Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
The importance of Abdurauf Fitrat’s “Family” work in
preparing students for independent life
Markhabo ISMOILOVA
Tashkent University of Applied Sciences
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received October 2023
Received in revised form
15 November 2023
Accepted 25 November 2023
Available online
15 January 2024
The article focuses on improving the scientific and
theoretical foundations of preparing students for independent
life, which is relevant in modern teacher education. Particular
emphasis is placed on social and family skills, based on the
work of Abdurauf Fitrat “Family”. International studies
examining the level of development of students' life skills in
various aspects are analyzed. It is noted that textbooks on the
theory and history of pedagogy, social pedagogy, and pedagogy
are limited to the development of social and pedagogical skills
and competencies necessary for life in the family. In conclusion,
methodological approaches to improving the scientific and
theoretical foundations of preparing students for independent
life based on the work of “Family” are proposed.
2181-
1415/©
2023 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol4-iss10/S-pp1
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
pedagogical education,
student,
independent life,
scientific-theoretical,
basis,
improvement,
Abdurauf Fitrat,
family,
need,
being happy,
state,
society,
power,
opportunity,
youth,
own opinion,
high spirituality.
Talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashda Fitratning
“Oila” asarining ahamiyati
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
pedagogik ta’lim,
talaba,
mustaqil hayot,
ilmiy-nazariy,
asos,
Maqolada muhim ahamiyatga ega bo‘lib borayotgan
zamonaviy pedagogik ta’limda talabalarni mustaqil hayotga
tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini takomillashtirish,
Abdurauf Fitratning “Oila” asari asosida ijtimoiy oila
ko‘nikmasiga asosiy e’tibor qaratilmoqda. Xalqaro tadqiqotlar
1
Lecturer, Tashkent University of Applied Sciences. E-mail: marhaboi576 @gmail.com.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2023) / ISSN 2181-1415
2
takomillashtirish,
Abdurauf Fitrat,
oila,
ehtiyoj,
baxtli bo‘lish,
davlat,
jamiyat,
kuch,
imkoniyat,
yoshlar,
o‘z fikri,
yuksak ma’naviyat
.
ham talabalar hayotiy ko‘nikmalarning rivojlanganlik
darajalarini turli aspektlarda tekshirib ko‘rilmoqda. Jumladan,
talabalarni oilaga tayorlashda ijtimoiy pedagogik ko‘nikma va
malakalarini rivojlantirishda amaldagi Pedagogika nazariyasi va
tarixi, Ijtimoiy pedagogka, Tarbiya darsliklari o‘zi bilan
chegaralanib qolinmoqda. Xulosa qismida talabalarni mustaqil
hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini Oila asari
asosida metodik takomillashtirish bo‘yicha takliflar bayon
qilingan.
Значение работы Абдурауфа Фитрата «Семья» в
подготовке студентов к самостоятельной жизни
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
педагогическое
образование,
студент,
самостоятельная жизнь,
научно
-
теоретическая,
фундамент,
совершенствование,
Абдурауф Фитрат,
семья,
потребность,
счастье,
государство,
общество,
власть, возможность,
молодость,
собственное мнение,
высокая духовность
.
В
статье
основное
внимание
уделяется
совершенствованию
научно
-
теоретических
основ
подготовки студентов к самостоятельной жизни, что
является актуальным в современном педагогическом
образовании. Особый акцент сделан на социальных и
семейных навыках, основанных на работе Абдурауфа
Фитрата
“Семья”.
Анализируются
международные
исследования, изучающие уровень развития жизненных
навыков студентов в различных аспектах. Отмечается, что
учебники по теории и истории педагогики, социальной
педагогике,
педагогике
ограничиваются
развитием
социально
-
педагогических
навыков
и
компетенций,
необходимых для жизни в семье. В заключении предлагаются
методические подходы к совершенствованию научно
-
теоретических
основ
подготовки
студентов
к
самостоятельной жизни на основе работы “Семьи”.
