Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Formation of critical thinking skills through cluster
method in studying the topic
“
Soils, flora and fauna of
Uzbekistan
”
in the course
“
Physical Geography of
Uzbekistan
”
Mavjuda ATABAYEVA
1
Academic Lyceum of Urg
е
nch State University
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received April 2023
Received in revised form
15 May 2023
Accepted 25 May 2023
Available online
15 June 2023
This article talks about the formation of critical thinking
skills through the cluster method when studying the topic
“
Soil,
flora and fauna of Uzbekistan
”
in the
“
Physical Geography of
Uzbekistan
”
course. Information about the importance of the
cluster method in mastering the course of the Physical
Geography of Uzbekistan is given.
2181-
1415/©
2023 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol4-iss4/S-pp218-227
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
critical thinking,
cluster,
methodology,
pedagogy,
geography,
Physical Geography,
pedagogical technology.
“Oʻzbekiston tabiiy geografiyasi” kursida “Oʻzbekistonning
tuproqlari, oʻsimlik va hayvonot dunyosi” mavzusini
oʻrganishda tanqidiy fikrlash koʻnikmalarini klaster
metodi orqali shakllantirish
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
tanqidiy fikrlash,
klaster,
metodika,
pedagogika,
geografiya,
tabiiy geografiya,
pedagogik texnologiya.
Ushbu maqolada “Oʻzbekiston tabiiy geografiyasi” kursida
“Oʻzbekistonning tuproqlari, oʻsimlik va hayvonot dunyosi”
mavzusini oʻrganishda tanqidiy fikrlash koʻnikmalarini klaster
metodi orqali shakllantirish haqida soʻz yuritiladi. Shuningdek,
Oʻzbekiston tabiiy geografiyasi kursini oʻzlashtirishda klaster
metodining ahamiyati haqida ma’lumotlar berilg
an.
1
Teacher, Academic Lyceum of Urgench State University.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
219
Формирование навыков критического мышления
посредством кластерного метода при изучении темы
«Почвы, флора и фауна Узбекистана» в
курсе
«Физическая география Узбекистана»
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
Kритическое мышление,
кластер,
методология,
педагогика,
география,
физическая география,
педагогическая
технология
.
В данной статье рассказывается о формировании
навыков
критического
мышления
посредством
кластерного метода при изучении темы «Почва, флора и
фауна Узбекистана» в курсе «Физическая география
Узбекистана». Дана информация о значении кластерного
метода в освоении курса физической географии
Узбекистана.
KIRISH
Pedagogik texnologiya bu
–
ta’lim jarayoniga yangi metod kiritgan holda oʻ
quvchi
bilan ishlashni tashkil qilish, xususan o
ʻ
quvchini o
ʻ
z ustida ishlashga undash, dars
jarayonidagi bahs-munozarali vaziyatda erkin va tanqidiy fikrlashga chorlovchi o
ʻ
ziga xos
muhitni yaratishdir. Bunda interfaol metodlar juda katta yordam beradi, bularga klaster,
venn diagrammasi, baliq skeleti kabilar kiradi. Klaster metodi deganda
–
ta’lim
oluvchilarni faollashtiruvchi va mustaqil fikrlashga undovchi, ta’lim jarayoni
ning
markazida bo
ʻ
lgan ta
’lim beruvchi va ta’lim oluvchini faol ishtirok etishga chorlaydi.
Ta’lim oluvchi oʻqitish jarayoni davomida faol ishtirok etadi. Ushbu jarayonda ta’lim
oluvchilar o
ʻ
qib-o
ʻ
rganishni yuqori darajada bo
ʻ
lishini, egallagan bilimlarni maqsad va
ehtiyojlariga muvofiqlashtirishda tashabbuskorligi va mas’uliyat, qoʻ
llab-quvvatlash,
amalda bajarish orqali fikr-mulohazalar qilish qobiliyatini rivojlantiradi.
O
ʻ
qitish jarayonida klaster metodlardan foydalanish o
ʻ
ziga xos xususiyatga ega.
Ta’l
im amaliyotida foydalanilayotgan klaster metodi o
ʻ
quvchilarning fikrlashini
kengaytiradi hamda muammoning to
ʻ
g
ʻri yechimini topishga ijobiy ta’sir koʻ
rsatadi.
