Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Methods of using innovative approaches in teaching the
subject "Fabric Processing Practicum" in the field of
technological education
Urgеnch State Pedagogical Institute
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received August 2024
Received in revised form
15 September 2024
Accepted 25 September 2024
Available online
15 October 2024
This article explores methods for utilizing innovative
approaches in teaching the subject "Fabric Processing
Practicum" within the field of technological education.
Innovative teaching methods are essential not only for the
assimilation of theoretical knowledge but also for the
development of practical skills in students. The study examines
the effectiveness of the flipped classroom model and distance
learning platforms, analyzing their role in enhancing the
interactivity and effectiveness of the learning process.
2181-
1415/©
2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol5-iss9/S-pp1
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
technological education,
innovative approaches,
fabric processing,
Flipped Classroom model,
distance learning,
interactive teaching,
practical skills.
Texnologik
ta
’
lim
y
o‘
nalishida
gazlamaga
ishlov
berish
praktikumi
fanini
o‘
qitishda
innovatsion
yondashuvlardan foydalanish usullari
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
texnologik ta
’
lim,
innovatsion yondashuvlar,
gazlamaga ishlov berish,
Flipped Classroom modeli,
masofaviy ta
’
lim,
interaktiv
o‘
qitish,
amaliy k
o‘
nikmalar.
Ushbu maqola texnologik ta
’
lim y
o‘nalishida “Gazlamaga ishlov
berish praktikumi” fanini o‘
qitishda innovatsion yondashuvlardan
foydalanish usullarini
o‘
rganishga qaratilgan. Innovatsion ta
’
lim
usullari nafaqat nazariy bilimlarni
o‘
zlashtirishda, balki talabalar
amaliy k
o‘
nikmalarini shakllantirishda ham muhim ahamiyat kasb
etadi. Tadqiqot davomida Flipped Classroom modeli va masofaviy
ta
’
lim platformalarining samaradorligi
o‘
rganilgan b
o‘
lib, ularning
o‘
quv jarayonini interaktiv va samarali qilishda qanday rol
o‘
ynashi tahlil qilingan.
1
Master's student, Department of Technological Education, Faculty of Exact and Applied Sciences, Urgеnch State
Pedagogical Institute. E-mail: kenjayevaroza680@gmail.com
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
09 (2024) / ISSN 2181-1415
16
Использование инновационных подходов в обучении
предмету «Практикум по обработке тканей» в области
технологического образования
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
технологическое
образование,
инновационные подходы,
обработка тканей,
модель перевернутого
класса,
дистанционное обучение,
интерактивное обучение,
практические навыки.
Настоящая статья посвящена изучению методов
использования инновационных подходов в преподавании
предмета «Практикум по обработке тканей» в области
технологического образования. Инновационные методы
обучения имеют важное значение не только для усвоения
теоретических знаний, но и для формирования
практических навыков у студентов. В ходе исследования
были изучены эффективность модели перевёрнутого
класса и платформ дистанционного обучения, а также
проанализирована их роль в интерактивизации и
повышении эффективности учебного процесса.
KIRISH
Ushbu maqola texnologik ta’lim yo‘
nalishida "Gazlamaga ishlov berish praktikumi"
fanini
o‘
qitishda innovatsion yondashuvlardan foydalanish usullarini
o‘
rganishga
qaratilgan. Texnologik ta’lim, ayniqsa,
kasb-
hunar ta’limi sohasida zamonaviy pedagogik
metodlar va texnologiyalarni q
o‘
llash
o‘
quv jarayonini samarali va qiziqarli qilishda
muhim ahamiyatga ega.
Bugungi kunda, global ta
’
lim muhitida innovatsion usullar talabalar uchun yangi
imkoniyatlar yaratmoqda. Ushbu usullar
o‘
quvchilarning amaliy k
o‘
nikmalarini
shakllantirishga, ijodiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga va mustaqil
o‘
rganishni
ra
g‘
batlantirishga yordam beradi. Shunday ekan, maqolada Flipped Classroom modeli va
masofaviy ta
’
lim platformalarining ta
’
lim jarayonidagi roli
o‘
rganiladi. Ushbu maqolada
o‘
quvchilarning
o‘
qituvchilarga nisbatan motivatsiyasini oshirish, ularning
o‘
z bilimlarini
amaliyotda
q
o‘
llash
imkoniyatlarini
kengaytirish
va
o‘
qitish
jarayonini
interaktivlashtirish b
o‘
yicha innovatsion yondashuvlar k
o‘
rib chiqiladi. Ushbu
tadqiqotning maqsadi
o‘
qituvchilar va ta
’
lim muassasalariga innovatsion pedagogik
yondashuvlar yordamida
o‘
quv jarayonini sifat jihatidan yaxshilashda yordam berishdir.
