Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Conceptual foundations for reforming local government
authorities in Uzbekistan
Eldor ISOMIDDINOV
1
Namangan State Institute of Foreign Languages named after Ishokhan Ibrat
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received January 2025
Received in revised form
15 January 2025
Accepted 25 February 2025
Available online
25 March 2025
This article provides the reform and improvement of local
government bodies in Uzbekistan, the control activities of the
local council, and ways to improve it. Also, the goals of these
stages and their results and perspectives are analyzed.
2181-
1415/©
2025 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss2/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
local council,
ecology,
health authorities,
new Constitution,
strategy,
state authorities,
capacity,
concept.
O
‘
zbekistonda mahalliy davlat hokimiyati organlarini
isloh qilishning konseptual asoslari
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
mahalliy kengash,
ekologiya va sog
‘
liqni
saqlash organlari,
yangi Konstitutsiya,
strategiya,
davlat organlari,
salohiyat,
konsepsiya.
Ushbu maqolada O‘zbekistonda mahalliy davlat
hokimiyati
organlarini isloh qilish, takomillashtirish yo‘lidagi amalga
oshirilayotgan harakatlar, mahalliy kengashning nazorat
faoliyati, uning takomillashtirish yo‘llari haqida so‘z yuritiladi.
Shuningdek, bu bosqichlardan ko
‘
zlangan maqsad va ularning
natijalari, istiqbollari tahlil qilinadi.
1
Dean of the Faculty of Philology, Namangan State Institute of Foreign Languages named after Ishokhan Ibrat.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
91
Концептуальные основы реформирования органов
местной государственной власти в Узбекистане
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
местный совет,
органы экологии и
здравоохранения,
новая Конституция,
стратегия,
органы государственной
власти,
потенциал,
концепция.
В данной статье говорится о реформировании и
совершенствовании органов местного самоуправления
в Узбекистане, контрольной деятельности местного совета
и путях ее совершенствования. Также анализируются цели
этих этапов, их результаты и перспективы.
KIRISH
Mamlakatimizda so‘nggi yillarda xalq deputatlari mahalliy Kengashlarining
hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholini ijtimoiy himoya qilishga oid dolzarb
masalalarni hal qilish bo‘yicha vakolatlari kengaytirilib, xalq hokimiyatchiligini to‘laqonli
ro‘yobga chiqarish borasida keng qamrovli islohotlar amalga oshirildi.
Mahalliy Kengashlarning nazorat faoliyatini kuchaytirishga qaratilgan huquqiy
asoslar yaratildi. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining faoliyati ustidan xalq
deputatlari Kengashlarining nazorat funksiyalarini kengaytirish maqsadida ularga o
‘
ndan
ortiq qo
‘
shimcha vakolatlar berildi. Xususan, prokuratura, adliya, ichki ishlar, moliya,
soliq, ekologiya va sog
‘
liqni saqlash organlari rahbarlarining hisobdorligi belgilab
qo
‘
yildi.
Yangi tahrirdagi O
‘
zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq mahalliy
davlat hokimiyati vakillik organlari va ijro etuvchi hokimiyat organlari vakolatlari,
mahalliy Kengash raisi va hokim lavozimlari bir-biridan ajratilganligi hokimiyatlar
bo
‘
linishiga oid konstitutsiyaviy tamoyilning mahalliy darajada ijrosini ta
’
minlashda
muhim qadam bo
‘
ldi.
Shu bilan birga
, “
O
‘
zbekiston
–
2030”
strategiyasida ko
‘
rsatib o
‘
tilgan maqsadlar
mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlarini xalqning haqiqiy
“
ovoziga
”
aylantirish,
mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini transformatsiya qilib, hududiy
boshqaruvni
“
aholi manfaatlariga xizmat qilish
”
tamoyili asosida yo
‘
lga qo
‘
yishni talab
etmoqda. [1]
Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada belgilangan hokimlar va xalq deputatlari
Kengashlari vakolatlari taqsimlanishiga asoslangan davlat hokimiyatini tashkil etishning
yangi modelini to
‘
liq amalga oshirish, mahalliy Kengashlarning davlat va jamiyat
boshqaruvidagi rolini kuchaytirish, mahalliy davlat hokimiyatini yangicha
konstitutsiyaviy-huquqiy sharoitlarda yo
‘
lga qo
‘
yish maqsad etib belgilandi.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari joylardagi davlat boshqaruv idoralari
hisoblanib, mahalliy ahamiyatga molik hamma masalalarni o
ʻ
z vakolatlari doirasida
o
ʻ
zlari hal etadilar, umumdavlat man-faatlarini shu hududda yashab turgan fuqarolarning
manfaatlari bilan uyg
ʻ
unlashtiradilar, yagona davlat hokimiyati organlarining tarkibiy
bo
ʻ
g
ʻ
ini sifatida yuqori davlat organlari qarorlarining amalga oshirilishini ta
ʼ
minlaydilar.
