Узбекистан по
применению силы при предупреждении и пресечении
правонарушений, в частности применения и применения
огнестрельного оружия. Кроме того, правоохранительные
органы усиливают основные положения института
уголовного права в случаях, исключающих преступность
деяния..
Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 37-моддасида ифода
қилинган зарурий мудофаа ҳуқуқи фуқароларнинг шахси, уй-жой ва мулк ҳақидаги
конституциявий қоидаларни кафолатлайди, фуқароларнинг давлат мулкини,
давлат ва жамоат манфаатларини қўриқлаш борасидаги Конституцияда
белгиланган бурчларни амалга оширишни таъминлайди. Бу эса Жамоат
хавфсизлигини таъминлаш органлари хизмат вазифаларини амалга оширишда
зарурий мудофаа тўғрисидаги қонун талабларига оғишмай, қатъий риоя этишни
талаб этади.
Зарурий мудофаа хусусида қонунчилигимизда “Зарурий мудофаа ҳолатида
содир этилган, яъни мудофааланувчи ёхуд бошқа кишининг шахси ёки
ҳуқуқларини, жамият ёки давлат манфаатларини қонунга хилоф тажовузлардан
тажовузчига зарар етказган ҳолда ҳимоя қилиш чоғида қилинган ҳаракат, агар
зарурий мудофаа чегарасидан четга чиқилмаган бўлса, жиноят деб топилмайди”[1]
деб белгиланган.
Зарурий мудофаа – бу ижтимоий хавфли бўлган тажовуздан қонуний ҳимоя
қилиш бўлиб, тажовузчига ноиложликдан зарар етказиш орқали амалга оширилади
ҳамда тажовузнинг ҳарактерига ва ижтимоий хавфлилиги даражасига мос
келади.[2]
Ҳуқуқ-тартибот органларига зарур мудофаа чораларини зудлик билан
қўллаш зарурати уларнинг ва бошқа шахсларнинг ҳаётига ёки соғлиғига жиддий
зарар етказадиган вазиятларда намоён бўлади. Бунда шахслар қонун ҳужжатларида
белгиланган тартибда ҳукумат вакилларининг ушбу ҳаракатларига нисбатан
шикоят қилишлари мумкин ва бу шахсий ҳуқуқлар доирасига киради. Шунга кўра,
зарурий мудофаа ҳолати нафақат ижтимоий хавфли тажовуз, қонун ҳимоячиси ёки
бошқа шахснинг ҳаёти учун хавфли бўлган зўравонлик билан боғлиқ бўлган
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Issue -1, №02 (2020) / ISSN 2181-1415
126
пайтдан бошлаб, (балки бундай тажовузнинг ҳақиқий таҳдиди мавжуд бўлган
пайтдан) яъни тажовуздан бошлаб пайдо бўлади деб тан олиниши мақсадга
мувофиқ.
Жиноят ҳуқуқининг асосий институтларини талқин қилишда классик
ёндашув тарафдорлари бўлган М.И.Якубович, В.Ф.Кириченко ва Е.Ф.Побегайлолар:
зарур мудофаанинг қонунийлиги учун иккита шарт мавжуд: тажовуз ва мудофаа
билан боғлиқ бўлган ҳаракатлар дейдилар.[3]
Тажовузнинг ҳақиқийлиги – ҳуқуқ билан ҳимоя қилинадиган манфаатларга
зарар етказиш хавфи мудофааланувчи шахснинг ҳаёлида туғилганлиги эмас, балки
объектив мавжудлигини билдиради. Бу зарурий мудофаани ҳаёлий мудофаадан
фарқлаш имконини беради.
Ҳаёлий мудофаа – тахмин этилган тажовузгача ҳақиқий ижтимоий хавфли
тажовуз бўлмаган ҳолда, шахс уни мавжуд деб хато тахмин этган ҳолда зарар
етказилиши ҳолатлари тан олиниши лозим.[4]
Биз юқоридаги фикрга қўшиламиз. Негаки, жамият учун реал хавф, асосан
ҳуқуқ-тартибот органларига боғлиқ эканлиги, зарурий мудофаа институтининг
ишлаши учун туртки беради. Агар Миллий гвардия ҳарбий хизматчиси (ходими)
зарурий мудофаа шароитига ўтиш учун барча аломатларга эга хавфли ҳаракат
содир этилган деб ҳисобласа, касбий-ҳуқуқий маҳоратидан қатъи назар, ўқотар
қурол қўллаш учун объектив вазият етарли деб ҳисоблаши ўринли бўлади.