Ta
’
lim jarayoni nafaqat bilim berish, balki talabalarni amaliy hayotga tayyorlash va
ularning kasbiy faoliyatlari uchun zarur b
o‘
lgan k
o‘
nikmalarni rivojlantirishni ham
o‘
z
ichiga oladi. Shu nuqtai nazardan, gazlamaga ishlov berish praktikumi fani talabalarga
nazariy bilimlar bilan birga amaliy k
o‘
nikmalarni ham shakllantirish imkoniyatini taqdim
etadi.
ADABIYOTLAR TAHLILI
Ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlarning qo‘llanilishi bo‘yicha mavjud
adabiyotlar tahlili ko‘plab mualliflarning fikrlariga asoslanadi. Innovatsion pedagogik
yondashuvlar va zamonaviy texnologiyalar ta’lim sifatini oshirish, talabalar motivatsiyasini
kuchaytirish va ularning amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega.
Flipped Classroom modeli b
o‘
yicha Bergmann va Sams (2012) tomonidan
kiritilgan tushunchalar,
o‘
quvchilarning
o‘
qish jarayonida faol ishtirok etishini
ta
’
minlashga yordam beradi. Ular ushbu model orqali darslar
o‘
rtasidagi interaktivlikni
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
09 (2024) / ISSN 2181-1415
17
oshirish va talabalarni mustaqil
o‘
rganishga undashning muhimligini ta
’
kidlaydi.
Tadqiqotlar shuni k
o‘
rsatadiki, Flipped Classroom modeli,
o‘
quvchilarning
o‘
z bilimlarini
amaliyotga tadbiq etish imkoniyatlarini kengaytiradi va darslarda
o‘
zaro fikr almashishni
ra
g‘
batlantiradi. Masofaviy ta
’
lim jarayonida esa Guri-Rosenblit (2009) tomonidan
taqdim etilgan nazariy asoslar va amaliy natijalar, masofaviy ta
’
limning
o‘
ziga xos
xususiyatlarini tahlil qiladi. U, masofaviy ta
’
lim
o‘
quvchilarga moslashuvchanlik va
mustaqil
o‘
rganish imkoniyatini berish orqali
o‘
qitish sifatini oshirishga yordam berishini
k
o‘
rsatadi. Shuningdek, u, masofaviy ta
’
limda
o‘
qituvchilar va talabalar
o‘
rtasida
muloqotni kuchaytirish zarurligini ta
’
kidlaydi. Brown (2018) kasb ta
’
limida innovatsion
o‘
qitish usullarini tatbiq etish jarayonini
o‘
rganadi va bu usullar talabalar
o‘
rtasida
o‘
rganish motivatsiyasini qanday oshirishi mumkinligini k
o‘
rsatadi. U,
o‘
quvchilarga
amaliy k
o‘
nikmalarni rivojlantirishda innovatsion yondashuvlar orqali
o‘
qitish jarayonini
qiziqarli va samarali qilishga imkon berishini ta
’
kidlaydi. Kukharets va Shcherban (2020)
innovatsion texnologiyalarni professional tayyorgarlikda q
o‘
llashni tahlil qiladilar. Ular
o‘
quv jarayonida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish, talabalarni amaliy
k
o‘
nikmalarini rivojlantirishda qanday yordam berishini va
o‘
qituvchilar uchun
qiyinchiliklar va imkoniyatlarni muhokama qiladilar.
Innovatsion pedagogik yondashuvlar
o‘
quvchilarning ijodiy fikrlash qobiliyatini
rivojlantirishda ham muhim rol
o‘
ynaydi. Yuldashev (2020) texnologik ta
’
limda
innovatsion pedagogik yondashuvlar va ularning ta
’
lim sifatiga ta
’
sirini tahlil qiladi,
hamda
o‘
qituvchilarni
o‘
quvchilarning individual ehtiyojlarini inobatga olishga undaydi.
Ismoilov (2019) gazlamaga ishlov berish fanini
o‘
qitishda zamonaviy pedagogik
texnologiyalar yordamida talabalar uchun interaktiv va qiziqarli ta
’
lim muhitini yaratish
mumkinligini k
o‘
rsatadi.
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Ushbu tadqiqot amaliy tadqiqot xarakteriga ega b
o‘lib, “Gazlamaga ishlov berish
praktikumi” fanini o‘
qitish jarayonida innovatsion yondashuvlarning samaradorligini
aniqlashga qaratilgan. Tadqiqotda sifatli va miqdoriy metodlar uy
g‘
unlashtirilib,
o‘
quv
jarayonidagi
o‘
zgarishlar kuzatib borildi.
Tadqiqot davomida s
o‘
rovnoma, intervyular, kuzatish va eksperiment
o‘
tkazildi.
Talabalar,
o‘
qituvchilar va ekspertlardan olingan ma
’
lumotlar asosida innovatsion
yondashuvlar
o‘
rganildi.
