Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Features will turn to forms in Korean and English culture
D. XAYDAROVA
1
Fergana state university
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received October 2021
Received in revised form
15 November 2021
Accepted 20 December 2021
Available online
15 January 2022
In this article, the general and specific features of linguistic
forms of address are considered. Namely, in Korean and English
language culture. Possible linguistic collaborations with culture
are being studied.
2181-
1415/© 202
1 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol2-iss11/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
culture,
forms of address,
nationality,
language,
kinship,
genetics,
uncle,
aunt,
greeting
Koreys va ingliz madaniyatlarida murojaat shakllarining
o‘
ziga
xos xususiyatlari
ANNOTATSIYA
Kalit s
o‘
zlar:
madaniyat,
murojaat shakllari,
millat,
til,
qarindoshlik,
genetik,
amaki,
xola,
salomlashish.
Maqolada koreys va ingliz tili madaniyatida murojaat
shakllarining umumiy va xususiy belgilari, murojaat jihatidan
ishlatiladigan tarkibiy qismlarning tartibi, til va madaniyat bilan
qiziqarli bo
g‘
liqlik holatlari borasida s
o‘
z yuritiladi.
1
lecturer, Fergana state university, Fergana, Uzbekistan
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
01 (2022) / ISSN 2181-1415
235
Особенности формы обращения в корейской и английской
языковой культуре и традициях
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
культура,
формы обращения,
национальность,
язык,
родство,
генетика,
дядя,
тетя,
приветствие
.
В
данной
статье,
рассматриваются
общие
и
специфические особенности языковых форм обращения. А
именно в корейской и английской языковой культуре.
Изучаются возможные лингвистические коллаборации с
культурой.
KIRISH
Har bir millatning tilida, madaniyatida
o‘
ziga xos murojaat shakllari mavjud b
o‘
lib,
dunyo xalqlari
o‘
rtasidagi madaniy tushunchalarning beqiyosligini namoyon etadi.
Ingliz madaniyati birinchi nomga y
o‘
naltirilgan b
o‘
lsa-da, Koreya davlati madaniyati
unvon va familiyaga qaratilgan.
Doktor, professor
va
o‘
qituvchi
kabi unvonlar familiya
bilan yoki familiyasiz q
o‘
llaniladi. Aslida,
janob, xonim
va
xonimcha
kabi inglizcha s
o‘
zlar,
odatda, unvon b
o‘
lmasa ishlatiladi. Koreya madaniyatida birinchi ismlardan foydalanish
cheklangan. Ular, k
o‘
pincha, bolalar va yoshlarning tengdosh guruhlari orasida,
shuningdek, oiladagi bolaga yoki yoshi kattaroq kishiga murojaat qilgan holda q
o‘
llaniladi.
Murojaat jihatidan ishlatiladigan tarkibiy qismlarning tartibi til va madaniyat bilan
qiziqarli bo
g‘
liqlikka ega.
(1)
Gapning asosiy soʻz tartibi: implikat
sion universallardan kutilganidek, koreys
tilida asosiy soʻz tartibi ega
-ot-
kesim boʻlsa, birinchi navbatda, familiya, keyin esa berilgan
ism va unvon keladi. Ingliz tilida ega-ot-kesim tili tarkibiy qismlarni teskari holatda
tartibga soladi.
(2) Kognitiv uslublar va asosiy qadriyatlar: amerikaliklar dixotomist (chiziqli)
b
o‘
lishsa-da, koreyslar yaxlit (global) uslubga moyil. Koreyaliklar
guruh, oila
va
mamla-
katni
shaxsdan ustun q
o‘
yishadi. Ushbu turdagi makro-mikro-oriyentatsiya murojaat
atamalari, vaqtinchalik iboralar va joylashuv s
o‘
z birikmalarida tarkibiy qismlarning
tartibi bilan bo
g‘
liq.
Braun va Gilman (1960) kuch va birdamlik olmoshlarini
o‘
rganishni taqdim
etganidan buyon k
o‘
plab tillarda kuch (iqtidor, avtoritet) va birdamlik,
o‘
zaro va
o‘
zaro
b
o‘
lmaslik tushunchalarini q
o‘
llash b
o‘
yicha bir nechta tadqiqotlar
o‘
tkazildi. Bu tushun-
chalar nafaqat murojaat shartlariga (masalan, Braun va Ford 1961, Ervin-Tripp 1971,
Lambert va Taker 1976, Kroger, Vud va Kim 1984) va ma
’
lumotnomaga (Hijirida va Sohn
1983), balki qarindoshlik shartlarida ham q
o‘
llaniladi. (Murojaat atamalarining bir qismi
sifatida va undan mustaqil, masalan, Li va Xarvi 1973) va boshqa ijtimoiy-psixologik xatti-
harakatlarga (Braun 1965).
