Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Methods for the formation and development of oral
competence in teaching English to students specializing in
agriculture (on the example of agro terms)
Shakhnoza KHASANOVA
1
Samarkand State University named after Sharof Rashidov
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received December 2024
Received in revised form
15 December 2024
Accepted 20 January 2025
Available online
15 February 2025
This article examines the issues of developing oral speech
competence in teaching English to students specializing in
agriculture. In particular, methodological approaches aimed at
developing students
’
speech skills based on agro-terms are
analyzed. The study highlights the issues of developing
students
’
ability to communicate on topics related to their
specialization through the use of modern pedagogical
technologies and communicative methods. It also proposes
methods for expanding students
’
vocabulary, increasing their
ability to apply it in real situations, and preparing them for
international professional communication by teaching a
dictionary of agro-terms. This work is aimed at increasing the
practical value of language teaching in the educational process
and improving the quality of training specialists in the field of
agriculture.
2181-
1415/©
2025 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss1/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
communicative approach,
crop rotation,
irrigation system,
pesticides,
fertilizers.
Qishloq x
o‘
jaligiga ixtisoslashgan ta
’
lim y
o‘
nalishidagi
talabalar uchun ingliz tilini
o‘
qitishda o
g‘
zaki nutq
kompetensiyasini shakllantirish va rivojlantirish uslublari
(agroterminlar misolida)
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
Kommunikativ yondashuv,
Crop rotation,
Irrigation system,
Ushbu maqolada qishloq x
o‘
jaligiga ixtisoslashgan ta
’
lim
y
o‘
nalishidagi talabalar uchun ingliz tilini
o‘
qitishda o
g‘
zaki
nutq kompetensiyasini rivojlantirish masalalari k
o‘
rib chiqiladi.
Xususan, agroterminlar asosida talabalar nutq k
o‘
nikmalarini
1
Independent student, Samarkand State Institute of Foreign Languages Senior teacher, English Language
Department, Samarkand State University named after Sharof Rashidov.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
01 (2025) / ISSN 2181-1415
124
Pesticides,
fertilizers
shakllantirishga y
o‘
naltirilgan uslubiy yondashuvlar tahlil
qilinadi. Tadqiqotda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va
kommunikativ metodlardan foydalanish orqali talabalarni
o‘
z
mutaxassisliklariga oid mavzularda muloqot qilish qobiliyatini
rivojlantirish masalalari yoritilgan. Shuningdek, agroterminlar
lu
g‘
atini
o‘
rgatish orqali
o‘
quvchilarning s
o‘
z boyligini
kengaytirish, real vaziyatlarda q
o‘
llash imkoniyatlarini oshirish
va xalqaro professional muloqotga tayyorlash usullari taklif
etiladi. Mazkur ish ta
’
lim jarayonida til
o‘
rgatishning
amaliy ahamiyatini oshirish va qishloq x
o‘
jaligi sohasidagi
mutaxassislarni tayyorlash sifatini yaxshilashga qaratilgan.
Методика формирования и развития устной речи при
обучении
английскому
языку
студентов
сельскохозяйственных специальностей (на примере
агротерминов)
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
коммуникативный подход,
севооборот,
система орошения,
пестициды,
удобрения
.
В данной статье рассматриваются вопросы развития
устной речевой компетенции при обучении английскому
языку студентов, специализирующихся в области
сельского
хозяйства.
В
частности,
анализируются
методические подходы, направленные на развитие
речевых навыков студентов на основе агротерминов.
В исследовании освещаются вопросы развития у студентов
умения общаться на темы, связанные с их специализацией,
посредством использования современных педагогических
технологий
и
коммуникативных
методов.
Также
предлагаются методы расширения словарного запаса
студентов, повышения их способности применять ее в
реальных ситуациях и подготовки их к международному
профессиональному общению путем обучения словарю
агротерминов. Данная работа направлена на повышение
практической ценности обучения языку в образовательном
процессе и улучшение качества подготовки специалистов в
области сельского хозяйства.
KIRISH
Hozirgi globallashuv jarayonida ingliz tili dunyo miqyosida ilm-fan, biznes va
texnologiyalar sohasidagi muloqotning asosiy vositasi hisoblanadi. Ayniqsa, qishloq
x
o‘
jaligi kabi xalqaro hamkorlik talab qiladigan sohalarda ingliz tilini bilish
mutaxassislarning kasbiy faoliyatida muhim
o‘
rin egallaydi.