“Yoshlarimizning mustaqil fikrlaydigan, yuksak intellektual va ma’naviy
salohiyatga ega bo‘lib, dunyo miqyosida o‘z tengdoshlariga hech qaysi sohada bo‘sh
kelmaydigan insonlar bo‘lib kamol topishi, baxtli bo‘lishi uchun davlatimiz va
jamiyatimizning bor kuch va imkoniyatlarini safarbar etamiz” , –
deb ta’kidlanishi
pedagogika ta’limi oldiga mamlakatimiz yoshlarini o‘z fikrini mustaqil hayotga
tayorlashdek yuksak ma’naviyatli fikr sohiblari etib tarbiyalashdek dolzarb vazifalarni
qo‘yadi. OTMlarining Pedagogika darslarida ham, oliy ta’limda ham negadir Abdurauf
Fitratning Oila asaridan samarali foydalanilmaydi bu talabalarga, mustaqil hayotga
tayyorlay olmaslikka sabab bo‘lmoqda. Mamlakatimizda mustaqillik sharofati bilan
oilaning ijtimoiy, ma`naviy, huquqiy asoslarini takomillashtirish, uning manfaatlarini
himoya qilishni ta`minlash, onalik va bolalikni muhofaza qilish davlat siyosati darajasiga
ko‘tarildi. Shuning uchun ham o‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida “Oila —
jamiyatning asosiy bo‘g‘inidir hamda jamiyat va davlat muhofazasida bo‘lish huquqiga
ega1”,—
deb belgilab qo‘yilgan. Oila
- har bir xalq, millatning davomiyligini saqlaydigan,
qadriyatlar barqarorligini ta`minlaydigan, yangi avlodni dunyoga keltirib, uni ma`naviy,
jismoniy barkamol qilib yetishtiradigan, ijtimoiy institutdir. Shunga ko‘ra, o‘zbekiston
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2023) / ISSN 2181-1415
3
Respublikasining “Oila kodeksi”da: “Ota
-
ona o‘z bolalarining tarbiyasi va kamoloti uchun
javobgardir. Ular o‘z bolalarining sog‘ligi, jismoniy, ruhiy, ma`naviy —
axloqiy kamoloti
haqida g‘amxo‘rlik qilishlari shart” , deb ta`kidlanadi. Jamiyat taraqqiyotida ma`naviy
omillarning ahamiyati nihoyatda ortib borayotgan hozirgi davrda oilani mustahkamlash,
qadriyatlar va an`analarni o‘zlashtirish, uyg‘unlashtirish har bir millatning birinchi
darajali vazifasi bo‘lib qolmoqda.
Talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini
takomillashtirishda Abdurauf Fitratning Oila asari ustida ishlashni taqozo qiladi. Jahon
tajribasida talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini
takomillashtirishga mo‘ljallangan trening
-
topshiriqlari ko‘pincha ijtimoiy fanlarga
bog‘lanadi. Pedagogik ta’limda talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy
-nazariy
asoslarini takomillashtirishda Abdurauf Fitratning “Oila” asariga bo‘lgan ehtiyoj kundan
-
kun ortib bormoqda. Talabalarga Abdurauf Fitratning “Oila” asari asosida talabalarni
mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini takomillashtirish Oila asaridan
foydalanish yo‘llarini o‘rgatish bo‘yicha ilmiy
-metodik tavsiyalar yaratish zarurati
mavjud.
Dunyo ta’lim tizimi insonni kamolotga yetkizishda, unga berilayotgan ta’lim
mazmunini talabalar hayotida foydalana olish darajalari nuqtai nazaridan
takomillashtirmoqda. Davlatning taraqqiyoti uning yoshlariga berilayotgan ta’lim sifati,
talabalarning egallagan ko‘nikma va malakalariga bog‘liq bo‘lib qolmoqda. Zamonaviy
pedagogik ta’limda talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy
-nazariy asoslarini
takomillashtirishda Abdurauf Fitratning “Oila” asari ustida ishlash, Ijtimoiy oila
ko‘nikmasiga asosiy e’tibor qaratilmoqda. Xalqaro tadqiqotlar ham talabalar hayotiy
ko‘nikmalarning rivojlanganlik darajalarini turli aspektlarda tekshirib ko‘rilmoqda.
Jumladan, talabalarni oilaga tayorlashda Abdurauf Fitratning “Oila” asari orqali ijtimoiy
hayotga tayorlash, ijtimoiy pedagogik ko‘nikma va malakalarini rivojlantirishda amaldagi
Pedagogika nazariyasi va tarixi, Ijtimoiy pedagogka hamda tarbiya darsliklari o‘zi bilan
chegaralanib qolinmoqda.