Quvvat/maqom va hamjihatlik/yaqinlikdan kelib chiqadigan qarama-qarshi, lekin
bir-biriga
o‘
xshash kuch mavjudligi, u olmoshlarni tanlash (fransuz, nemis va ispan
tillarida b
o‘
lgani kabi), asosan, universal ekanligini isbotladi. Familiya nomlari va unvonlar
(ingliz, koreys va yapon tillarida) yoki salomlashishni tanlash kabi olmoshli ot iboralari,
masalan, salom va xayrli tong. Umumjahon me
’
yorlari quyidagi jihatlarda topilgan:
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
01 (2022) / ISSN 2181-1415
236
(l)
“
Agar shakllar
o‘
z vaqtida
o‘
zgargan b
o‘
lsa, ular yanada yaqinroq yoki birdam b
o‘
lib
qolgan
”
; (2)
“
Qayerda
o‘
zaro murojaat b
o‘
lmasa, yuqori maqomga ega b
o‘
lgan shaxs
yanada samimiy shakldan foydalangan
”
(Braun 1965: 94-5) va (3) yuqori maqomga ega
b
o‘
lgan shaxs
–
tezlikni belgilovchi, shuningdek, yaqinlik darvozaboni b
o‘
lgan.
Amerikalik olimlar Hijirida va Sohn (1983) ingliz, koreys va yapon tillarini solish-
tirdilar va bir xil kuch va birdamlik chizi
g‘
i b
o‘
ylab 8 ta umumiy jihatlarini yoritib berdilar.
Kroger, Vud va Kim (1984) xitoy, yunon va koreys tillarida s
o‘
zlashuvchilar tomonidan
murojaatlardan foydalanishda Braun (1965) tomonidan tasvirlangan
“
universal
”
naqshga
muvofiq madaniyatlararo muvofiqlik mavjud, degan xulosaga kelishdi va shu bilan birga,
kelajakdagi tadqiqotlarni taklif qildilar. Krogerning fikricha, ijtimoiy tabaqalanish unchalik
murakkab b
o‘
lmagan qarindoshlik namunalariga ega b
o‘
lgan ezoterik madaniyatlar
o‘
ziga
xos umumiy va xususiyligi bilan ahamiyatga molikdir (Kroger, va boshq. 283-4).
Ushbu universal yondashuvlardan farqli
o‘
laroq, Braun
o‘
zining
“
Murojaat atama-
lari: turli tillar va madaniyatlarda naqshlar va foydalanish muammolari
”
(1988: 304)
kitobida k
o‘
plab tillar va madaniyatlardagi murojaat atamalarini k
o‘
rib chiqqan holda
universallarga shubha bilan qaraydi. Murojaat sohasida universallar juda kam b
o‘
lishi
mumkin va topilishi mumkin b
o‘
lganlar, ehtimol, juda ahamiyatsiz b
o‘
lishi mumkin [1].
Murojaat shakllari har bir tilda farqlanishini kuzatishimiz mumkin. Braunning fikricha,
murojaatning inversiya hodisasi murojaat nazariyasidagi, ayniqsa, bezovta qiluvchi jihat
b
o‘
lib, uni mantiqiy yoki har qanday universal atamalar bilan tushuntirish qiyin.
Murojaat, asosan, katta qarindoshlik atamasi yoki yuqori maqom atamasining
kichik/pastki qismiga
o‘
zaro munosabatidir
[2]. U oʻz kontekstlari bilan bogʻliq holda
cheklangan: koʻpgina
tillarda murojaat inversiyasi mehrni ifodalash uchun, ayniqsa,
bolalar bilan suhbatda qoʻllaniladi (Braun 309).
Misol uchun, arab yoki gruzin tillarida s
o‘
zlashuvchi opa-singilning farzandlariga
murojaat qiluvchining jinsidan qat
’
i nazar,
“
amaki
”
atamasi bilan murojaat qilishi mumkin.
