Авторы

  • Аюбжон Алижонов
    Преподаватель, Ташкентский государственный юридический университет

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss1/S-pp379-384

Ключевые слова:

цифровая экономика международное соглашение региональное соглашение трансграничные данные цифровая торговля

Аннотация

Данная статья посвящена изучению проблем регулирования искусственного интеллекта (ИИ) в международной цифровой торговле. По мере того как технологии ИИ активно входят на мировые рынки, традиционные правовые рамки оказываются неспособными решать возникающие уникальные задачи. В работе проводится анализ существующих международных норм, выявляются пробелы в регулировании и предлагаются новые подходы для эффективного управления влиянием ИИ на цифровую торговлю.


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/socinov/index

International digital trade law and personal data
protection

Ayubjon ALIJONOV

1


Tashkent State University of Law

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received December 2024

Received in revised form

15 December 2024
Accepted 20 January 2025

Available online

15 February 2025

This article explores the complexities of regulating artificial

intelligence (AI) within the framework of international digital

trade. As AI technologies permeate increasingly global markets,

traditional legal structures struggle to address their unique

challenges. This paper analyzes existing international
regulations, identifies regulatory gaps, and proposes frameworks

for effectively managing AI

s impact on digital trade.

2181-

1415/©

2025 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss1/S-pp

379-384

This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)

Keywords:

digital economy,

international agreement,
regional agreement,

cross-border data,

digital trade.

Xalqaro raqamli savdo huquqi va shaxsga doir
ma

lumotlarni himoya qilish

ANNOTATSIYA

Kalit

so‘zlar

:

raqamli iqtisodiyot,

xalqaro shartnoma,
mintaqaviy kelishuv,
transchegaraviy

ma

lumotlar,

raqamli savdo.

Ushbu maqola xalqaro raqamli savdo doirasida sun

iy

intellektni (SI) tartibga solishning murakkabliklarini

o‘

rganadi.

Sun

iy intellekt texnologiyalari jahon bozorlariga tobora

k

o‘

proq kirib borar ekan, an

anaviy huquqiy tuzilmalar

o‘

zlari

duch keladigan noyob muammolarni hal qilish uchun
kurashmoqda. Ushbu hujjat mavjud xalqaro qoidalarni tahlil
qiladi, tartibga solishdagi kamchiliklarni aniqlaydi va SI ning

raqamli savdoga ta

sirini samarali boshqarish uchun asoslarni

taklif qiladi.

1

Teacher, Tashkent State University of Law. E-mail: ayubjonalijonov2@gmail.com


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

01 (2025) / ISSN 2181-1415

380

Международное право цифровой торговли и защита

персональных данных

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

цифровая экономика,
международное
соглашение,

региональное соглашение,
трансграничные данные,
цифровая торговля.

Данная

статья

посвящена

изучению

проблем

регулирования искусственного интеллекта (ИИ) в

международной цифровой торговле. По мере того как
технологии ИИ активно входят на мировые рынки,

традиционные

правовые

рамки

оказываются

неспособными решать возникающие

уникальные задачи. В

работе проводится анализ существующих международных
норм,

выявляются

пробелы

в

регулировании

и

предлагаются

новые

подходы

для

эффективного

управления влиянием ИИ на цифровую торговлю.

Savdo va inson huquqlari murakkab va bahsli munosabatlarga ega edi. Savdo

b

o‘

yicha ekspertlar inson huquqlari va savdo qonunchiligi bir-birini q

o‘

llab-quvvatlaydi,

deb taxmin qilishsa-da, huquqshunoslar bu fikrga kamdan-kam q

o‘

shilishadi. Aksincha,

ular iqlim

o‘

zgarishi, madaniyat va rivojlanish kabi turli kontekstlarda xalqaro savdo

huquqining qattiq qoidalari deyarli faqat iqtisodiy qadriyatlarga va inson huquqlarini