Klaster metodi orqali o
ʻ
quvchilarning bilim, ko
ʻ
nikma, malakalari, ijodkorligini va
faolligi nazariy va amaliy muammolarga bo
ʻ
lgan qarashlari rivojlanadi.
“Klaster” metodini
o
ʻ
tkazish texnologiyasini amalga oshirishda- o
ʻ
quvchi nimani o
ʻ
ylagan bo
ʻ
lsa, shuni
qog
ʻ
ozga yozadi. U o
ʻ
z fikrlarining sifati to
ʻ
g
ʻ
risida o
ʻ
ylab o
ʻ
tirmay, ularni shunchaki yozib
boradi. Yozuvining orfografiyasi yoki boshqa jihatlariga e’tibor bermaydi. Belgilangan
vaqt nihoyasiga yetmaguncha, yozishdan to
ʻ
xtamaydi. Agar o
ʻquvchi ma’lum muddat
biror-bir g
ʻ
oyani o
ʻ
ylay olmasa, u holda qog
ʻ
ozga biror narsaning rasmini chiza boshlaydi.
Bu harakatni yangi g
ʻ
oya tug
ʻilgunicha davom ettiradi. Ma’lum bir tushuncha doirasida
imkon qadar ko
ʻ
proq yangi g
ʻ
oyalarni ilgari surish hamda ular o
ʻ
rtasidagi o
ʻ
zaro
aloqadorlik va bog
ʻ
liqlikni ko
ʻ
rsatishga harakat qiladi. G
ʻ
oyalar yig
ʻ
indisining sifati va ular
o
ʻ
rtasidagi aloqalarni ko
ʻ
rsatish cheklanmaydi.
“Klaster” metodi puxta oʻ
ylangan strategiya bo
ʻlib, u ta’lim oluvchilar bilan yakka
tartibda yoki guruh asosida tashkil etiladigan mashg
ʻ
ulotlar jarayonida amalga oshiriladi.
Klaster inglizcha so
ʻ
z bo
ʻ
lib (kluster)
–
bir butun holatda ma’lum mavzu boʻ
yicha erkin va
ochiq fikrlashning notekis shaklini namoyon etadi. Klaster metodini amalga oshirishda
yangi mavzuning asosiy tushunchasi aylanma shakldagi chizma ichida yoziladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
220
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODLAR
Ushbu samarali vositalardan biri
–
amerikalik oʻqituvchilar J.
Steele, K. Meredit,
Ch. Templ va S.
Uolter tomonidan ishlab chiqilgan oʻqish va yozish orqali tanqidiy
fikrlashni rivojlantirishning pedagogik texnologiyasidir.
Ushbu metodlar haqida A. Hayitov, N. Boymurodov, R. Mavlonova, O.
Toʻraeva,
K.
Xoliqberganov, J.Gʻ.
Yoʻldoshev, S.A.
Usmonov, H. Vahobov, A.
Zaynutdinov, Oʻ
. Tolipov,
M.
Usmonboevalar oʻzlarining pedagogik faoliyati davomida yaratgan ilmi
y asarlarida
batafsil toʻxtalib oʻtib, bu metodlarning afzalliklari, qanday foydalanish kerakligi haqida
aytib oʻtganlar. Bu texnologiyada olib borilgan darslarning ahamiyati shundaki, ular
oʻqituvchiga talabalar uchun zarur boʻlgan umumiy ta’lim va koʻnik
malarni
shakllantirishga va boshqa maktab fanlarini oʻrganishga, “oʻrganishni oʻrgatishga” imkon
beradi. Tanqidiy fikrlashni rivojlantirish texnologiyasi taklif
–
anglash
–
tahlil qilish
sxemasi boʻyicha darsni tashkil qilishni taklif qiladi va bir qator t
exnika va strategiyalarni
taklif etadi. Tanqidiy fikrlashni rivojlantirish uchun maxsus uslubiy vositalarni yaratish
va qoʻllash lozim.
