Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Organization of the activities of a legal intern and its
specific features
Fazliddin ZARIPOV
Tashkent State University of Law
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received March 2024
Received in revised form
15 April 2024
Accepted 25 April 2023
Available online
25 May 2024
In this article, the established rules and regulations for
conducting internships in the legal profession are discussed,
including the procedures for organizing the activities of a legal
intern in the structure of the legal profession, as well as
considerations regarding the necessity or non-necessity of
carrying out document preparation tasks that are suitable for
additional time allocation for legal internships. Additionally, the
practical suitability of the requirements imposed on interns for
formalizing internships is examined, as well as deliberations on
the degree of protection of the rights of legal interns and the
alignment of their obligations according to the intern's
activities, with additional recommendations provided.
Furthermore, in conjunction with the legal intern, the
organization of the activities of a legal assistant, the
development of their rights and obligations, and proposals for
amending current legislation and introducing additions are
suggested based on the experience gained in foreign countries.
2181-
1415/©
2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol5-iss4/S-pp29-35
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
organizing the activities of a
legal intern,
"professional internship",
personal work of an intern
in Italy,
individual regulations of
each stage of the internship,
daily routine during
internship,
report,
Lithuania,
written report,
organizing the activities of a
legal assistant,
Russia.
Advokat stajyori faoliyatini tashkil etishning o‘ziga xos
xususiyatlari
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
advokat stajyori faoliyatini
tashkil etish,
“kasbiy stajirovka”,
Italiyada stajyorning shaxsiy
ishi,
har choraklik stajirovkaning
yakka tartibdagi rejalari,
Ushbu maqolada advokat stajyorining faoliyatini tashkil
etish tartibi bo‘yicha advokatlik tuzilmasida stajirovka o‘tash
yuzasidan amaldagi belgilangan tartib-qoidalar muhokama
qilinadi, shuningdek, advokat stajyori uchun ortiqcha vaqt
sarflashga to‘g‘ri keladigan hujjatbozlik ishlari yuzasidan fikr
yuritilib, ushbu turdagi hujjatlarni stajyor tomonidan yuritish
1
Independent researcher, Tashkent State University of Law.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2024) / ISSN 2181-1415
30
stajirovka o‘tash davrida
kundalik,
referat,
Litva,
yozma hisobot,
advokat yordamchisining
faoliyatini tashkil etish,
Rossiya Federatsiyasi,
Armaniston Respublikasi.
qanchalik zarur yoki zarur emasligi ko‘rib chiqiladi. Shu bilan
birgalikda, stajirovka o‘tashni rasmiylashtirishda stajyorga
qo‘yiladigan talablarning amalda muvofiqligi ko‘rib chiqiladi
hamda advokat stajyorining huquqlari ta’minlanganligi darajasi
hamda uning majburiyatlar stajyor faoliyatiga muvofiq kelishi
yuzasidan fikr yuritilib, qo‘shimcha takliflar beriladi. Bundan
tashqari, ushbu maqolada advokat stajyori bilan birgalikda
advokat yordamchisi faoliyatini tashkil qilish, uning huquq va
majburiyatlarini ishlab chiqish hamda amaldagi qonunchilikka
o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha xorijiy
mamlakatlar tajribasini o‘rgangan holda takliflar beriladi.
Организация деятельности адвокатского стажера и
его особенности
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
организация
деятельности
адвокатского стажера,
«профессиональная
стажировка»
,
личная работа стажера
в Италии,
индивидуальные правила
каждой стажировки,
ежедневный режим во
время стажировки,
реферат,
Литва,
письменный отчет,
организация
деятельности
адвокатского помощника,
Российская Федерация,
Республика Узбекистан.
В данной статье рассматриваются установленные
порядок и правила проведения стажировки в адвокатуре
по организации деятельности адвокатского стажера, а
также рассматривается обсуждение необходимости или
ненужности выполнения работ по подготовке документов,
требующих дополнительного времени для адвокатской
стажировки. В связи с этим, также проводится анализ
соответствия требованиям, предъявляемым к стажерам
для официализации стажировки, обеспечение уровня прав
адвокатского стажера и соответствие его обязанностей
деятельности стажера, с последующими дополнительными
предложениями. Кроме того, в данной статье предлагаются
рекомендации по организации деятельности адвокатского
помощника вместе с адвокатским стажером, разработке его
прав и обязанностей, а также внесению изменений в
действующее законодательство и добавлению поправок на
основе опыта зарубежных стран.
