Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Social-pedagogical significance of forming the research
activity of primary class students on the basis of
concentrism
Farzona OLLOKULOVA
1
Termez State Pedagogical Institute
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received September 2022
Received in revised form
25 September 2022
Accepted 20 October 2022
Available online
25 November 2022
In this article, social-pedagogical significance of the
formation of research activity based on concentrism in
elementary school students, the stages of organizing research
activity in the concentric method are considered.
2181-
1415/©
2022 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss10/S-pp128-134
This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
concentrate,
concentrism,
synthesis,
young age,
research.
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tadqiqotchilik faoliyatini
konsentrizm
asosida
shakllantirishning
ijtimoiy-
pedagogik ahamiyati
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
konsentr,
konsentrizm,
sinzetiv,
kichik yosh davri,
tadqiqotchilik.
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida
tadqiqotchilik
faoliyatini
konsentrizm
asosida
shakllantirishning ijtimoiy-pedagogik ahamiyati, konsentrik
usulda tadqiqotchilik faoliyatini tashkil etish bosqichi
masalalari ko‘rib chiqilgan.
1
Teacher, Termez State Pedagogical Institute. E-mail: rustamkhurramov@mail.com.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2022) / ISSN 2181-1415
129
Социально
-
педагогическое значение формирования
научно
-
исследовательской деятельности учеников
начальных классов на основе концентризма
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
концентрат,
концентризм,
синтез,
молодой возраст,
исследование.
В
данной
статье
рассматривается
социально
-
педагогическое значение формирования исследовательской
деятельности на основе концентризма у учащихся начальной
школы, этапы организации исследовательской деятельности
при концентрическом методе.
KIRISH
Bugun bozor munosabatlariga asoslangan, texnika va texnologiyalari rivojlangan
bir davrda, jamiyatni ijtimoiy-
iqtisodiy, ma’naviy ma’rifiy qiyofasini yuksaltirishda
yoshlar ijtimoiy faol fuqarolik pozitsiyasini egallashi va ishtirokchisiga aylanmog‘i,
mavjud vaziyatlarda yechimlarni izlash, taqqoslash, tahlil qila olish, maqbulini tanlay
olish malakasiga ega bo‘lmog ‘i lozim, bu esa, keng dunyoqarashga ega, o‘z fikrini erkin
bayon qila oladigan, yuzaga kelgan muammolarni tahlil etishga qodir, mustaqil bilim
olishga intiladigan va uni qo‘llay biladigan, kreativ fikrlovchi tadqiqotchi avlod tarbiyasi
kun masalasiga aylandi. Kichik maktab yoshidanoq mustaqil ishlash, tadqiqotchilik
faoliyatini yo‘lga qo‘yishdek vazifalarni bajaruvchi bilim, ko‘nikmalarni egalla
shlariga
qaratilgan ta’lim mazmuniga ega bo‘lishi lozim. Demak, yoshlardagi ayniqsa kichik
maktab yosh davrida ehtiyoj sifatida yuzaga keluvchi layoqatlarini ilg‘ash, rivojlantirish
bosqichlarini ishlab chiqish va ro‘yobga chiqarish zarur. Ma’naviy imkoniy
atni saqlash,
tizimlashtirish, tartibga solish va yanada rivojlantirish o‘quv jarayonining
murakkab,
mazmunli va tizimli tashkil etilishidadir.
TAHLIL VA NATIJALAR
O‘quvchi yoshlarning nufuzli xalqaro baholash dasturida ishtirok etib,
muvaffaqiyatli natij
alarga erishishlari uchun nafaqat ularning belgilangan yo‘nalishlar
bo‘yicha bilimlarini mustahkamlashni, balki o‘quv jarayoniga ongli munosabatni
shakllantirish, bilim olish, muvaffaqiyatga erishish motivatsiyasi, faolligini oshirish, ilmiy,
ijodiy, o‘z ustlarida mustaqil ishlash ko‘nikmalarini shakllantirish, tadqiqotchilik
faoliyatini tashkil
etish, bilishga bo‘lgan qiziqishlarini yanada kuchaytirish, hayotiy
faoliyatda yuzaga keluvchi turli muammolarni qiyosiy tahlil qilish, mushohada yuritib
maqbul yec
himlarni tanlay olish, qat’iy qaror va pozitsiyaga ega bo‘lish kabilarni
o‘quvchilar faoliyatida konsentrizm asosida shakllantirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Konsentrizm bu mavjud muammoni bir necha marta, lekin murakkablik
elementlari bilan, kengaytirilg
an holda, ta’lim mazmunini yangi komponentlar bilan
boyitgan holda, ular o‘rtasidagi bog‘liqlik va uzviylikni chuqurroq hisobga olgan holda
taqdim etilishiga imkon beradi.