Uning s
o‘
zlariga k
o‘
ra, bu amaliyot geografik va genetik jihatdan keng tarqalgan, chunki u
alban, arab, bengal, fransuz, nemis, venger, italyan, turk va boshqalarda uchraydi. Bunday
hodisalar Braunni (308)
“
deyarli hamma narsa
”
deb ta
’
kidlashga majbur qildi. K
o‘
plab
tadqiqotlar kuch va hamjihatlikning mavhum, ideallashtirilgan va soddalashtirilgan
o‘
lchovlariga rioya qiladigan universal qoidalarni izlashda va
o‘
zaro bo
g‘
liqlik /
o‘
zaro
b
o‘
lmaganlik (simmetriya / asimmetriya), kontekstga bo
g‘
liq b
o‘
lgan murakkab qoidalarni
e
’
tiborsiz qoldirgan. U juda ochiq bayonotlar b
o‘
lgan, qayta ishlab chiqilgan
“
qoidalar
”
ni
taklif qiladi: qachonki yaqinlik, kichiklik, past ijtimoiy mavqe yoki pastlikni ifodalovchi
variantlar q
o‘
llanilsa, ular, agar
o‘
zaro yaqinlik b
o‘
lmasa, kichiklik, past maqom yoki
s
o‘
zlovchining yoki qabul qiluvchining pastligini k
o‘
rsatishi mumkin). Masofa va ish staji
bilan bo
g‘
liq b
o‘
lgan tegishli qoida bu yerda takrorlanmaydi. Murojaat shartlari b
o‘
yicha
ba
’
zi adabiyotlarni k
o‘
rib chiqish shuni k
o‘
rsatadiki, k
o‘
plab tadqiqotchilar kuch va
birdamlikning universal semantikasini k
o‘
plab tillar va madaniyatlarda ishlayotgani
haqida xabar bergan b
o‘
lsalar-da, q
o‘
llab-quvvatlash,
o‘
zgartirish yoki q
o‘
llab-quvvatlash
uchun k
o‘
proq tillar b
o‘
yicha chuqur tadqiqotlar olib borilishi kerak. Braun (1965).
Inson tillari qanchalik
o‘
xshash va/yoki farq qiladi? Ushbu maqolada koreya
va ingliz
madaniyatlaridagi murojaat atamalari oʻrtasidagi baʼzi oʻxshashlik va farqlar
koʻrib chiqiladi. Xuddi shu mavzu boʻyicha ilgari oʻtkazilgan baʼzi tadqiqotlar ham
semantik/pragmatik foydalanish, ham ichki tarkibiy qismlarning sintaktik tuzilishi
boʻyicha kengaytiriladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
01 (2022) / ISSN 2181-1415
237
Koreys va ingliz tillarida murojaat shakllari.
Ingliz va koreys tillarida murojaat olmoshlari mavjud b
o‘
lib, ingliz tilida
suhbatdoshlar
o‘
rtasidagi ijtimoiy munosabatlardan qat
’
i nazar,
siz
olmoshining bitta
shaklidan foydalansangiz, koreys tilida bir nafardan ortiq shaxsning birlik pronominal
shakli mavjuddir:
1
너
”
sen
(tengdoshlar va kichiklar
o‘
rtasida), [
당신
]
siz
(odobli) va [
자내
] “sen”
(kattalar va yoshlarga).
2 Garchi [
당신
]
siz
,
너
”
sen
yoki [
자내
]
sen
dan k
o‘
ra muloyimroq b
o‘
lsa va bolalar
o‘
rtasida hech qachon ishlatilmasa ham, u vertikal
o‘
zaro b
o‘
lmagan k
o‘
pgina vaziyatlar
uchun yetarlicha muloyim emas.
U b
o‘
ysunuvchiga murojaat qilishda turmush
o‘
rtoqlar
o‘
rtasida
o‘
zaro yoki
o‘
zaro
b
o‘
lmagan holda q
o‘
llaniladi. Murojaatning olmosh va ot shakllari orasidagi funksional
yuklama ikki madaniyatda bir xil emas. Ingliz tilidagi ikkinchi shaxs olmoshlari koreys
tilidagi “siz” yoki “sen” olmoshlariga qaraganda kattaroq funksional
bosimga ega. Masalan,
“Kitob o‘
qidingmi, Kamola?