Bugungi kunda respublikamizda
5 500
dan ortiq advokatlar faoliyat
ko‘rsatayotgan bo‘lib, tahlillar shuni ko‘rsatadiki, mamlakatimizda har
7 200
aholiga
1 ta advokat to‘g‘ri kelmoqda. Xalqaro standartlarga ko‘ra esa, ushbu past ko‘rsatkich
hisoblanadi.
Bu ko‘rsatkich Amerikada har
500
aholiga, Italiyada
–
har
265
aholiga,
Germaniyada
–
har
516
aholiga, Rossiyada
–
har
1 870
aholiga, Qozog‘istonda –
har
3 932
aholiga 1 advokat to‘g‘ri keladi.
Mazkur raqamlar bugungi kunda yuridik yordam olishga bo‘lgan ehtiyojning
tobora ortib borayotganligini, shuningdek advokatlik faoliyatini tartibga soluvchi
normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish hozirgi davrda mazkur masalalarni
dolzarbligini, advokatlik faoliyatini davlat tomonidan qo‘llab
-quvvatlash orqaligina
ushbu sohaning jozibadorligiga erishish mumkinligini ko‘rsatadi.
Prezidentimiz Sh.
Mirziyoyevning “Yangi O‘zbekiston strategiyasi” kitobida: Yangi
O‘zbekiston strategiyasi mustaqil advokatura faoliyatini samarali tashkil etishni nazarda
tutishi, Advokatlar palatasi huzurida Advokatlar akademiyasini tashkil etish, advokatlik
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2024) / ISSN 2181-1415
31
maqomini olish uchun qo‘yilgan stajirovka muddati haqidagi talabni bekor qilish,
“Mustaqil advokatura konsepsiyasi”ni ishlab chiqish, tergov va sudning barcha
bosqichlarida advokatning rolini yanada oshirish kabi maqsadlar muhimligi va ularni
amalga tatbiq etish har qachongidan zarurligi haqida so‘z boradi.
Hozirgi kunda amalga oshirilayotgan islohotlar jarayonida advokatura sohasida
mavjud normativ-huquqiy hujjatlarga xorijiy davlatlar tajribasini qiyosiy tahlil qilish
asosida yanada takomillashtirish hamda o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish dolzarb
vazifalardan biridir.
Shuni ta’kidlash kerakki, advokatura sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarning
muhim maqsadi advokaturaning jamiyatdagi nufuzini oshirish, fuqarolarimizning huquq
va erkinliklarini himoya qilishda yuridik yordam sifati va soni oshirish, shuningdek odil
sudlovni amalga oshirishda advokaturaning o‘rnini mustahkamlashdan iborat.
O‘zbekiston Respublikasida oliy yuridik ma’lumotga ega bo‘lgan shaxs advokatning
stajyori bo‘lishi mumkin. Belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala
layoqati cheklangan deb topilgan, shuningdek sudlanganlik holati tugallanmagan yoki
sudlanganligi olib tashlanmagan shaxs advokatning stajyori bo‘lishi mumkin emas.
Stajirovka advokatlik tuzilmasida o‘taladi. Advokatning stajyori o‘z faoliyatini
advokat rahbarligida, uning alohida topshiriqlarini bajargan holda amalga oshiradi.
Stajyor advokatlik faoliyati bilan mustaqil ravishda shug‘ullanishga haqli emas.
Advokat stajyorining mehnat sharoitlari qonunchilikda belgilangan tartibda
tuziladigan mehnat shartnomasi bilan belgilanadi. Advokat stajyorining faoliyatini tashkil
etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan Advokatlar palatasi
bilan kelishilgan holda belgilanadi.
S.I.
