Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Learning situations: their essence and role in developing
scientific knowledge among history students
Sardorbek VOKHIDOV
1
Andijan State Pedagogical Institute
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received January 2025
Received in revised form
15 January 2025
Accepted 25 February 2025
Available online
25 March 2025
This article, based on a new approach, examines the ability
of students in higher pedagogical institutions to acquire
knowledge and provide scientific justification for it, as well as
the methods and tools that facilitate the acquisition of scientific
knowledge. Specifically, it analyzes the role of learning
situations, their types and classification, the relevance of
learning situations in the process of knowledge acquisition, and
the methods that help students master both theoretical and
practical aspects of scientific activity.
2181-
1415/©
2025 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss2/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
science,
politics,
learning situation,
activity,
equality,
tendency,
uniqueness,
society,
method.
O‘
quv vaziyatlari, uning mohiyati va tarix y
o‘
nalishi
talabalarining ilmiy bilimlarini rivojlantirishdagi
o‘
rni
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
fan,
siyosat,
o‘
quv vaziyat,
faollik,
tenglik,
tendensiya,
o‘
ziga xoslik,
jamiyat,
usul.
Mazkur maqolada Oliy pedagogik ta
’
lim muassasalari talaba
yoshlarining bilim olishlari va olingan bilimlarini ilmiy asoslay
olishi, shu bilan birga talabalarning ilmiy bilim olishlarida turli
usul va vositalar xususan
o‘
quv vaziyatlarning
o‘
rni,
o‘
quv
vaziyat turlari va
o‘
quv vaziyatlarning tasnifi, Ilmiy bilim
olishda
o‘
quv vaziyatlarining dolzarbligi,talabalarning ilmiy
bilimlarini rivojlantirishda nazariy shu bilan birga amaliy tarzda
ham egallashga yordam beradigan metodlar yangicha
yondashuv asosida yoritib
o‘
tilgan.
1
Trainee Researcher, Andijan State Pedagogical Institute. E-mail: vohidovsardorbek090@gmail.com
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
403
Учебные ситуации, их сущность и роль в развитии
научных знаний студентов исторического направления
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
наука,
политика,
учебная ситуация,
активность,
равенство,
тенденция,
своеобразие,
общество,
метод
.
В данной статье на основе нового подхода освещается
способность студентов высших педагогических учебных
заведений получать знания и научно обосновывать их, а
также методы и средства, способствующие приобретению
научных знаний. В частности, анализируются роль учебных
ситуаций, их виды и классификация, актуальность учебных
ситуаций в процессе получения знаний, а также методы,
помогающие студентам овладевать как теоретическими,
так и практическими аспектами научной деятельности.
KIRISH
Tarix fani insoniyatning
o‘
tmishini
o‘
rganish orqali hozirgi va kelajak uchun
saboqlar chiqarishga xizmat qiladi. Shu bois, tarix y
o‘
nalishida tahsil olayotgan talabalar
uchun ilmiy bilimlarni
o‘
quv vaziyatlar asosida rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Hozirgi zamon ta
’
lim tizimi talabalar bilimini nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham
rivojlantirishni talab qiladi. Ilmiy bilimlar esa, ayniqsa, talabalarning
o‘
quv vaziyatlari
asosida rivojlantirilganda, ularning shaxsiy va professional
o‘
sishiga, jahon miqyosida
raqobatbardosh b
o‘
lishlariga yordam beradi. Bugungi kunda Oliy ta
’
lim muassasalarida
bugungi zamon talabiga mos kadrlar tayyorlashga alohida e
’
tibor qaratilmoqda.
Bu borada davlat siyosati ham aynan yetishib chiqayotgan kadrlarning salohiyati, bilimi
va kreativligi, shu bilan birga ilmiy bilim darajasiga ega b
o‘
lgan yoshlarni tarbiyalashni
o‘
z oldiga maqsad qilib olgan.