Konsentr soʻzi lotincha kon
-
(birlashma, jamoa, moslik maʼnosini bildiruvchi
prefiks)
va centrum (markaz, konsentratsiya) soʻzlaridan hosil boʻlgan.
Konsentrik usul
biron-
bir muammoni o‘rganish zarurati tug‘ilganda qo‘llaniladi. So‘ngra ushbu muammo
diqqat (tadqiqot) markaziga qo‘yiladi va unga bog‘liq, yaqin, masalalar, savollar,
hodisala
r, faktlar va hokazolarga oid mavzular atrofida davralarda to‘planadi, so‘ngra
muammo yechimini ko‘rsatuvchi keyingi savollar orqali yechimga keltiriladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2022) / ISSN 2181-1415
130
Kuzatishlarimiz
shuni ko‘rsatadiki, kishining ma’lum yosh davrida bilimni
egallashga bo‘lgan ehtiyojning kuchliligi, tevarak atrofda ro‘y berayotgan voqea
hodisalarga tanqidiy tahliliy yondashish, uni o‘zlashtirishga nisbatan faol harakatning
namoyon bo‘lishi bilan tavsiflanuvchi sinzetiv davr mavjud. Aynan kichik yosh davrida
ayniqsa 6-10 yosh bolaning b
ilishga bo‘lagan motivi kuchli bo‘lib, tevarak atrofni idrok
etish, hodisalarning mohiyatini anglashga bo‘lgan harakat ayni faollashgan jarayon
hisoblanadi. “Bu nima?, “Nima uchun bunaqa?”, “Nimalardan tarkib topgan?” kabi
savollar orqali atrof olamni o‘rganishga uni o‘zlashtirishga
harakat kichik yosh davriga
xos xususiyatdir. Har bir shaxs mavhum, shakllanmagan, unversal izlanuvchanlik,
ijodkorlik, tadqiqotchilik layoqatiga ega. Bolaning kichik yosh davridan boshlab, ayniqsa
2-3 yosh davrida atrofdagi bar
cha narsalarni ushlab ko‘rishga, rangini farqlashga,
tishlashga, buzib, tuzib k
o‘rishga ko‘rinishini o‘rganishga qaratilgan faoliyat yuzaga
keladi. Soat sayin qiziqishlari oshib
fantaziyalar yaratish, yana ham ko‘proq narsalarga
egalik qilish, uni buzish q
ayta tuzish, nimalardan yasalganligini o‘rganish, anglangan
hatti-
harakatlarini takror bajarib ko‘rish, oyoq qo‘l harakatlari orqali yuzaga kelgan
tovushlarni qayta-qayta bajarib ritmliligini anglashga harakat qiladi. Bolada
tadqiqotchilik, yangiliklar yaratishga qiziqishini rivojlantirish maqsadida ulardagi
motivni qo‘llab quvvatlash, rag‘batlantirish, yangi narsalarga intilish, atrof
-muhitni
o‘zlashtirishga ko‘maklashish lozim. Tadqiqotchilik faoliyatini ro‘yobga chiqarish,
qobiliyatga aylantirish esa tiz
imli ravishda avvalo oilada, so‘ng ta’lim muassasasida
uzluksiz ta’lim
-
tarbiya orqali amalga oshiriladi. Ayniqsa, maktabgacha ta’lim va tarbiya
va uning davomi sifatida boshlang‘ich ta’lim va tarbiya jarayoni bola aqliy intellektual
faoliyati rivojlanishid
a yetakchi sanaladi. Bunda berilayotgan ta’lim mazmuni, o‘quv
materialining murakkablik darajasi, uni tashkil etish va amalga oshirish shakli
o‘quvchilarda yuzaga keladigan bir muncha murakkab aqliy faoliyatini tizimli, tartibli,
izchil shakllantirishga asos hisoblanadi. L.V.