Ojegovning fikricha “stajyor” termini “stajyorlik tuzilmasiga yozilgan shaxsni
bayon qiladi. “Staj” termini “yangi kelgan kishilarning kasbiylik sohasida tajriba olish va
stajyorning umumiy baholash hamda stajyorlik muddati” degan ma’noda ishlab
chiqariladi. Bu holda, advokat stajyorining faoliyati advokat kasbida tajriba olish uchun
amalga oshiriladi.
A.N.
Chashin advokat stajyorining xususiyatlarini ta’minlovchi atamasining
ma’nosini
–
“advokatlik tuzilmalari bilan tanishgan shaxs” sifatida beradi.
R.G. Melnichenko advokat stajyori
–
“advokatlikka tayyorlash markazlari ishchisi,
asosiy maqsadi
–
advokatlik kasbiyligi malakasini olish” deb ta’riflaydi.
Stajyor tomonidan advokat maqomiga ega bo‘lishga tayyorlanish va uning kasbiy
bilimlarini hamda ko‘nikmalarini hosil qilish stajirovkaning asosiy vazifasidir.
Advokat stajyorining faoliyatini tashkil etish tartibi to‘g‘risidagi nizom (ro‘yxat
raqami 1928, 2009-yil 27-mart) asosida advokat stajyori faoliyati tartibga solinadi.
Ushbu Nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish hozirgi zamon talablaridan biri
hisoblanadi.
Jumladan, advokat maqomiga ega bo‘lishga talabgor shaxs stajirovkani qaysi
advokatlik tuzilmasida o‘tash niyatida bo‘lsa, o‘sha advokatlik tuzilmasiga ariza bilan
murojaat qiladi. Talabgor stajirovkani yuridik maslahatxonada o‘tash uchun O‘zbekiston
Respublikasi Advokatlar palatasining tegishli hududiy boshqarmasiga ariza bilan
murojaat qiladi.
Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:
–
talabgor to‘g‘risidagi ma’lumotlardan iborat bo‘lgan shaxsiy varaqa;
–
O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi pasportining nusxasi;
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2024) / ISSN 2181-1415
32
–
tarjimai hol;
–
oliy yuridik ma’lumot to‘g‘risidagi diplom (nusxasi olinib, asli qaytariladi);
–
mehnat daftarchasi, birinchi marta ishga kirayotgan talabgorlar bundan mustasno;
–
o‘qish (avvalgi ish) joyidan tavsifnoma.
Talabgor tomonidan boshqa hujjatlar ham taqdim etilishi mumkin.
Yuqoridagi kabi qoida va talablarni muhokama qiladigan bo‘lsak, stajyor uchun
keraksiz bo‘lgan qog‘ozbozlik ishlariga ko‘p urg‘u berilgan.
Jumladan, advokatlik tuzilmasida har bir
stajyorning shaxsiy ishi
yuritilishi
qoidasi belgilab qo‘yilgan, advokat stajyori tomonidan yuqoridagi hujjatlarni yuritish
ortiqcha vaqtni oladi va stajyordan asosiy e’tiborni ish o‘rganishga qaratilmasdan,
stajirovkadan ko‘zlangan maqsaddan chetga chiqishga sabab bo‘ladi.
Shuningdek, advokat stajyori stajirovka rahbari bilan birgalikda advokatlik
tuzilmasining rahbari tomonidan tasdiqlanadigan
har choraklik stajirovkaning yakka
tartibdagi rejalarini
tuzishi zarur ekanligi belgilab qo‘yilgan.
Holbuki, har choraklik stajirovkaning yakka tartibdagi rejalarini tuzish ortiqcha
hujjatbozlikni talab qiladi, natijada stajyor o‘z ustida ishlab, kasbiy salohiyatini oshirishdan
ko‘ra, ko‘proq e’tiborini shu kabi hujjatlarni to‘ldirishga qaratishga majbur bo‘ladi.