MAVZUNING DOLZARBLIGI
XXI asrda ta
’
lim tizimi
o‘
zgaruvchan va dinamik b
o‘
lgan jamiyat ehtiyojlariga javob
berishga harakat qilmoqda. Talabalarning ilmiy bilimlarini rivojlantirishda an
’
anaviy
o‘
qitish metodlaridan tashqari, yangi pedagogik yondashuvlar, jumladan,
o‘
quv
vaziyatlari asosida bilimlarni rivojlantirishning ahamiyati ortib bormoqda.
O‘
quv
vaziyatlari
o‘
quv jarayonining samaradorligini oshirishga, talabalarni ilmiy fikrlashga,
muammolarni hal qilishga va kreativ yondashuvlarni q
o‘
llashga undaydi. Dars
mash
g‘
ulotlariga an
’
anaviy yondashuv talabalarning ilmiy bilimlarni
o‘
zlashtirishga ta
’
sir
qilib, olinayotganbilimlarni chuqur tahlil qilib va olingan bilimlar yuzasidan xulosa
chiqarishga t
o‘
sqinlik qilishi mumkin. Bu
o‘
z navbatida
o‘
rganilayotgan mavzularni esda
saqlab qolish vaqtincha b
o‘
lib qolishi mumkin. Yuqoridagilarni inobatga olsak tarix
y
o‘
nalishi talabalarining ilmiy bilimlarni rivojlantirishda
o‘
quv vaziyatlardan foydalanish
o‘
rganilayotgan mavzularni kengroq tushunish esda saqlab qolish, olingan bilimlarni
chuqur tahlil qilish va mustaqil fikr yuritish imkonini beradi. Ushbu yondashuv
talabalarning bilimlarini kengaytirish va ularni amaliyotga tatbiq etishning samarali
usulidir.
TADQIQOTNING MAQSADI
Oliy pedagogik ta
’
lim muassasalari tarix y
o‘
nalishi talabalarining ilmiy bilimlarini
o‘
quv vaziyatlar orqali rivojlantirish,
o‘
quv vaziyatlar mazmunini yoritish. Dars
mash
g‘
ulotlarida
o‘
quv vaziyatlarni q
o‘
llash b
o‘
yicha xulosalar berish.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
404
Mavzu b
o‘
yicha ilmiy izlanishlarning qisqacha tahlili.
“O‘
quv vaziyatlari, uning
mohiyati” mavzusi
b
o‘
yicha bir qancha
o‘
zbek va xorijlik olimlar
o‘
rganilgan xususan
N.N. Azizx
o‘
jayeva,
A.Yu. Pleshakova,
G.O. Jalalova,
V.A. Averin,
G.V. Makotrova,
A.V. Xutorskaya, I.Ya. Lerner va boshqa pedagog olimlar
o‘
rganib
o‘
z fikrlarini bayon
qilganlar. A.V. Xutorskayaning ta
’kidlashicha, “o‘
quv vaziyati qabul qilinishi kerak b
o‘
lgan
natijani emas, balki talabalar tomonidan bajarish kerak b
o‘lgan vosita hisoblanadi“ .
N.B. Adizova ta
’
lim berishda muammoli
o‘quv vaziyati haqida fikr bildirib “Muammoli
o‘
qitish,
o‘
qitishning eng tabiiy samarali usulidir, chunki ilmiy bilimlar mantiqi
o‘
zida
muammoli vaziyatl
ar mantiqini namoyish etadi”
deb ta
’
kidlaydi. G.V. Makotrova. fikricha
o‘
quv vaziyatlari faoliyat turlarga k
o‘
ra bir nechta turlarga b
o‘
ladi. I.Ya. Lerner
–
o‘
quv
vaziyati haqida
o‘zining muhim ilmiy qarashlarini ishlab chiqqan. “O‘
quv vaziyatini ta
’
lim
jarayonida talabalarning
o‘
ziga xos holati sifatida k
o‘
rib chiqadi va bu holatni
o‘
qish,
o‘rganish va rivojlanish jarayonidagi asosiy omil sifatida baholaydi”.
