Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
The use of innovative pedagogical technologies in mathematics
in secondary schools.
Zebiniso ATOYEVA
1
Kagan secondary school № 7
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received January 2021
Received in revised form
15 January 2021
Accepted 20 January 2021
Available online
10 February 2021
The article is devoted to the effectiveness of using new
pedagogical technologies in mathematics lessons. Considering
the process of teaching mathematics from a new point of view
and mastering the psychological mechanisms of personality
formation, you can achieve good results.
The article analyzes the influence of the use of professionally
oriented physical tasks in teaching future doctors on the learning
outcomes of students, on the way of developing the creative
personality of a future specialist, analyzes the degree of
complexity of professionally oriented physical tasks, the areas of
their use during the teaching of new material, repetition,
consolidation and generalization of the studied for the
organization of independent work of students in the classroom
and outside.
The importance of introducing new technologies into the
learning process, which will radically change the education
system, is especially emphasized. It is noted that before its center
was the teacher, now it is the student, which allows each student
to learn at a pace corresponding to his abilities.
2181-
1415/© 202
1 in Science LLC.
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
Pedagogical technologies
Efficiency
Information and
communication technologies
Technologies of
differentiation and
individualization of degrees
Interactive technologies
Design method
Game technologies
Educational technologies
focused on students
Test technologies
Health-saving technologies.
1
Teacher of Mathematics, Kagan secondary school № 7, Bukhara region
, Bukhara, Uzbekistan
E-mail:
Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Special Issue
–
1 (2021) / ISSN 2181-1415
162
O’rta maktablarda matematika fani mavzularini o’tishda
innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanish
ANNOTATSIYA
Kalit
so‘zlar:
Pedagogik texnologiya
Samaradorlik
Axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari
Darajalarni farqlash va
individualizatsiya qilish
texnologiyalari
Interaktiv texnologiyalar
Dizayn usuli
O'yin texnologiyalari
Talabalarga yo'naltirilgan
ta'lim texnologiyalari
Test texnologiyalari
Sog'liqni saqlashni
tejaydigan texnologiyalar.
Maqola yangi pedagogik texnologiyalarni matematika
darslarida qo'llash samaradorligiga bag'ishlangan. Matematikani
o'qitish jarayonini yangi nuqtai nazardan ko'rib chiqish va
shaxsni
shakllantirishning
psixologik
mexanizmlarini
o'zlashtirish orqali yaxshi natijalarga erishish mumkin.
Maqolada
bo'lajak
shifokorlarni
tayyorlashda
kasbiy
yo'naltirilgan jismoniy vazifalardan foydalanishning talabalarning
o'quv natijalariga, bo'lajak mutaxassisning ijodiy shaxsini
rivojlantirish
yo'lidagi
ta'siri
tahlil
qilingan,
professional
yo'naltirilgan jismoniy topshiriqlarning murakkabligi darajasi, yangi
materialni o'rganish, takrorlash, mustahkamlash va o'rganganlarni
umumlashtirish paytida ulardan foydalanish sohasi, shuningdek,
sinfda va tashqarida talabalarning mustaqil ishlarini tashkil etilishi
tahlil qilindi.
Ta'lim tizimini tubdan o'zgartiradigan yangi texnologiyalarni
o'quv jarayoniga joriy etishning ahamiyati alohida ta'kidlangan.
Qayd etilishicha, ilgari uning markazi o'qituvchi bo'lgan, hozirda
u talaba bo'lib, har bir o'quvchiga o'z qobiliyatiga mos sur'atlarda
bilim olishga imkon beriladi.
Использование
инновационных
педагогических
технологий в математике в средней школе
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
Педагогическая
технология
Эффективность
Информационные и
коммуникационные
технологии
Технологии
дифференциации и
индивидуализации
уровней
Интерактивные
технологии
Метод проектирования
Игровые технологии
Личностно
-
ориентированные
технологии обучения
Тестовые технологии
Здоровьесберегающие
технологии.