Siz olmoshi jumlaning
“
yaxlit
”
qismi b
o‘
lsa-da (Braun tomonidan ta
’
riflangan
sintaktik
“
bo
g‘
langan shakl
”
), Kamola emas (bu undov vazifasini bajaradigan murojaatning
“
erkin shakli
”
). Nutq vaziyati tufayli identifikatsiya qilish uchun yetarli b
o‘
lishingiz
mumkin (ya
’
ni, siz deiktik, ekstralingvistik vaziyatlarga sezgir b
o‘
lasiz). Koreys tilida
murojaat atamalari jumlaning birlashgan qismlari b
o‘
lsa, k
o‘
pincha,
o‘
tkazib yuboriladi
(k
o‘
zda tutilgan ma
’
lumotlar quyidagi misollarda qavslar ichida k
o‘
rsatilgan):
[“
김선생님
,
당신은커피를디시고싶습니까
?”] –
Kim domla, kofe ichmoqchimisiz?
[“
친구야
,
너가왜안왔어
?”] –
Hoy d
o‘stim, nega kelmading?”
Bu misollar s
o‘
zlovchining qabul qiluvchi bilan munosabatiga qarab ikki xil nutq
darajasini (odobli va tanish) k
o‘
rsatadi. Adresat jumlaning predmeti sifatida qabul
qilinganligi sababli unga havola umumiy ma
’
lumot sifatida qoldirilishi mumkin. Bu nol
anaforaga
o‘
xshash
“
nol deixes
”
deb nomlanishi mumkin, lekin nol avval aytib
o‘
tilgan
ishtirokchiga anaforik tarzda emas, balki nutq vaziyatidagi ishtirokchiga deiktik ravishda
ishora qiladi. Asosan, repertuarning nominal shakllaridan, olmosh shakllari intim va
yoshroq (yoki tengdoshlar guruhi) va kamsituvchi munosabatlar bilan cheklangan. .
Olmoshlardan murojaat sharti sifatida foydalanish k
o‘
p hollarda
o‘
rinsiz.
Koreys tilida
“
Siz
”
degan jumlada, agar kimdir
o‘
z onasi bilan gaplashayotgan b
o‘
lsa,
u olmoshni ishlata olmaydi, faqat ot ishlatadi (bu holda qarindoshlik atamasi):
[“
엄마가이러게말했잖아요
~!”] –
Onajon, kecha aytdingizmi?
Koreyslar, aslida, ingliz tilida s
o‘
zlashish atamalarini nutq darajalari va hurmatga
taalluqli b
o‘
lsa, juda qulay deb hisoblaydilar. Ular endi munosabat yuklangan otlar yoki
murojaatning olmosh shakllari
o‘
rtasida tanlov qilishlari shart emas.
“
Siz
”
murojaat
atamasi bilan olib borilayotgan muloqot jarayoni suhbatdosh kim bo‘lishidan qat’i nazar
m
azmunli bo‘lib o‘tadi.
Albatta, ingliz madaniyatida murojaatning turli xil ot shakllari ham mavjud bo‘lib,
ko‘pincha, chaqiruv sifatida ishlatiladi. (qarang, masalan, Kelley 1987). Koreys tiliga
kelsak, birinchi jumladan boshlab, tegishli nutq darajasini tanlash kerak, ammo nol
deixlarga murojaat qilish sharti bilan atamalarga murojaat qilishdan qochish mumkin.
Ingliz tilida “siz”
,
umuman, gapning yaxlit qismi boʻlib, ism va unvon kabi murojaatning ot
shakllari vazifasida vokativdir. Koreys tilida nafaqat olmoshlar, balki murojaatning
koʻpgina ot shakllari ham gapda koʻpincha subyekt, obyekt yoki bilvosita obyekt vazifasini
bajarish
uchun bogʻlangan shakllardir.
Ya
’
ni murojaatning ot shakllari ham bo
g‘
langan,
ham erkin shakl sifatida q
o‘
llaniladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
01 (2022) / ISSN 2181-1415
238
Murojaatning ot shakllari.
Hijirida va Sohn (H&S, 1983) koreys va ingliz tili b
o‘
yicha yaxshi asosli ishlarni
amalga oshirgan. Quyida murojaat shakllarining tavsifiga t
o‘
xtalib
o‘
tamiz.