cheklashga qaratilganligini ta

kidlaydilar. Ushbu tezisda ushbu aloqalarni k

o‘

proq

yoritishga e

tibor qaritiladi, xususan, savdo qonunchiligi va inson huquqlarining birinchi

avlodi

o‘

rtasidagi ziddiyatlarga, xususan, shaxsiy hayot va s

o‘

z erkinligi kabi, hozirgacha

ushbu sferada kamdan-kam muhokama qilingan. Shuningdek, u raqamlashtirishning

ta

siri b

o‘

yicha xalqaro iqtisodiy huquq va inson huquqlari b

o‘

yicha adabiyotlardagi

b

o‘

shliqni muhokama qilinishi lozim jihatlarini chiqadi. Xususan, tezis xalqaro savdo

huquqining nisbatan yangi va dinamik t

o‘

plami sifatida raqamli savdo qoidalarini ishlab

chiqishning inson huquqlariga ta

siriga qaratilgan.

Raqamli savdo kontekstida asosiy narsa ma’lumotlarga asoslangan iqtisodiyot va

jamiyatlarning rivojlanishi uchun ichki ma’lumotlarga yangi bog‘liqlik bo‘ldi. Bu qaramlik

suverenitet va xalqaro hamkorlik haqidagi eski savollarni jonlantirdi, chunki

ma’lumotlarning nomoddiyligi va keng tarqalishi ma’lumotlarning qayerda joylashganligini

aniqlashda qiyinchiliklar tug‘diradi, chunki ma’lumotlar bitlari, hatto bitta tranzaksiya yoki

onlayn faoliyat bilan bog‘liq bo‘lganlar ham istalgan joyda joylashgan bo‘lishi mumkin.

Ma’lumotlarga bog‘liqlik yangi xavflarni keltirib chiqardi, xususan, ushbu tezisda

muhokama qilinadigan maxfiylikni himoya qilish sohasida, balki milliy xavfsizlik kabi

boshqa sohalarga ham aloqador bo

‘lishi mumkinligi e’tirof etiladi. Ushbu xavf

-xatarlar va

o‘zaro bog‘liq yurisdiksiya muammolari hukumatlarni yangi boshqaruv vositalarini

o‘rnatishga olib keldi, xususan, ma’lumotlarni o‘zlarining suveren makonida saqlash uchun

ma’lumotlar, ularni saqlash

yoki yetkazib beruvchilarni “mahalliylashtirish” choralari

orqali. Shunga qaramay, bunday aralashuvlar savdo uchun to‘siqlarni keltirib chiqaradi va

jonli ma’lumotlar iqtisodiyotini amalga oshirishga xavf tug‘diradi. Bu iqtisodiy asoslar va

bepul ma’lumot

lar va davlat siyosati maqsadlari va asosiy erkinliklarni himoya qilish

o‘rtasidagi muvozanat amaliyotini ayniqsa murakkab qiladi.

Raqamli texnologiyalar va internetning rivojlanishi global iqtisodiyot va

jamiyatning har tomonlama

o‘

zgarishiga olib keldi. Raqamli savdo, internet orqali amalga

oshiriladigan savdo operatsiyalarini

o‘

z ichiga olgan yangi iqtisodiy tizimni yaratdi. Biroq,


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

01 (2025) / ISSN 2181-1415

381

bu

o‘

zgarishlar inson huquqlariga b

o‘

lgan ta

sirni ham inkor etib b

o‘

lmaydi. Shaxsiy

ma

lumotlarni yi

g‘

ish, saqlash, ishlatish va tarqatish kabi raqamli savdo jarayonlari

k

o‘

plab huquqiy va etikal masalalarni keltirib chiqaradi. Ushbu tezisda raqamli savdo va

inson huquqlari

o‘

rtasidagi

o‘

zaro aloqalar tahlil qilinadi.