NATIJALAR VA MUHOKAMA
Geografiya
darslarida
qoʻllaydigan
tanqidiy
fikrlashni
rivojlantirish
texnologiyasining usullari
va strategiyalariga batafsil toʻxtalsak. “Oʻzbekiston tabiiy
geografiyasi” kursida ayrim murakkab mavzularni tez va oson oʻzlashtirishda klaster
metodiga murojaat qilish mumkin. Masalan, yangi mavzu haqida oʻquvchilar haqida koʻz
oldiga kelgan fikrlarni yo
zish taklif etiladi. Bunda oʻquvchilar tomonidan yozilgan fikrlar
umumlashtirib aytib beriladi. Bu fikrlarni doskada boʻr yoki plakatda flomasterlar bilan
yozish mumkin. Oʻzbekiston tabiiy geografiyasini oʻrganishda klaster metodi orqali
tanqidiy fikrlash
koʻnikmasini shakllantirishga erishish mumkin, bunda dars jarayonida
oʻquvchilarni guruhlarga boʻlib topshiriqlar ketma
-ketligida yangi pedagogik
texnologiyalarni tadbiq qilgan holda darsni tashkil qilish kerak boʻladi, ya’ni quyidagicha:
“O‘zbekiston tabi
iy geografiyasi
”
fanidan “Oʻzbekistonning tuprogʻi, oʻsimligi va
hayvonlari” mavzusini oʻrganishda klaster metodidan foydalanish orqali oʻquvchilarda
tanqidiy fikrlash koʻnikmalarini shakllantirish mumkin, quyida klaster metodini darsga
joriy etilgan dars ishlanmasini keltiramiz.
Mashg‘ulotning borishi: 1
-bosqich:
Tayyorgarlik Darsning blok sxemasi:
№
Darsning qismlari
Belgilangan vaqt
1.
Tashkiliy qism
3 daqiqa
2.
O
ʻ
tilgan mavzuni takrorlash
12 daqiqa
3.
Yangi mavzu bayoni
14 daqiqa
4.
Mustahkamlash
12 daqiqa
5.
Baholash
2 daqiqa
6.
Uyga vazifa
2 daqiqa
Darsning maqsadi:
Ta’limiy maqsad:
O
ʻ
quvchilarga O
ʻ
zbekistonda nima uchun tuproq, o
ʻ
simlik
qoplami va hayvonot dunyosining balandlik bo
ʻ
yicha mintaqalanishini tushuntirib berish.
Tarbiyaviy maqsad:
O
ʻ
quvchilarga ekologik tarbiya berish, Vatanimizga mehr-
muhabbat tuyg
ʻ
usini shakllantirish.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
221
Rivojlantiruvchi maqsad:
O
ʻ
quvchilarni mustaqil fikrlashga o
ʻ
rgatish, nutq
madaniyatini o
ʻ
stirish, o
ʻ
z-o
ʻ
zini boshqarishga yo
ʻ
naltirish, hozirjavoblik, topqirlik
xususiyatlarini rivojlantirish.
Dars turi:
Ta’lim beruvchi, interfaol.
Dars o
ʻ
tish metodi:
Klaster metodi. Bahs-munozara
Dars jihozi:
Globus, dunyo tabiiy kartasi, 7-sinf darsligi, atlasi, yozuvsiz xaritasi,
jadvallar, tarqatma materiallar,
Texnik jihozlar:
Komputer, multimedia, slaydlar.
I. Tashkiliy qism. 1.
O
ʻ
qituvchining kirish so
ʻ
zi. Davomatni aniqlash. O
ʻ
quvchilarni
darsga hozirlash
II. O
ʻ
tgan mavzuni so
ʻ
rab baholash.
O
ʻ
tilgan mavzuni klaster metodi asosida
savol-javob qilib so
ʻ
rash
III. Yangi mavzu bayoni.
O‘zbekistonning tuproq qoplami, o‘simlik va hayvonot dunyosi juda xilma
-xil
bo‘lib, ular tabiatning boshqa elementlariga, xususan, relyefi va iqlimiga bog‘liq holda
joylashgan. K.Z. Zokirov tavsiya etgan
to‘rtta: cho‘l, adir, tog‘ va yaylov mintaqalarining
har biri o‘ziga xos iqlim, tuproq qoplami, o‘simlik va hayvonot dunyosiga ega.
Cho‘l
mintaqasi
O‘zbekiston hududining 70 foizini tashkil qiladi.