O‘
zbekistonning agrosanoat
majmuasida xalqaro aloqalarni kengaytirish, ekologik toza mahsulotlarni eksport qilish
va zamonaviy texnologiyalarni joriy etish jarayonlarida ingliz tilini biladigan
mutaxassislarga b
o‘
lgan ehtiyoj ortib bormoqda.
Shu sababli, qishloq xo
‘
jaligi yo
‘
nalishidagi talabalarda og
‘
zaki nutq kompetensiyasini
rivojlantirish dolzarb masala bo
‘
lib qolmoqda.Ushbu maqolada qishloq xo
‘
jaligi sohasiga
ixtisoslashgan talabalar uchun ingliz tilida og
‘
zaki nutq kompetensiyasini rivojlantirish
usullari va agroterminlar o
‘
rgatishda samarali yondashuvlar tahlil qilinadi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
01 (2025) / ISSN 2181-1415
125
Qishloq x
o‘jaligi ta’lim yo‘
nalishida ingliz tilining
o‘
rni. Qishloq x
o‘
jaligi global
iqtisodiyotning ajralmas qismi hisoblanadi. Ushbu sohada innovatsion yondashuvlar,
ilmiy tadqiqotlar va xalqaro hamkorlik jarayonlari asosan ingliz tilida olib boriladi.
Qishloq x
o‘
jaligi ta
’
lim y
o‘
nalishida ingliz tilini
o‘
qitish quyidagi maqsadlarni k
o‘
zlaydi:
Xalqaro hamkorlikni rivojlantirish:
Talabalar xalqaro konferensiyalar, forumlar
va k
o‘
rgazmalarda ishtirok etish imkoniyatiga ega b
o‘
lishadi.
Ilmiy adabiyotlarga ega b
o‘
lish: K
o‘
pgina zamonaviy ilmiy tadqiqotlar va maqolalar
faqat ingliz tilida nashr etiladi.
Texnologiyalarni
o‘
zlashtirish: Zamonaviy qishloq x
o‘
jaligi texnologiyalari va
dasturlari ingliz tilida ishlab chiqilgan.
Agroterminlar:
Talabalarning nutq kompetensiyasida ahamiyati
Agroterminlar
–
qishloq x
o‘
jaligida ishlatiladigan maxsus atamalardir.
Bu terminologiya
o‘
quv jarayonida nafaqat nazariy bilimlarni mustahkamlash, balki
amaliy k
o‘
nikmalarni shakllantirishga yordam beradi. Misol uchun:
Crop rotation (su
g‘
orma yerlarning almashlab ekilishi)
Irrigation system (su
g‘
orish tizimi)
Pesticides (zararkunandalarga qarshi kimyoviy vositalar)
Fertilizers (
o‘g‘
itlar)
Agroterminlarni
o‘
zlashtirish jarayoni talabalarni qishloq x
o‘
jaligiga oid
mavzularda ingliz tilida erkin muloqot qilishga tayyorlaydi.
O
g‘
zaki nutq kompetensiyasini rivojlantirishning metodlari
Kommunikativ yondashuv
Talabalarni muloqotga jalb qilish orqali
o‘
rganishni samarali tashkil etish mumkin.
Quyidagi usullar kommunikativ yondashuvning ajralmas qismi hisoblanadi:
Rolj
o‘
yinlari: Talabalar qishloq x
o‘
jaligi mutaxassisi, fermer yoki eksportyor rolida
b
o‘
lib, mahsulotlar va xizmatlar haqida muloqot olib borishadi.
Muzokaralar: Xalqaro mijozlar bilan qishloq x
o‘
jaligi mahsulotlarini sotish b
o‘
yicha
muzokara
o‘
tkazish vazifasi q
o‘
yiladi.
Tematik mash
g‘
ulotlar
Agroterminlarni
o‘
rgatish uchun tematik darslar tashkil etiladi. Har bir dars
qishloq x
o‘
jaligiga oid aniq bir mavzuga ba
g‘
ishlanadi. Masalan:
“
Organik qishloq x
o‘
jaligi
”
(Organic farming)
“
Zamonaviy su
g‘
orish texnologiyalari
”
(Modern irrigation technologies)
Audio va video materiallardan foydalanish
Xorijiy videodarslar: Talabalar zamonaviy qishloq x
o‘
jaligi texnologiyalari haqida
videoroliklarni k
o‘
rib, yangi terminlarni
o‘
rganadilar.