Raqamli savdo,

o‘

zining global xarakteri va chegarasiz tabiati bilan odamlarning

erkinliklari va huquqlariga yangi tahdidlar yaratadi. Savdoning raqamli shakli xalqaro

tijoratning ajralmas qismiga aylangan b

o‘

lsa-da, bu jarayonlarning shaffoflik,

ma

lumotlarni himoya qilish va ijtimoiy tenglik kabi asosiy inson huquqlariga ta

siri katta

ahamiyatga ega. Xalqaro savdolarni amalga oshirishda global tartibni nazorat qilish va

insonga xos huquqlarni himoya qilishning

o‘

ziga xos muammolari paydo b

o‘

ladi.

“Raqamli savdoning yuksalishi, ayni paytda inson huq

uqlarini muhofaza qilishni

talab qiladi. Yangi iqtisodiy modelda odamlar nafaqat mahsulotlar va xizmatlar, balki

ma

’lumotlar orqali ham tijorat faoliyatiga kirishmoqda.”

Katherina B. Corn, "Digital

Trade and Human Rights: A New Era" (2017)

Raqamli savdoning

o‘

ziga xos jihatlaridan biri

global savdo operatsiyalarining

virtual b

o‘

lib, davlatlar

o‘

rtasidagi chegara va qonunlarga ta

sir qilmasligidir. Bu holat,

maxfiylikni ta

minlash, axborot xavfsizligi va iste

molchilarning huquqlarini himoya qilish

masalalarini dolzarb qiladi. Misol uchun, Internetdagi tijorat faoliyatining asosiy

o‘

zgarishi

elektron t

o‘

lov tizimlarining jadal rivojlanishi, shaxsiy ma

lumotlarni himoya

qilishni yangi darajaga olib chiqdi.

Raqamli savdoning yanada ommalashuvi bilan shaxsiy ma

lumotlarni yi

g‘

ish,

saqlash va ishlatish masalalari

o‘

zgarib bormoqda. Har bir raqamli operatsiya (xususan,

elektron t

o‘

lovlar va onlayn xaridlar) foydalanuvchilardan shaxsiy ma

lumotlarni talab

qiladi, bu esa ularning maxfiylik huquqini buzish xavfini tu

g‘

diradi. Shaxsiy

ma

lumotlarning not

o‘g‘

ri ishlatilishi va oshkor qilinishi, nafaqat iqtisodiy zarar, balki

inson huquqlarining buzilishiga olib keladi. Insonlar

o‘

z ma

lumotlarining qanday

ishlatilishini bilmasdan raqamli savdoga kirishadilar, bu esa fuqarolik erkinliklarini

cheklashga olib keladi.

“Shaxsiy ma’lumotlar inson huquqlari sifatida qaralishi kerak. Aks holda, ular boshqalar

tomonidan suiiste’mol qilinishi mumkin, bu esa maxfiylik, xavfsizlik va erkinlikni jiddiy ravishda

buzadi.”

Evropa Parlamenti,

General Data Protection Regulation

(GDPR), 2018.

Yevropa Ittifoqining

General Data Protection Regulation

(GDPR) qonuni, shaxsiy

ma

lumotlarni himoya qilishda xalqaro standartlarni belgilab berdi. Bu qonun shaxsiy

ma

lumotlarni yi

g‘

ish va ishlatish jarayonlarini qat

iyan tartibga soladi va iste

molchilarga

o‘

z ma

lumotlari ustidan nazorat qilish huquqini beradi. Biroq, bunday qonunlar

faqatgina muayyan hududlarda amalda b

o‘

lsa-da, ularning global miqyosda ta

sirini

kengaytirish kerak.

Raqamli savdo, shuningdek, yangi xavflar va tahdidlarni keltirib chiqaradi.

