Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Lexical-semantic characteristics of terminology used in
preliminary investigations and court proceedings
Fotima ALTINOVA
1
, Shokhrukhbek MIRZAJONOV
2
Private school “Ibn Sino izdoshlari”
Andijan City Department of Internal Affairs
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received January 2025
Received in revised form
15 January 2025
Accepted 25 February 2025
Available online
25 March 2025
This article examines the lexical-semantic features of
linguistic units used in judicial and investigative proceedings, as
well as the role of Russian and international patterns in
contemporary translation studies. Additionally, it provides
scientific
proposals
and
recommendations
regarding
terminology found in laws and legislative documents, linguistic
challenges in lawmaking and judicial-investigative practice, and
methods to address these issues. The article emphasizes the
importance of maintaining consistency and stability in
terminology, as well as the need to strengthen collaboration
between legal professionals and linguists in simplifying and
improving legal texts.
2181-
1415/©
2025 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss2/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
State language,
law-making,
Uzbek language,
legal translation,
legal terminology.
Dastlabki tergov va sud jarayonida foydalaniladigan
atamalarning leksik-semantik xususiyatlari
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
tergov harakati,
surishtiruv,
xolislik,
lingvokriminolingvistika,
sud lingvistikasi,
leksema, qonun
tarjimashunosligi.
Ushbu maqolada sud-tergov jarayonlarida q
o‘
llaniladigan
leksik birliklarning leksik-semantik xususiyatlari hamda ruscha va
baynalmilal qoliplarning bugungi tarjimashunoslikdagi roli tadqiq
qilingan. Shuningdek, qonun va qonunchilik hujjatlarida
uchraydigan atamalar, huquq ijodkorligi hamda sud-tergov
amaliyotidagi lingvistik muammolar va ularni bartaraf etish
y
o‘
llari yuzasidan ilmiy taklif hamda tavsiyalar berilgan.
Atamalarning bir xilligi va barqarorligi saqlanishi, qonun
matnlarini soddalashtirish va takomillashtirishda huquqshunoslar
hamda lingvistlar
o‘
rtasida hamkorlikni kuchaytirish zarurligi
ta’kidlanadi.
1
Teacher, private school “Ibn Sino izdoshlari”. E
-mail: fotimaxolmirzayeva90@gmail.com
2
Head of the Department, Investigative Department under the Andijan City Department of Internal Affairs.
E-mail: mirzajonovshoxruxbek@gmail.com
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
229
Лексико
-
семантические
особенности
терминов,
используемых в ходе предварительного следствия и
судебного процесса
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
государственный язык,
правотворчество,
узбекский язык,
юридический перевод,
юридическая
терминология.
В данной статье исследуются лексико
-
семантические
особенности лексических единиц, используемых в судебно
-
следственных процессах, а также роль русских и
интернациональных
моделей
в
современном
переводоведении. Кроме того, представлены научные
предложения
и
рекомендации
по
терминологии,
встречающейся в законах и законодательных актах,
лингвистическим проблемам в правотворчестве и судебно
-
следственной практике, а также способам их устранения.
Подчеркивается необходимость сохранения единообразия
и стабильности терминов, усиления сотрудничества между
юристами
и
лингвистами
в
упрощении
и
совершенствовании текстов законов.
Ma’lumki, har bir soha o‘
z leksik qatlam va atamalariga ega. Chunki sohadagi
birliklar ma’lum tushunchalarni anglatadi va
funksional uslublarda ish k
o‘
radi. Har
qanday funksional uslub ma’lum bir adabiy til doirasida ish ko‘
radi.Bu funksional
uslublar adabiy til doirasida ish k
o‘
rsa-da, adabiy tilda mavjud b
o‘
lgan barcha til
vositalarini
o‘
zida t
o‘
la aks ettira olmaydi, til vositalarining ayrim tomonlarinigina
o‘
zida
mujassamlashtirishi yoki ayrim tomonlarini umuman ifodalay olmasligi mumkin.
Davlatimiz rahbari ta’kidlaganidek, “Adolat va qonun ustuvorligi –
xalqchil davlat
qurish, inson qadr-
qimmatini ta’minlashning eng asosi
y va zarur shartidir.