Mamlakatimizda yillar davomida mahalliy hokimiyat organlarini rivojlantirish
bo
’
yicha bir qator loyihalar ishga tushirilmoqda va bunday loyihalar davlatimizda
mahalliy hokimiyat organlari isloh qilinishining yana bir ko
’
rinishi hisoblanadi. Ulardan
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
92
biri
“
Mahalliy davlat hokimiyati organlarini rivojlantirish va davlat boshqaruvini
nomarkazlashtirish
”
loyihasi bo
’
lib, ushbu loyiha 2023-yil 14-dekabr kuni Adliya vazirligi
hamda AQSh taraqqiyot agentligi (USAID) bilan hamkorlikda tashkil etilgan tadbirda
ma
’
lum qilindi. Adliya vazirligi, Davlat boshqaruvi akademiyasi, Davlat xizmatini
rivojlantirish agentligi va AQSH Xalqaro taraqqiyot agentligining (Chemonics
International) o
‘
zaro hamkorligida amalga oshirilayotgan mazkur loyihaning umumiy
qiymati 15.2 million dollarni tashkil qiladi.
Loyihada ijro hokimiyati organlari faoliyatini takomillashtirish, kadrlar va moddiy
resurslardan oqilona foydalanish bo
ʻ
yicha aniq mezonlarni ishlab chiqish, hokimiyatning
vakillik organlari va ijro hokimiyati idoralari o
ʻ
rtasida yaqin hamkorlikni ta
ʼ
minlash,
davlat boshqaruvida ochiqlikka asoslangan, samarali qarorlar qabul qilish tizimini tatbiq
etish va davlat boshqaruvini haddan tashqari markazlashtirishdan voz kechish,
takrorlanuvchi vazifa va funksiyalarni bekor qilish, davlat organlarini fuqarolik jamiyati
institutlari va ommaviy axborot vositalari vakillari bilan hamkorligini oshirish,
hisobdorlik va jamoatchilik nazorati kabi masalalar nazarda tutilgan.
Ma
’
lumki, O
ʻ
zbekistonda boshlangan navbatdagi ma
ʼ
muriy islohotlar natijasida
hukumatga bo
ʻ
ysunadigan ijro organlari soni 61 tadan 28 taga, shu jumladan vazirliklar
soni 21 tagacha qisqardi, 20 ta idora to
ʻ
liq tugatildi. Ijro etuvchi hokimiyat yanada
ixchamlashib, professional, xalqimiz talablariga javob beradigan, yuqori natijadorlikka
yo
ʻ
naltirilgan davlat boshqaruvi tizimi shakllantirilmoqda. Ishga tushirilayotgan mazkur
loyiha, hozirda amalga oshirilayotgan ma
’
muriy islohotlardan ko
ʻ
zlangan maqsadlarga
erishishga ko
ʻ
mak beradi. Shu bilan birga, tadbir davomida O
ʻ
zbekiston Respublikasi
Adliya vazirligi va AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligi o
ʻ
rtasida o
ʻ
zaro anglashuv
memorandumi imzolandi. Ushbu hujjatda mahalliy davlat hokimiyati faoliyati
samadorligini ta
ʼ
minlash va unda fuqarolar ishtirokini rag
ʻ
batlantirish va mahalliy davlat
hokimiyati organlari salohiyatini kuchaytirishga qaratilgan normativ-huquqiy bazani
takomillashtirishga alohida e
ʼ
tibor qaratilgan.