Taraqqiyotning barcha davrlarida ham “Talabalarni mustaqil hayotga
tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini qanday takomillashtirish kerak, Abdurauf
Fitratning Oila asarini qanday o‘rganish kerak?” degan eng muhim savolga hamisha
javob izlab kelgan va bu jarayon uzluksiz davom etmoqda. Olimlar talabalarni mustaqil
hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini takomillashtirish mazmuni deganda
o‘rganish uchun tanlangan va talabalarning o‘zlashtirishlari uchun metodik jihatdan
ishlangan boy ijtimoiy, tarixiy qadriyatlar va tajribaning bir qismi sifatida tushunsa,
boshqa bir guruh olimlar talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy
asoslarini takomillashtirishda Abdurauf Fitratning “Oila” asari bilan birga uni o‘rganish
usullarini ham anglaydi.
Respublikamizda ham Abdurauf Fitratning “Oila” asari ijtimoiy kompetensiyaviy
yondashuvga asoslanadi, ijtimoiy kompetensiyalar negizida har bir talabani mustaqil
hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini takomillashtirishga doir alohida
kompetensiyalar ishlab chiqilib, amaliyotga joriy qilinadi. Tajribada talabalarni mustaqil
hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini takomillashtirish va Abdurauf Fitratning
“Oila” asarini pedagogik, metodik talablar asosida o‘qitish yo‘lga qo‘yilmoqda. Abdurauf
Fitratning “Oila” asari asosida talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy
-nazariy
asoslarini takomillashtirish, mamlakatimiz yoshlarini o‘z fikrini bayon qila oladigan
mustaqil fikr sohiblari etib tarbiyalashdek dolzarb vazifalarni qo‘yadi. OTM ta’lim
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2023) / ISSN 2181-1415
4
tizimida talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashga zamin yaratish va mustaqil fikrlashga
o‘rgatish uchun ilmiy
-nazariy asoslarini takomillashtirishga samarali foydalanish, bilan
bog‘liq topshiriqlar mazmunini takomillashtirish zarurati mavjud.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 16 fevraldagi “Oliy o‘quv
yurtidan keyingi ta’limni yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi PF
-4958-son Farmoni,
2017 yil 20 apreldagi “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora
-tadbirlari
to‘g‘risida”gi PQ
-2909-
son qarori, hamda mazkur faoliyatga tegishli boshqa me’yoriy
-
huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirishga ushbu maqolada muayyan
darajada xizmat qiladi.
Talabalar mustaqil hayotga tayyorlanishda ilmiy-nazariy asoslarini
takomillashtirish va Abdurauf Fitratning “Oila” asari asosida oila tarbiyasining maqsad va
vazifalarini anglay olish lozim. Jamiyatning yetuk mahsuli, yaxshi fazilatlar va hayotiy
kasb -
hunarga ega bo‘lgan barkamol shaxsni yetkazib berishdir. Mustaqillik yillarida
tarixiy tajribalardan foydalanishga kuchli ehtiyoj sezilmoqda. Talabalarni mustaqil
hayotga tayyorlashda Abdurauf Fitratning “Oila” asarini pedagogik tadqiq etish, oila
tarbiyasiga bo‘lgan ehtiyojni kuchaytirish
-
har bir xalqda doimiy muammo bo‘lib, u
muayyan millat va jamiyatda o‘zining ijtimoiy pedagogoik xususiyatlariga ega. Shunday
ekan, Talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini
takomillashtirish va Abdurauf Fitratning “Oila” asarini tahlil etar ekanmiz asosan
pedagogik turkum fanlar sirasiga mansup bo‘lib, oila tarbiyasining vazifalari keng
yoritilgan. D.Axatova., Abdujalilova Sh.A., M.E.Axmedova kabilarning pedagogik
tadqiqotlari salmoqli o‘rin tutadi. Adabiy ta’lim sohasida B.Ergashev ., B.Qosimov .,
N.Karimov ., I.G‘aniyev ., H.Boltaboyev, Sh.Vohidov, D.Toshqulov, Jumladan, professor
B.Hosimov Abdurauf Fitratning ijtimoiy - siyosiy va adabiy faoliyati masalasiga, professor
N.Karimov Abdurauf Fitratning ijtimoiy faoliyatiga yuksak baho beradi. I.G‘aniyev
Abdurauf Fitratning filologik faoliyatini uning she’riyati, adabiy asarlari va “Abulfayzxon”
drammasi misolida tadqiq etib, nomzoddik dissertatsiyasi va “Abdurauf Fitrat
drammalari poetikasi” (1998) mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
H.Boltaboyev “XX asr boshlari o‘zbek adabiyotshunosligi va Abdurauf Fitratning ilmiy
merosi” mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Shuningdek, Abdurauf
Fitratning ilmiy, adabiy merosini to‘plab, uch jilddik kitob sifatida chop ettirgan.
