Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
The role of national activity games in improving the
physical fitness of young gymnasts
Navruz MUHAMMADIEV
1
Termez State University
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received June 2022
Received in revised form
20 June 2022
Accepted 25 July 2022
Available online
15 August 2022
This article discusses the specifics of the use of national
outdoor games in the physical education of children involved in
youth gymnastics, the organization of classes with national
outdoor games aimed at increasing flexibility so as not to tire
and distract them from special exercises. Opinions about them
are systematized.
This article is one of the most important resources for the
training of young gymnasts and will be useful for young
professionals.
2181-
1415/©
2022 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss7/S-pp180-183
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
gymnastics,
education,
training,
rehabilitation,
flexibility,
dexterity,
federation.
Yosh gimnastikachilarning jismoniy tayyorgarliklarini
amalga oshirishda milliy harakatli o‘yinlarning tutgan
o‘rni
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
gimnastika,
gimnos,
ta’lim,
tarbiya,
reabilitatsiya,
egiluvchanlik,
amplituda,
federatsiya.
Ushbu maqolada yosh gimnastika sport turi bilan
shug‘ullanadigan bolalarning jismoniy tayyorgarliklarini amalga
oshirishda milliy harakatli o‘yinlardan foydalanish, ularni
maxsus mashqlardan bezdirmaslik va chalg‘itish
maqsadida
egiluvchanlikni oshirishga qaratilgan milliy harakatli o‘yinlar
bilan mashg‘ulotlarni tashkil etishning o‘ziga xos yo‘llari
haqidagi fikrlar tizimli tartibga solingan.
Mazkur maqola yosh bo‘lajak gimnastlarni tarbiyalashdagi
muhim manbalardan bir
i bo‘lib, yosh mutaxassislar uchun foyda
keltiradi.
1
Senior Lecturer Department of Physical Culture, Institute of Pedagogy Termez State University.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
07 (2022) / ISSN 2181-1415
181
Роль национальных игр в осуществлении физической
подготовленности юных гимнастов
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
гимнастика,
воспитание,
тренировка,
реабилитация,
гибкость,
ловкость,
федерация.
В
данной
статье
рассматривается
специфика
использования национальных двигательных игр в
физическом воспитании детей, занимающихся юношеской
спортивной
гимнастикой,
организaция
занятий
с
нaциональными подвижными играми, направленными на
повышение гибкости, чтобы не утомлять и не отвлекать их
от специальных упражнений.
В статье выдвигается вопрос и полезные для
подготовки юных гимнастов и молодых специалистов.
Mamlakatimizda jismoniy tarbiya va sportning biror-
bir turi yo‘qki, e’tibordan
chetda qoldirilgan bo‘lsa. Barchamizga ma’lumki, har bir davlat va elatlarning dovrug‘ini
dunyoga tez tanitadigan va shu bilan birga, mashhur qiladigan faoliyat turlaridan eng
m
ashhuri desak ham mubolag‘a bo‘lmaydigan soha bu jismoniy tarbiya va sport, ya’ni
sport musobaqalari jarayonlaridir.
Mamlakatimizda milliy sport turlari va xalq o‘yinlarini yanada rivojlantirish
bo‘yicha qator ishlar izchillik bilan amalga oshirilmoqda.
Ma
’lumki, milliy
-
madaniy merosimizning bir bo‘lagi bo‘lgan milliy o‘yinlarni
rivojlantirish va uning boshqa sport turlarini umumjismoniy va maxsus jismoniy
tayyorgarliklarini amalga oshirish nechog‘lik ahamiyatli ekanligi haqida bugungi
kungacha y
е
tarlicha m
a’lumotlar tayyorlashga e’tibor qaratilmagan edi.
Mustaqillik sharofati bilan ajdodlarimizdan meros milliy sport turlari va xalq
o‘yinlarining boy an’analari va qadriyatlarini yanada rivojlantirish borasida birmuncha
ishlar amalga oshirildi va shu bilan bi
rga, milliy o‘yinlarimiz ko‘pgina sportchilarning
jismoniy tayyorgarligini oshirish uchun asosiy vositalardan biri bo‘lishi hamda bundan
foydalanish sport turlarining samaradorligini ta’minlashiga oid manbalar shakllanib
kelmoqda.