MAQOLANING ILMIY YANGILIGI
Ushbu maqolaning ilmiy yangiligi
o‘
quv vaziyatlar orqali talabalarning ilmiy
bilimlarini rivojlantirish, ta
’
lim tizmida yangicha yondashuvlarga asoslangan metod va
o‘
quv vaziyatlardan foydalanish. Shu orqali talabalar
o‘
quv jarayonida faol b
o‘
lishi va
dars mash
g‘
ulotlarda faol ishtirok etishi.
O‘
zbekiston tarixi faniga oid ilmiy bilimlarni
egallashda
o‘
quv vaziyatlardan keng foydalanish, bu usul talabalarning bilimini
chuqurlashtirish, mustaqil fikrlashini rivojlantirish va tarixiy jarayonlarni yaxshiroq
tushunishga yordam beradi. Ushbu mavzu orqali
O‘
quv vaziyatlarining tarix fanida
q
o‘
llanilishiga yangi nazariy yondashuv, Tarixiy
o‘
quv vaziyatlarining muammoli ta
’
lim,
tarixiy tafakkurni shakllantirish, analitik-tahliliy fikrlashni rivojlantirish bilan bo
g‘
liq
jihatlari chuqur tahlil qilinadi.
O‘
zbekistondagi tarixiy
o‘
quv dasturlariga mos keluvchi
holatlarni yaratish, talabalarning
o‘
z fikrini erkin ifodalash, tarixiy jarayonlarni ongli
tahlil qilish kabi maqsadlarga y
o‘
naltiriladi.
O‘
quv vaziyatlarining umumiy mohiyatini
o‘
rganadi, balki tarix y
o‘
nalishi talabalari uchun maxsus yondashuvlarni ishlab chiqish,
ilmiy-tahliliy fikrlashni shakllantirish va zamonaviy interfaol metodlar orqali ta
’
lim
samaradorligini oshirish kabi innovatsion jihatlarni ham
o‘
z ichiga oladi. Bu esa
O‘
zbekiston tarix fanini
o‘
qitish jarayonini yanada sifatli va ta
’
sirchan qilishga xizmat
qiladi.
TADQIQOTNING OBYEKTI
Pedagogik oliy ta
’
lim muassasalarida tarix y
o‘
nalishi talabalari ilmiy bilimlar
egallash jarayoni tanlandi.
TADQIQOTDA QO‘LLANILGAN USULLAR:
tizimlilik, qiyosiy-mantiqiy tahlil, empirik kuzatuv natijalaridan foydalanildi.
ASOSIY QISM
Bugungi kunda davlat va jamiyat qurush, yangi taraqqiyotda shu bilan birga Oliy
ta
’
limda yuz berayotgan keskin
o‘
zgarishlar bugungi kunda talabalarning ilmiy bilim
olishga, dars mash
g‘
ulotlarini olib borishda, turli usul va vositalardan foydalanishga,
o‘
quv vaziyatlarini tashkil etish b
o‘
yicha bir qancha talab va muammolarni yechish
kerakligi dolzarb vazifa sifatida q
o‘
ymoqda. Xususan,
“2022–
2026-yillarga m
o‘
ljallangan
Yangi O
‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi”ning 77
-maqsadida
“O‘
zbekiston tarixini
o‘
rganish va tar
g‘ib qilishni yanada rivojlantirish”
oldimizda oliy ta
’
lim muassasalarida
tarix fanini
o‘
qitish bilan bo
g‘
liq bir qancha ishlarni amalga oshirish kerakligini
k
o‘
rsatmoqda.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
405
Talabalar ilmiy bilimlar va
o‘
quv vaziyatlar haqida gapirganda eng avvalo ilmiy
bilim va
o‘
quv vaziyat nima ekanligini bilishimiz zarur. Ilmiy bilim
–
bu ilm-fan
yordamida olingan va t
o‘
plangan, faktlar, tajribalar, kuzatuvlar, va aniq metodologiyalar
asosida tasdiqlangan ma
’
lumotlar t
o‘
plamidir. U dunyo haqidagi obyektiv tushunchalarni
rivojlantirishga qaratilgan va tabiiy yoki ijtimoiy jarayonlarni tushunish uchun ilmiy
usullarni q
o‘
llaydi.