Статья посвящена эффективности использования новых
педагогических
технологий
на
уроках
математики.
Рассматривая процесс обучения математике с новой точки
зрения и усваивая психологические механизмы формирования
личности, можно добиться хороших результатов.
Анализируется влияние использования профессионально
ориентированных физических задач в обучении будущих
врачей на результаты обучения студентов, на способ развития
творческой личности будущего специалиста, анализируется
степень сложности профессионально ориентированных
физических задач, области их использования во время
обучения нового материала, повторения, закрепления и
обобщения
изученного,
а
также
для
организации
самостоятельной работы учащихся в классе и за его пределами.
Особенно подчеркивается важность внедрения новых
технологий в процесс обучения, которые коренным образом
меняет систему образования. Отмечается, что раньше ее
центром был учитель, теперь –
ученик, что позволяет каждому
учащемуся
учиться
в
темпе,
соответствующем
его
способностям.
Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Special Issue
–
1 (2021) / ISSN 2181-1415
163
Hozirgi kunda jamiyatimizda ro'y berayotgan intensiv o'zgarishlar, ijodiy
rivojlangan, ijodiy fikrlaydigan, vakolatli, faol shaxsni, talabalarni o'qitish va
tarbiyalashning yangi bosqichiga yo'naltirilgan o'qituvchilarni talab qiladi.
Agar yaqin o'tmishda o'qituvchi oldida turgan asosiy vazifa ma'lum hajmdagi
bilimlarni o'quvchilarga berish bo'lsa, endi o'quv jarayonida o'quvchilarning ijodiy fikrlash
qobiliyatini rivojlantirish, ularning bilimlarini mustaqil ravishda to'ldirish, zamonaviy
ilmiy ma'lumotlarning jadal oqimida harakat qilish qobiliyati ta'kidlandi. doimiy
o'zgaruvchan hayotiy vaziyatlarga moslashish qobiliyatini rivojlantirish, vaziyat va
muammolarni nostandart echish yo'llarini izlash. Zamonaviy matematik ta'lim
kontseptsiyasiga ko'ra, uning eng muhim maqsadi "o'quvchilarning intellektual
rivojlanishi, matematik faoliyatga xos bo'lgan va inson uchun jamiyatda to'laqonli hayot
uchun zarur bo'lgan fikrlash fazilatlarini shakllantirish"dir.
Bugungi kunda ta'limda o'zgaruvchanlik printsipi amal qiladi, bu o'qituvchi
jamoalarga mualliflik ishlanmalaridan foydalangan holda pedagogik jarayonni
loyihalashtirishga imkon beradi. Bunday sharoitda o'qituvchiga nafaqat keng ko'lamli
innovatsion texnologiyalar, g'oyalar, yo'nalishlar bo'yicha harakat qilish, balki ularni kashf
etilgan narsalarni kashf qilmasdan, ularni sinchkovlik bilan o'rganib chiqib, ularni amalda
qo'llash zarur.
O'qitishning an'anaviy usullari asta-sekin o'z mavqeini yo'qotmoqda, chunki ularni
mustaqil ravishda olish uchun nafaqat bilimga, balki ko'nikma va malakalarga ega bo'lgan
mutaxassislar kerak.
Binobarin, eski ta'lim paradigmasi - "o'qituvchi - darslik - o'quvchi " o'rniga yangisi
- "o'quvchi - darslik - o'qituvchi" bilan almashtirilishi kerak.
O'qituvchining vazifasi esa o'quvchilarning samarali ta'lim faoliyatini tashkil etish,
mavzuni muvaffaqiyatli o'zlashtirish uchun mustaqil ravishda qo'shimcha bilimlarni
egallashga o'rgatishdir.
"Innovatsiya" tushunchasi ta'lim muhitining sifat jihatidan o'zgarishiga hissa
qo'shadigan yangilik, o'sish deb ta'riflanadi.