Shu bilan birgalikda, advokat stajyori uchun yana bir muhim talab bu
stajirovka
o‘tash davrida kundalik
yuritib, unga stajirovka rahbarining topshiriqlarini va bajargan
ishlari to‘g‘risidagi hisobotni yozib borish lozim hisoblanadi. Aslida esa stajirovkadan
asosiy maqsad stajirovka davrida stajyor advokatlik faoliyatining barcha
yo‘nalishlaridagi sohalarda kasbiy bilimlar va ko‘nikmalarga ega bo‘lishi kerakligi bo‘lsa
-
da, keltirib o‘tilgan hujjatlar, kundalik va shu kabi qog‘ozlarni to‘ldirib borish stajyorning
rivojlanishi va kasbiy yetuklikka erishishi yo‘lida to‘sqinlik qiladi.
Mazkur Nizomda ko‘rsatib o‘tilgan stajyor uchun eng katta talab bu
stajirovka
davrida stajyor kelgusi ishdagi ixtisoslashuvni hisobga olgan holda huquq va
protsessning dolzarbroq masalalari bo‘yicha ikkita
referat
tayyorlash majburiyatidir.
Ushbu Nizom talabiga ko‘ra, tayyorlangan referatlar advokatlik tuzilmasining
rahbar organi oldida keyinchalik himoya qilinishi kerakligi belgilab qo‘yilgan. Nizom
talabiga ko‘ra, ushbu ikkita referat himoya qilishi kerak ekanligi sababli ham albatta
mukammal tarzda tuzilishi va yozilishi zarur hisoblanadi. Bu kabi hujjatni tayyorlash
asosan vaqt masalasiga borib taqaladi, chunki ushbu referatlar stajirovka boshidan
oxirigacha tayyorlanishini talab qiladi. Bu kabi katta hajmdagi hujjatlar birinchidan
stajyorni zimmasiga ortiqcha yuk, ikkinchidan advokatlik bilim va ko‘nikmalarini
o‘rganayotgan shaxs uchun qimmatli vaqtni hujjat to‘ldirish bilan o‘tkazish hisoblanadi.
Shuningdek, stajyor zimmasiga qo‘shimcha ravishda yana stajirovkaning barcha
yakka tartibdagi rejalarini bajarib bo‘lganidan keyin o‘zi tomonidan ushbu ishlarning
bajarilish yakunlari aks ettirilgan
yozma hisobot
tayyorlashi hamda ushbu hisobot
stajirovka rahbari tomonidan tasdiqlanishi lozimligi shart qilib ko‘rsatilgan. Bu kabi
talablar stajyor uchun orticha yuklama hamda vaqt sarflashga olib keladi.
Xorijiy davlatlar qonunchiligiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, dunyoning aksariyat
davlatlaridan farqli ravishda Italiyada
advokatlik faoliyatini amalga oshirish uchun
“kasbiy stajirovka”
muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. Italiyada mavjud
advokatlik
stajirovkasining o‘ziga xos xususiyati
Advokatlar Kengashining ruxsati bilan stajirovka
ikki xil tashkilotda:
xususiy yuridik firmada
yoki
davlat hokimiyati organlarida
bir
vaqtning o‘zida o‘tkazilishi mumkin.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2024) / ISSN 2181-1415
33
Italiyada 32 ta universitet va institutda yuridik fakultet mavjud. Qoidaga ko‘ra, yuridik
ta’lim 4 yil davom etadi. 21 ta og‘zaki imtihon topshirgandan so‘ng huquqshunos talabaga
huquqning dolzarb nazariy masalasini o‘rganishga bag‘ishlangan yozma ishdan (tesi di
laurea) iborat bo‘lgan “esame di laurea” yakuniy imtihonini topshirishga ruxsat beriladi.
Advokat bo‘lmoqchi bo‘lgan shaxs –
“practicante procuratore” advokatlik idorasida
advokatlik amaliyotidan o‘tishi kerak. Bu unchalik oson emas, chunki yuridik amaliyotni
tashkil etish bilan shug‘ullanadigan advokatlar unchalik ko‘p emas. 2 yildan 6 yilgacha
bo‘lgan amaliyotdan so‘ng ariza beruvchi “esame di procuratore” unvonini olish uchun
davlat imtihonidan o‘tishi kerak. Ushbu imtihon har yili dekabr oyida 26 ta viloyat
sudlaridan birida topshiriladi. Qoidaga ko‘ra, nomzodlarning 60% birinchi urinishda o‘tadi.