“(Familiya) (Ism) (Standart sarlavha) (Affiksal Sarlavha)
Bu yerda asosiy sarlavha umumiy unvon bilan t
o‘
ldirilishi mumkin (masalan,
[
선생님
]
ser, miss, xonim
; [
선생님
]
janob
(s
o‘
zma-s
o‘
z,
o‘
qituvchi),
’
[
부인
]
xonim,
[
사모님
]
o‘
qituvchining xotini, [
용감
]
qari janob
), kasbiy unvoni (masalan,
prezident, doktor,
professor
; [
사장
] kompaniya prezidenti, [
교수
]
‘
professor,
’
[
선생
]
o‘
qituvchi
) yoki
qarindoshlik unvoni (
ona, amaki;
[
아빠
] ]
ota
, [
엄마
]
ona
, [
언니
/
누나
]
singil,opa
); va
affiksal unvon faxriy unvon boʻlishi mumkin (masalan:
janob, xonim;
[-
님
]
faxriy,
[
씨
]
janob,xonim
, [-
군
]
janob
(kattadan yoshgacha) [-
양
j]
Miss)
yoki Vocative Suffix (ingliz
tilida ishlab chiqilmagan, lekin koreys tilida [
이
/
가
] va [
야
] va sharafli undosh bilan tuga-
gan s
o‘
zlardan keyin keladigan har bir juftlikdagi birinchi b
o‘
lgan [-
이에요
/
요
] ga ishora
qiladi. Bu tartib murojaat atamasi qatoridagi tarkibiy qismlar ingliz tilida teskari b
o‘
lib,
sharafli va vokativ qoidalarda namoyon b
o‘
ladi.
Murojaat jihatidan tarkibiy qismlarning tartibidagi bu farq bu ikki til va
madaniyatning boshqa jihatlari bilan bo
g‘
liq holatlaridir. Murojaat atamalariga ba
’
zi
misollar keltiriladi, unda ba
’
zi birikmalar qabul qilinishi mumkin emas.
Koreys tilida: [
김철수선생님
] -
Kim Chulsu
o‘
qituvchisi (yoki janob).
Ingliz tilida:
Janob Prezident, Doktor Jek Smit.
Braun va Gilmanning (1960) kuch va hamjihatlik
o‘
rtasidagi farqdan s
o‘
ng sharaf va
q
o‘
shimchalar yapon va koreys tillarida ham masofa/ehtirom va yaqinlik, k
o‘
ngilsizlikning
sotsiolingvistik
o‘
lchovini topadi, garchi ikkala tilda ham ancha boy va murakkab b
o‘
lsa-
da. Braun va Fordning (1961) munozaralari shuni k
o‘
rsatadiki, kuch qanchalik past va
birdamlik qanchalik yaqin b
o‘
lsa, shaxsiy murojaat va ma
’
lumotnomada shaxsning
o‘
ziga
xosligi shunchalik k
o‘
p namoyon b
o‘ladi”. Shubhasiz, pastki qismdagi ism, sarlavha yoki
unvon va familiyadan k
o‘
ra k
o‘
proq qabul qiluvchining shaxsini ochib beradi.Biroq koreys
tilida janob Kim va [
김군
] oʻzbekcha K
im-
jon/bek
ning kuchi toʻliq ko‘
rsatilgan
[
김천수씨
]Kim-
Jhølsu
-ssi va [
철수씨
]
–
Jhølsu
-ssi shakllaridan pastroqdir. Ingliz tili
misolida biz faqat unvon va familiya darajalari orasiga
professor Samuel Bender va missis
Eveline Martin
kabi toʻliq koʻrsatilgan s
hakllarni kiritishimiz mumkin. Bir yoki bir nechta
ierarxiya barcha turdagi murojaat shakllarini yagona ierarxiyaga qisqartirish mumkinmi,
ayniqsa, koreys tili kabi bir nechta murojaat shakllariga
o‘
xshash/bir xil hurmat va yaqinlik
darajasiga ruxsat beradimi?
Braun (1988:38) xuddi shu savolni k
o‘
taradi:
“
Murojaat variantlari yagona ierarxi-
yani (miqyosni) tashkil qiladimi?
”
Ingliz, iordaniya va arab tillaridan misollar keltirar
ekan, u shunday xulosaga keladi: “Umuman olganda, murojaat xatti
-harakatining asosiy
kuchlarini [3] har doim ham maqom va masofa
o‘
lchovlarida umumlashtirib b
o‘
lmaydi.