Zankov o‘quv materialining yuqori
qiyinchilik darajasida o‘qitish lozimligini “ rivojlanish ta’lim tamoyillari”
konsepsiyasida,
–
“Agar o‘quv materiali va uni o‘rganish usullari shunday bo‘lsa, maktab o‘quvchilari
uchun hech qanday to‘siqlarni yengib o‘tish kerak emas, demak, bolalarning rivojlanishi
sust va zaifdir
”
,
–
deb ta’kidlaydi.
Tadqiqotchilik faoliyati yangi bilimlarni ishlab chiqish jarayoni, bilish faoliyati
turlaridan biri. Unga intellektual qobiliyat, obʼyektivlik, ishonch
lilik, kreativlik,
inovatsionlilik, ijodkorlik, tizimlilik, nostandart yondashuv, farazlarni ilgari surish,
mushohadalilik, aniqlik xos. Tadqiqotchilik amaliyot va nazariyadan iborat.
Tadqiqotchilik faoliyatiga konsentrik yondashuv ilmiy farazlarni oldindan tahlil etish,
tajriba oʻtkazish, olingan natijalarni tahlil etish, mavjud echimlarni murakkablashgan
savollar orqali farazga olib borish va umumlashtirish, kelib chiqqan farazlarni olingan
dalillar asosida tekshirish, yangi fakt va qonunlarni ifodalab berish, ilmiy bashorat
yuritish. Mazkur vazifalarni amalga
oshirish konsentrizm asosida tashkil etilishi, ta’lim
-
tarbiya jarayonini modernizatsiyalash,
ta’lim
sifat ko‘rsatkichi
bo‘yicha
yuqori darajani
egallash maqsadida
o‘qituvchining va o‘quvchilarning
pedagogik o‘quv
-bilish faoliyatini
uygunlashtirish va o‘quv faoliyatini to‘g ‘ri tashkil qilishni talab etadi.
Tadqiqotchilik
o‘
quv faoliyatini t
o‘g‘
ri tashkil qilishning
o‘
zi yetarli emas. Kichik maktab yoshidagi
o‘
quvchilarda tadqiqotchilik faoliyatini shakllantirishning eng muhim jihati eng avvalo
ularni tadqiqotchilik ruhida tarbiyalashdir. Bunda
o‘
quvchi ushbu faoliyatga nisbatan
qalbida paydo bo‘lgan munosabatni bilishi muhim. Har qanday ishni amalga oshirish eng
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2022) / ISSN 2181-1415
131
avvalo ehtiyojga aylanishi, bola uni beixtiyor qiziqib ijodiy faoliyatga aylantirishi muhim.
Shunda bola tevarak atrofdagi oddiy elementlarni ham o‘zi uchun kashf eti,b tadqiq eta
boshlaydi, uni o‘rganishga harakat qiladi, nostandart yechimlarini ko‘
rsata oladi, tadqiq
eta boshlaydi.
Tadqiqotchilik faoliyatini tashkil etishda shaxsdagi mavjud aqliy imkoniyatlarni
harakatga keltirib muammoni aniqlay olish, tanlangan muammo yuzasidan mavjud
nazariyalarni tahlil qilish, farazni ilgari surish, yechimga sabab bo‘luvchi metod va
vasit
alarni tanlash, o‘zlashtirish material to‘plash, ularni saralash va umumlashtirish,
shaxsiy xulosalar chiqarish konsentrizmga asoslangan holda amalga oshiriladi. Shu
o‘rinda tadqiqotchilik faoliyatini amalga oshirish ma’lum bir tuzilishga ega emas.
Uni har
bir shaxs
o‘
zining bilish,
o‘
zlashtirish imkoniyatidan kelib chiqib, amalga oshiradi. Shu
boisdan tadqiqot faqatgina kundalik darslarda olib boriladigan ko‘rsatmalardan iborat
ta’lim jarayoni bo‘
lib qolmasligi, kundalik har qaysi jarayonda yuzaga keluvchi
muammolarni tahliliy, tanqidiy yechimlarni ko‘rsatuvchi xarakter xususiyat sifatida
namoyon b
o‘
lishi lozim. Bunda ayniqsa pedagog faqatgina tadqiqotni tashkillashtiruvchi,
uni amalga oshishini nazorat qiluvchi b
o‘
lib qolmasdan, ilmiy qoidalarga mos
kelmaydigan tadqiqotchi pozitsiyasini egallashi, yangi yechimlardan hayratlanishi va
muhim, qiziqarli jihatlarini tahlil qilishi zarur. Bu
o‘
quvchilarda
o‘
ziga b
o‘
lgan ishonchni
ortishiga yangi
g‘
oya va fikrlarning namoyon b
o‘
lishiga,
o‘
z ustida k
o‘
proq ishlash va
yangi yechimlarni k
o‘
rsatishga b
o‘
lgan motivni kuchayishiga xizmat qiladi.
