Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
SafeButton Drone (SBT): A safety-ensuring drone with
a button: an innovative approach using digital
technologies
Zukhra-bonu MIRZAEVA
1
, Sherzod JALOLOV
2
Tashkent State Agrarian University
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received February 2025
Received in revised form
28 February 2025
Accepted 20 March 2025
Available online
15 April 2025
This article discusses the SafeButtonDrone system, which
enables emergency drone deployment via a security button. The
project aims to enhance safety in high-crime areas, summon
rapid response services, and protect citizens in critical
situations. This innovative system leverages modern technology
as an effective solution for ensuring human safety. The article
analyzes the operational principles, financial aspects, and
practical application of the system.
2181-
1415/©
2025 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol6-iss3/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
security button,
drone technology,
emergency response,
rapid assistance,
digitalization.
SafeButton
Drone
(SBT):
Xavfsizlik
ta
’
minlovchi
tugmachali dron: raqamlashgan texnologiyalar bilan
innovatsion yondashuv
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
xavfsizlik tugmachasi,
dron texnologiyasi,
favqulodda vaziyat,
tezkor yordam,
raqamlashtirish.
Ushbu maqolada xavfsizlik tugmachasi orqali dronni
chaqirish tizimi
–
SafeButton Drone haqida s
o‘
z yuritiladi.
Loyiha jinoyatchilik darajasi yuqori b
o‘
lgan hududlarda
xavfsizlikni ta’minlash, tezkor yordam xizmatlarini chaqirish va
favqulodda vaziyatlarda fuqarolarni himoya qilishga qaratilgan.
Ushbu innovatsion tizim zamonaviy texnologiyalar yordamida
inson xavfsizligini ta’minlashning samarali usullaridan biri
sifatida k
o‘
rib chiqiladi. Maqolada tizimning ishlash tamoyili,
moliyaviy jihatlari va amaliy tatbiqi tahlil qilinadi.
1
Student, Tashkent State Agrarian University. E-mail: mirzayevazuxrabonu@gmail.com
2
Scientific Supervisor. PhD, Associate Professor, Head of the Department of Law, Tashkent State Agrarian University.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
03 (2025) / ISSN 2181-1415
328
SafeButton Drone (SBT): Дрон с кнопкой обеспечения
безопасности: инновационный подход с применением
цифровых технологий
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
кнопка безопасности,
технология дронов,
чрезвычайная ситуация,
экстренная помощь,
цифровизация
.
В данной статье рассматривается система вызова дрона
с помощью кнопки безопасности –
SafeButton Drone. Проект
нацелен на обеспечение безопасности в районах с высоким
уровнем преступности, вызов экстренных служб и защиту
граждан в чрезвычайных ситуациях. Эта инновационная
система представлена как один из эффективных способов
обеспечения безопасности человека с использованием
современных технологий. В статье анализируются
принцип работы системы, ее финансовые аспекты и
практическое применение.
Zamonaviy dunyoda xavfsizlik masalasi dolzarb bo
‘
lib, jinoyatchilik va favqulodda
holatlar ortib borayotgan sharoitda tezkor va samarali yechimlar zarur. SafeButton
Drone loyihasi ushbu ehtiyojga javoban ishlab chiqilgan bo
‘
lib, xavfsizlik tugmachasi
yordamida dronni chaqirish texnologiyasini o
‘
z ichiga oladi. Ushbu maqolada loyihaning
afzalliklari, texnik va huquqiy asoslari, iqtisodiy jihatlari va amaliy qo
‘
llanilishi,
xavfsizlikni ta
’
minlashda raqamlashtirishning ahamiyati va dron texnologiyalaridan
samarali foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. SafeButton Drone loyihasi orqali
xavfsizlik tugmachasi integratsiyalangan bilakuzuk yordamida xavf
–
xatar holatlarida
dron chaqirish tizimi ishlab chiqiladi. Mazkur innovatsion yechim jinoyatchilikning oldini
olish va tezkor yordam k
o‘
rsatish jarayonlarini optimallashtirishga xizmat qiladi.