Зарурий мудофаа орқали инсоннинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш
мумкинлиги масаласи диққатга сазовордир. Ҳуқуқшунос И.И.Слуцкийнинг
фикрича: "Фақатгина инсоннинг танаси дахлсизлигига тажовуз қиладиган хатти-
ҳаракатларда, зарурий мудофаага ўтиш билан ҳимояланиш мумкин".[5] Биз
ҳуқуқшунос В.Ф.Кириченконинг фикрига қўшиламиз. Негаки, у ўтган асрнинг
ўрталарида инсон шаъни ва қадр-қимматини ҳеч қандай кўрсатмаларсиз ҳимоя
қилиш кераклигини айтган, чунки улар ҳар доим судда тиклана олмайди.[6]
Тадқиқодчи олим Д.А.Гарбатович ҳам бу фикрга қўшилган ҳолда, “Инсон шаъни ёки
қадр-қимматига қилинган тажовузлардан ҳимояланиш, зарурий мудофаа
институтининг қонунийлик шароитларини белгилаб беради”,[7] дейди. У шаън ва
қадр-қимматни ҳимоя қилиш учун зарарнинг моҳиятини аниқлашда, соғлиққа
қасддан зарар етказиш, ҳақорат қилиш, туҳмат қилиш, шу жумладан махсус
қурбонларга (судялар, ҳарбий хизматчилар ва давлат хизматчиларига) қарши
жиноятлар учун санкцияларни таклиф қилади.
Зарурий мудофаанинг ижтимоий ва ҳуқуқий моҳиятининг бузилиши,
қонуний манфаатлар ва ҳимоя қилинадиган имтиёзлар нисбати аҳамиятини
менсимаслик, масалан, ҳуқуқ-тартибот органининг ҳуқуқбузарни жароҳатлаш
билан боғлиқ жавоб ҳаракатларида суд хатоларига ва ҳуқуқ ҳимоячиларининг
манфаатлари бузилишига олиб келади.[8]
Ҳуқуқбузар жиноий жавобгарлик ёшига етмаганлиги сабабли жиноятнинг
субъекти бўлмаса, руҳий касалликка, шахсиятнинг бузилишига дучор бўлган бўлса
ёки атрофдагилар учун хавфли ҳаракатларни содир этса (содир этишга уринса),
жиддий оқибатларга олиб келадиган зарарнинг рўёбга чиқмаслиги учун, масалан,
муҳим давлат объектларига (аеропорт, темирйўл, метро ва х.к.) етиши мумкин
бўлган талофатнинг олдини олиш мақсадида носоғлом шахс соғлиғи ва ҳаётига
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Issue -1, №02 (2020) / ISSN 2181-1415
127
жиддий зарар етказиш мумкин деб ҳисоблаймиз. Юқоридаги ҳолат жиноий
қонунчилигимизда[9] ҳам белгилаб берилган.
Бу ерда қонун, ақлдан озган одам ҳар жиҳатдан хавфли тажовуз деб эътироф
этиш мумкин бўлган ҳаракатни содир этганлиги (содир этиши мумкинлиги),
шунингдек ўз хатти-ҳаракатлари тўғрисида маълумот бера олмаслиги ва жамиятга
етказиши мумкин бўлган талофатининг моҳиятини англамаслиги сабабли зарурий
манфаатларнинг бузилиши олдини олиш мақсадида, унга зарар етказишга имкон
беради. Ушбу шахсда "Жиноят" учун жавобгарлик мавжуд эмас.
Бизнингча, муайян жамият ёки шахсий манфаатларга зарар етказиш, зарурий
мудофаа ҳуқуқи вужудга келишининг асоси ҳисобланади. Бундан ташқари,
давлатни муҳим манфаатларига тажовуз қилувчи жиноятга тайёргарлик кўриш ва
бунга уринишни ўз вақтида тўхтатиб қолишда, бир неча дақиқалар, ҳатто сониялар
билан ҳисоблашиш лозимлигини ҳам ёдда тутиш керак.