O‘quvchilarda tadqiqotchilik faoliyatini konsentrik uslubda shakallantirish bu
masalaga tanqidiy tahliliy yondashuvni, mulohaza, fikr va xulosaga tayanishni, har
qanday m
asalaga ongli yondashuvni to‘g‘ri, asosli yechimni taklif eta olish malakasini
egallashning muhim omil hisoblanadi. Ayniqsa bugungi fan va texnika rivojlangan bir
davrda o‘z qat’iy qaror va g‘oyaga ega bo‘lgan, tadqiqotchilik faoliyati rivojlangan ijodkor,
istedodli, novator o‘quvchilarga bo‘lgan talab ortib bormoqda. Xo‘
sh, bunday
o‘quvchilarni qanday tarbiyalash mumkin? Qachonki bajarilayotgan har qaysi ish ijodga
aylansa, ya’ni motivatsion, ijodiy yondashilsa, samarali natijaga erishiladi. Shu jihatdan,
o‘
quvchilarda tadqiqotchilik faoliyatini tarkib toptirish murakkab ijtimoiy-pedagogik
jarayon b
o‘
lib, bu faoliyatni amalga oshirish tizimli, uzluksiz pedagogik faoliyatni talab
etadi. Eng avvalo shaxsda qiziqish motivini shakllantirish, ehtiyojlarni aniqlash
ko‘nikmalarini shakllantirish zarur. Shunda bajarilayotgan ish ijodiy ahamiyat kasb etib
samarali natijaga erishiladi. O‘quvchilar
mustaqil ishlarga, tadqiqot loyihalarida faol jalb
etishga o‘rgatish
ularda qiziqish, yangi g‘oyalar yaratish, o‘rganish va o‘zlashtirish,
ixtirolar qilish, ularni tahlil qilish amaliy ahamiyatini aniqlash, taqqoslash, fikrlarni
hurmat qilishni o‘rgatadi.
Boshlang'ich sinf
o‘
quvchilarida konsentrizm asosida tadqiqotchilik faoliyatini
shakllantirishning pedagogik shartlari:
1. Yosh va individual xususiyatlarni hisobga olish.
Bolaning yosh xususiyati uning aqliy faoliyat darajasini aniqlashda, beriladigan
ma’lumotlar sig‘
imi va
o‘
zlashtirish imkoniyatlarini aniqlashga imkon beradi. Induvidial
yondashuv esa har bir bolaning
o‘
ziga xos layoqat va qobiliyatlari, qiziqishlarini hisobga
olgan holda tadqiqot jarayonini tizimlashtishidir.
2.
O‘
quvchilarning tadqiqot jarayonini faollashtirish.
Dars va darsdan tashqari jarayonlarda tadqiqotchilik faoliyatini ra
g‘
batlantirish,
o‘
quv faoliyati mazmunini muammoli izlanuvchan vaziyatlar orqali murakkablashtirish,
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2022) / ISSN 2181-1415
132
o‘
quvchilarning yangi
g‘
oya va firlarini q
o‘
llab quvvatlash, samarali yechimlarni k
o‘
rsata
olishga ishontirish, motivatsiya berish va qiziqish chegarasini kengaytirish orqali amalga
oshiriladi.
3.
O‘
quvchilarda tadqiqotchilik faoliyatini shakllantirishning konsentrizm asosida
qurishni ta’minlash.
O‘
quvchi yuzaga keluvchi muammoli vaziyatlarni tahlil qila olish, farazni ol
g‘
a sura
olish, yechim variantlarini k
o‘
rsatish va
qaytar aloqani ta’minlash ya’ni yechimlarni
muammoga bo
g‘
lash va maqbul yechimlarni k
o‘
rsata olishni nazarda tutadi.
4. Boshlan
g‘
ich sinf
o‘
quvchilarida tadqiqotchilik faoliyatini konsentrizm asosida
shakllantirishning maqsadliligi va
tizimliligini ta’minlash.