1-Rasm.Cho
ʻ
l zonasi klasteri.
zona
nomi
-Cho
ʻ
l
tuproq
Sur-qo
ʻ
ng
ʻ
ir(chirindisi-0.3-1%),qumli cho
ʻ
l
(0.3-0.6%),taqir (0.5-
1%),sho
ʻ
rxok,o
ʻ
tloq,botqoq.
o
ʻ
simligi
arpag
ʻ
on, lola, lolaqizg
ʻ
aldoq, qorabosh, boychechak, binafsha,
chuchmoma, tariqbosh, chig
ʻ
ir, isfarak, iloq, kovrak, saksovul, selin,
juzg
ʻ
un, qora qandim, cherkez, quyonsuyak va iloq.
hayvoni
cho
ʻ
l mushugi, jayron,oqquyruq, qoraquloq, qoplon, xongul, tulki,
echkemar, qum bo
ʻ
g
ʻ
ma iloni, kapcha ilon (Turkiston kobrasi),
chiрor ilon, oʻ
qilon,charxilon, kaltakesaklar, cho
ʻ
l toshbaqasi
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
222
2-Rasm.Cho
ʻ
l zonasi klasterini davom ettiring.
3-
Rasm.Choʻl zonasi klasteri.
tuproq
•choʻl,
•qumli choʻl,sur
qoʻngʻir,taqir,taqirli,oʻtloq-
allyuvial
oʻsimlik
•saksovul,juzgʻun,akatsiya
•iloq,shuvoq,shoʻra
hayvoni
•echkemar,ilon
•chayon,qoraqurt,falanga
,
CHOʻL ZONASI
Hayvonlari
Qayerlar kiradi
O
ʻ
simligi
Tuprog
ʻ
i
Sur-
qoʻngʻir(chirindisi
-0.3-
1%), qumli cho'l (0.3-0.6%),
taqir (0.5-
1%),shoʻrxok,
oʻtloq, botqoq.
choʻl mushugi,
jayron,oqquyruq,
qoraquloq, qoplon, xongul, tulki,
echkemar, qum boʻgʻma iloni,
kapcha ilon (Turkiston
kobrasi), chiрor ilon,
oʻqilon,charxilon, kaltakesaklar,
choʻl toshbaqasi
Yozda kunduzi
qumlar +75 + 80°C
Qizilqum,Ustyurt,
Mirzachoʻl,
Markaziy
Farg’ona
arpagʻon, lola, lolaqizgʻaldoq,
qorabosh, boychechak, binafsha,
chuchmoma, tariqbosh, chig’ir,
isfarak, iloq, kovrak, saksovul, selin,
juzgʻun, qora qandim, cherkez,
quyonsuyak va iloq
Iqlimi
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
223
O
ʻ
zbekiston cho
ʻ
l mintaqasining daryo vodiylarida (Amudaryo,Sirdaryo, Zarafshon,
Chirchiq va b.) to
ʻ
qayzorlar joylashib, qizilmiya, yantoq, qamish, qo
ʻ
g
ʻ
a, kendir, turang
ʻ
il,
tol, jiyda, yulg
ʻ
un, chakanda (oblepixa) kabi o
ʻ
simliklar o
ʻ
sadi.
Hayvonlari
. Cho
ʻ
l hayvonlari mahalliy sharoitga moslashgan bo
ʻ
lib, aksariyatining
rangi qum rangidadir. Kaltakesaklar ichida eng kattasi echkemar bo
ʻ
lib, uzunligi 1,5 m ga
yetib,mayda kaltakesak, ilon kabi sudralib yuruvchilar bilan oziqlanadi.Cho
ʻ
lda
hasharotlardan qoraqurt, chayon, falanga (biy), chigirtka kabilar mavjud. Bular ichida
qoraqurt o
ʻ
ta zaharli o
ʻ
rgimchaksimonlar turiga kiradi.
Adir mintaqasi
. Okean sathidan 400
–
500m dan 1000
–
1200m gacha bo
ʻ
lgan
balandliklarda joylashgan.
4-Rasm. Adir mintaqasi klasteri.
Tog
ʻ
mintaqasi
. Okean sathidan 1000
–
1200 m dan 2700
–
2800 m gacha bo
ʻ
lgan
balandlikdagi joylarni o
ʻ
z ichiga oladi. Tog
ʻ
mintaqasining 1400 m dan 2500 m gacha
bo
ʻ
lgan balandliklarida archa, yong
ʻ
oq, Turkiston qayini, teraklardan tashkil topgan
o
ʻ
rmonlar uchraydi. O
ʻ
rmonlar suv oqimlarini tartibga soladi, sellarning oldini oladi,
tuproqlarni yuvilib ketishdan saqlaydi, havo haroratini mo
ʻ
tadillashtiradi, havodagi
zararli moddalarni yutib, kislorod chiqaradi.