Xususan, kiberxavfsizlik va kiberjinoyatlarning oldini olish masalalari dolzarb b

o‘

lib

qolmoqda. Raqamli platformalarda sotuvchilar va iste

molchilar

o‘

rtasidagi t

o‘

lovlar va

tranzaksiyalar xavf ostida b

o‘

lishi mumkin, chunki kiberjinoyatlar tobora

murakkablashib bormoqda. Kiberjinoyatlar nafaqat moliyaviy zarar yetkazadi, balki

insonlarning shaxsiy ma

lumotlarini

o‘g‘

irlash, xakerlik hujumlari va hatto siyosiy

manipulyatsiyalarni amalga oshirishda foydalaniladi.

“Internetda sodir bo‘

layotgan jinoyatlar nafaqat texnologik muammo, balki inson

huquqlarining buzilishi hisoblanadi. Kiberjinoyatchilikning oldini olish

bu global

miqyosda insonlarning erkinliklarini himoya

qilishning zaruriy qismidir.”

Bruce Schneier,

Data and Goliath: The Hidden Battles to Collect Your Data and Control Your World

(2015).


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

01 (2025) / ISSN 2181-1415

382

Raqamli savdo platformalarida kiberhujumlarni va firibgarliklarni oldini olish

uchun mustahkam xavfsizlik tizimlari va xalqaro hamkorlik zarur. Buning uchun

davlatlar, shuningdek, xususiy sektorda xavfsizlikni ta

minlash b

o‘

yicha standartlar

ishlab chiqishlari lozim.

Raqamli savdo ijtimoiy adolat va tenglik masalalarini ham keltirib chiqaradi.

Dunyodagi barcha odamlar raqamli iqtisodiyotga teng kirish imkoniyatiga ega emaslar.

Ayniqsa, rivojlanayotgan mamlakatlar va kam daromadli odamlar uchun raqamli savdoga

kirish imkoniyati cheklangan b

o‘

lishi mumkin. Bu raqamli b

o‘

shliqni (digital divide) va

iqtisodiy tengsizlikni yanada kuchaytirishi mumkin. Shu bilan birga, raqamli savdo orqali

yangi ijtimoiy tengsizliklar ham yuzaga keladi.

“Raqamli iqtisodiyot rivojlanayotgan mamlakatlar va kam daromadli guruhlar

uchun yangi imkoniyatlar yaratishi kerak, ammo ularning bu jarayonlardan teng

foydalanishi uchun ijtimoiy adolatni ta

’minlash zarur.”

Amartya Sen,

Development as

Freedom

(1999).

Raqamli transformatsiyaning k

o‘

plab oqibatlariga duch kelgan holda, savdo

qonunchiligi s

o‘

nggi yillarda sezilarli moslashuvdan

o‘

tdi. Jahon Savdo Tashkilotining

(JST) k

o‘

p tomonlama forumi

o‘

z vaqtida javob berishga qiynalgani sababli

o‘

zgarishlar

birinchi navbatda ikki tomonlama va mintaqaviy savdo kelishuvlari orqali amalga

oshirildi. Raqamli savdo qonunining yangi sohasi ba

zida keng qamrovli va asosan

iqtisodiy jihatdan boshqariladigan qoidalarni

o‘

z ichiga oladi. Shunga qaramay, ular ichki

tartibga solish rejimlarida yuzaga keladigan

o‘

zgarishlar inson huquqlariga jiddiy ta

sir

k

o‘

rsatadi. Birinchidan, bu raqamli savdo qoidalari t

o‘g‘

ridan-t

o‘g‘

ri shaxsiy

ma

lumotlarni himoya qilish kabi ba

zi asosiy huquqlarga qaratilganligi sababli.

Ikkinchidan, ular davlatlarning

o‘

z uylarida ushbu huquqlarni himoya qilishlari kerak

b

o‘

lgan siyosat maydonini chegaralaganligi sababli. Ushbu keskinliklarning ba

zilari

e

tibordan chetda qolmadi va siyosiy va akademik doiralarda raqamli savdoni tartibga

solishning shaxsiy hayot huquqiga ta

siri haqida qiz

g‘

in muhokamalar davom etmoqda.