Jinoyatchilikning oldini olish va tezkor yordam k
o‘
rsatish mexanizmlarini
takomillashtirish uchun sun
’
iy intellekt, dron texnologiyalari va raqamlashtirish
imkoniyatlari zamon talablaridan biri sifatida e
’
tirof etilmoqda desak mubola
g‘
a emas.
Shu boisdan SafeButton Drone loyihasi fuqarolarning xavfsizligini oshirishga qaratilgan
b
o‘
lib, xavf tu
g‘
ilganda avtomatik tarzda dron chaqirish tizimini joriy etish orqali tezkor
javob berish, vaqtni qisqartirishni maqsad qiladi.Jahon tajribasida Dron texnologiyalari
va xavfsizlik tizimlarining integratsiyasi AQSh, Xitoy va Yevropa mamlakatlarida
muvaffaqiyatli joriy etilgan. Masalan, AQShda "Drone Response System" jinoyatchilikning
oldini olish va tezkor patrullashda q
o‘
llanilmoqda. Xitoyda esa xavfsizlik dronlari yuzni
aniqlash tizimlari bilan birgalikda ishlaydi. SafeButton Drone loyihasi ana shunday il
g‘
or
tajribalarni
o‘
zida mujassam etgan holda,
O‘
zbekistonda boshqa davlatlarda mavjud
b
o‘
lmagan yangi innovatsion xavfsizlik tizimi yaratishni maqsad qilganini aytish mumkin.
Aytish joizki, yurtimizda 2015-yildan buyon drondan foydalanish yuzasidan bir qator
sohalarga ruxsat etildi, negaki raqamlashtirish va jahon arenasida rivojlanayotgan
holatga erishish va jamiyatga foyda keltirish maqsadida. Shu boisdan ham ushbu
maqolada keltirilgan ma
’
lumotlar jamiyatning kelgusi istiqbolli hayotida katta burilish
yasaydi, bu jarayon fuqarolarning xavfsizligini tezkor raqamlashtirilgan texnologiya
orqali oldini olishga xizmat qiladi va bir qator jinoyatlarga xususan qotillik, bosqinchilik,
talonchilik va nomusga tegish, badanga turli darajadagi tan-jarohat yetkazish b
o‘
yicha
jinoyatlarni oldini olish maqsadida SafeButton drone xavfsizlik tugmachasini joriy etish
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
03 (2025) / ISSN 2181-1415
329
maqsadga muvofiqdir. Bu jarayon q
o‘
llaniladigan hududlarni kriminogen vaziyatni
hisobga olgan holatda, aynan yurtimizda qizil hududga aylangan jinoyatlar boshqa
viloyatlar bilan solishtirilganda maksimal tarzda sodir etiladigan hududlarda q
o‘
llaniladi.
Misol uchun Toshkent viloyatini Yangiy
o‘
l, Chirchiq, Ohangaron hududlarida.
SafeButton Drone loyihasining joriy etilishi natijasida quyidagi natijalarga
erishish mumkin:
➢
Jinoyatchilik darajasining kamayishi;
➢
Fuqarolarning
o‘
zini xavfsiz his qilishi;
➢
Tezkor tibbiy va huquqiy yordam k
o‘
rsatish imkoniyatining ortishi;
➢
Raqamli iqtisodiyot va xavfsizlik texnologiyalari bozorining rivojlanishi.
Loyihaning Ijtimoiy va Iqtisodiy Samarasini Baholash bosqichlari
quyidagilarni
o‘
z ichiga oladi:
Xavfsizlik tugmachasi integratsiyalangan bilakuzuk u smartsoat tarzida b
o‘
ladi.