O‘
tgan davrda
O‘
zbekistonda bu borada katta ishlar amalga oshirildi. Ayni vaqtda odil sudlov tizimining
chinakam mustaqilligi va ochiqligini ta’minlash, huquq
-tartibot organlari faoliyatini
takomillashtirish, advokatura institutini kuchaytirish, ushbu sohalar faoliyatini
raqamlashtirish b
o‘
yicha oldimizda k
o‘pgina vazifalar turibdi”.
[1]
Qonun tili ham rasmiy ish uslubining asosi sifatida leksik-
semantik jihatidan o‘ziga
xos xususiyatlarga egadir. Unda qat’iylik, xolislik, rasmiylik, aniqlik va lo‘ndalik, qisqalik
va mantiqiy izchillik, shaxssizlik xususiyatlari uning asosiy belgilari sanaladi.
Qonun va qonunosti hujjatlarida foydalaniladigan atamalar, asosan
o‘z ma’nosida
q
o‘
llaniladi. Dastlab qonun loyihasi
O‘
zbekiston Respublikasi huzuridagi Atamalar
q
o‘
mitasiga, s
o‘
ng
O‘
zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Til va adabiyot
institutiga ekspertiza uchun j
o‘
natiladi va bu yerda tilshunoslar tomonidan
muhokamadan
o‘tkaziladi va xulosalar Parlament a’zolariga taqdim etiladi. Prezidentimiz
Sh.M. Mirziyoyev sud-tergov faoliyatida shaxsning huquq va erkinliklarini himoya qilish
kafolatlarini yanada kuchaytirish t
o‘g‘
risidagi farmonni imzoladi. [2] Hujjatda, jumladan,
huquqni muhofaza qilish organlari xodimlari tomonidan fuqarolarni qiynash, ularga
nisbatan shafqatsiz va kamsituvchi muomalada b
o‘
lish, ushlangan shaxsning huquqlarini
poymol qilishning oldini olishga alohida ur
g‘
u qaratildi.
Qonun matnlarida atamalarni q
o‘
llashga doir eng muhim talablardan yana biri
terminlar birligi, yaxlitligi va barqarorligini saqlash prinsipidir. Prokuratura, Ichki ishlar
organlari va Davlat xavfsizlik xizmati tergovchilari tomonidan olib boriladigan tergov
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
230
jarayonlarida s
o‘
z tanlash, zarur s
o‘zni boshqa ma’nodagi so‘
zlar qatoridan ajratib olish
muhim ahamiyatga ega. S
o‘
zlarni nutqning turiga, nutqning kimga atalganiga va
maqsadiga k
o‘
ra tanlash lozim: huquqshunos-publitsist nutq uchun siyosiy-falsafiy
ruhdagi
o‘tkir, ta’sirchan so‘
zlar, ilmiy nutq uchun termin xarakteridagi atama s
o‘
zlar,
badiiy nutq uchun esa badiiylik b
o‘
yo
g‘
iga ega b
o‘
lgan, obrazlilikka xizmat qiladigan
s
o‘
zlardan foydalanadi. Rasmiy nutqning turli hujjatlar k
o‘
rinishlaridagi til xususiyatlari
ham bir-biridan birmuncha farq qiladi. [3] Tanlangan s
o‘
z adabiy nutqqa xos, nutq
madaniyati me’yorlari doirasida bo‘
lishi lozim, chunki har qanday nutq
–
tarbiyalovchi
omil, u eshituvchi va
o‘
quvchilarda t
o‘g‘
ri s
o‘
zlash va t
o‘g‘
ri yozish k
o‘
nikmalarini,
savodxonlikni tarbiyalaydi.
Davlatimizda bugungi kunda islohotlar keng qamrovda olib borilayotgan sharoitda
qonunlar tili va uslubi, huquq terminologiyasi muammolari hamda zamonaviy yuristning
nutq madaniyati masalalari muhim ahamiyat kasb etmoqda. Har qanday turdagi
islohotlar qonunlarni
o‘
zgartirmasdan amalga oshirilmaydi, bu esa
o‘
z-
o‘
zidan, yangi-
yangi til birliklarining rivoj topishi uchun zamin hozirlaydi.
Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 18-
fevralda qabul qilingan “O‘
zbekiston
Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga jinoyat protsessi ishtirokchilarining huquqlari
himoya qilinishini ta’minlash bilan bog‘
liq
o‘
zgartish va q
o‘
shimchalar kiritish
t
o‘g‘risida”gi Qonunida ko‘plab atamalar ma’no jihatidan istisno holatlari kelib chiqqani
uchun ularning ma’nodoshlariga almashtirilgan.