Innovatsion faoliyat natijasida tizimning bir holatdan ikkinchi holatga o'tishi ko'rib
chiqilib, ta'lim sifatini oshirishni ta'minlaydi.
Yangi texnologiyalarning joriy etilishi ta'lim tizimida tub o'zgarishlarni amalga
oshirmoqda: ilgari o'qituvchi uning markazi bo'lgan, hozir esa u talaba. Bu har bir
o'quvchiga o'ziga mos tempda va uning qobiliyatiga mos darajada o'rganishga imkon
beradi.
Bugungi kunda quyidagi zamonaviy ta'lim texnologiyalaridan yoki ularning
elementlaridan foydalanish mumkin:
⮚
Axborot va kommunikatsiya texnologiyalari;
⮚
Darajalarni farqlash va individualizatsiya qilish texnologiyalari;
⮚
Interaktiv texnologiyalar (dizayn usuli, shu jumladan muammolarni o'rganish va
tadqiqot faoliyati);
⮚
O'yin texnologiyalari;
⮚
Shaxsiy yo'naltirilgan ta'lim texnologiyalari;
⮚
Test texnologiyalari;
⮚
Sog'liqni saqlashni tejaydigan texnologiyalar.
Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Special Issue
–
1 (2021) / ISSN 2181-1415
164
Bugungi kunda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari ta'lim jarayonida tobora
ko'proq o'rin egallamoqda. Ushbu texnologiyalarning asosiy afzalligi aniqlikdir, chunki
ma'lumotlarning katta qismi vizual xotira yordamida assimilyatsiya qilinadi va unga ta'sir
o'rganishda juda muhimdir. Axborot texnologiyalari o'quv jarayonini ijodiy va talabalarga
yo'naltirilgan qilishga yordam beradi.
Matematika darslarida AKTdan foydalanish menga quyidagilarga imkon beradi:
multimedia imkoniyatlarining boyligi tufayli o'quv jarayonini yanada qiziqarli, yorqin,
hayajonli qilish; treningni vizualizatsiya qilish muammosini samarali hal qilish; o'quv
materialini vizualizatsiya qilish imkoniyatlarini kengaytirish, uni talabalar uchun yanada
tushunarli va tushunarli qilish.
Taqdimotlardan yangi materialni tushuntirishda foydalanilganda o'quvchilar
mavzuga katta qiziqish bildirishlari kuzatilgan. Hatto passiv talabalar ham ish bilan
shug'ullanishni juda xohlashadi. Men darsning turli bosqichlarida AKTdan foydalanaman:
og'zaki hisoblash, yangi materialni tushuntirishda; konsolidatsiyalashda, takrorlashda,
nazorat bosqichida.
Kompyuter texnologiyalaridan foydalangan holda olib boriladigan darslar nafaqat
o'quv jarayonini jonlantiradi, balki o'rganish uchun motivatsiyani oshiradi.
Zamonaviy darsni axborot kompyuter texnologiyalaridan foydalanmasdan tasavvur
qilish qiyin.
Axborot kompyuter texnologiyalaridan darsning istalgan bosqichida foydalanish
mumkin:
1. Dars mavzusini ko'rsatish uchun.
2. Dars boshida o'rganilayotgan mavzu bo'yicha savollar yordamida, muammoli
vaziyatni yaratish.
3. O'qituvchining tushuntirishiga yordamchi sifatida (taqdimotlar, formulalar,
diagrammalar, rasmlar, videokliplar va boshqalar)
4. Bilimlarni boshqarish.
So'nggi paytlarda talabalarning fanlarni o'rganishga bo'lgan qiziqishi pasaygan. Bu
achinarli.
O'qishga bo'lgan qiziqishning pasayishiga, avvalambor, ancha eski vizual
materiallardan foydalanish, darsliklar, jadvallar, diagrammalardan bir xildagi foydalanish
sabab bo'ladi.
Ushbu fanlardan fanlarga qiziqishni oshirish, bilimlarni chuqurlashtirish
usullaridan biri bu o'quv jarayonining turli bosqichlarida zamonaviy axborot
texnologiyalaridan, xususan kompyuter texnologiyalaridan foydalanishdir.