Demokratik islohotlar yanada chuqurlashgan hozirgi bosqichda ijtimoiy fanlar
oldida davlat qurilishi sohasida, xususan, mahalliy davlat hokimiyati organlariga oid
tegishlicha yangi vazifalar yuzaga kelmoqda. Zero, ularni yechimini topmasdan turib
turib demokratiya yo‘lida samarali ilgarilab bo‘lmaydi. Hozirgi kunda mana shu yo‘lni
ham nazariy, ham amaliy jihatdan yanada chuqurroq tadqiq etish, uning yangi qirralarini
ochib berish barcha olim va amaliyotchilarimiz oldida turgan dolzarb vazifadir. Shu bilan
birga, amaliyotda hali mahalliy davlat hokimiyati organlarining aholi bilan ishlashda
mavjud samarali
shakl va uslublardan yetarlicha foydalanmayotganligi bilan bog‘liq
muammolar uchramoqda.
Aynan yuqorida ko‘rsatilgan muammolarni samarali bartaraf etish maqsadida
mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyatini takomillashtirish zaruriyati mavjud,
chunki
mazkur organlar davlat organlari tizimida muhim o‘rin egallaganligi va son
jihatdan ko‘pchilikni tashkil etuvchi bo‘g‘in bo‘lganligi bois ular orqali asosan mamlakat
oliy siyosiy rahbariyatining qarorlarini amalga tadbiq etilishi ta’minlanadi.
Bugungi kund
a Prezidentning “Mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyatining
samaradorligini oshirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni bilan bilan “Kuchli
kengash, tashabbuskor va hisobdor hokim” tamoyili asosida xalq deputatlari mahalliy
kengashlari faoliya
tini yanada kuchaytirish bo‘yicha muhim qadamlar tashlanmoqda. Shu
harakatning namunasi sifatida aytish mumkinki, O‘zbekistonda mahalliy davlat
hokimiyati vakillik organlari faoliyatini 2030-yilga qadar rivojlantirish konsepsiyasini
ishlab chiqish vazifasi belgilangan. [4]
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
93
Oliy Majlis Senati tomonidan konsepsiya ishlab chiqilishini tashkil etish
komissiyasi va har bir yo‘nalish bo‘yicha soha mutaxassislaridan alohida ishchi guruhlar
tashkil etildi. Oliy Majlis Senati rahbarligida tashkil etilgan komissiya majlisida mahalliy
davlat hokimiyati vakillik organlarini tom maʼnodagi hokimiyat institutiga aylantirishni
nazarda tutgan holda konsepsiya loyihasini ishlab chiqish masalalari muhokama qilindi.
Unga ko’ra konsepsiyani ishlab chiqishda eʼtibor qaratilishi lozim bo‘lgan yo‘nalishlar
belgilab olindi. Shu bilan birga, xalq deputatlari kengashlarining samarali faoliyati
yuritishiga to‘sqinlik qilayotgan omil va sabablarni chuqur tahlil qilish, vakillik organlari
faoliyatiga oid xorijiy tajribani o‘rganish lozimligi taʼkidlandi. Konsepsiyada mahalliy
kengashlar
faoliyatini
tartibga
soluvchi
normativ-huquqiy
bazani
yanada
takomillashtirish, ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash, raqamli texnologiyalarni keng tatbiq
etish orqali deputatlar hamda saylovchila
r o‘rtasida elektron muloqot maydonini
yaratish zarurligi qayd etildi. Konsepsiya hamda uni amalga oshirish bo‘yicha tegishli
“yo‘l xaritasi” loyihasining keng jamoatchilik vakillari, xorijiy ekspertlar ishtirokida
muhokamalarini tashkil etish kabi vazifal
ar belgilab olindi. Mana shu konsepsiya ko’zda
tutilgan O’zbekistonda mahalliy davlat hokimiyati organlarini isloh qilishning
muvaffaqqiyati yo’lida yana bir qadam bo’la oladi.
Mamlakatimizda so‘nggi yillarda xalq deputatlari Kengashlarining hududlarni
ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholini ijtimoiy himoya qilishga oid dolzarb masalalarni
hal qilish bo‘yicha vakolatlari kengaytirilib, xalq hokimiyatchiligini to‘laqonli ro‘yobga
chiqarish borasida keng qamrovli islohotlar amalga oshirildi.