TAHLIL VA NATIJALAR
Tadqiqot natijalari talabalar faoliyatining oshishi, bilim
o‘
zlashtirish darajasining
yuqori b
o‘
lishi va innovatsion yondashuvlarning samaradorligini k
o‘
rsatdi. Innovatsion
yondashuvlar natijasida talabalar darsga tayyorlanib kelishgan va darslarda faol ishtirok
etishgan, bu esa ularning
o‘
quv jarayonidagi faoliyatini oshirishga yordam berdi. Nazorat
guruhi (an
’
anaviy usul) va eksperimental guruhi (innovatsion yondashuvlar)
o‘
rtasida
tahlil qilinganda, eksperimental guruhda talabalar bilim
o‘
zlashtirish darajasi ancha
yuqori b
o‘
lgani kuzatildi.
XULOSA
Xulosa qilib aytadigan b
o‘
lsak,ushbu tadqiqot "Gazlamaga ishlov berish
praktikumi" fanini
o‘
qitishda innovatsion yondashuvlardan foydalanish usullarini
o‘
rganishga qaratilgan b
o‘
lib,
o‘
quv jarayonini takomillashtirish va talabalar bilimini
oshirishda innovatsion pedagogik texnologiyalarning ahamiyatini k
o‘
rsatdi. Tadqiqot
natijalari innovatsion yondashuvlarning
O‘
zbekiston ta
’
lim tizimida muhim
o‘
rin tutishi
va ta
’
lim sifatini oshirishga xizmat qilishi zarurligini ta
’
kidlaydi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
09 (2024) / ISSN 2181-1415
18
Tadqiqot jarayonida innovatsion yondashuvlar orqali talabalar amaliy
k
o‘
nikmalarini rivojlantirish, mustaqil
o‘
rganishni ra
g‘
batlantirish va
o‘
z-
o‘
zini baholash
qobiliyatini oshirish imkoniyatlari tahlil qilindi.
O‘
qituvchilarning ta
’
lim strategiyalarini
yangilash, talabalar bilan faol muloqot
o‘
rnatish va
o‘
quv jarayonini interaktiv qilish
b
o‘
yicha amaliy tavsiyalar berildi.
Bundan tashqari, innovatsion yondashuvlar
o‘
qitish sifatini oshirish, ta
’
lim
jarayonini qiziqarli va samarali qilish, shuningdek, talabalar motivatsiyasini oshirishda
muhim ahamiyatga ega. Natijalar shuni k
o‘
rsatdiki, zamonaviy ta
’
lim texnologiyalari
yordamida
o‘
quvchilar
o‘
z bilimlarini amaliyotga tadbiq etish imkoniyatiga ega b
o‘
lishadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
RO‘YXATI:
1.
Bergmann, J., & Sams, A. (2012).
Sinfingizni
o‘
zgartiring: Har bir talabani har bir
darsda erishish
. Xalqaro
Texnologiya Ta’limi Jamiyati.
2.
Brown, J. (2018).
Kasb ta
’
limida innovatsion
o‘
qitish usullari: Adabiyotlar tahlili
.
Kasb ta
’
limi va
o‘
qitish jurnali, 70(3), 457-474.
3.
Guri-Rosenblit, S. (2009).
Masofaviy ta
’
lim: Nazariy jihatlar va amaliy oqibatlar
.
Masofaviy ta
’
limda
o‘
zgarishlar: Global davrda
o‘
qitish va
o‘
rganish
(b. 47-61). Springer.
4.
McCarthy, J. (2018).
Ilm-fanda Flipped Classroom modelining samaradorligi
. Fan
ta
’
limi va texnologiyalari jurnali, 27(1), 23-31.
5.
Meyer, K. A. (2014).
Masofaviy ta
’
limda sifat: Talabalar va
o‘
qituvchilar e
’
tiborida
.
Asinxron
o‘
qitish tarmoqlari jurnali, 18(1), 1-20.
6.
Moore, M. G. (2013).
Masofaviy ta
’
lim nazariyasi: Adabiyotlar tahlili
.
Masofaviy
ta
’
lim q
o‘
llanmasi
(b. 11-24). Routledge.
7.
Yadav, A., & Hodge, A. (2016).
O‘
qituvchilar tayyorgarligida innovatsion
o‘
qitish
strategiyalarining
o‘
rni: Adabiyotlar tahlili
.
Ta’lim va amaliyot jurnali
, 7(18), 92-98.
8.
Yuldashev, A. (2020).
Texnologik ta
’
limda innovatsion pedagogik yondashuvlar
.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi.
9.
Ismoilov, I. (2019).
Gazlamaga ishlov berish fanini
o‘
qitishda zamonaviy
pedagogik texnologiyalar
. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi.
10.
Abdullaeva, N. (2021).
O‘
zbek kasb-hunar ta
’
limida masofaviy ta
’
limning
samaradorligi
.
Innovatsion ta’lim texnologiyalari
jurnali, 3(1), 45-51.
11.
Mamatova, G. (2022).
Flipped Classroom modelini
o‘
qitish jarayonida q
o‘
llash
imkoniyatlari
.
O‘
zbekiston ta
’
limi va pedagogik tadqiqotlar
jurnali, 4(2), 67-75.