Italiyada
advokatlikka talabgor amaliyotga qabul qilinish uchun quyidagi hujjatlar
kerak:
1)
huquqshunoslik bo‘yicha bakalavr, magistr yoki ilmiy daraja;
2) advokatlikka talabgorning
bir yarim yil
davomida amaliyot o‘taganlik
to‘g‘risidagi tavsifnomasi.
Shuningdek, advokat stajyori bo‘lish uchun ariza beruvchi advokat stajyorlari
reyestrida ro‘yxatdan o‘tishi kerak.
Shveysariyada
huquq universitetlarida nazariy kursni tamomlagandan so‘ng
abituriyent advokat huzurida, sudda yoki istisno tariqasida davlat organida amaliy
mashg‘ulotlardan o‘tishi kerak. Ko‘pgina kantonlarning qonunlari amaliy mashg‘ulotlar
universitet joylashgan kantonda o‘tkazilishini talab qiladi. Amaliy mashg‘ulotlar muddati,
kantonlarning qonunchiligiga qarab, 6 oydan 2 yilgacha. Masalan, Bern kantonida
amaliyot 18 oyni tashkil qiladi. Shulardan 9 oyi advokat yordamchisi sifatida, 9 oyi sudda.
Ushbu muddatdan so‘ng 1 yil ichida nomzod advokatura kanselyariyasida ishlashi kerak.
Amaliy mashg‘ulotlarni tugatgandan so‘ng nomzod ikkinchi imtihondan o‘tishi
kerak
–
mustaqil kasbiy faoliyat, shu jumladan advokatlik, sud va boshqaruv bilan
shug‘ullanish huquqi uchun. Imtihon 9 kishidan iborat komissiya tomonidan qabul
qilinadi, ulardan 3 nafari huquqshunos bo‘lib, 10 soatlik yozma test va og‘zaki
imtihondan iborat. Mazkur imtihondan o‘tgach, nomzod advokatlik faoliyati uchun patent
olishi hamda to‘laqonli advokat bo‘lishi mumkin.
Litva
davlatining tajribasini muhokama qiladigan bo‘lsak, Litva Respublikasi
“Advokatura to‘g‘risida”gi Qonunining 34
-
moddasiga ko‘ra, advokat yordamchisi –
bu
mazkur Qonunda belgilangan tartibda Litvada advokat yordamchilari roʻyxatiga kiritilgan
va advokatlik faoliyati bilan shugʻullanishga tayyorlanayotgan jismoniy shaxs ekanligi
belgilab qo‘yilgan. Shuningdek, Advokat yordamchisining stajirovka muddati
ikki yil
etib
belgilangan. Ushbu muddatga advokat yordamchisi amalda shug‘ullanmagan yoki
advokat yordamchisining faoliyati to‘xtatilgan vaqt (oddiy dam olish vaqtidan tashqari)
kirmasligi belgilab qo‘yilgan. Yordamchi advokatning amaliyot vaqti esa amaliyotni
baholashda amaliyot rahbari tomonidan tasdiqlanishi shart qilib qo‘yilgan.
Rossiya Federatsiyasi
qonunchiligiga nazar tashlar ekanmiz, Advokat
yordamchisining ish tartibi to‘g‘risidagi nizomga binoan, advokat yordamchisi oliy,
tugallanmagan oliy yoki o‘rta yuridik ma’lumotga ega bo‘lgan shaxs yordamchisi bo‘lishi
mumkinligi va muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilmagan
va qasddan jinoyat sodir etganlik uchun sudlangan yoki sudlanganligi olib tashlanmagan
shaxs advokat yordamchisi bo‘lishi mumkin emasligi belgilab qo‘yilgan.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2024) / ISSN 2181-1415
34
Armaniston Respublikasi
qonunchiligiga kelsak, “Advokatura to‘g‘risida”gi
Qonunining 23-
moddasiga ko‘ra, advokat yordamchi yoki yordamchilarga ega bo‘lishga
haqli hisoblanadi, shuningdek, sud qarori bilan muomalaga layoqatsiz yoki muomala
layoqati cheklangan deb topilgan, qasddan jinoyat sodir etganligi uchun sudlangan bo‘lsa,
sudlanganligi tugamagan yoki olib tashlanmagan shaxslar advokat yordamchi bo‘lishi
mumkin emas deya belgilab qo‘yilgan.