Qoʻngʻirbosh, rang, sasir,
yantoq, kavrak va gulxayri,
zirk, na’matak, doʻlana,
chinor, terak, qayragʻoch
Adir zonasi
Hayvonlari
Qayerlar kiradi
O
ʻ
simligi
Tuprog
ʻ
i
Oddiy bo
ʻ
z (500-
1000m.cha.chirindisi-
1,5
—
2,5 %)
toʻq boʻz
(1000-1200m, chirindisi
3-4%)
Tulki, boʻri, toshbaqa,
yumronqoziq, jayra, boʻrsiq
va tiрratikanlar, falanga,
chayon, kaltakesak (agama,
gekkon)lar, ilon
(kapchabosh ilon, zaharli
koʻk ilon)lar, pushtirang
chugʻurchuq (asalarilar
kushandasi), koʻk qargʻ
a,
kaklik, zogʻcha, kalxat,
qirgʻiy va burgut
Choʻlga nisbatan
moʻtadilroq va
salqinroq.
Okean sathidan
400
—
500m dan
1000
–
1200m
gacha boʻlgan
balandliklarda
Iqlimi
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
224
Tog
ʻ
mintaqasida hayvon turlari adirga nisbatan ko
ʻ
p. Lekin havoning salqinligi
tufayli sudralib yuruvchilar kam. Qushlardan burgut, tasqara, itolg
ʻ
a, kaklik,
boltatumshuq, bulbul kabilar mavjud.
5-
Rasm.Togʻ zonasi klasteri.
Yaylov mintaqasi
. Yaylov mintaqasi 2700
–
2800 m dan balandda joylashgan
bo
ʻlib, iqlimi sovuq va nam. Bunday sharoitda och qoʻngʻir va oʻtloq tuproqlar hosil
boʻladi. Yaylov mintaqasi subalp va alp oʻtloqlaridan iborat. Ayrim, quyoshga teskari
yonbagʻirlarda yil boʻyi qor saqlanishi mumkin.
Yaylovdagi oq tirnoqli ayiq “Oʻzbekiston Qizil kitobi”ga kiritilgan. Oʻzbekistonning
yuqorida qayd qilingan balandlik mintaqalaridagi suv havzalarida baliqlarning bir necha
turlari yashaydi.
Tog
ʻ
zonasi
Hayvonlari
Qayerlar kiradi
O
ʻ
simligi
Tuprog
ʻ
i
togʻ
-
qoʻngʻir va togʻ
-jigarrang
chirindisi-4-6 %), daryo
vodiylari va qayirlarida oʻtloq,
botqoq-
oʻtloq
Oloy togʻ iloni, Turkiston
agamasi uchraydi. Togʻ
mintaqasida oʻrmon sichqoni,
oq sichqon, koʻrshapalak, oq
suvsar, qunduz, oʻrmon
olmaxoni, qoʻngʻir ayiq, chiрor
sirtlon, silovsin,
boʻri, tulki,
boʻrsiq, quyon, toʻngʻiz, burgut,
tasqara, itolgʻa, kaklik,
boltatumshuq, bulbul
Adirga nisbatan
moʻtadilroq va
salqinroq.Oʻsimlik
qoplami zich.
Okean sathidan
1000
–
1200 m dan
2700
–
2800 m gacha
boʻlgan balandlikdagi
joylar
Iqlimi
betaga, rovoch, togʻ yalpizi
kabi oʻtlar, na’matak, zirk,
dukchoʻp va irgʻay, bodom,
pista, doʻlana, oʻrik, olma,
olcha, nok, xandon pista
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
225
6-Rasm.Yaylov mintaqasi klasteri.
Amudaryo va Sirdaryoda yashovchi qilquyruq balig
ʻ
i noyob tur bo
ʻlib, “Oʻ
zbekiston
Qizil kitobi”ga kiritilgan.
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash:
“Klaster” usuli asosida . (7 daqiqa)
Savol va topshiriqlar
1. Nima sababdan adir mintaqasidagi tuproqlar nisbatan chirindiga boy?
2. Cho
ʻ
l va tog
ʻ
mintaqalarining o
ʻ
simlik va hayvonot dunyosiga qiyosiy tavsif bering.
3. Tog
ʻ
va yaylov mintaqasida qanday hayvonlar uchraydi? Quyidagi klasterni
to
ʻ
ldiring.