Шахсларнинг зарурий мудофаага ўтиши учун асослар Ўзбекистон
Республикасининг
Маъмурий
жавобгарлик
тўғрисидаги
кодексида
ҳам
кўрсатилган бўлиб, “Ушбу Кодексда ёки маъмурий ҳуқуқбузарлик учун маъмурий
жавобгарликни белгиловчи бошқа норматив ҳужжатларда назарда тутилган, лекин
зарурий
мудофаа ҳолатида,
мудофааланувчи
ўзи
ёхуд
бошқа
шахснинг ҳуқуқларини,
жамият
ёки
давлат
манфаатларини ғайриҳуқуқий
тажовузлардан шундай тажовуз қилаётган шахсга зарар етказиш йўли
билан ҳимоя қилиш вақтида, башарти бунда зарурий мудофаа чегарасидан чиқиб
кетилишига
йўл қўйилмаган
бўлса,
содир
этилган ҳаракатлар
маъмурий ҳуқуқбузарлик деб ҳисобланмаслиги” [10] кўрсатилган.
Жиноий ҳуқуқбузарликлар ва маъмурий ҳуқуқбузарликлар таркибини
таққосласак, уларнинг фарқлари асосан ҳуқуқбузарликлар учун аҳамиятли бўлган
зарар (талофат) миқдоридан иборат деган хулосага келишимиз мумкин. Масалан,
Жиноят кодексининг 266-моддаси (Транспорт воситалари ҳаракати ёки улардан
фойдаланиш хавфсизлиги қоидаларини бузиш)ни ва Маъмурий жавобгарлик
тўғрисидаги
кодекснинг
125-моддаси
(Транспорт
воситаларидан
фойдаланиш қоидаларини бузиш)ни мисол келтиришимиз мумкин. Ушбу икки
ҳуқуқбузарлик вақтида транспорт воситаларидан фойдаланиш қоидаларини бузиш
натижасида соғлиққа етказилган зарарнинг оғирлик даражаси ёки бошқа
манфаатларга етказилган зарар билан фарқланади. Ушбу далил суд-тиббиёт
экспертлари томонидан аниқланади. Бу ерда маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этган
шахслар учун ҳам зарурий мудофаа чораларини қўллаш мос келади. Бу замонавий
ҳуқуқ шароитида жуда муҳимдир.
Бир қатор асарлар муаллифларининг фикрича, зарурий мудофаага ўтишда
"Рақибнинг биринчи зарбасини кутмаслик керак, чунки у биринчи зарба билан шу
қадар куч сарфлай оладики, ҳимоячи қаршилик кўрсатишни унутади" дейдилар.
Бироқ, бошқалар бу сўзлардан олдин: "Агар қўрқув босиб, уни енгишнинг иложи
бўлмаса, у ҳолда ..." ва юқоридаги сўзлардан келиб чиқадиган ҳақиқатни
чалкаштирмаслик керак.[11]
Биз юқоридаги фикрга қўшиламиз. Негаки, бу пайтда ҳуқуқни муҳофаза
қилиш органи чуқур ҳиссий ҳаяжон таъсирида сусткашликка йўл қўйиши янада
оғир оқибатларни юзага келтириши эҳтимоли мавжуд.
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Issue -1, №02 (2020) / ISSN 2181-1415
128
Буйруқ ёки бошқача тарздаги вазифани ижро этиш ҳолатида шахснинг
буйруқ ёки бошқа фармойишни, шунингдек мансаб вазифаларини қонунан
бажариши туфайли зарар етказилган бўлса, жиноят деб топилмайди.
Ғайриқонуний равишда берилган буйруқ ёки фармойишни ёхуд мансаб
вазифасини бажармаган ёки бузган шахс жавобгарликка тортилмайди. Шахснинг
амалда содир этган қилмишида бошқа бир жиноят таркибининг барча аломатлари
мавжуд бўлсагина, у жавобгарликка тортилади.[12]
Буйруқ, фармойиш ёки хизмат мажбуриятларининг қонунийлигини акс
эттирувчи биринчи белгилардан бири унинг расман мувофиқ келишидир.
Шунингдек, “Фармон”, “Фармойиш”, “Кўрсатма” ҳам берилиши мумкин. Буйруқ
ваколатли шахснинг ижро этиш мажбурияти юкланган шахсга берган маълум бир
ҳаракат (ҳаракатсизлик)ни бажариш ҳақидаги қонун, қонун ости ҳужжатларга ёки
бошқа ички идоравий ҳужжатларга асосланган талабидир.[13]
Ҳуқуқшунос А.А.Арямовнинг позицияси бизда қизиқиш уйғотди: “Ҳар қандай
ҳолатда ҳам буйруқнинг тўғри бажарилиши, жавобгарликни ижрочидан буйруқ
берган раҳбарга "ўтказилиши" керак. Шубҳасиз, ноқонуний буйруқ ёки кўрсатмани
бажарилмаслик мумкинлиги тўғрисидаги қоида ҳар доим ҳам интизомий ҳуқуқ
билан боғлиқ бўлмаслиги керак”.[14]
Юқоридаги мулоҳазаларга қараб, қуйидагича хулоса қилишимиз мумкин.