Shu bilan birga, stajyor-
advokat o‘z faoliyatini advokat rahbarligida, yuridik
amaliyot bilan bog‘liq individual topshiriqlarini bajargan holda amalga oshirishi kerak
ekanligi, stajyor mustaqil ravishda advokatlik faoliyati bilan shug‘ullanish huquqiga ega
emasligi ko‘rsatib o‘tilgan. Bundan tashqari, advokatning stajyori mijozning
ma’lumotlarini oshkor qilishga haqli emasligi va advokat ishlayotgan tashkilot tomonidan
yoki yakka tartibdagi tadbirkor bo‘lgan advokat bilan mehnat shartnomasi tuzish yo‘li
bilan ishga qabul qilinishi mumkinligi belgilab qo‘yilgan.
Yuqorida keltirib o‘tilgan asoslarga ko‘ra xulosa qiladigan bo‘lsak, advokat
stajyorining asosiy vazifasi bu advokatlik ish tajribasini orttirish, o‘z ustida ishlash
hamda
stajyor tomonidan advokat maqomiga ega bo‘lishga tayyorlanish va uning kasbiy
bilimlarini hamda ko‘nikmalarini hosil qilishdan iborat hisoblanadi.
Shuningdek, mamlakatimiz qonunchiligidagi advokat stajyori faoliyatiga oid
normativ-
huquqiy hujjatlarni o‘rganar ekanmiz, shu o‘rinda har bir davlat bu borada o‘z
tajribasiga ega ekanligini inobatga olgan holda, rivojlangan davlatlarning qonunlariga
nazar tashlash orqali ularning ijobiy taraflarini qonunchiligimizga joriy etish borasida bir
qator quyidagi takliflarni berish maqsadga muvofiq bo‘ladi:
Birinchidan,
advokat maqomiga ega bo‘lishga talabgor shaxs
qog‘oz shaklidagi
mehnat daftarchasini yoki elektron mehnat daftarchasidan ko‘chirmani taqdim etishi
lozim, bundan birinchi marta ishga kirayotgan shaxslar mustasno. O‘rindoshlik asosida
ishga kirayotgan shaxslar mehnat daftarchasining o‘rniga asosiy ish joyidan olingan
belgilangan namunadagi ma’lumotnomani taqdim etishi maqsadga muvofiq.
Ikkinchidan,
talabgorning arizasini ko‘rib chiqish tartibi va muddatlarini
belgilash, ko‘rib chiqish natijasini aniqlash maqsadida stajyorlik uchun talabgor bo‘lgan
shaxsning arizasini hududiy boshqarma tomonidan ko‘rib chiqish muddatini belgilash
kerak, misol uchun talabgorning arizasi kelib tushgan kundan e‘tiboran
besh ish kuni
muddatida advokatlik tuzilmasi (hududiy boshqarma) tomonidan ko‘rib chiqilishi va
ushbu arizaga nisbatan talabgorni suhbatga chaqirish yoki suhbatga chaqirishni rad etish
haqida qaror qilishi va shu kuni bu haqida talabgorni xabardor qilishi, o‘rganib chiqish
natijalariga ko‘ra advokatlik tuzilmasi (hududiy boshqarma) talabgorni suhbatga
chaqirish yoki suhbatga chaqirishni rad etish haqida qaror qiladi va shu kuni bu haqda
talabgorni xabardor qilishi lozim.