O‘
quv vaziyat
–
bu
o‘
quv jarayonida talaba va
o‘
qituvchi
o‘
rtasida yuzaga keladigan
sharoit yoki holatdir. Bu vaziyatda
o‘
quvchi
o‘
z bilim va k
o‘
nikmalarini rivojlantirishga
qaratilgan faoliyatni amalga oshiradi,
o‘
qituvchi esa bu jarayonni boshqarib,
o‘
quvchining
rivojlanishini q
o‘
llab-quvvatlaydi.
O‘
quv vaziyatlari turli xil b
o‘
lishi mumkin, masalan,
darsda yoki mustaqil ishda talaba faoliyatining turli jihatlarini
o‘
z ichiga oladi.
O‘
quv
vaziyatlarini quydagi
o‘
ziga xos xususiyatlari mavjud.
–
ma
’
lum bir maqsadga y
o‘
naltirilgan
–
o‘
quv vaziyatida talaba biror maqsadni
amalga oshirishga intiladi (masalan, bilim olish, muammoni yechish).
–
faoliyat va hamkorlik
–
o‘
quv vaziyatida talaba
o‘
z faoliyatini rivojlantirish uchun
o‘
qituvchi yoki boshqa talabalar bilan hamkorlik qiladi.
–
muammo va yechim
–
o‘
quv vaziyatida ba
’
zan biror muammo yoki vaziyat yuzaga
keladi, va talaba uni yechish uchun bilim va k
o‘
nikmalarini ishlatadi.
–
talabalar va
o‘
qituvchilar
o‘
rtasidagi
o‘
zaro aloqalar
–
o‘
quv vaziyatida talaba va
o‘
qituvchi
o‘
rtasidagi
o‘
zaro muloqot va yordam muhim rol
o‘
ynaydi.
Bugungi fan va texnologiyalar taraqqiy etgan zamonda ilmiy bilimlarni
rivojlantirish zarurati paydo b
o‘
lmoqda. Xususan, tarix y
o‘
nalishidagi talabalar ilmiy
metodlar asosida ishlash qobiliyatlarini rivojlantirishlari kerak. Bunda ilmiy metodlar
asosida ishlash qobiliyatlari tarix y
o‘
nalishidagi talabalarning muvaffaqiyati uchun
muhim ahamiyatga ega. Bu ularga tarixiy hodisalarni chuqurroq
o‘
rganish, tahlil qilish va
ularni ilmiy asosda tushuntirish imkonini beradi. Shu bilan birga tarixiy manbalar va
hujjatlar bilan ishlash k
o‘
nikmalari talab qilinadi.
Tarix fanining
o‘
quv jarayonidagi
o‘
rni nafaqat
o‘
tmishni
o‘
rganish, balki
talabalarda tanqidiy fikrlash, tahlil qilish va xulosa chiqarish kabi ilmiy k
o‘
nikmalarni
shakllantirish bilan ham belgilanadi. Zamonaviy ta
’
lim tizimida tarix y
o‘
nalishi talabalari
uchun ilmiy bilimlarni rivojlantirishda
o‘
quv vaziyatlardan foydalanish muhim
ahamiyatga ega.
O‘
quv vaziyatlar talabalarni real hayotiy yoki tarixiy muammolar bilan
yuzlashtirib, ularda mustaqil izlanish va muammoni hal qilish k
o‘
nikmalarini
rivojlantirishga xizmat qiluvchi metoddir.