Ҳуқуқ-тартибот органларида хизмат қилаётган шахслар ўз раҳбарининг
буйруқларига кўр-кўрона итоат қилмасликлари лозим. Агар мансабдор шахс
мажбурий буйруққа биноан ўз ваколатларидан четга чиқса, лекин буни англамаса,
жиноят таркибининг йўқлиги сабабли расмий ваколат доирасидан четга чиққанлик
учун жавобгарлик тўғрисида савол туғилмайди. Агар бирор шахс ноқонуний
буйруққа биноан ўз хизмат ваколатидан буни англаган ҳолда ошиб кетган бўлса,
бунинг учун умумий асосда жавобгарлик юзага келади.
Юқорида келтирилган фикрларга таяниб, қуйидаги хулосларга келиш
мумкин:
Биринчидан,
қонун ҳужжатлари ва суд амалиёти зарур шароитда куч,
жумладан ўқотар қуролдан фойдаланиш ва қўллаш ҳуқуқига эга ҳуқуқни муҳофаза
қилиш
идоралари
ходимларини
(ҳарбий
хизматчиларини)
қонуний
манфаатларини биринчи навбатда ҳисобга олиши шарт;
Иккинчидан,
шу билан бирга Ўзбекистон Республикасининг Жиноят ва
Маъмурий қонунчилигида ҳуқуқ-тартибот органларининг ҳуқуқни муҳофаза
қилиш фаолиятини такомиллаштириш бўйича асосан назарий характердаги
тавсиялар етарли даражада шакллантирилган бўлиб қуйидагиларни ўз ичига
олади:
а) қилмишнинг жиноийлигини истисно этувчи ҳолатларнинг қонунийлик
асослари ва чегараларини тавсифловчи белгиларни изоҳлаш орқали;
б) қилмишнинг жиноийлигини истисно қиладиган шароитларда етказилган
зарарнинг таснифи орқали;
в) қилмишнинг жиноийлигини истисно этувчи ҳолатларни аниқлаб олиш
орқали.
Юқоридаги мулоҳазаларга таянган ҳолда, қуйидаги таклифларни илгари
сурдик:
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Issue -1, №02 (2020) / ISSN 2181-1415
129
1. Фавқулодда зарурат чегарасидан ошганлик учун жиноий жавобгарликнинг
ўзига хос хусусиятларидан бири шундаки, Ўзбекистон Республикаси Жиноят
кодексининг махсус қисмида зарурий мудофаани ёки жиноят содир этган шахсни
ушлаш вақтида зарар етказиш чораларини кўришга ўхшаш махсус қоидалар мавжуд
эмас (Жиноят кодексининг 100-101, 107-108-моддалари). Бизнинг фикримизча,
махсус қисм тегишли имтиёзли меъёрлар билан тўлдирилиши керак.
2.
Жиноят кодекси 40-моддасининг 3-ҳатбошини қуйидаги норма билан
тўлдирилиши лозим: “Бундай зарар етказганлик учун жиноий жавобгарлик,
қонунга хилоф буйруқ ёки фармойишни берган шахс зиммасига юкланади”.
Хулоса ўрнида шуни айтишимиз мумкинки, ҳуқуқ-тартибот органи ҳарбий
хизматчи ва ходимлари жамоат хавфсизлигини таъминлаш ва фуқароларни ҳимоя
қилиш мобайнида ўз ваколатлари доирасида куч ишлатиши, хусусан, ўқотар
қуролдан фойдаланиши ва қўллаши ҳанузгача мунозараларга сабаб бўмоқда. Бунга
асоссий сабаб сифатида Ўзбекистон Республикаси жиноят қонунчилигида мавжуд
бўлмаган айрим масалаларнинг сақланиб қолганлигини кўрсатиш мумкин.