Foydalanuvchi xavf sezganda tugmachani bosadi. GPS orqali uning joylashuvi aniqlanadi
va markaziy xavfsizlik serveriga signal yuboriladi. Markaziy boshqaruv tizimi Signalni
qabul qilib, eng yaqin joylashgan dronga buyruq beradi va dron Video monitoring va real
vaqt rejimidagi kuzatuvni amalga oshiradi. Dron texnologiyasi Belgilangan manzilga
avtomatik yetib boradi. Ovozli signal yoki yoru
g‘
lik signallari orqali xavfni ogohlantiradi.
Video tasvirlar orqali huquqni muhofaza qilish organlariga dalillar taqdim etadi.
Tezkor yordam:
Dron tomonidan taqdim etilgan ma
’
lumotlar asosida xavfsizlik xizmati yoki tibbiy
yordam xodimlari voqea joyiga yuboriladi va tezkor tadbirlar amalga oshiriladi. Dronning
signalni qabul qilishi
–
dronning tezligi va harakatlanishi tugmacha bosilgan hududdan
kelayotgan signalga, masofaga binoan belgilanadi, hozirgi zamonaviy hayotimizda harbiy-
qutqaruv dronlari mavjud b
o‘
lib ular ular soatiga 150 km/ sekundda harakat qilishadi va
dron tugmacha bosilgan hududdan 5 km uzoqlikda joylashgan b
o‘
lsa u voqea joyiga
1-3 daqiqada yetib boradi va q
o‘
z
g‘
alib havoda uchgan vaqtidanoq videotasvirga ola
boshlaydi, bu holat kelgusida dalillarni aniq va ishonchli b
o‘
lishini qat
’
iy belgilaydi.
SafeButton Drone loyihasining iqtisodiy samaradorligi:
Sarmoya hajmi: Loyiha uchun dastlabki investitsiyalar xavfsizlik tugmachalari,
dronlar va tuman ichki ishlar b
o‘
limlarida markaziy boshqaruv tizimini yaratishga
y
o‘
naltiriladi. Foydalanuvchilar uchun afzalliklar: Shaxsiy xavfsizlikni ta
’
minlash, tezkor
yordam xizmatlaridan foydalanish imkoniyati. Hukumat va xususiy sektor uchun foydasi:
Jinoyatchilikning kamayishi, huquq-tartibot idoralarining yukini kamaytirish va
xavfsizlikni ta
’
minlash.
SafeButton Drone tizimining huquqiy jihatlari:
Tizimni amalga oshirishda quyidagi huquqiy me
’
yorlarga e
’
tibor qaratiladi
Shaxsiy ma
’
lumotlarni himoya qilish: Foydalanuvchilarning shaxsiy ma
’
lumotlari
himoyalangan b
o‘
ladi. Dronlarni havo hududida boshqarish qoidalari: Xavfsizlikni
ta
’
minlash uchun dronlar maxsus litsenziyaga ega b
o‘
ladi.
Favqulodda xizmatlar bilan integratsiya:
SafeButtonDron favqulodda xizmatlar
bilan qonuniy asosda bo
g‘
langan b
o‘
ladi.
Tugmachani xarid qilish Ichki ishlar organlari b
o‘
limlari va fuqarolar
o‘
rtasida
SafeButton Drondan foydalanish b
o‘
yicha tuzilgan shartnoma asosida belgilanadi,
o‘
z
xavfsizligini ta
’
minlamoqchi b
o‘
lgan fuqarolar b
o‘
limlarga ariza orqali murojaat
qilganlaridan s
o‘
ng shartnoma tuzib ularni sotib olish imkoniyatiga ega b
o‘
ladilar.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
03 (2025) / ISSN 2181-1415
330
Bundan tashqari har bir tugmachaga “Otpichatka” ya’
ni barmo
g‘
izini aniqlash va
shu orqali shaxsni bazada k
o‘
rsatish signali ham
o‘
rnatiladi, bu orqali tugmachani faqat
sotib olgan fuqarogina ishlatishi mumkin b
o‘
ladi, bu yol
g‘
on chaqiruvlarni oldini olishga
xizmat qiladi, boshqa insonlar undan foydalana olishmaydi, bu usul kimga xavf
yetayotgani t
o‘g‘
risida xavfsizlik monitoringiga xabar beradi.