Biroq, s

o‘

z erkinligi kabi boshqa inson huquqlari, asosan, raqamli savdo siyosati

muhokamasidan uzilib qolgan . Ushbu munozaralarni k

o‘

rib chiqishdan oldin, birinchi

navbatda, raqamli savdoning ba

zi mavjud qoidalarining, ayniqsa, eng il

g‘

or imtiyozli

savdo doirasida yaratilganlarning k

o‘

lami va imkoniyatlarini tushunish juda muhimdir.

Transchegaraviy

ma

lumotlar

oqimini,

ma

lumotlarni

mahalliylashtirish

choralarini va shaxsiy ma

lumotlarni himoya qilishni

o‘

z ichiga olgan ma

lumotlarni

boshqarish qoidalari savdo muzokaralarida eng bahsli masalalardan biri b

o‘

ldi. Ular,

shuningdek, manfaatdor tomonlar (AQSh, Yevropa Ittifoqi va Xitoy

o‘

rtasidagi sezilarli

nomutanosiblik bilan)

o‘

rtasida kuzatilgan tafovutlar manbai b

o‘

lib, chunki ular savdo

majburiyatlari, ichki tartibga solish rejimlari va asosiy huquqlarni himoya qilish orqali

turlicha pozitsiyalarga ega.

Katta ma

lumotlar davrida shaxsiy ma

lumotlarni himoya qilish huquqiga

kompaniyalar va hukumatlar tomonidan keng tarqalgan ma

lumotlarni t

o‘

plash va

ulardan foydalanish ayniqsa ta

sir k

o‘

rsatishi keng e

tirof etilgan. Milliy kontekstda ushbu

eʼtirof butun dunyo boʻylab maʼlumotlarni himoya qilish qonunlarini isloh qilishga turtki

boʻldi, bunga Yevropa Ittifoqining maʼlumotlarni himoya qilish boʻyicha umumiy

reglamenti (GDPR) eng yaxshi misol qilib keltirgan. Savdo qonunchiligi kontekstida

k

o‘

payib borayotgan PTA (preferensial savdo hududlari)lar ma

lumotlarni himoya qilish

tizimini qabul qilishni va mavjud xalqaro standartlarga muvofiqligini belgilaydi. Biroq,

shaxsiy daxlsizlikni himoya qilish mamlakatlarda turlicha tartibga solinganligi sababli,


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

01 (2025) / ISSN 2181-1415

383

hatto Q

o‘

shma Shtatlar va Yevropa Ittifoqi kabi konstitutsiyaviy demokratik davlatlar

o‘

rtasida ham muhim farqlar mavjud b

o‘

lganligi sababli, Raqamli savdo qonunchiligidagi

yondashuvlar ham turlicha b

o‘

lgan. Yevropa Ittifoqi shaxsiy ma

lumotlarni himoya

qilishni asosiy huquq sifatida q

o‘

llab-quvvatlaydi va

o‘

zining siyosat maydonini himoya

qilish uchun bir qator kafolatlar, jumladan, keng miqyosda belgilangan “tartibga solish

huquqi” ni ta’

minlaydi; ma

lumotlar suvereniteti to

‘g‘

risidagi nizom; va shartnoma

kuchga kirgandan keyin ma

lumotlar b

o‘

yicha majburiyatlarga tuzatishlar kiritishga

ruxsat beruvchi band. Aksincha,

Qo‘shma

Shtatlar va Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi

bir qator davlatlar, masalan, CPTPP va Amerika

Qo‘shma

Shtatlari-Meksika-Kanada

kelishuvi (USMCA) ishtirokchilari b

o‘

lgan davlatlar, savdoga ustuvor ahamiyat berishga

kelishdilar hamda maxfiylik ustidan va faqat shaxsiy ma

lumotlarni himoya qilish

b

o‘

yicha yumshoqroq qoidalarni qabul qilishdi.