Axborot texnologiyalarining asosiy tarbiyaviy ahamiyati shundaki, u o'qituvchi va
talaba ixtiyorida cheksiz imkoniyatlarga ega bo'lgan yorqinroq interaktiv o'quv muhitini
yaratishga imkon beradi.
Axborot kompyuter texnologiyalarining an'anaviy texnologiyalarga nisbatan
afzalliklari ko'p qirrali. Materialni yanada illyustratsion, vizual tarzda namoyish etish,
bilimlarni samarali tekshirish va boshqa hamma narsalardan tashqari, ular talabalar
ishidagi tashkiliy shakllarning xilma-xilligini, o'qituvchi faoliyatidagi uslubiy metodlarni
o'z ichiga oladi.
Oddiy texnik o'qitish vositalaridan farqli o'laroq, axborot texnologiyalari nafaqat
o'quvchini katta miqdordagi bilimlarga to'ydirish, balki intellektual, ijodiy qobiliyatlarni,
Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Special Issue
–
1 (2021) / ISSN 2181-1415
165
mustaqil ravishda yangi bilimlarni egallash qobiliyatini va turli xil ma'lumot manbalari
bilan ishlashni rivojlantirishga imkon beradi.
Agar o’quvchi u yoki bu savol bilan qiynalsa, u istalgan vaqtda nazariyaga qaytishi
va materialni qayta o'rganishi mumkin.
Shunga qaramay, shuni ta'kidlash kerakki, ekrandagi yorqin rasm - bu materialni
taqdim etishning bir usuli. Bu bir tomonlama trafik. Darsdagi eng muhim narsa bu
o'qituvchi va talabaning jonli aloqasi, ular o'rtasida doimiy ma'lumot almashishdir.
Shuning uchun doska har qanday sinfning ajralmas atributidir. Qora taxta nafaqat kattalar,
ham bola yozishi mumkin bo'lgan sirt bo'lagi emas, balki o'qituvchi va talaba o'rtasida
ma'lumot almashish maydonidir. Ular proektsion texnologiyalarni sensorli moslama bilan
birlashtiradi, shuning uchun bunday doska nafaqat kompyuterda sodir bo'layotgan
voqealarni aks ettiradi, balki taqdimot jarayonini boshqarishga imkon beradi (ikki
tomonlama trafik!), Tuzatishlar va tuzatishlar kiritish, rangli yozuvlar va izohlar kiritish,
dars materiallarini kelajakda foydalanish uchun saqlash va tahrirlash.
Albatta, o'quvchilarning ko'rsatkichlari interaktiv doska yordamida yaxshilanishi
aniq emas, ammo kuzatuvlar shuni ko'rsatdiki, o'quvchilar sinfda bo'layotgan voqealarga
qiziqish kuchaygan. Ular yangi mavzularni faol muhokama qiladilar, ishda qatnashishga
intiladilar va materialni tezroq yodlaydilar. Shunday qilib, interaktiv doskadan foydalanish
o'quvchilarga bilim olishlari uchun barqaror turtki berishga, ularning bilim faolligini
oshirishga yordam beradi. Ushbu kuzatishlar umuman yangi kompyuter texnologiyalariga
taalluqlidir.
Shunday qilib, axborot texnologiyalaridan foydalanish o'qituvchiga bolalarni
mavzuga o'rgatish motivatsiyasini oshirishga yordam beradi va bir qator ijobiy oqibatlarga
olib keladi:
⮚
o'quvchilar tomonidan materialni o'zlashtirish jarayonini psixologik jihatdan
engillashtiradi;
⮚
bilim mavzusiga katta qiziqish uyg'otadi;
⮚
bolalarning umumiy dunyoqarashini kengaytiradi;
⮚
darsda vizualizatsiyadan foydalanish darajasi oshib bormoqda;
⮚
nazariy materialni to'liq o'zlashtirish mavjud;
⮚
talabalar turli xil manbalardan ma'lumot olish, uni kompyuter texnologiyalari
yordamida qayta ishlash qobiliyatlarini o'zlashtirmoqdalar;
⮚
o'z nuqtai nazarini ixcham va aniq shakllantirish qobiliyati shakllanadi.