Yangi tahrirda
gi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq mahalliy
davlat hokimiyati vakillik organlari va ijro etuvchi hokimiyat organlari vakolatlari,
mahalliy Kengash raisi va hokim lavozimlari bir-biridan ajratilganligi hokimiyatlar
bo‘linishiga oid konstitutsiyaviy tamoyilning mahalliy darajada ijrosini taʼminlashda
muhim qadam bo‘ldi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024
-yil 2-fevraldagi PF
–
28-son
Farmonida O‘zbekistonda mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari faoliyatini
2030-yilga qadar rivojlantirish konsepsiyasini ishlab chiqish tavsiya etilib, unda mahalliy
Kengashlarning norma ijodkorligi sohasidagi faoliyatini takomillashtirish va mahalliy
Kengashlar qarorlarini ishlab chiqishda jamoatchilikning keng ishtirokini taʼminlash
konsepsiyan
ing asosiy yo‘nalishlaridan biri sifatida nazarda tutildi. O‘zbekiston
Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining qaroriga muvofiq konsepsiya loyihasini
ishlab chiqish bo‘yicha tuzilgan Mahalliy Kengashlarning norma ijodkorligi sohasidagi
faoliyatini takomillashtirish, qarorlar ishlab chiqishda jamoatchilikning keng ishtirokini
taʼminlash yo‘nalishi bo‘yicha shakllantirilgan ishchi guruhning yig‘ilishda mahalliy
Kengashlar deputatlari tomonidan qarorlar loyihalarini ishlab chiqish, ularni manfaatdor
tash
kilotlar bilan kelishish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish jarayonlari bilan bog‘liq
mavjud ahvol, bu borada uchrayotgan muammolar, ularni hal qilish yo‘llari, ishlab
chiqiladigan konsepsiya qonunchilik bazasini tizimlashtirish, ijtimoiy munosabatlarni
hu
quqiy jihatdan tartibga solish barqarorligini taʼminlash, norma ijodkorligi jarayoniga
zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish kabi masalalar xususida
fikr-
mulohaza yuritilib, yig‘ilish ishtirokchilari tomonidan konsepsiya loyihasini
ishlab
chiqishda ahamiyat qaratilishi zarur bo‘lgan masalalar, mahalliy Kengashlar faoliyatini,
jumladan, norma ijodkorligiga oid bo‘lgan qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish
bo‘yicha takliflar ishlab chiqilayotganligi, ayniqsa bu yo‘nalishda rivojl
angan
davlatlarning ijobiy tajribasi tadqiq qilinayotganligi taʼkidlab o‘tildi va bu tadqiq ham
rivojlanish konsepsiyasini amalga oshirishda ilg’or qadamlardan biri bo’lib xizmat qiladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
94
Markaziy Osiya davlatchilik tarixiga nazar solsak, davlat boshqaruvid
a ma’naviy
-
siyosiy tafakkurga alohida e’tibor berilgan. Bu fikrlar mavjud o‘lkada mujassamlashgan
siyosiy-huquqiy qadriyatlarni Yevropa va boshqa hududlarda shakllantirilgan
qadriyatlardan ham rivojlangan holatda ekanligini isbotlaydi. Ushbu hududda vujudga
kelgan qadriyatlar va xalqning ma’naviy dunyosi davlat siyosatining asosini tashkil etadi. [3]
Mahalliy davlat hokimiyati organlari
–
joylardagi davlat boshqaruv idoralari. Ular
mahalliy ahamiyatga molik hamma masalalarni o‘z vakolatlari doirasida o‘zlar
i hal
etadilar, umumdavlat manfaatlarini shu hududda yashab turgan fuqarolarning
manfaatlari bilan uyg‘unlashtiradilar, yagona davlat hokimiyati organlarining tarkibiy
bo‘g‘ini sifatida yuqori davlat organlari qarorlarining amalga oshirilishini ta’minlaydi
lar.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining XX bobi mahalliy davlat hokimiyati
organlari faoliyatining konstitutsiyaviy huquqiy asoslari hamda mahalliy davlat
hokimiyati organlarining faoliyati va uning takomillashtirishning konseptual asoslari o‘z
aksini topgan. Konstitutsiyaning 99
–
104-moddalarida mahalliy davlat hokimiyati
organlari tizimi, mavqeyi, vazifalari, tuzilish tartibi konstitutsiyaviy darajada
mustahkamlab qo‘yilgan. Konstitutsiya mahalliy vakillik organlarining ikki bo‘g‘inli tizimi
(ya’
ni tuman, shahar xalq deputatlari kengashlari
–
quyi bo‘g‘in; viloyatlar va Toshkent
shahri xalq deputatlari kengashlari
–
yuqori bo‘g‘in)ni mustahkamladi va bu mahalliy
davlat hokimiyati to‘g‘risidagi qonunga o‘z aksini topdi.