Bu farqlar,

o‘

z navbatida, ma

lumotlar oqimlari b

o‘

yicha differensial PTA

qoidalariga aylanadi. AQSh modeliga k

o‘

ra, ma

lumotlarning transchegaraviy oqimiga,

shu jumladan shaxsiy ma

lumotlarga ruxsat berilishi kerak va ma

lumotlarni

mahalliylashtirish choralariga y

o‘

l q

o‘

yilmaydi. Yevropa Ittifoqining shartli modeliga

k

o‘

ra, ma

lumotlar faqat ma

lum talablar, xususan, GDPRning yuqori standartlariga

muvofiqligi qondirilgan taqdirdagina yuborilishi mumkin. Asosiy huquqlarni himoya
qilish bilan bo

g‘

liq b

o‘

lmagan sabablarga k

o‘

ra, Xitoy ham shartli, lekin ancha qattiqroq

va noaniqroq rejimni q

o‘

llaydi. Ushbu tezisning qisqaligi ma

lumotlar oqimlari va

ma

lumotlarni himoya qilish aloqalarini batafsil muhokama qilishga imkon bermasa-da,

q

o‘

shimcha

o‘

ylashga arziydigan ikkita muhim fikrni aytish mumkin: (1) ma

lumotlarning

lokalizatsiyasi hozirgacha raqamli t

o‘

siq sifatida k

o‘

rsatilgan. va ma

lumotlarga

asoslangan innovatsiyalarga t

o‘

siq sifatida k

o‘

rsatilgan. Ma

lumotlarni mahalliylashtirish,

shubhasiz, ikkala usulda ham ishlashi mumkin. Bu erkinliklarni cheklash uchun xizmat
qilishi mumkin, masalan, shaxsiy hayot va s

o‘

z erkinligi oqibatlari bilan senzuraga olib

kelishi mumkin, lekin u asosiy erkinliklarni himoya qilish vositasi sifatida ham xizmat
qilishi mumkin; (2) JST qoidalari

ning ostidagi umumiy istisnolar bandlarida va boʻyicha

PTAning oʻzgartirilgan versiyalarida keltirilgan iqtisodiy va iqtisodiy boʻlmagan

maqsadlarni muvofiqlashtirish uchun mavjud modellar noaniq qiymatga ega.
Birinchidan, JST doirasida yoki boshqa joylarda tegishli sud amaliyoti mavjud emasligi
sababli; va ikkinchidan, imtiyozli shartnoma modellari b

o‘

yicha istisnolar doirasi noaniq

b

o‘

lib qolmoqda

masalan, CPTPP va USMCA bunday maqsadlarni sanab

o‘

tmagan holda

Bu huquqiy noaniqlikka olib keladi va Yangi Zelandiyaning Waitangi tribunali maori
huquqlari b

o‘

yicha ta

kidlaganidek, mahalliy saylov okruglari uchun amaliy kafolatlar

bermasligi mumkin. Shu nuqtai nazardan, xalqaro darajada, xususan, shaxsiy daxlsizlik
bilan bo

g‘

liq minimal kafolatlarni ta

minlash savdo forumlari uchun foydali havolalar

ham berishi mumkinligi muhokama qilindi. Boshqalar esa, aksincha, savdo
qonunchiligida ma

lumotlar maxfiyligi umuman kiritilmasligi kerak, deb ta

kidlaydilar.

Raqamli savdo va texnologiyalarni adolatli tarzda boshqarish va barcha insonlar

uchun teng imkoniyatlar yaratish uchun ijtimoiy va iqtisodiy siyosatlar ishlab chiqilishi
lozim. Raqamli tenglikni ta

minlash va raqamli savdo sohasidagi huquqiy tartiblarni

yaxshilash global miqyosda muhim vazifa hisoblanadi.

Raqamli savdo va inson huquqlari

o‘

rtasidagi aloqalar dolzarb va muhimdir.

Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi inson huquqlari, xususan, shaxsiy ma

lumotlar

xavfsizligi, internet erkinliklari va ijtimoiy tenglikni ta

minlashni taqozo qiladi. Raqamli


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

01 (2025) / ISSN 2181-1415

384

savdoni tartibga solish va inson huquqlarini himoya qilish masalalari global hamkorlikni
va yangi qonuniy yondashuvlarni talab qiladi. Faqatgina barcha taraflarning faolligi va
ehtiyotkorligi bilan raqamli savdo ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishning samarali
vositasiga aylanishi mumkin.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

RO‘YXATI

:

1.

James Manyika et al., Big Data: The Next Frontier for Innovation, Competition,

and Productivity, McKinsey Digital (May 1, 2011).

2.

Kristen E. Eichensehr, Data Extraterritoriality, 95 Tex. L. Rev. 145 (2017);

Jennifer Daskal, The Un-territoriality of Data, 125 Yale L.J. 326 (2015).

3.

Shin-yi Peng, Digital Trade and National Security: Contextualizing Cybersecurity-

Related Exceptions, 117 AJIL Unbound 122 (2023).

4.

Martina F. Ferracane, The Costs of Data Protectionism, in Big Data and Global

Trade Law, supra note 4.

5.

Corn, K. B. (2017). Digital Trade and Human Rights: A New Era

6.

Schneier, B. (2015). Data and Goliath: The Hidden Battles to Collect Your Data

and Control Your World

7.

Sen, A. (1999). Development as Freedom

8.

Mira Burri, Interfacing Privacy and Trade, 53 Case W. Res. J. Int

’l L. 35 (2021);

Anupam Chander & Paul M. Schwartz, Privacy and/or Trade, 90 U. Chi. L. Rev. 49 (2023).

9.

Burri, supra note 11; Chander & Schwartz, supra note 11; Svetlana Yakovleva,

Privacy Protection(ism): The Latest Wave of Trade Constraints on Regulatory Autonomy,
74 U. Miami L. Rev. 416 (2020).

10.

EU

New Zealand Free Trade Agreement, Art. 12.3

12.5, June 30, 2022

[hereinafter EU

NZ FTA].

11.

Agreement Between the United States of America, Mexico, and Canada, Nov. 30,

2018 [hereinafter USMCA].

12.

General Agreement on Tariffs and Trade 1994, Art. XX, Apr. 15, 1994, 1867

UNTS 187 [hereinafter GATT]; General Agreement on Trade in Services, Art. XIV, Apr. 15,
1994, 1869 UNTS 183 [hereinafter GATS].

13.

CPTPP, supra note 15, Art. 14.11(3); USMCA, supra note 25, Art. 19.11(2).

14.

Kristina Irion, Margot E. Kaminski & Svetlana Yakovleva, Privacy Peg, Trade

Hole: Why We (Still) Shouldn’t Put Data Privacy in Trade Law, U. Chi. L. Rev. Online

(2023).

15.

Qobiljon ogli, A. A. (2023). TURLI HUQUQ TIZIMLARIDA SHARTNOMAVIY

MUNOSABATLAR: ASOSIY TUSHUNCHALAR, SHARTNOMAVIY MAJBURIYATLARNI

BAJARMAGANLIK BO ‘YICHA AYBLILIK MASALASI VA UNING OQIBATLARI.

SIYOSATSHUNOSLIK, HUQUQ VA XALQARO MUNOSABATLAR JURNALI, 2(8), 28-31.

16.

Alijonov,

A.

(2022).

TADBIRKORLAR

HUQUQLARINING

HUQUQIY

KAFOLATLARIDA DAVLATNING FUQAROLIK JAVOBGARLIGINING AMALGA OSHIRISH

MEXANIZMI. Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук, 2(13), 178

-185.

17.

Qobiljon ogli, A. A. (2024). ROMANO-GERMAN VA ANGLO-SAKSON HUQUQ

TIZIMIDA SHARTNOMA SHARTLARINI BAJARMAGANLIK YUZASIDAN KELIB
CHI

QADIGAN HUQUQIY OQIBATLARNING O ‘XSHASH VA FARQLI JIHATLARINING

QIYOSIY-HUQUQIY

TAHLILI.