[4]
Dastlabki tergov va sud jarayonida foydalaniladigan atamalar va ulaning qonunosti
hujjatlarida qanday ma’nolarni anglatishini ko‘rib chiqamiz.
Dastlabki tergov
–
sudgacha tergov yoʻli bilan dalil toʻplash. Dastlabki tergov
davomida jinoyat va jinoyatchini aniqlash, ishni toʻgʻri hal etish uchun ahamiyatli boʻlgan
hamma holatlar boʻyicha dalillar yigʻiladi va tekshiriladi, muayyan shaxsni jinoyat
ni sodir
qilganlikda ayblov masalasi hal etiladi. Dastlabki tergov
–
bu jinoyat ishini q
o‘
z
g‘
atish
bosqichidan keyingi jinoiy jarayonning bosqichidir. Dastlabki tergovni Prokuratura, Ichki
ishlar organlari va Davlat xavfsizlik xizmati tergovchilari olib boradi. Dastlabki tergovni
prokurorlar ham olib borishlari mumkin (
O‘
zbekiston Respublikasining Jinoyat-
protsessual kodeksi
–
JPK 344-modda) [5]
Dastlabki tergov va sud jarayonida ishlatiladigan atamalar umumiste’moldagi
s
o‘
zlardan
o‘
ziga xos ayrim xususiyatlari bilan farqlanadi. Birinchidan, s
o‘
zlar fan-
texnikaning ma’lum tarmog‘
ida q
o‘llanilib, iste’mol doirasi chegaralansa, terminlarga
aylanadi. Masalan,
retsidivist, guvoh, taftish, surishtiruv, ekspertiza,
kabi
terminlarning leksik-semantik xususiyatlari haqida t
o‘
xtalib
o‘
tamiz.
Retsidivist (lotincha: recidivus
–
qaytalanuvchi, takrorlanadigan)
–
ilgari
sudlanib, aynan shunday yoki oʻxshash jinoyat sodir etgan shaxs Retsidivist jamiyat
uchun xavfli boʻlgani sababli birmuncha ogʻir jinoiy javobgarlikka tortiladi. Oʻzbekiston
Respublikasi jinoyat huquqida alohida xavfli retsidivistni javobgarlikka tortishning
maxsus tartiblari nazarda tutilgan. Shaxsni oʻta xavfli retsidivist deb topishga faqat sud
haqlidir
.
Oddiy retsidiv shaxs qasddan sodir etilgan har qanday jinoyati uchun
sudlanganidan s
o‘
ng, u tomonidan qasddan yangi jinoyat sodir etilganda namoyon
b
o‘
ladi. Oddiy retsidiv xavfli va
o‘
ta xavfli retsidivdan farqli
o‘
laroq, Jinoyat kodeksi
maxsus qismi moddalarida kvalifikatsiya belgisi sifatida k
o‘
rsatilmagan va faqat jazoni
o
g‘
irlashtiradigan holat sifatida tan olinadi (JK 56-
moddasi birinchi qismi “n” bandi.)
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
231
Agar jinoyatlar yoki hukmlar majmui b
o‘
yicha tayinlangan ozodlikdan mahrum
qilish tariqasidagi jazo belgilangan jinoyatlardan hech b
o‘
lmaganda biri JK 34-moddasi
uchinchi qismida k
o‘
rsatilgan b
o‘
lib, uni
o‘
tayotgan shaxs yangi sodir etgan jinoyati
uchun besh yildan kam b
o‘
lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi
jazoga sudlansa, bunday shaxs qonunda nazarda tutilgan shartlar mavjud b
o‘
lganda
o‘
ta
xavfli retsidivist deb topilishi mumkin.