O‘
quv vaziyatlarning pedagogik ahamiyati
–
o‘
quv vaziyatlar talabalarni faol
ishtirokchiga aylantirish orqali an
’
anaviy passiv ta
’
lim usullaridan farq qiladi.[4] Tarix
fanida bu usul talabalarga
o‘
tmishdagi voqealarni nafaqat eslab qolish, balki ularni
chuqur tushunish va zamonaviy kontekstda q
o‘
llash imkonini beradi. Masalan, Ikkinchi
Jahon urushining sabablari yoki oqibatlari kabi mavzularni
o‘
quv vaziyat sifatida taqdim
etib, talabalardan ushbu hodisalarni tahlil qilish, sabab-oqibat munosabatlarini aniqlash
va xulosalar chiqarish talab qilinadi. Bu jarayon talabalarning ilmiy fikrlash qobiliyatini
oshiradi va tarixiy bilimlarni amaliy jihatdan q
o‘
llash k
o‘
nikmalarini rivojlantiradi.
O‘
quv vaziyatlarning yana bir muhim jihati
–
talabalarda muammoni hal qilish
k
o‘
nikmalarini shakllantirishdir. Tarixiy vaziyatlar k
o‘
pincha murakkab va k
o‘
p qirrali
b
o‘
lib, ulardan xulosa chiqarish uchun turli manbalarni
o‘
rganish, faktlarni solishtirish va
tanqidiy baho berish zarur. Bu esa talabalarning ilmiy izlanishga b
o‘
lgan qiziqishini
oshiradi va
o‘
quv jarayonini yanada samarali qiladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
406
Tarix y
o‘
nalishi talabalari uchun ilmiy bilimlarning
o‘
rni
–
tarix y
o‘
nalishi talabalari
uchun ilmiy bilimlar nafaqat nazariy ma
’
lumotlar t
o‘
plami, balki
o‘
tmishni tahlil qilish va
kelajakni bashorat qilish vositasidir. Ilmiy bilimlar talabalarga tarixiy jarayonlarni tizimli
ravishda
o‘
rganish, faktlarni tasniflash va ulardan umumiy qonuniyatlarni aniqlash
imkonini beradi.
O‘
quv vaziyatlar esa ushbu bilimlarni amalda q
o‘
llash uchun platforma
vazifasini bajaradi. Masalan,
O‘
zbekiston Respublikasining mustaqillik davri tarixini
o‘
rganishda talabalar oldiga davlat tuzilishi, iqtisodiy
o‘
zgarishlar va xalqaro
munosabatlarni tahlil qilish vazifasi q
o‘
yilishi mumkin. Bu jarayonda talabalar nafaqat
tarixiy faktlarni
o‘
rganadi, balki ularni zamonaviy muammolar bilan bo
g‘
lashni
o‘
rganadi.
Tarix darslarida
o‘
quv vaziyatlardan foydalanish uchun turli samarali usullar
mavjud va ularni dars mash
g‘
ulotlari davomida foydalanish mumkin.
1. Muammo asosidagi
o‘
qitish
–
talabalarga tarixiy muammo beriladi va undan
xulosa chiqarish s
o‘raladi. Misol uchun “Yurtimizda X
onliklar davrida ta
’
lim va harbiy
sohalarga qaratilgan e
’tiborning farqlari qanday edi” degan savol orqali talabalar sabab
-
oqibat munosabatlarini
o‘
rganadi.
2. Rolli
o‘
yinlar talabalar tarixiy shaxslar yoki guruhlar rolini
o‘
ynab,
o‘
sha
davrning qaror qabul qilish jarayonlarini tajribadan
o‘
tkazadi.
3. Tahliliy loyihalar talabalar guruhi tarixiy hodisa b
o‘
yicha mustaqil tadqiqot olib
boradi va natijalarni sinfda muhokama qiladi.
4. Debatlar tarixiy voqealar b
o‘
yicha qarama
–
qarshi pozitsiyalarni himoya qilish
orqali talabalarning tanqidiy fikrlash qobiliyatlari rivojlanadi.