Shuningdek, mahalliy hokimiyat
organlari faoliyat yo‘nalishlari ham aniq ko‘rsatib berilgan bo‘lib ular ixtiyoriga
quyidagilar kiradi: qonuniylikni, huquqiy-tartibotni va fuqarolarning xavfsizligini
ta’minlash; hududlarni iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy rivojlantirish; mahalliy budjet
ni
shakllantirish va uni ijro etish, mahalliy soliqlar, yig‘imlarni belgilash, budjetdan tashqari
jamg‘armalarni hosil qilish; mahalliy kommunal xo‘jalikka rahbarlik qilish; atrof
-muhitni
muhofaza qilish; fuqarolik holati aktlarini qayd etishni ta’minlash;
normativ hujjatlarni
qabul qilish hamda O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga va O‘zbekiston
Respublikasi qonunlariga zid kelmaydigan boshqa vakolatlarni amalga oshirish. [5]
Mahalliy hokimiyat organlari O‘zbekiston Respublikasining qonunlarini, O‘z
bekiston
Respublikasi Prezidentining farmonlarini, davlat hokimiyati yuqori organlarining
qarorlarini amalga oshiradilar, respublika va mahalliy ahamiyatga molik masalalarni
muhokama qilishda qatnashadilar. “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi Qonung
a
muvofiq mahalliy davlat hokimiyati organlari ikkiga bo‘linadi:
mahalliy vakillik organlari
va mahalliy ijroiya organlari
. Mahalliy vakillik organlari o‘z faoliyatini kollegiallik asosida
olib boradi. Mahalliy kengash ishining asosiy tashkiliy huquqiy shakli sessiya hisoblanadi.
Mahalliy vakillik organlarining hamma bo‘g‘inlari saylov yo‘li bilan tashkil qilinadi. Qonun
vakillik organlariga har tomonlama bilimga, tajribaga ega, keng, mustaqil fikrlovchi
shaxslarning saylanishini va bu organlar i
shchan bo‘lishini nazarda tutadi.
Mahalliy ijroiya hokimiyati organlariga viloyat, tuman, shahar hokimlari boshchilik
qiladi va u yakkaboshchilik prinsipi asosida ish olib boradi. Hokimiyatlar boshqarmalar,
bo‘limlar va bo‘linmalardan iborat bo‘lib, ularn
ing tuzilishi, tashkil etilishi va faoliyati
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydigan tegishli nizomlar bilan
belgilanadi. Viloyatlar va Toshkent shahri ijroiya hokimiyati organlarining tuzilishi va
shtatlari hokim tomonidan Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda, tegishli xalq
deputatlari kengashi tasdiqlagan budjet doirasida belgilanadi va o‘zgartiriladi. Tuman,
shahar ijroiya hokimiyati organlari tuzilishi va shtatlari tarkibi mahalliy davlat
hokimiyati to‘g‘risidagi qonun hujjatlar
i asosida tartibga solinadi. [2]
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
95
O‘zbekistonda mustaqillikning so’nggi yillarida boshlangan keng ko‘lamdagi
islohotlarning maqsadi mamlakatimizda bozor iqtisodiyotiga asoslangan erkin, ochiq
huquqiy demokratik davlatchilikni barpo etishdir. Bu boshqa tizimlar qatori mahalliy
davlat hokimyati tizimida ham tub o‘zgarishlarni amalga oshirishni taqozo qildi.
Xalqaro va milliy davlatchilik tajribalarini o‘rganish asosida joylardagi mahalliy
hokimiyat organlarini yangi asosda shakllantirish
konsepsiyasi ishlab chiqildi. Unga ko‘ra
vakillik organining kollegiallik, ijroiya hokimiyatining yakkahokimlik va shaxsiy
javobgarlik tamoyillari asosida shakllantirilishi ko‘zda tutildi. Ana shu konseptual asosga
ko‘ra mamlakatimizda hokimlik instituti qayta tiklandi. Shuni ta’kidlash lozimki, hokimlik
instituti bu bugungi kunga kelib qilingan ixtiro emas. Uning ildizlari ko‘hna tariximizga
borib taqaladi. Shuning uchun ham hokimlik tizimida mamlakatimiz milliy davlat
qurilishining ko‘p asrlik tajribasi o‘zining aksini topdi.