“Guvoh”
s
o‘
zi umumxalq tilida biror voqea-hodisa r
o‘
y bergan paytda shaxsan
b
o‘
lgan, uni
o‘
z k
o‘
zi bilan k
o‘rgan kishi ma’nosini anglatsa, yuridik terminlar tizimida
jinoyat ishi b
o‘
yicha aniqlanishi lozim b
o‘
lgan holatlar haqida qonunda belgilangan
tartibda s
o‘roq qilinadigan shaxs ma’nosiga ega atama hisoblanadi. Jinoyat ishi bo‘
yicha
aniqlanishi lozim b
o‘
lgan biror holatni bilishi mumkin b
o‘
lgan har qanday shaxs guvoh
sifatida k
o‘
rsatuv berish uchun chaqirilishi mumkin. (
O‘
zbekiston Respublikasi
JPK VI bob, 65-modda)
Taftish
boʻlib oʻtgan ish, hodisa va boshqa yuzasidan yoki haqiqiy ahvolni aniqlash
maqsadida oʻtkaziladigan tekshiruv;
korxona, kompaniya, tashkilot, muassasalar
moliyaxoʻjalik faoliyatini, mansabdor shaxslarning xizmat faoliyatini, hujjatlar, byudjet
muassasalarida byudjetdan ajratilgan mablagʻlarning maqsadli sarflanishi; buxgalteriya
yozuvlarining toʻgʻri yuritilishini tekshirish; nazorat qilish usullaridan biri
dir.
O‘
zbekiston Respublikasining Jinoyat-Protsessual Kodeksining 22-bobi 187.2-moddasida
taftishni tayinlash quyidagicha keltirilgan:
Taftish tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organ mansabdor
shaxsining, surishtiruvchining, tergovchining, prokurorning qarori yoki sudning ajrimi
bilan tayinlanadi.
Surishtiruv
–
jinoyat ishlarini tergov qilishning dastlabki davri. Surishtiruv
militsiya, harbiy qismlar, milliy xavfsizlik va davlat bojxona xizmati, chegarani qoʻriqlash
organlari kabilar tomonidan olib boriladi. Ularning protsessual faoliyati ustidan prokuror
nazorati oʻrnatilgan (JPK, 38–
39-
moddalar). Surishtiruv kechiktirib boʻlmaydigan
tergov harakatlari va tezkor qidiruv choralaridan iborat. Surishtiruv jinoyat ishi
qoʻzgʻatilganidan boshlab 10 k
ungacha olib boriladi va ishni tergovchiga yuborish bilan
tugallanadi. Surishtiruvchi ish boʻyicha tergovchining topshiriklarini bajarishi shart
(JPK, 339
–
343moddalar).
Tergovga qadar tekshiruv
deganda, jinoyat haqidagi ariza, xabar yoki boshqa
ma’lumotni
ro‘yxatga olish hamda jinoyat ishini qo‘zg‘
atish sababi qonuniyligini va
asoslar mavjudligini aniqlash maqsadida ayrim tergov va protsessual harakatlarini
o‘tkazish, olingan yoki aniqlangan ma’lumotlardan kelib chiqib, jinoyat ishi qo‘zg‘
atish
yoki ish qo
‘zg‘
atishni rad etish haqida qaror qabul qilish jarayoni tushuniladi. Tergovga
qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organlar zimmasiga zarur choralar ko‘rish vazifasi,
shu jumladan jinoyat alomatlarini va jinoyat sodir etgan shaxslarni topish, ushbu
Kodeksn
ing qoidalariga muvofiq tekshirib chiqilganidan so‘ng jinoyat ishi yuzasidan
dalil tariqasida foydalanish mumkin bo‘lgan ma’lumotlarni aniqlash maqsadida
ilmiy-
texnika vositalaridan foydalangan holda, zarur choralar ko‘rish vazifasi
yuklatiladi
(JPK 39.1-moddasi).
Tergov jarayoni yakunlanganidan so‘ng sud jarayoni boshlanadi.Quyida sud
jarayoniga oid bo‘lgan leksemalar va ularning ma’noviy jihatlari bilan tanishamiz.
Odil sudlov
–
sudning jinoyat ishini har tomonlama, to‘liq va xolisona ko‘rib
chiqish, jinoyat sodir etgan yoki jinoyat sodir etilishida aybi bo‘lgan shaxsni
javobgarlikka tortish, unga qonuniy, asosli va adolatli jazo tayinlash hamda aybsiz
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
232
shaxsni oqlashga qaratilgan faoliyatidir.
Har bir sohada adolat va qonun ustuvorligini
ta’minlash, inson qadrini yuksaltirish, uning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya
qilish, sud tizimida odillik va shaffoflik mezonlarini yanada mustahkamlash
–
amalga
oshirilayotgan islohotlardan ko‘zlangan eng asosiy maqsadlardan sanaladi.