⮚
sinfda o'qituvchilar va o'quvchilarning samaradorligini oshiradi.
So'nggi paytlarda talaba o'qituvchi bilan birgalikda faol pozitsiyani egallaydi (agar
talaba mustaqil ishlasa - laboratoriya usuli, kitob, hujjatlar bilan ishlash) bilimlarni
o'zlashtirish jarayonida ular interaktiv texnologiyalarni ta'kidlay boshladilar. Interaktivlik
(inter - o'zaro, harakat - harakat qilish) o'zaro aloqani, suhbat rejimida bo'lishni, biror
narsa (masalan, kompyuter) yoki kimdir (odam) bilan dialogni nazarda tutadi.
O’quvchilarning o'quv faoliyatida o'zini o'zi anglashi guruh ishi, o’quvchilarning
bir-biri bilan, o'qituvchi bilan, o'quv ma'lumotlari bilan, kompyuter bilan o'zaro aloqalari
mavjud bo'lganda mumkin. Ushbu shartlar o'quvchilarning bir-biri bilan, o'qituvchi bilan,
kompyuter bilan, yangi adabiyotlar bilan o'zaro samarali ishlashini tashkil etish qoidalari
tizimini ifodalovchi interaktiv texnologiyalardan foydalanishga mos keladi, bu erda yangi
Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Special Issue
–
1 (2021) / ISSN 2181-1415
166
tajriba o'zlashtiriladi, yangi bilimlar olinadi va talabalar shaxsini o'z-o'zini anglash uchun
imkoniyat yaratiladi. ularning qobiliyatlarini ochib berish.
Boshqacha qilib aytganda, interaktiv texnologiyalar o'quvchilarning nafaqat
o'qituvchi bilan, balki bir-biri bilan yanada kengroq o'zaro munosabatlariga va o'quv
jarayonida talabalar faoliyatining ustunligiga qaratilgan. Binobarin, o'quv faoliyatida
interfaol texnologiyalardan foydalanish o'quvchining shaxsini o'zini o'zi anglashiga
yordam beradi, uning o'qish uchun motivatsiyasini va ta'lim muhitida moslashishni
oshiradi, uning muloqot qobiliyatlarini rivojlantiradi va ichki o'zini o'zi qadrlashning
o'sishiga olib keladi.
Loyiha usuli o'qitishda avtoritarizmdan uzoqlashishga imkon beradi, doimo
talabalarning mustaqil ishlariga yo'naltirilgan. Ushbu usul yordamida talabalar nafaqat
ma'lum bilimlar hajmini olishadi, balki o'zlari bu bilimlarni egallashga, undan bilim va
amaliy masalalarni hal qilishda foydalanishga o'rganadilar.
Loyiha - so'zma-so'z lotin tilidan tarjima qilingan - oldinga tashlangan. Loyiha - bu
reja, taxmin, hujjatning dastlabki matni, texnik hujjatlar to'plami (hisob-kitoblar,
chizmalar, maketlar, formulalar va boshqalar).
Loyihalar usuli - talabalarni kerakli ma'lumotlarni topish jarayoniga faol jalb qilish,
ularni tanqidiy va ijodiy anglash va ularni amalda qo'llash orqali bilimlarni
aktuallashtirish.
Loyiha usuli har doim talabalarning mustaqil faoliyatiga - individual, juftlik,
guruhga yo'naltirilgan bo'lib, talabalar ma'lum vaqt davomida bajaradilar. Bu, bir
tomondan, turli xil usullardan foydalanishni ta'minlaydigan, boshqa tomondan, ilm-fan,
texnika, texnologiya va ijodiy sohalarning turli sohalaridagi bilim va ko'nikmalarni
birlashtirishni ta'minlaydigan ba'zi bir muammolarni hal qilishni nazarda tutadi.