Abdurauf Fitrat merosi falsafa va huquqshunoslik nuqtai nazaridan ham tadqiq etilgan.
Bu sohada B.Ergashev va D.Toshqulov larning tadqiqotlari katta ahamiyatga egadir.
Tarix fanlari doktori Sh.Vohidov Abdurauf Fitratning pedagogik xarakterdagi “Oila”
asarini forschadan o‘zbek tiliga tarjima qilib, nashr ettirgan (1998, 2001). Bu
mutaxasislarni Abdurauf Fitratning ilmiy pedagogik merosiga murojaat qilishga undaydi.
G‘oyibova Sh.O. Abdurauf Abdurauf Fitratning ijtimoiy
-falsafiy qarashlarini tadqiq etgan,
2022 yida Sh.Olimov tomonidan Abdurauf Fitratni ilmiy merosini o‘rganish
bo‘yicha turk tilida Turkiya davlatida olib borilgan tadqiqot ishi juda yuksak baholandi,
bu ham bolsa Abdurauf Fitratni organishga bo‘lgan ehtiyoj Turkiya davlatida ham yuqori
ekan. Xoshimov K, R.Hasanovning pedagogika tarixi darsligi da Abdurauf Fitratning
pedagogik merosiga tayanib yashash mumkin bo‘lgan arboblardan biri, deya ta’kidlgan.
Jadid ma’rifatparvari. Abdurauf Abdurauf Fitratdir (1884—
1938). U oila tarbiyasiga oid
maxsus risola yaratgan, bu risola o‘z davrining Oila konsepti hisoblangan. Umuman,
Abdurauf Fitrat ijodini har tomonlama, ayniqsa, talabalarni mustaqil hayotga
tayyorlashning ilmiy-
nazariy asoslarini takomillashtirishda “Oila” asarini pedagogik
muammolari nuqtai nazaridan tadqiq qilish dolzarb masalalardan biridir.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2023) / ISSN 2181-1415
5
Abdurauf Abdurauf Fitratning ma’naviy
-
ma’rifiy, pedagogik merosi mustaqillik
yillarida
keng
o‘rganilmoqda
pedagogika
tarixi
sohasida
K.Hoshimov,
S.Nishoinovalarning darsligi muhim ahamiyatga ega. “Pedagogika tarixi” fanidan darslik
hamda M.E.Axmedova tomonidan “Pedagogika tarixidan seminar mashg‘ulotlari uchun”
o‘quv qo‘llnmasi da ilk bor Abdurauf Fitratning pedagogik merosiga metodik ilmiy baho
berildi. Mazkur darslik va o‘quv qo‘llanmada va mustaqillik yillaridan keyin yaratilgan ilk
metodik manbalardir.
“Pedagogika tarixi”ga oid Sharq mutafakkirlari va jadid ma’rifatparvarlari,
jumladan, Abdurauf Fitratning pedagogik qarashlari hozirgi zamon talablari nuqtai
nazaridan yondashilgan holda yoritilgan. Bundan tashqari, M.E.Axmedova tomonidan
Pedagogika nazariyasi va tarixi nomli o‘quv qo‘llanmasi da asosan Abdurauf Fitrat
merosi ilmiy-metodik tarzda yortilgan. Muzaffar Xayrullayev tomonidan nashrga
tayorlangan “Ma’naviyat yulduzlari” ” nomli ilmiy kitobda ham Abdurauf Fitratning
pedagogik merosi haqida keng fikr bildirilgan.