Zero,
davlatimiz rahbari ta’kidlaganlaridek, “Mustaqil va kuchli sud hokimiyati inson
huquqlari, demokratiya va qonuniylikni qaror toptirishning asosiy shartidir”.
Albatta, har qanday jinoyatga jazo muqarrardir. Ayblanuvchining odil sudlov asosida
to‘g‘ri jazo
olishi muhimdir. Biroq bu masalada sud qaroridan tomonlar norozilik bildirsa,
hukmdan norozi taraflar hukm e’lon qilingan kundan , sudlanuvchi esa hukm nusxasini
olgan kundan boshlab o‘n sutka ichida shu sud orqali tuman yoki shahar sudlov hay’atiga
apell
yatsiya tartibida, hukm qonuniy kuchga kirgandan so‘ng esa kassatsiya tartibida
shikoyat berishga va protest bildirishga haqlidirlar ( JPK 497.2 va 499-moddalari).
Ushbu moddada
“apellyatsiya”
atamasi (lot. Appellation
–
murojaat qilish; shikoyat
qilish; norozilik bildirish)
–
sud hukmi ustidan shikoyat arizasi berishning bir shakli.
Apellyatsiya shikoyati va apellyatsiya protesti
–
apellyatsiya tartibida ishlarni
yuritishga sabab boʻladigan protsessual hujjatlar. Mazkur protsessual hujjatlar yozma
shaklda tuziladi. Fuqarolik va xoʻjalik ishlari boʻyicha apellyatsiya shikoyati taraflar va
ishda ishtirok etishga jalb qilingan shaxslar tomonidan, jinoyat ishlari boʻyicha
apellyatsiya shikoyati esa, mahkum, uning himoyachisi, qonuniy vakili, shuningdek
jabrlanuvchi uning vakili tomonidan bildirilishi mumkin.
Hukmning fuqaroviy daʼvoga
daxldor qismi ustidan fuqaroviy davogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari shikoyat
berishga haqlidir.
Qonunlarni mukammal yaratilishi uchun huquqshunos va tilshunos olimlar
o‘
rtasida
o‘
zaro hamkorlikni y
o‘
lga q
o‘
yish kerak. Dunyoning rivojlangan mamlakatlarida
qonunlarni yaratish va ularni tahrir etish uchun maxsus komissiya tashkil etiladi. Ushbu
jamoaga Markaziy lingvistik va tarjimashunoslik vakillari, shuningdek, Adliya
vazirligining huquqiy ijodkorlik bosh vakili jalb qilinadi. Bundan tashqari,
O‘
zbekiston
Respublikasining Yuridik Ensiklopediyasi yaratilgan.
Yangi tahrirdagi
O‘
zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida surishtiruv,tergov
va sud jarayonida inson huquqlariga oid kafolatlar borasida ayrim moddalarga
o‘
zgarishlar kiritilgan. Mazkur konstitutsiyaviy kafolatlar sud-tergov jarayonlarida
huquqni muhofaza qiluvchi organlarni noqonuniy harakatlardan tiyib turishga,ular
tomonidan fuqarolarning shaxsiy hayot daxlsizligiga oid huquqlarining
o‘
zboshimchalik
bilan buzilishiga y
o‘
l q
o‘
ymaslik kerakligiga, shaxsning yashash joyiga asossiz kirish, uy-
joy daxlsizligini buzish, fuqarolarni mulkidan asossiz mahrum etilishi holatlarini bartaraf
etishga xizmat qiladi. Eng muhimi, bu Konstitutsiyaviy yangilanishlar orqali tergovga
qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov bosqichlarida shaxs huquqlariga oid
tergov xatolariga y
o‘
l q
o‘
yilmasligi hamda fuqarolarimizning sudlarga b
o‘
lgan qat
’
iy
ishonchini oshirishga erishiladi.
Gumon qilinuvchi,ayblanuvchi,sudlanuvchi va mahkumning huquqiy himoyasini
ta’minlashda aybsizlik prezumpsiyasi muhim ahamiyatga ega. Shu bois
Konstitutsiyasining 28-moddasida gumon qilinuvchi,ayblanuvchi,sudlanuvchi va
mahkumning huquqiy himoyasini kuchaytirishga qaratilgan quyidagi kafolat belgilangan:
“Aybdorlikka oid barcha shubhalar,agar ularni bartaraf etish imkoniyatlari tugagan
b
o‘
lsa, gumon qilinuvchining, ayblanuvchining,sudlanuvchining yoki mahkumning
foydasiga hal qilinishi kerak.”