Жумладан, биз юқорида санаб ўтган таклифларни тегишли ҳуқуқий хужжатларга
киритилиши ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг жиноят-ҳуқуқ ҳимояси
ривожи ҳамда хозирги кунга қадар сақланиб қолган бир қатор муаммолар ўз
ечимини топиши учун хизмат қилади.
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ
1.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори. ПҚ-4075-сон. 24.12.
2018 йил. (Resolution of the president of the Republic of Uzbekistan. PQ-4075-art. 24.12.
2018 year.)
2.
Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 21.07.2018 й.
(03/18/485/1552-сон). Манба:
. (National database of
legislation, 21.07.2018. (No. 03/18/485/1552). Source: https://lex.uz/docs/3831216.)
3.
Рустамбаев М.Х. Ўзбекистон Республикаси жиноят ҳуқуқи курси. 1-том.
Умумий қисм. Жиноят ҳақида таълимот. “Тошкент”.: 2018 йил. 378-бет. (3.
Rustambaev M.X. Course of criminal law of the Republic of Uzbekistan. Volume 1 General
section. The doctrine of crime. "Tashkent" .: 2018. Page 378.)
4.
Рустамбаев М.Х. Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига шарҳ.
Умумий қисм. Тошкент.: “Адолат”. 2018 йил. 204-бет. (Rustambaev M.X. Commentary to
the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. General section. Tashkent .: "Justice". 2018.
Page 204.)
5.
Ўзбекистон Республикаси Кодекслари. Тошкент. “Адолат”. 2018 йил. 33-бет.
39-модда. (Codes of the Republic of Uzbekistan. Tashkent. "Justice." 2018. Page 33. Article
39.)
6.
Ўзбекистон
Республикасининг
Жиноят-процессуал
кодекси
220-
моддасининг 1-қисми. (Part 1 of Article 220 of the Criminal Procedure Code of the Republic
of Uzbekistan.)
7.
Рустамбаев М.Х. Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига шарҳ.
Умумий қисм. “Адолат”.: 2018 йил. 316-бет. (Rustambaev M.X. Commentary to the
Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. General section. “Justice” .: 2018. Page 316.)
Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations
Issue -1, №02 (2020) / ISSN 2181-1415
130
8.
Никуленко А.В. Обстоятельства, исключающие преступность деяния:
концептуальные основы уголовно-правовой регламентации. Докт. Дисс. Санкт-
Петербург 2019 год. С-232. (Nikulenko A.V. Circumstances excluding the criminality of an
act: conceptual foundations of criminal law regulation. Doct. Diss. St. Petersburg 2019. S-232.)
9.
Рустамбаев М.Х. Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига шарҳ.
Умумий қисм. “Адолат”.: 2018 йил. 313-бет. (Rustambaev M.X. Commentary to the
Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. General section. “Justice” .: 2018. Page 313.)
10.
Никуленко А.В. Обстоятельства, исключающие преступность деяния:
концептуальные основы уголовно-правовой регламентации. Докт. Дисс. Санкт-
Петербург 2019 год. С-244. (Nikulenko A.V. Circumstances excluding the criminality of an
act: conceptual foundations of criminal law regulation. Doct. Diss. St. Petersburg 2019. S-244.)
11.
Рустамбаев М.Х. Ўзбекистон Республикаси жиноят ҳуқуқи курси. 1-том.
Умумий қисм. Жиноят ҳақида таълимот. “Тошкент”.: 2018 йил. 414-бет. (Rustambaev
M.X. Course of criminal law of the Republic of Uzbekistan. Volume 1 General section. The
doctrine of crime. "Tashkent" .: 2018. Page 414.)
12.
Милюков С.Ф. Причинение вреда при задержании лица, совершившего
преступление. С. 185. (Milyukov S.F. Causing harm when arresting a person who has
committed a crime. P. 185.)
13.
Рустамбаев М.Х. Ўзбекистон Республикаси жиноят ҳуқуқи курси. 1-том.
Умумий қисм. Жиноят ҳақида таълимот. “Тошкент”.: 2018 йил. 414-бет. (Rustambaev
M.X. Course of criminal law of the Republic of Uzbekistan. Volume 1 General section. The
doctrine of crime. "Tashkent" .: 2018. Page 414.)
14.
Рустамбаев М.Х. Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига шарҳ.
Умумий қисм. “Адолат”.: 2018 йил. 314-бет. (Rustambaev M.X. Commentary to the
Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. General section. “Justice” .: 2018. Page 314.)