Durdona Axatova tomonidan “Abdurauf Abdurauf Fitratning ma’rifiy—
pedagogik
qarashlari” mavzusida tadqiqot ishi da uning pedagogik merosini tizimlashtirishga intildi
va quyidagi muhim masalalarni tadqiq etdi: Abdurauf Fitrat pedagogik merosini
o‘rganish, umumlashtirish va tizimlashtirish uning pedagogik qarashlarining
shakllanishiga ta`sir qiluvchi jihatlarni ochib bergan, atoqli ma’rifatparvarning pedagogik
faoliyati misolida uning O‘zbekiston xalq maorifi tizimi va pedagogik fikrlar
rivojlanishidagi o‘rnini aniqlagan, Abdurauf Fitrat pedagogik qarashlarini mustaqil
O‘zbekiston Respublikasi siyosati va o‘quv
-
tarbiya jarayoni vazifalariga uyg‘unligi nuqtai
nazaridan tahlil qilingan, pedagogik ta`limning zamonaviy tizimida Abdurauf Fitrat
darsliklari, g‘oyalari va nazariyalarining ahamiyatli jihatlaridan foydalanish yo‘llarini
belgilash muhim ahamiyatga ega ekanligi ilmiy asoslangan. Abdujalilova Shoira
Abdumajitovna tomonidan Abdurauf Fitratning Oila tarbiyasiga oid qarashlari nomli
tadqiqot ishi da, oila pedagogikasiga oid muammolar bilan ham jiddiy shug‘ullangan.
Lekin uning oila tarbiyasiga oid qarashlari tadqiq etilgan bo‘lsa
-da, unda oilaning ichki
omillari, xususiyatlari hamda talaba yoshlarni mustaqil hayotga tayorlashning ilmiy-
nazariy asoslari yoritilmagan.
Shunga ko‘ra, biz tadqiqot mavzusi sifatida “Talabalarni mustaqil hayotga
tayyorlashning ilmiy-
nazariy asoslarini takomillashtirish” (Abdurauf Fitratning “Oila”
asari misolida) mavzusini tadqiq etishga harakat qildik. Zero, talabalarni mustaqil
hayotga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini takomillashtirish va Abdurauf Fitratning
“Oila” asari asosida talabalarni oilaviy hayotga tayyorlash muammolarini tadqiq etish
asosiy vazifalardan biriga aylandi va bu ishlarni muvofiqlashtirib borishda soha
mutaxassislari va tadqiqotchilarning o‘rni kattadir.
Abdurauf Fitratning “Oila” asari asosida talabalarni mustaqil hayotga
tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslarini takomillashtirish mazmunini tasniflashda,
metodik xususiyatlarini aniqlashda dolzarb pedagogik muammo ekanligini asoslash
hamda talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashda Abdurauf Fitratning “Oila” asarini
ilmiy-metodik hamda ijtimoiy-
nazariy o‘rganish, oilada ixtisoslashuv sabablarini
aniqlash, talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashda Abdurauf Fitratning oila tarbiyasiga
oid munosabatlarni yuzaga chjiqarishdagi ishtirokini o‘rganish muhim ahamiyatga ega.
Xulosa sifatida shuni aytish mumkinki ushbu maqolaning ilmiy ahamiyati
pedagogik turkum fanlarni takomillashtirishda talabalarni mustaqil hayotga
tayyorlashning ilmiy-
nazariy asoslarini takomillashtirishda Abdurauf Fitratning “Oila”
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2023) / ISSN 2181-1415
6
asarida oilaga tayorlash ta’limi mazmunini isloh qilish nuqtai nazaridan monografik
tarzda tadqiq etilgani bilan belgilanadi. OTM pedagogik turkum fanlar darsliklari, o‘quv
qo‘llanmalar, talabalarni oilaviy mustaqil hayotga tayorlash mexanizmlarini yaratishda,
fan dasturlarini tuzishda, ma’ruza matnlarini tayyorlashda material, Tarrbiya fanini
o‘qitish bo‘yicha magistratura yo‘nalishlari uchun pedagogik turkum fanlardan
qo‘llanmalar yaratish va o‘qitishni yanada takomillashtirishda muhim manba bo‘lib
xizmat qilishi bilan izohlanadi. Abdurauf Fitratning
ilmiy
–
pedagogik merosi