Podkastlar: Qishloq x
o‘
jaligiga oid ingliz tilidagi podkastlar orqali eshitish
qobiliyatlari rivojlantiriladi.
Praktik loyihalar.
Talabalarni jamoalarda ishlashga
o‘
rgatish uchun ular qishloq
x
o‘
jaligi mahsulotlarini eksport qilish yoki yangi texnologiyalarni joriy etish b
o‘
yicha
loyiha tayyorlaydilar. Bu jarayonda talabalar ingliz tilida taqdimot qilishni
o‘
rganadilar.
Texnologiyalardan foydalanish
Mobil ilovalar va onlayn platformalar talabalarni mustaqil ravishda terminlarni
o‘
rganishga ra
g‘
batlantiradi. Masalan, Quizlet yoki Memrise orqali agroterminlar bilan
bo
g‘
liq interaktiv mashqlar tashkil etish mumkin.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
01 (2025) / ISSN 2181-1415
126
Maqsad:
Talabalarda yangi agroterminlarni
o‘
zlashtirish va ularni o
g‘
zaki nutqda
q
o‘
llash k
o‘
nikmasini shakllantirish.
Bosqichlar:
Kirish:
Dars agroterminlardan iborat qisqa video tomosha qilish bilan boshlanadi.
Asosiy qism
: Talabalar juftliklarda ishlaydi va video mazmunini muhokama qiladi.
Natijaviy qism:
Har bir guruh
“
Zamonaviy qishloq x
o‘
jaligi texnologiyalari
”
mavzusida 2-3 daqiqalik taqdimot qiladi.
Talabalarning natijalarini baholash
O
g‘
zaki nutq kompetensiyasini rivojlantirish jarayonida talabalar quyidagi
mezonlar asosida baholanadi:
Terminlarni t
o‘g‘
ri q
o‘
llash qobiliyati.
Muloqotda ravonlik va aniq ifoda.
O
g‘
zaki taqdimot qobiliyati.
XULOSA
Qishloq x
o‘
jaligiga ixtisoslashgan ta
’
lim y
o‘
nalishidagi talabalar uchun ingliz
tilida o
g‘
zaki nutq kompetensiyasini rivojlantirish
–
ularning xalqaro maydondagi
muvaffaqiyatini ta
’
minlashda muhim ahamiyatga ega. Agroterminlarni
o‘
rgatish va
muloqotga asoslangan darslar orqali talabalar nafaqat ingliz tilida erkin s
o‘
zlashishni,
balki
o‘
z sohasida jahon standartlariga mos ravishda faoliyat yuritishni
o‘
rganadilar.
Zamonaviy metod va texnologiyalarni q
o‘
llash ushbu jarayonni yanada samarali qiladi.
Bu yondashuv talabalarning ilmiy va kasbiy rivojlanishiga keng y
o‘
l ochadi,
natijada ular xalqaro miqyosdagi qishloq x
o‘
jaligi mutaxassislari qatoridan
o‘
rin
egallaydilar.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
RO‘YXATI
:
1.
Brown, H. D. (2007). Teaching by Principles: An Interactive Approach to
Language Pedagogy. Pearson Education.
2.
Harmer, J. (2015). The Practice of English Language Teaching. Pearson
Education.
3.
Dudley-Evans, T., & St. John, M. J. (1998). Developments in English for Specific
Purposes: A Multi-disciplinary Approach. Cambridge University Press.
4.
Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2014). Approaches and Methods in Language
Teaching. Cambridge University Press.
5.
Martin, E. W. (2013). Essential Agricultural English Vocabulary. Oxford
Publications.
6.
Swales, J. M. (1990). Genre Analysis: English in Academic and Research Settings.
Cambridge University Press.
7.
Robinson, P. (1991). ESP Today: A Practitioner
’
s Guide. Prentice Hall.
8.
Shifrin, I. (2004). Glossary of Agricultural Terminology. CRC Press.
9.
Oxford Advanced Learner
’
s Dictionary of Current English. (10th Edition). Oxford
University Press.
10.
Millrood, R. (2001). Teaching English as a Foreign Language. Lingual House.