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
233
Qonunlarni mukammal yaratilishi uchun huquqshunos va tilshunos olimlar
o‘
rtasida
o‘
zaro hamkorlikni y
o‘
lga q
o‘
yish kerak. Dunyoning rivojlangan mamlakatlarida
qonunlarni yaratish va ularni tahrir etish uchun maxsus komissiya tashkil etiladi.
Ushbu jamoaga Markaziy lingvistik va tarjimashunoslik vakillari, shuningdek, Adliya
vazirligining huquqiy
Bugungi kun tarjimashunosligi masalalari ilmiy-nazariy jihatdan
o‘
rganishga
nihoyatda muhtoj. Mamlakatimizda boshqa sohalarning tarjimashunosligi b
o‘
yicha
ancha-mu
ncha ishlar qilingan. Jumladan, badiiy tarjima san’ati bo‘
yicha bir qancha ilmiy
tadqiqot ishlari hamda risolalar yaratilgan. [6] Bu asarlarda badiiy tarjimaning ilmiy-
nazariy qoidalari, usullari hamda tarjimonning mahorati kabi masalalar har jihatdan
atroflicha tahlil etiladi. [7] Lekin huquqiy-normativ hujjatlar tarjimasi, qonun
tarjimashunosligi masalalari, uning qoida va usullari b
o‘
yicha ilmiy tadqiqot ishlari
deyarli y
o‘
q darajada.
Dastlabki qonun va qonunosti hujjatlari, jumladan,
O‘
zbekiston Respublikasining
Jinoyat kodeksi va Jinoyat-protsessual kodeksi 1994-yil 22-sentyabrda tasdiqlangan
b
o‘
lsa, ushbu kodekslar
O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi
asosida
o‘
zgartirish va q
o‘
shimchalar bilan 1994-yildan buyon deyarli 30 yildan buyon
nashr etilayotgan b
o‘
lsa, ming afsuski, tarjimachilik va s
o‘
z q
o‘llash ma’nosida ko‘
z yumib
b
o‘
lmas darajada kamchiliklarga ega.
Yuridik lu
g‘
atlarni yaratish,
o‘
zbek qonunchilik uslubi yuzasidan ilmiy-tadqiqot
ishlari olib borilishi, huquqning turli sohalariga oid atamalar tartibga solinishi lozim.
Bundan tashqari, Ruscha qolip va atamalardan voz kechish, huquqiy ijodkorlikka keng
y
o‘
l q
o‘
yilishi lozim. Shundagina qonun va qonunosti hujjatlarimiz hamma uchun
tushunarli b
o‘
ladi va
o‘
z navbatida, nazariya va amaliyot birligi yuzaga keladi, huquqiy
demokratik davlat qurish uchun muhim shart-sharoitlar yaratiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Sh.M.Mirziyoyev “Yangi O‘zbekistonda erkin va farovon yashaylik” T., 2023.
2.
O‘
zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 10.08.2020 yildagi PF-6041-
son, Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 10.08.2020
-y., 06/20/6041/1151-son,
https://www.lex.uz/ru/docs/-4939467.,
3.
Sh. Ko‘chimov “Qonun tili lingvistikasi” T., Toshkent Davlat Yuridik Universiteti, 2022.
4.
O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 23.05.2019 yildagi O‘RQ
-542-son. Qonun
hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 24.05.2019
-y., 03/19/542/3177-son.
5.
O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat
-protsessual kodeksi, 01.04.1995, Qonun
hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 26.02.2025
-y., 03/25/1038/0188-son.
6.
Minavarov,, X. SUD TARJIMASHUNOSLIGI VA SUD TERMINLARI TANQIDI. 2023,
Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 3 (23), 346-351.
7.
Tarjima nazariyasi: Oliy o‘quv yurtlari uchun o‘quv qo‘lIanma II.G‘ofurov,
O,Mo‘minov, N.Qambarov. –
Toshkent: Tafakkur-
Bo‘stoni, 2012. 216 b.
8.
“Jinoyatlarni tergov qilish metodikasi” (darslik); Ichki Ishlar Akademiyasi,
“Tergov faoliyati boshqaruvi”kafedrasi, 2021
-yil.