Uchinchidan,
stajyor stajirovka o‘tash uchun hududiy boshqarmaga murojaat
qilgan vaqtda undan talab qilinadigan hujjatlarning hajmi kamaytirilishi lozim, jumladan,
talabgordan ariza bilan birgalikda quyidagi hujjatlar talab qilinishi kerak:
–
O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi pasportining (identifikatsiyalovchi ID
-kartasi)
nusxasi;
–
oliy yuridik ma‘lumot to‘g‘risidagi diplom nusxasi;
–
sudlanmaganlik (yoki sudlanganlik) to‘g‘risida ma‘lumotnoma;
–
oxirgi ish joyi bo‘yicha tasdiqlangan qog‘oz shaklidagi mehnat daftarchasini yoki
elektron mehnat daftarchasidan ko‘chirmani, bundan birinchi marta ishga kirayotgan
shaxslar mustasno.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
04 (2024) / ISSN 2181-1415
35
To‘rtinchidan,
stajyor uzoq muddat ishda
bo‘lmagan asoslarni yana ham
aniqlashtirish zarur, jumladan, vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik, homiladorlik va
tugʻish ta‘tillari, bola parvarishlash ta‘tillari, ishdan ajralgan holda malaka oshirish,
stajirovkaga rahbarining litsenziyasining amal qilishi toʻxtatib turilishi yoki tugatilishi
kabilarni hisobga olgan holda, agar ushbu asoslar sababli stajyor uzoq muddat ishda
bo‘lmasa, ushbu muddatni stajirovka muddatiga kiritmaslik zarur.
Beshinchidan,
agar stajirovka rahbarining advokatlik maqomi, advokatlik
faoliyati uchun litsenziyasining amal qilishi toʻxtatib turilishi yoki tugatilish holati
vujudga kelsa, bunday holatga hozirgi qonunchilik normasida yechim ko‘rsatilmagan, shu
sababli ham agar shu kabi holat vujudga kelsa, stajirovkaning ma‘lum muddati oʻtalmay
qolgan taqdirda, stajyorning tanloviga koʻra stajirovka ana shu davrga uzaytirilishi yoki
stajyor boshqa advokatlik tuzilmasida yoki boshqa advokat rahbarligida stajirovkani
davom ettirishini ta’minlash kerak.
Oltinchidan,
stajyorning o‘rindoshlik asosida ishlashining taqiqlanishi ko‘plab
talabgorlarning advokaturaga kirishiga to‘siq hisoblanadi. Stajyorning
asosiy ish joyi
saqlangan holda advokatlik tuzilmasida o‘rindoshlik asosida ishlashi mumkinligini
belgilash
advokaturaga malakali kadrlar kirib kelishini ta’minlaydi.
Yettinchidan,
stajirovka o‘tash davrida stajyorga referatlar tayyorlash hamda
kundalik yuritish kabi qo‘yilgan talablarni bekor qilish lozim. Mazkur talablar ortiqcha
qog‘ozbozlik hisoblanib,
stajyor uchun orticha yuklama hamda ortiqcha vaqt sarflashga
olib keladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
O‘zbekiston Respublikasining 1996
-yil 27-dekabrdagi 349-I-
sonli “Advokatura
to‘g‘risida”gi Qonuni;
2.
Yangi O‘zbekiston strategiyasi. Sh.Mirziyoyev. Toshkent: “O‘zbekiston”
nashriyoti, 2021;
3.
“Advokat stajyorining faoliyatini tashkil etish tartibi to‘g‘risida”gi Nizom (ro‘yxat
raqami 1928, 2009-yil 27-mart).
4.
“Advokat yordamchisining faoliyatini tashkil etish tartibi to‘g‘risida”gi Nizom
(ro‘yxat raqami 1929, 2009
-yil 27-mart);
5.
W.E.J. Tjeenk Willink 2011, Dutch law. Bern. 126 p;
6.
Advocacy
–
Professionalism
–
CFA Society Italy, 2022;
7.
Girаrd. Histoire de organisation judiciaire de Remains, t. I, Paris, 2016. 288
Girard. History of the judicial organization of Remains, t. I, Paris, 2016. 288 p;
8.
Ожегов С.И. Толковый словарь русского языка. Около 100000 слов,
терминов и фразеологических выражений. М.: Оникс, 2017;
9.
Чашин А.Н. Стратегия и тактика адвокатской деятельности. М.: Дело и
Сервис, 2016. С. 133;
10.
Мельниченко Р. Г. Адвокатура: Учебное пособие для студентов вузов. М.:
Интра, 2017. С. 274.
11.
Lex.uz;
12.
https://eseimas.lrs.lt/portal/legalAct;
13.
https://be5.biz/pravo/a002/17.html.