SafeButton Drone loyihasi kelajakda xalqaro miqyosda keng q
o‘
llanilishi va inson
xavfsizligini ta
’
minlashda samarali vosita b
o‘
lishi mumkin.
Tugmacha muqobil olib yurishga qulay, hamyonbop va samarali tarzda ishlab
chiqiladi shunda uni k
o‘
proq odamlar sotib olish imkoniga ega b
o‘
linadi va yanada
ommalashuviga olib keladi. Buning uchun quyidagi texnik va iqtisodiy jihatlarni inobatga
olish kerak.
Minimal, lekin samarali texnologiya:
GSM va GPS modullari arzon, energiya tejamkor b
o‘
lishi lozim.GSM va GPS
–
bu ikkita muhim texnologiya, ayniqsa xavfsizlik va aloqa tizimlarida keng q
o‘
llaniladi ular
tugmachaga
o‘
rnatilgan b
o‘
ladi.
1. GSM (Global System for Mobile Communications)
–
Bu mobil aloqa tizimi b
o‘
lib,
telefonlar va boshqa qurilmalar tarmoq orqali q
o‘
n
g‘
iroq qilish, SMS yuborish va
internetga ulanishingizni ta
’
minlaydi. Xavfsizlik tugmachasi GSM orqali mobil markaziy
tarmoqqa ulanishi va signal yuborishi mumkin.
2. GPS (Global Positioning System)
–
Bu global joylashuv tizimi b
o‘
lib, sun
’
iy
y
o‘
ldoshlar yordamida qurilmaning aniq joylashuvini aniqlaydi. Xavfsizlik tugmachasida
GPS b
o‘
lsa, uni bosgan odamning joylashuvi aniq aniqlanib, dron t
o‘g‘
ri joyga yetib
boradi.Agar xavfsizlik tugmachasida GSM + GPS
o‘
rnatilgan b
o‘
lsa, u nafaqat signal
yuboradi, balki aniq joylashuvni ham xavfsizlik xizmatlariga yetkazib beradi!
Tugmachaning zaryadi uzoq vaqt yetadigan qilib ishlab chiqilishi kerak.
Signal j
o‘
natish uchun kam quvvat sarflaydigan simsiz texnologiyalar (LoRa,
NB-IoT) k
o‘
rib chiqilishi mumkin.
Material va dizayn Bardoshli, suv
o‘
tkazmaydigan va yengil plastmassadan ishlab
chiqarish. Minimalistik dizayn
–
ortiqcha funksiyalarsiz, faqat eng kerakli tugma olib
yurishga qulay va asosiy modullar b
o‘
ladi.
3. Tugmachaning taxminiy narxi ishlab chiqarish usuli va ichidagi texnologiyalarga
bo
g‘
liq b
o‘
ladi.
Keling, minimal va optimal variantlar asosida hisoblab chiqamiz:
Minimal variant (arzon va oddiy)
–
$15
–
$30.
➢
Texnologiya:
Faqat GSM va GPS moduli, SOS tugmasi.
➢
Aloqa:
Mobil tarmoq orqali, past energiya sarfi.
➢
Batareya:
Kamida 1-2 hafta ishlash imkoniyati.
➢
Material:
Plastik korpus, suvga chidamli.
Narx tarkibi:
GSM/GPS moduli
–
$5
–
$10.
Batareya
–
$2
–
$5.
Korpus va ishlab chiqarish
–
$5
–
$10
Sensor tugma
–
$1
–
$3
Jami ishlab chiqarish tannarxi:
$10
–
$20 Bozordagi sotish narxi: $15
–
$30
Optimal variant (yuqori sifat va q
o‘
shimcha funksiyalar)
–
$50
–
$100
➢
Texnologiya: GSM, GPS, Bluetooth, biometrik sensor (barmoq izi)
➢
Aloqa: SIM-karta, Wi-Fi yoki Bluetooth orqali ishlaydi
➢
Batareya: 1 oy ishlash imkoniyati
➢
Material: Mustahkam korpus, suv va changdan himoyalangan
➢
Q
o‘
shimcha imkoniyatlar.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
03 (2025) / ISSN 2181-1415
331
Vibratsiya yoki ovozli signal.