So‘nggi yillarda yangi O‘
zbekiston yangi imkoniyatlar mamlakati tamoyili asosida
qadriyatlarimiz, xususan, milliy sport turlari va xalq o‘yinlarini yanada ommalashtirish va
dunyoga tanitish hamda ularni umumjahon madaniy merosi durdonasiga aylantirish
bo‘yicha qator ishlar amalga
oshirilmoqda.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 2022
-yil 25-may kuni qabul
qilingan “Etnosport turlarini ommalashtirish va rivojlantirish chora
-tadbirlari
to‘gʻrisida”gi PQ–
259-
sonli Qarori qadriyatlarimizning dunyoga bo‘y ko‘rsatishi, qadr
top
ishi yo‘lida muhim dasturulamal bo‘ldi.
Davlatimiz rahbarining ushbu Qarori milliy sport turlari va xalq o‘yinlarining
barhayotligiga zamin yaratdi. Ochig‘ini aytganda, yaqin yillarda xalq o‘yinlarini
rivojlantirish bo‘yicha bunday tarixiy hujjat qabul qil
inmagandi.
Bu buyuk ajdodlarimizdan meros milliy o‘yinlarning boy an’analari va
qadriyatlarini kelajak avlodlarga y
еtkazish, o‘zbek sporti brendi ostida turli sport
turlarining jahon arenalaridagi o‘rnini oshirish, yoshlarning milliy sport turlariga bo‘lga
n
qiziqishlarini qo‘llab
-
quvvatlash va rag‘batlantirish orqali ularda vatanparvarlik
tuyg‘usini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
07 (2022) / ISSN 2181-1415
182
Shu o‘rinda aytish joizki, milliy sport turlari va xalq o‘yinlaridan foydalanish
yoshlarning jismoniy tayyorgarliklarini a
malga oshirishda muhim vosita bo‘lim xizmat
qiladi. Jumladan:
–
yosh gimnastikachilarning umumjismoniy tayyorgarliklarini tarbiyalashda;
–
ularning jismoniy sifatlarini turli harakatlar va mashqlar, turli qiziqarli o‘yinlar
orqali tarbiyalashda;
–
bolalarn
ing jismoniy fazilatlarini tarbiyalashgacha bo‘lgan jarayonda
o‘yinqaroqlik metodlaridan foydalanishda;
–
turli sport turlariga, jumladan, yosh gimnastikachilarni tanlash (seleksiya)
ishlarida;
–
yosh gimnastlarning maxsus harakatlarini shakllantirishda;
–
turli o‘yinlar tashkil etish orqali yosh gimnastlarning maxsus tayyorgarliklaridan
qiziqishlarini so‘ndirmaslik singari faoliyat turlaridan foydalanishda muhim ahamiyat
kasb etadi.
Tarixiy manbalarda xalq o‘yinlarining kelib chiqishi hamda rivojlanishiga
doir
qiziqarli hikoyalar, voqealar mavjud. Ularni ilmiy tomondan yanada kengroq o‘rganish,
tadqiq etish yuqorida biz birgina gimnastika misolida olgan ko‘plab sport turlarining
rivolanishida asosiy vositalardan biri bo‘lib xizmat qilishi muhim ahamiyat kas
b etadi.
Olimlarning ta’kidlashicha, xalqimizga xos milliy o‘yinlarning paydo bo‘lishi
eramizgacha bo‘lgan davrlarga to‘g‘ri keladi. Buni arxeologik, etnografik, folklor va
boshqa manbalar to‘la
-
to‘kis tasdiqlaydi. Xususan, saklar, massagetlar va boshqa
qa
bilalardagi o‘yinlar, musobaqalar bugun ham xalqimizning eng sevimli urf
-odatlari
sirasiga kiradi. Otlar bilan bogʻliq musobaqalar, kurash, oq suyak kabi o‘yinlar shular
jumlasidan.