hamda “Oila” asarida bayon etilgan oila tarbiyasiga doir g‘oyalari, talabalarni mustaqil
hayotga tayyorlash va inonparvarlik tamoyili asosida talabalarni oilaga tayorlashning
ilmiy-nazariy
asoslari
mantiqiy
tuzilmasi
komponentlarining
mazmuni
takomillashtirilgan ta’limida tutgan o‘rni va vazifalar hamda Abdurauf Fitratning oila
tarbiyasiga oid ilmiy pedagogik g‘oyalari o‘rganilgan, bir tizimga keltirilgan hamda
talabalarni ijtimoiy jihatdan oilaga moslashish kompetensiyaning tizimli hosil bo‘lishi va
rivojlanishiga erishish mumkin. Interfaol(Interactive education), muammoli( Problematic
education), loyiha (Project esducation) hamkorlik ta’limi (Gooperativ education)
texnologiyalarining samarali (muammolilik, mantiqiylik, ijodiy va amaliy yonalganlik
imkoniyatlaridan foydalanish asosida talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashning ilmiy-
nazariy asoslari metodik takomillashtirilgan va pragmatik usulda yondashishning ilmiy-
metodik afzalliklari,talabalarni mustaqil hayotga tayyorlashda Abdurauf Fitratning Oila
asarini o‘rganish darajalarini belgilovchi adekvat mezonlarning miqdoriy, vazniy, sifatiy,
natijaviy parametr va oila indikatorlarini aniqlashtirish orqali talabalarning oila
tarbiyasiga oid qarashlari qisman izlanuvchui, ijodiy-
kreativ harakterdagi ob’ektiv
baholash mazmuni takomillashtirilgan o‘rgatish yo‘llari, turlari va qo‘llanadigan
innovatsion metodlar bo‘yicha tavsiyalar berish muhim ahamiyatga ega.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Ergashev B. Iz istorii stanovleniya i razvitiya obshestvenno - politicheskix idey
djadidizma, ideologiya mladobuxarsev: Tarix fanl.dokt. ... diss.avtoreferati. - Toshkent,
1993;
2.
Qosimov B. Milliy uyg‘ onish.
-
Toshkent, Ma’naviyat, 2002. 349
-373 -b;
3.
Karimov N. So‘nggi so‘z. Abdurauf Fitrat. Tanlangan asarlar. 2 jild.
- Toshkent,
Ma’naviyat, 2000. 203
-206 -b.
4.
G‘aniev I. Abdurauf Fitrat: E’tiqod va ijod.
- Toshkent, Kamalak, 1994. Abdurauf
Fitrat dramalari poetikas Fil.fanl.dokt...diss. - Toshkent, 1998;
5.
H.Boltaboev XX asr boshlari o‘zbek adabiyotshunosligi va Abdurauf Fitratning
ilmiy merosi:fil.fanl.dokt...diss.avtoreferati. -Toshkent, 1996.
6.
Tashkulov D. Osnavniy napravleniya politiko - pravovoy misli narodov
Uzbekistana vo vtoroy polovine XX - pervoe chetverti XX vv: Fals.fanl.dokt.
diss.Avtoreferati, -Toshkent, 1995
7.
G‘oyibova Sh.O.Abdurauf Fitratning ijtimoiy
-falsafiy qarashlarini pedagogika
fanlari nozodlik dissertatsiyasi. T.1998 y.143 b
8.
Sh.Olimov Fitrat merosini o‘rganish. Ilmiy tadqiqot ishi. Turkiya 2022 yil. 314
bet
9.
K. Xoshimov, Hasanov R. Abdurauf Fitrat. Pedagogika tarixi. - Toshkent,
O‘qituvchi, 1996
- 307 -320.
10.
K.Hoshimov, S.Nishonova “Pedagogika tarixi” Darslik.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2023) / ISSN 2181-1415
7
11.
G.Niyozov. M.E.Axmedova Pedagogika tarixidan seminar mashg‘ulotlar
uchun oquv qo‘llanma. T.2011
12.
M.E.Axmedova “Pedagogika nazariyasi va tarixi” nomli o‘quv qo‘llanma.
T.2011
13.
M.Xayrullayev. Ma’naviiyat yulduzlari
(Markaziy Osiyolik mashxur siymolar,
allomalar , adiblar).T.1999 y
14.
Axatova D. Abdurauf Fitratning ma’rifiy —
pedagogik qarashlari.
Ped.fan.nomz.ilmiy darajasini olish uchun yozilgan disser.T.N.Qori
—
Niyoziy nomidagi
O‘zPFITI kutubxonasi. Inv. 1229693. —
B.10
15.
Sh.A.Abdujalilova A.Fitratning Oila tarbiyasiga oid qarashlari
Ped.fan.nomz.ilmiy darajasini olish uchun yozilgan disser/ T. 2005.
—
B.128