Foydalanuvchining yurak urish tezligini
o‘
lchash imkoniyati.
Smart ilova bilan bo
g‘
lanish.
➢
Narx tarkibi:
GSM/GPS/Bluetooth moduli
–
$15
–
$30
Biometrik sensor
–
$10
–
$20
Batareya
–
$5
–
$10
Korpus va ishlab chiqarish
–
$10
–
$20
Jami ishlab chiqarish tannarxi: $30
–
$60
Bozordagi sotish narxi: $50
–
$100
Tugmachani sotish modeli:
1. T
o‘g‘
ridan-t
o‘g‘
ri sotish: Foydalanuvchilar bir martalik t
o‘
lov qilib sotib oladi.
2. Obuna modeli: Tugmacha bepul beriladi, lekin oyiga $5
–
$10 xizmat haqi olinadi.
Xulosa qilib aytadigan b
o‘
lsak,
ushbu loyiha shaxsiy xavfsizlikni ta
’
minlash va
favqulodda vaziyatlarga tezkor javob berish tizimini yanada takomillashtirishga yanada
samarali amalga oshirilishga yordam beradi. Ushbu tadqiqot doirasida taklif etilgan
"SafeButtonDrone"
xavfsizlik tizimi barmoq izi orqali faollashtiriladigan intellektual
xavfsizlik tugmachasi va dron texnologiyasini
o‘
zida mujassam etgan b
o‘
lib,
foydalanuvchilarga tezkor yordam chaqirish imkoniyatini taqdim etadi.
Tizimning asosiy ustunliklari:
➢
Shaxsiylashtirilgan xavfsizlik
–
tugmacha faqat egasining barmoq izi bilan
faollashtiriladi.
➢
Tezkor javob
–
tugmacha bosilganda, GSM/GPS texnologiyalari orqali eng yaqin
xavfsizlik xizmatiga signal yuboriladi.
➢
Dron orqali real vaqt monitoring
–
huquq-tartibot organlari xavf-xatar yuz
bergan joyni tezkor kuzatishi mumkin.
➢
Modulli va moslashuvchan tizim
–
har bir fuqaro shaxsiy ehtiyojlariga qarab
xizmat paketini tanlashi mumkin.
Aytishimiz mumkinki, bunday texnologiyaning joriy etilishi kelgusi istiqbolli
kelajakda jinoyatchilik darajasini pasaytirish, tezkor tibbiy yoki huquqiy yordam
k
o‘
rsatish hamda fuqarolar xavfsizligini sezilarli darajada oshirishga xizmat qiladi. Ushbu
loyiha innovatsion yondashuv va texnik yangiliklarni
o‘
zida mujassam etgani sababli, uni
patentlash va amaliyotga tatbiq etish masalalarini chuqur
o‘
rganish tavsiya etiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR R
O‘
YXATI:
1.
БПЛА на службе закона. Дроны в антитеррористической деятельности
https://djimsk.ru/guides/2022/03/01/na-sluzhbe-zakona-bpla-v-antiterroristicheskoy-
deyatelnosti/amp/?srsltid
2.
О перспективах применения беспилотных летательных аппаратов в ходе
производства отдельных следственных действий
https://cyberleninka.ru/article/n/
o-perspektivah-primeneniya-bespilotnyh
3.
Qudratova
G‘.T. “Axborot texnologiyalari huquqi”. –
Toshkent: TDYU, 2022.
4.
SafeDrone. (2023). Emergency Drone Systems Used in USA and China.
www.safedrone.tech
5.
Smith, J. (2021). Smart Security Buttons and Drones Integration. Journal of
Emerging Technologies, Vol. 15(3), pp. 45
–
62.