Quvvat va maqomni k
o‘
proq k
o‘
rsatadigan yagona ierarxiya (H&Sda t
o‘g‘
ri ta
’
kidlan-
ganidek, yosh koreys tilida eng muhim omil) juda sodda b
o‘
lishi mumkin. AE shakllari
kengroq murojaatlar spektriga (har qanday suhbatdosh uchun siz, k
o‘
pchilik boshliqlar va
notanishlar uchun lavozim va familiya va k
o‘
pchilik hamkasblar, b
o‘
ysunuvchilar, oila
a
’
zolari va d
o‘
stlar uchun ism) q
o‘
llanilishi mumkin b
o‘
lsa, koreyscha shakllar ulardan
foydalanishda ancha cheklangan.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
01 (2022) / ISSN 2181-1415
239
Masalan, ism+ssi [
씨
] faqat yaqin doʻstlar yoki boshqa jinsdagi ofis hamkorlari
uchun, familiya+ssi [
씨
] esa ishdagi qoʻlostidagilar qora ish bilan shugʻullanuvchilar
uchun, familiya+kun [
군
] esa cheklangan, har doim yosh erkaklar bilan chegaralangan
(familiya+ssi [
씨
] ga ekvivalent, qabul qiluvchining yoshi bundan mustasno, masalan,
o‘
qituvchidan kollej talabasiga).
Bir nechta ierarxiyani joylashtirish orqali yanada real tasvirni olish mumkin. Koreys
tilida olmoshlardan foydalanish murojaat sifatida juda cheklangan b
o‘
lsa-da, olmoshlar
alohida ierarxiyani tashkil qilishi mumkin. Olmoshning hurmatni k
o‘
rsatadigan mos shakli
y
o‘
q. Odatda, [
너
] nø “sen” so‘
zining muloyim
o‘
xshashi sifatida qaraladigan [
당신
]
tangss
in “siz” shakli xo‘
jayinga yoki yoshi kattaroq kishiga aytilsa,
o‘
zaro tortishuvlar
keltirib chiqarishi mumkin. Darhaqiqat, u kattalar
o‘
rtasida qiz
g‘
in bahs-munozaralar
paytida haqorat ma
’
nosi bilan tez-tez ishlatiladi. Ovoz ohangi va tilning boshqa sharafli
tizimlaridan kelgan oʻzgarishlarga qarab
(masalan, -ssi, kun, yang [
씨
/
군
/
양
]
–
oʻzbek
tilida
–
jon, bek yoki
xon
–
fe
’l va nutq darajalari boʻyicha jumla oxirida ko‘
rsatilgan), [
당신
]
tangssin
siz
familiya va lavozimga ekvivalent darajagacha yuqoriga ch
o‘
zilishi mumkin,
lekin, odatda, u ism+ssi dan tashqariga chiqmaydi, bu, odatda, kontekstga xosdir: qarama-
qarshi jinsdagi yoki turmush
o‘
rtoqlar
o‘
rtasidagi yaqin d
o‘
stlar. Boshqa bir ierarxiya ingliz
tilidan olingan s
o‘
zlardan iborat (shu jumladan, madam, ehtimol fransuz tilidan). Maqom
(ayniqsa, yosh) yaqinlikdan k
o‘
ra k
o‘
proq ustunlik qiluvchi an
’
anaviy Konfutsiy jamiyati
b
o‘
lgan Koreyada
janob, xonim
va
miss
kabi inglizcha s
o‘
zlar, odatda, tegishli unvon
b
o‘
lmaganda q
o‘
llaniladi. Qizi
g‘
i shundaki, bu holda familiyaning inglizcha tartibi saqlanib
qoladi.
Shunday qilib, Koreya tartibiga mos keladigan
Kim janob
deb qabul qilinishi
mumkin emas. Aslida, ingliz murojaat shakllaridan foydalanish barcha koreyslar orasida
bir xil emas. Amerikada yashovchi koreyslar uchun esa ingliz murojaat shakllari ijtimoiy
kelib chiqishi teng shaxslar
o‘
rtasida neytral ma
’
noda q
o‘
llaniladi.
Xulosa qilib aytganda, ikki til madaniyatida murojaat atamalarining umumiy
xususiyatlari mavjud b
o‘
lib, ijtimoiy tarmoqdagi suhbatdoshlar
o‘
rtasida mavjud b
o‘
lgan
ijtimoiy muloqotlarni yuzaga keltiradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Hobday, Peter & Paul Norbury 1999. Simple Guide to England: customs and
etiquette.-Kent: Global Books Ltd.
2.
Gudykunst W., Ting-Toomey S. 1990 Culture and Interpersonal Communication.
Sage Series. Interpersonal communication. 8-Sage Publication.
3.
Пост Эмили. Этикет (пер.с англиского).
–
M.: 1996.
4.
Egamberdieva T., & Asadullaeva N. (2020). Socio-pedagogical factors of
formation of active civil position in students on the basis of the requirements of a new
stage of development of society. Scientific Bulletin of Namangan State University, 2(6),
261
–
267.