Kutilayotgan islohotlarning to‘liq amalga oshirilishini ta’minlashga, ijtimoiy
-siyosiy
va ijtimoiy-
iqtisodiy rivojlanishning muammolarini o‘z vaqtida aniqlash va samarali hal
etishga qodir bo‘lgan, innovatsion rivojlanishning umumjaho
n tendensiyalariga javob
beradigan davlat boshqaruvi tizimini yaratish, shu jumladan, ortiqcha va o‘ziga xos
bo‘lmagan vazifa, funksiya va vakolatlarni bartaraf etish, takrorlash va parallelizmni
tugatish
hisobiga
davlat
boshqaruvi
tizimini
optimallashtirish
hamda
nomarkazlashtirish; davlat boshqaruvini byurokratiyadan xoli qilish va uning sarf-
xarajatlarini pasaytirish, boshqaruv qarorlari qabul qilish tizimining faoliyat
samaradorligini va shaffofligini oshirish; strategik rejalashtirish, innovatsion g‘oy
alar,
ishlanmalar va texnologiyalar tizimini joriy etish; iqtisodiyot tarmoqlariga ma’muriy
ta’sir ko‘rsatishni yanada qisqartirish hamda boshqaruvning sog‘lom raqobat muhitini
rivojlantirish, mamlakatning investitsiyaviy jozibadorligi va aholining ishchanlik
faolligini oshirishga qaratilgan bozor mexanizmlarini kengaytirish; jamoatchilik va
parlament nazoratining, eng avvalo, korrupsiya ko‘rinishlarining oldini olishga qaratilgan
samarali shakllarini joriy etish ko’zda tutilgan.
XULOSA
Fuqarolar huquq va e
rkinliklarini ta’minlashning ta’sirchan mexanizmlarini
yaratish, ularning farovonligini va ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatidan
qanoatlanish darajasini yanada oshirish, shu jumladan, davlat organlarining jismoniy va
yuridik shaxslar bilan huquqiy munosabatlarini aniq tartibga solishga qaratilgan
ma’muriy tartib
-taomillarni takomillashtirish; ijro etuvchi hokimiyat organlarining
qarorlari va harakatlari ustidan shikoyat qilish tartibini takomillashtirishni, jismoniy va
yuridik shaxslarning murojaatlarini kollegial eshitish mexanizmlarini joriy etishni
nazarda tutuvchi ma’muriy adliya tizimini rivojlantirish; “
Elektron hukumat
”
tizimini
takomillashtirish orqali davlat xizmatlari ko‘rsatishning samaradorligini oshirish va
jamiyatda qonun ustuvorligini
ta’minlash hisoblanadi. Ma’muriy islohotlarni samarali
amalga oshirishning pirovard natijasida
“
Xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari
xalqimizga xizmat qilishi kerak
”
degan g‘oya hayotga to‘liq tatbiq etilishi lozim. Yuqorida
sanab o‘tilgan tavsiy
alarning amalga oshirilishi mahalliy davlat hokimiyati vakillik
organlari va fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari faoliyatini yanada
yaxshilashga imkon beradi. Shu bilan birga milliy davlatchilikning bundan keyin
ko‘tarilishi va rivojlanishiga, O‘zbekiston Respublikasida huquqiy demokratik davlat va
fuqarolik jamiyati qurilishiga yordam beradi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
96
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO
‘
YXATI:
1.
Sh.Mirziyoyev
–
(2022) Yangi O’zbekiston taraqqiyot strategiyasi. (27.04.2022
yangilangan soni)
2.
“Milliy tiklanishdan milliy yuksalish sari” Yoshlar Nashriyoti Uyi,
-T:2019. 90-91-bet
3.
Tyurikov V., Shog’ulomov R. (2017) Mustaqil O’zbekiston Respublikasi. –
T.: O‘zbekiston, 1998. –
17 b.
4.
Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 06.02.2024
-y., 06/24/28/0099-son
5.
O’zbekiston Milliy ensiklop [ediyasi –
2000-2005
6.
www.lex.uz sayti
7.
https://www.gazeta.uz/oz/2017/09/09/concept/