SIYOSATSHUNOSLIK,

HUQUQ

VA

XALQARO

MUNOSABATLAR JURNALI, 3(2), 78-83.

Библиографические ссылки

James Manyika et al., Big Data: The Next Frontier for Innovation, Competition, and Productivity, McKinsey Digital (May 1, 2011).

Kristen E. Eichensehr, Data Extraterritoriality, 95 Tex. L. Rev. 145 (2017); Jennifer Daskal, The Un-territoriality of Data, 125 Yale L.J. 326 (2015).

Shin-yi Peng, Digital Trade and National Security: Contextualizing Cybersecurity-Related Exceptions, 117 AJIL Unbound 122 (2023).

Martina F. Ferracane, The Costs of Data Protectionism, in Big Data and Global Trade Law, supra note 4.

Corn, K. B. (2017). Digital Trade and Human Rights: A New Era

Schneier, B. (2015). Data and Goliath: The Hidden Battles to Collect Your Data and Control Your World

Sen, A. (1999). Development as Freedom

Mira Burri, Interfacing Privacy and Trade, 53 Case W. Res. J. Int’l L. 35 (2021); Anupam Chander & Paul M. Schwartz, Privacy and/or Trade, 90 U. Chi. L. Rev. 49 (2023).

Burri, supra note 11; Chander & Schwartz, supra note 11; Svetlana Yakovleva, Privacy Protection(ism): The Latest Wave of Trade Constraints on Regulatory Autonomy, 74 U. Miami L. Rev. 416 (2020).

EU–New Zealand Free Trade Agreement, Art. 12.3–12.5, June 30, 2022 [hereinafter EU–NZ FTA].

Agreement Between the United States of America, Mexico, and Canada, Nov. 30, 2018 [hereinafter USMCA].

General Agreement on Tariffs and Trade 1994, Art. XX, Apr. 15, 1994, 1867 UNTS 187 [hereinafter GATT]; General Agreement on Trade in Services, Art. XIV, Apr. 15, 1994, 1869 UNTS 183 [hereinafter GATS].

CPTPP, supra note 15, Art. 14.11(3); USMCA, supra note 25, Art. 19.11(2).

Kristina Irion, Margot E. Kaminski & Svetlana Yakovleva, Privacy Peg, Trade Hole: Why We (Still) Shouldn’t Put Data Privacy in Trade Law, U. Chi. L. Rev. Online (2023).

Qobiljon ogli, A. A. (2023). TURLI HUQUQ TIZIMLARIDA SHARTNOMAVIY MUNOSABATLAR: ASOSIY TUSHUNCHALAR, SHARTNOMAVIY MAJBURIYATLARNI BAJARMAGANLIK BO ‘YICHA AYBLILIK MASALASI VA UNING OQIBATLARI. SIYOSATSHUNOSLIK, HUQUQ VA XALQARO MUNOSABATLAR JURNALI, 2(8), 28-31.

Alijonov, A. (2022). TADBIRKORLAR HUQUQLARINING HUQUQIY KAFOLATLARIDA DAVLATNING FUQAROLIK JAVOBGARLIGINING AMALGA OSHIRISH MEXANIZMI. Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук, 2(13), 178-185.

Qobiljon ogli, A. A. (2024). ROMANO-GERMAN VA ANGLO-SAKSON HUQUQ TIZIMIDA SHARTNOMA SHARTLARINI BAJARMAGANLIK YUZASIDAN KELIB CHIQADIGAN HUQUQIY OQIBATLARNING O ‘XSHASH VA FARQLI JIHATLARINING QIYOSIY-HUQUQIY TAHLILI. SIYOSATSHUNOSLIK, HUQUQ VA XALQARO MUNOSABATLAR JURNALI, 3(2), 78-83.