O‘
quv jarayoni
o‘
quvchining kundalik faoliyatini tadqiqotchilik xarakterda amalga
oshirish uchun dastlabki bilim k
o‘
nikmalar bilan qurollantiradiva boyitib boradi. Bunda
butun
o‘
quv jarayonini maqsadli va tizimli tashkil etishni o
‘
quv vazifalarini
murakkablashtirib, doimiy muammoli vaziyatlar yaratish, izlanuvchan xarakterli, ijodiy,
tanqidiy yondashish asosida qurishni va kundalim faoliyatga aylantirishni nazarda tutadi.
5.
Samarali ta’lim muhitini yaratish.
O‘
quvchilarda tadqiqotchilik faoliyatini shakllantirish avvalo
o‘
qituvchining
ta’limni insonparvarlashtirishi va yuksak kasbiy mahoratni egallaganligi orqali
tavsiflanadi. Bunda
o‘
qituvchi tadqiqotchilik faoliyatini har bir dars mazmunida singdirib
borishi ya’ni turli muammoli
vaziyatlarni keltirishi,
o‘
quvchilarni fikrlashga undashi,
bildirilayotgan fikrlarni q
o‘llab quvvatlashi va ba’zi yechimlardan hayratlana olishi,
tadqiqotchi pozitsiyasini egallashi va mavjud yechimlarni umumlashtirish va maqbul
yechimni k
o‘
rsata olishidir.
6. Boshlan
g‘
ich sinf
o‘
quvchilari xarakter xususiyatida tadqiqotchilik faoliyatini
singdirish.
O‘quvchilarda ta’lim samaradorligi bu kundalik faoliyatni tizimli va to‘g‘
ri tashkil
etish va uning odat tusiga aylanishga bo
g‘liq. Bunda ta’lim mazmunini muam
moli
izlanuvchan xarakterda tashkillashtirish bola faoliyatida adabtatsiya hosil b
o‘
lishiga,
mavjud muammoga tanqidiy tahliliy yondashuvchanlik paydo b
o‘
lishiga olib keladi.
XULOSA
Boshlan
g‘
ich sinf
o‘
quvchilarida konsentrik usulda tadqiqotchilik faoliyatini tashkil
etish bosqichlari:
1.
O‘
quvchilarda muayyan muammoga qiziqish motivini shakllantirish. Bunda
o‘
qituvchining faoliyati yetakchi jarayon hisoblanib,
o‘
quvchilarda k
o‘
rsatmalar orqali
y
o‘
l y
o‘
riq berish, tadqiqot natijasini k
o‘
rsatish va uning ahamiyatini ochish orqali
tavsiflanadi.
2.
O‘
quvchilarda ijtimoiy ehtiyojni aniqlash k
o‘
nikmalarini shakllantirish.
O‘
quvchilar tadqiqotning ijtimoiy hayotdagi amaliy ahamiyatini, zaruriyatini aniqlash
orqali tadqiqotning ijobiy salmo
g‘
ini belgilash.
3.
Bir qancha
g‘
oya va farazlarni yaratish va ol
g‘
a surish.
4.
Muammoni bir qancha yechimlarini aniqlash va tahlil qilish;
Muammo yuzasidan bir qancha nazariy, amaliy yechimlarni k
o‘
rsatish, tahlil qilish,
umumlashtirish va
o‘
z nuqtai nazarini himoya qila olish.
5.
Yechimlarni murakkablashgan savollar orqali muammoga bo
g‘
lash.
6.
Maqbul yechimlarni tanlay olish va umumlashtirish.
7.
Xulosalar chiqarish, ixtirolar qilish.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2022) / ISSN 2181-1415
133
Ilmiy izlanishlarimiz shuni k
o‘
rsatmoqdaki, boshlan
g‘
ich sinf
o‘
quv jarayonlarini
doimiy murakkablashtirib, tizimli, dinamik tashkil etish va darsdan tashqari
mash
g‘
ulotlarni tez-tez uyushtirish, tashkil etish shakllarining xilma-xilligiga erishish
o‘quvchilarning ma’naviy kuchining yuqori bo‘lishini ta’minlaydi. Shuningde
k, har bir fan
doirasida mavzuga oid muammolarni q
o‘
yilishi va yechimlarni izlab topishga b
o‘
lgan
ishtiyoqni kuchaytirish,
o‘
qituvchining k
o‘
rsatmalari asosida turli yechimlarni k
o‘
rsata
olish va umumlashtirish ham
o‘
quvchi yoshlarda tevarak atrofni bilishda har bir narsa,
voqea, hodisa, jarayonga nisbatan savol nazari bilan qarash nomalum b
o‘
lgan yangi
xususiyatlarini izlashga, kashf etishga
o‘
rgatadi.