O‘
quv vaziyatlarning samaradorligi
–
o‘
quv vaziyatlarning samaradorligi
talabalarning faolligi,
o‘
quv jarayoniga qiziqishi va ilmiy k
o‘
nikmalarining oshishi bilan
o‘
lchanadi. Tadqiqotlar shuni k
o‘
rsatadiki, an
’
anaviy ma
’
ruza usuliga qaraganda,
o‘
quv
vaziyatlardan foydalanish talabalarning bilimlarni chuqur
o‘
zlashtirishiga yordam beradi.
Shu bilan birga, bu usul talabalarda mustaqil izlanish odatini shakllantirib, ularning
kelajakdagi ilmiy faoliyatiga zamin yaratadi.
O‘quv vaziyatlari va uning mohiyati, shuningdek ilmiy bilimlarni rivojlantirish
masalasi pedagogika yo‘nalishida muhim o‘rin tutadi. Pedagog olimlar o‘quv jarayonini
samarali tashkil etishda, ilmiy bi
limlarning rivojlanishiga hissa qo‘shishda va talabalarning
tanqidiy fikrlash qobiliyatini shakllantirishda turli yondashuvlarni e’tirof etadilar.
–
O‘
quv vaziyatlari talabalarning maqsadli, faol
o‘
quv jarayonida ishtirok etishini
ta
’
minlovchi sharoitlar, holatlar va muhitlarni anglatadi. Pedagogikada
o‘
quv vaziyati bu
o‘
quvchining
o‘
zlashtirishga, ilmiy bilimni shakllantirishga, tajriba orttirishga qaratilgan
faoliyatini tashkil etuvchi muhitni tushunish demakdir.
O‘
quv vaziyatlari murakkab
ijtimoiy, madaniy va psixologik omillardan iborat b
o‘
lib,
o‘
quvchilarni mas
’
uliyatli va
mustaqil fikr yuritishga undaydi.
–
Pedagogik vaziyatlar
o‘
quv jarayonida
o‘
qituvchi va talabalar
o‘
rtasidagi
muloqotga asoslanadi. Bu vaziyatlarda
o‘
qituvchi
o‘
quvchilarning bilim olishiga yordam
beradi, ularga ilmiy ma
’
lumotlar taqdim etadi va talabalarning faol ishtirokini
ta
’
minlaydi. Pedagogik vaziyatlarda
o‘
quvchilarning psixologik holatlari, ularning
motivatsiyasi, ilmiy motivlarining yuksalishi muhim ahamiyatga ega.
–
Ilmiy bilimlarni rivojlantirishda
o‘
quv jarayoni yangicha yondashuvlarni talab
etadi. Talabalarga faqat ma
’
lumot berish bilan kifoyalanib qolmasdan, ularni ilmiy
izlanishlar olib borishga, tanqidiy fikrlashga va yangi bilimlarni yaratishga y
o‘
naltirish
zarur. Pedagoglar ilmiy bilimlarni rivojlantirishda talabalarning
o‘
zlarini ilmiy
tadqiqotlarni amalga oshiruvchi subyekt sifatida rivojlantirishga e
’
tibor berishlari kerak.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
407
–
Pedagogik vaziyatlarning samarali b
o‘
lishi uchun yangi metodikalar,
texnologiyalar va innovatsion yondashuvlar ham muhim. Pedagoglar zamonaviy
texnologiyalarni q
o‘
llash orqali talabalarning faoliyatini yanada jonlantirishi mumkin.
Internet resurslari, interaktiv
o‘
quv platformalar va onlayn kurslar bilim olish jarayonini
boyitishda yordam beradi.
–
Pedagog olimlar
o‘
quv jarayonini ilmiy va amaliy jihatdan rivojlantirish uchun
turli yondashuvlarni taklif etmoqdalar. Masalan, konstruktivistik yondashuvlar,
interaktiv va kooperativ
o‘
qitish uslublari, hamda talabalarning mustaqil fikrlashini
ra
g‘
batlantirishga qaratilgan metodlar zamonaviy pedagogik jarayonlarda keng
q
o‘
llanilmoqda.