Topshiriq:
Ushbu klasterga o
ʻ
lkamiz tabiat zonalarini har birini alohida
joylashtiring.
Yaylov zonasi
Hayvonlari
Qayerlar kiradi
O
ʻ
simligi
Tuprogʻi
och qo
ʻ
ng
ʻ
ir va
o
ʻ
tloq tuproqlar
alqor, bug
ʻ
u (elik), qo
ʻ
ng
ʻ
ir
ayiq, tog
ʻ
takasi, muflon,
qoplon, qor barsi, kiyik,
sug
ʻ
ur, daryo bo
ʻ
ylarida-
zog
ʻ
orabaliq, shohbaliq
(oybaliq),marinka,
cho
ʻ
rtanbaliq
Yoz qisqa, qish
uzoq, o
ʻ
simlik
qoplami siyrak
.
Okean
sathidan
2700
–
2800 m
dan balandda
yovvoyi arpa, yovvoyi
suli, betagalar,
to
ʻ
ng
ʻ
izsirt, qoqio
ʻ
t,
ti
р
choq, binafshalar
Qayerlar kiradi
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
226
7-
Rasm. Choʻl tabiat zonasi klasteri.Ushbu rasmli klasterni davom ettiring.
Quyidagi klasterlarning bo
ʻ
sh joylarini davom ettiring:
8-
Rasm. Oʻzbekiston hayvonot olamiga oid rasmli klasterni davom ettiring.
?
?
O
ʻ
zbekistonning
o
ʻ
simliklari
Oʻzbekistonning
hayvonot olami
?
?
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2023) / ISSN 2181-1415
227
9-
Rasm. Oʻzbekiston tabiat zonalari klasterini toʻldiring.
V. Oʻquvchilarni baholash va uyga vazifa.
Mavzuga oid klasterlar tuzish , xarita
bilan ishlash
Adabiyotlar
/Литература/References:
1.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning 2020
-yil 24-
yanvardagi Oliy Majlisga qilgan Murojaatnomasi.
2.
Sh.M.Мirziyoyev, Erkin va farovon, demokratik Oʻzbekiston davlatini birgalikda
barpo etamiz. Тоshkent
-
“Oʻzbekiston” –
2016-y. B 14
3. 29-
dekabr, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyevning Xalqaro
kongress markazida oʻqituvchilar bilan boʻlgan uchrashuvidagi nutqi.
4. Z.A.Abdiyeva,
Geografiya fanida noan’anaviy dars usullaridan foydalanish.
-
Navoiy., 2003.
–
108 b.
5.
N.Vaxobov, A.Zaynutdinov, Geografiya oʻqitish metodikasi.
1-
qism Maʼruzalar
matni. -T.: Universitet, 2000.
6.
D.Ro‘ziyeva, M.Usmonboeva, Z.Xoliqova , Interfaol metodlar: mohiyati va
qo‘llanilishi. T.: TDPU, 2013.
7.
A.Hayitov, N.Boymurodov, Ta’limda noan’a
naviy darslar va interfaol usullaridan
foydalanish. -
T.: Yаngi asr avlodi, 2006.
8.
X.Vaxobov, A.Zaynutdinov, Geografiya oʻqitish metodikasi.
2-
qism, Maʼruzalar
matni. -T.: Universitet, 2000.
9. J.G
ʻYo’ldoshev. S.A.Usmonov, “Pedagogik texnologiya asoslari”
. T,: O
ʻ
qituvchi, 2004.
10. R.Mavlonova, O.To
ʻ
raeva, K.Xoliqberganov. Pedagogika. T.: O
ʻ
qituvchi, 2001.
11. O
ʻ
.Q.Tolipov, M.Usmonboeva. Pedagogik texnologiyalarning tanqidiy asoslari.
–
T.: Fan, 2006.
12. I.V.Mushtavinskaya,
Darsda va oʻqituvchi tayyorlash tizimida tanqidiy fikrlashni
rivojlantirish texnologiyasi [matn]/ I.V.Mushtavinskaya.
–
M.: Karo , 2009.
–
144 b
13. I.Zagashev, Zair-Bek. Tanqidiy fikrlash: rivojlanish texnologiyasi [matn]/-
Sankt-
Peterburg.: “Skifiya” va “Alvans Delta”, 2003. –
284 b.
Oʻzbekiston
tuproqlari
?
?