Bugungi kunda
yurtimizga yakkakurashning qator turlarini o‘zida mujassam e
tgan
bir qancha xalqlarning milliy sport turlari va o‘yinlari kirib kelgan bo‘lib, biz bular
ta’sirida yakkakurash sport turlarini rivojlantirishga katta e’tibor qaratdik.
Ularni
ommalashtirmoqdamiz va musobaqalar o‘tkazmoqdamiz. Xususan, armrestling, siri
m
kabilar shular jumlasidan. Lekin, afsuslar bo‘lsinki, ushbu sport turlari u yoki bu shaklda
qadimdan yurtimizda mavjud bo‘lgan. Masalan, “qo‘l panja kurash” xalq o‘yini,
shuningdek, Surxondaryoda kurash o‘zbek milliy sport turlaridan biri bo‘lganligini t
arixiy
kitoblardagi manbalar(devoriy suratlar)da o‘z tasdig‘ini topib turibdi.
Shu o‘rinda aytish joizki, yurtimizda sog‘lom turmush tarzini keng tatbiq etish va
ommaviy sportni yanada rivojlantirish bo‘yicha qabul qilingan qarorlar, davlat dasturlari
asos
ida milliy sport turlari hamda xalq o‘yinlari tarixini o‘rganish bo‘yicha “O‘zbekiston
Respublikasi milliy sport turlari va xalq o‘yinlari ensiklopediyasi”si yaratildi. Uni nashr
qilish bo‘yicha tayyorgarlik ishlari olib borilmoqda.
Mazkur ezgu ishlarning amalga oshishida esa xalqimiz qalb-
qo‘rida asrab kelingan
qadriyatlarning rivoji hamda uning ommaviyligi muhim ahamiyat kasb etadi.
Xulosa o‘rnida shuni aytishimiz lozimki, buyuk ajdodlarimizdan meros bo‘lib,
bugungi kunda o`z o‘rni va jilosini yo‘qotmagan
milliy o‘yinlarimiz boy an’analarimiz va
qadriyatlarimizni kelajak avlodlarimizga y
еtkazish, o‘zbek sporti brendi ostida turli sport
turlarining jahon arenalaridagi o‘rnini egallashi, yoshlarimizning milliy sport
turlarimizga bo‘lgan qiziqishlarini qo‘llab
-
quvvatlash va rag‘batlantirish, ularda
vatanparvarlik tuyg‘usini yanada mustahkamlash singari bebaho ne`matlarga erishish
imkonini beradi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
07 (2022) / ISSN 2181-1415
183
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
И.И.
Маргунова Гимнастика ва уни ўқитиш методикаси. Ўқув қўлланма.
2013 йил Тошкент “ILM ZIYO”
.
2.
Tursunpulatovich M.N. (2022). Active forms of rest for increasing the
workability of gymnasts. Modern Journal of Social Sciences and Humanities, 4, 183
–
185.
Retrieved from https://mjssh.academicjournal.io/index.php/mjssh/article/view/97.
3.
Navruz M. (2022). Features of psychological preparation of gymnasts. Modern
Journal of Social Sciences and Humanities, 4, 186
–
188. Retrieved from
https://mjssh.academicjournal.io/index.php/mjssh/article/view/98.
4.
Влияние физической подготовки на интенсивность тренировки.
Мухаммадиев
Н.Т. Молодой ученый
. 2021.
№
27 (369).
–
С. 281–
283.
5.
Влияние элементов художественной гимнастики на выполнение
тренеровочных навыков и умений.
Мухаммадиев
Н.Т. Мировая наука
. 2021.
№
7 (52).
–
С. 59–
63.
6.
Х
asanov Ilyos Tuychievich. (2022). Development Stages and Characteristics of
The History of Physical Education. Journal of Pedagogical Inventions and Practices,
5, 96
–
99. Retrieved from https://zienjournals.com/index.php/jpip/article/view/813.
7.
Xasanov I.T., & Sodiqova D.B. (2022). Specific ways to develop physical activity
in preschool children.
Miasto Przyszłości, 24, 20–
25.