XULOSA
Xulosa qilib aytganda, tarix y
o‘
nalishi talabalari uchun ilmiy bilimlarni
rivojlantirishda
o‘
quv vaziyatlardan foydalanish zamonaviy ta
’
limning muhim
talablaridan biridir. Bu usul talabalarni faol ishtirokchiga aylantirib, ularning tanqidiy
fikrlash, tahlil qilish va muammoni hal qilish qobiliyatlarini oshiradi.
O‘
quv vaziyatlar
nafaqat tarixiy bilimlarni chuqurroq
o‘
zlashtirishga yordam beradi, balki talabalarni
mustaqil izlanishga undab, ularni kelajakdagi professional faoliyatlariga tayyorlaydi. Shu
sababli, tarix ta
’
limida
o‘
quv vaziyatlarni kengroq joriy etish va takomillashtirish zarur.
Bu yondashuv ta
’
limning samaradorligini oshirishga xizmat qiladi va talabalarning ilmiy
salohiyatini yuksaltirishga yordam beradi.
Tarixiy manbalar va hujjatlar bilan ishlash k
o‘
nikmalari talabalarni ilmiy metodlar
asosida ishlashga
o‘
rgatadi va bu ularning kelajakdagi tadqiqotlarida asosiy rol
o‘
ynaydi.
Ilmiy konferensiyalar, seminarlar va amaliyotlar orqali talabalar ilmiy jamoatchilik bilan
muloqot qilish imkoniyatiga ega b
o‘
ladilar, bu esa ularning ilmiy malakalarini oshirishga
xizmat qiladi.
Umuman olganda, tarix y
o‘
nalishi talabalari uchun ilmiy bilimlarni rivojlantirishda
o‘
quv vaziyatlardan foydalanish ularning kelajakdagi muvaffaqiyatli professional
faoliyatlarini ta
’
minlash uchun zarur. Bu yondashuv talabalarning ilmiy salohiyatini
yuksaltirishga xizmat qiladi va ta
’
lim samaradorligini oshirishga yordam beradi. Shu bois,
ta
’
lim muassasalari va
o‘
qituvchilar bu jarayonni samarali tashkil etishga e
’
tibor
qaratishlari lozim.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
:
1.
O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 23.09.2020 yildagi O‘RQ
-637-
sonhttps://lex.uz/docs/-5013007 Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi
portali regulation.gov.uz/uz/d/31751
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 28.01.2022 yildagi PF
-60-son
“2022 —
2026-
yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi
to‘g‘risida” https://lex.uz/docs/
-5841063
3.
Xutorskaya.A.V. Бермус, А.Г. Инфраструктура компетентностного подхода в
гуманитарном образовании /А.Г. Бермус; под ред. А
.
В
.
Хуторского
.
–
Москва
:
ИНЭК
,
2007.
–
45
4.
Shulman, L. S. (1986). Those Who Understand: Knowledge Growth in Teaching.
Educational Researcher, 15(2), 4-14.
5.
Adizova.N.B. “O‘qitishning muammoli shakli va uning o‘quv jarayoniga joriy
etishning nazariy-
metodik jihatlari” PEDAGOGIK MAHORAT/ ilmiy
-nazariy va metodik
jurnal. 2024, № 11 b.12
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
02 (2025) / ISSN 2181-1415
408
6.
Makotrova.G.V. Educational Situations for Developing a School Student’s
Research
Potential
17.02.2016
www.researchgate.net/publication/299404771_
Educational_Situations_for_Developing_a_School_Student’s_Research_Potential
7.
Лернер И.Я. О процессе обучения: современное прочтение //
Отечественная и зарубежная педагогика. 2017. Т.1, №3 (39). С.31–
41.