Shunday qilib, boshlan
g‘ich ta’limda o‘
quvchilar tadqiqotchilik faoliyatini
shakllantirish shaxsning rivojlanishi bilan bo
g‘
liq b
o‘
lib,
o‘
quv faoliyati jarayonida
mukammalashib, boyib boradi va bu jarayon konsentrik usulda doimiy amalga oshirilib
ta’lim mazmunida o‘
z aksini topsa, maqsadga muvofiq b
o‘
ladi.
Boshlan
g‘
ich sinf
o‘
quvchilarida konsentrik usulda tadqiqotchilik faoliyatini tashkil
etishda aynan bir andoza mavjud emas. Shu boisdan,
o‘
quvchilarda tadqiqotchilik
faoliyatini konsentrik yondashuv asosida tashkil etishning ahamiyatli jihati shundaki,
bunda eng avvalo bolada tadqiqotchilik faoliyatiga nisbatan motiv berish, qiziqish
k
o‘
lamini kengaytirish, kundalik faoliyatga aylantirish, kreativlilik, ijodiy, tanqidiy,
tahliliy yondashuv, novatorlik kabi fazilatlar ham yetakchi faoliyat hisoblanadi va
umumiy yaxlit tarzda namoyon b
o‘
ladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
RO‘YXATI:
1.
O‘zbekitson Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018
-yil 8-dekabrdagi
“Xalq ta’limi tizimida ta’lim sifatini baholash sohasidagi xalqaro tadqiqotlarni tashkil
etish chora-
tadbirdlari to‘g‘risida”gi 997
-sonli qarori.
2.
Umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturi.
Vazirlar
Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187-sonli qarori.
3.
R.D. Norqobilova, S.K. Zoirova, B.M. Tajimirzayeva.
“
Nigh spiritual generation-
third renaissance builders”.
Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities.
ISSN: 2249-7315 Vol.12, Issue 05, May 2022.
4.
R.D. Norqobilova, S. Xoliyeva, M. Mamatmurodova.
“
The importance of people
’
s
oral creativity in the development of speech by primary school students
”
. European
Journal of Humanities and Educational Advancements.https: // www.scholarzest.com
Vol.3 No.06, June 2022 2660-5589. 84
–
86.
5.
Xoliqova
P.A “Leksik tushunchalar haqida ma’lumot” Science and educati
on.
458-465 betlar.
6.
R.D. Norqobilova, P. Nazarova.
“
Pedagogical Possibilities of education of young
generation at Abu Rayhan Beruni teaching”.
Web of Scientific Research Journal.
ISSN: 2776
–
0979, Volume 3, Issue 6, June 2022. 1908
–
1911.
7.
Abduhalimova Y.N.
“Bo‘
lajak boshlang
‘
ich sinf
o‘
qituvchilarini darslarda
kreativligini
shakllantirish pedagogic muammosifatida”
Oriental renaissance: innovative,
educational, natural and social sciences scientific journal (1042-b).
8.
R.D. Norqobilova, S. Ibrohimova, M. Mamatmurodova.
“
Pedagogical and
Psychological Factors of using the heritage of asian thinkers in the formation of cological
thinking in primary school science
”
. European Journal of Humanities and Educational
Advancements. https: //www.scholarzest.com Vol.3 No.06, June 2022 2660
–
5589. 81
–
83.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2022) / ISSN 2181-1415
134
9.
S.I. Tursunova.
“
Uzbekistan is a country of friendship
”
. Web of Scientist:
International Scientific Research Journal.185-189 B VOLUME 2, ISSUE 7, JULY-2021.
10.
R.D. Norqobilova.
“
Methods of Forming Beautiful Writing Skills in Primary
School Students
”
. International Journal of Development and Public Policy. |e-ISSN: 2792
–
3991 | www.openaccessjournals.eu | Volume: 1 Issue: 7 181
–
183
.