Deyarli barcha rivojlangan mamlakatlar o'quvchilarga yo'naltirilgan ta'lim
zarurligini tan olishdi, bu erda o'quvchi markaziy figuraga aylanadi.
Uning moyilligi, qobiliyati, imkoniyatlarini hisobga olgan holda, ilg'or pedagogik va
axborot texnologiyalaridan foydalangan holda. Bunday trening nafaqat ma'lum
miqdordagi bilim va ko'nikmalarni o'zlashtirishga, balki shaxsning rivojlanishiga ham
muhimroq bo'lgan hissa qo'shadi.
O’quvchi shaxsini o'rganish, o'qitishning dastlabki davrida va pedagogik ta'sirni
amalga oshirgandan so'ng uning holatini aniqlash ishlab chiqarish texnologiyasining
markaziy masalalaridan biridir. Hali 1867 yilda K.D.Ushinskiy o'zining "Inson ta'lim
sub'ekti sifatida" kitobida shunday yozgan edi: "Agar pedagogika insonni har tomonlama
tarbiyalamoqchi bo'lsa, demak u avval uni har tomonlama bilishi kerak". Shu sababli, ta'sir
qilish ob'ekti - talabani texnologik jarayonning tuzilishiga kiritish alohida ahamiyatga ega.
Pedagogik texnologiyani loyihalashda har bir talabaning o'ziga xos xususiyatlarini hisobga
olish maqsadga muvofiq - uning "qarshilik" ko'rsatadigan yoki aksincha, o'quv ta'sirining
ta'sirini qo'llab-quvvatlaydigan individual shartlari.
Ta'lim jarayonini farqlash va individualizatsiya qilish, shuningdek interfaol
usullardan foydalanish (loyiha usuli, o'yin usullari) o'quv jarayonida shaxsga yo'naltirilgan
yondashuvning metodologik asosidir.
Shaxsiy yo'naltirilgan o'qitish texnologiyasi darsda ijodiy muhit yaratishda yordam
beradi, shuningdek o'quvchilarning individual qobiliyatlarini rivojlantirish uchun zarur
shart-sharoitlarni yaratadi.
Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Special Issue
–
1 (2021) / ISSN 2181-1415
167
"Sog'liqni saqlash" tushunchasi har qanday ta'lim texnologiyasining sifat
xususiyatiga ishora qiladi, ushbu texnologiyani amalga oshirish o'quv jarayonining asosiy
sub'ektlari - talabalar va o'qituvchilarning sog'lig'ini saqlash muammolarini qanday hal
qilishini ko'rsatadi.
Ushbu texnologiyalardan foydalanish dars davomida har xil turdagi topshiriqlarni
teng ravishda taqsimlashga, aqliy faoliyatni almashtirib turishga, murakkab o'quv
materialini topshirish vaqtini belgilashga, mustaqil va nazorat ishlariga vaqt ajratishga, uni
me'yoriy ravishda qo'llashga imkon beradi, bu mashg'ulotda ijobiy natijalar beradi. Darsni
tayyorlash va o'tkazishda men quyidagilarni hisobga olaman: o'quv yuklamasining dozasi;
o'quvchilarning faolligini, ularning ish faoliyatini hisobga olgan holda dars qurish; gigiena
talablariga rioya qilish (toza havo, yaxshi yorug'lik, tozalik); qulay hissiy munosabat;
stressning oldini olish (juftlikda, guruhda ishlash, o'quvchilarni rag'batlantirish);
charchoqni, umidsizlikni, qoniqarsizlikni engishga yordam beradigan sog'lomlashtirish
daqiqalari va darsdagi faoliyat turlarining o'zgarishi; Men o'quv ishlarini tashkil etilishini
kuzataman (doskani tayyorlash, doskada aniq yozuvlar, AKTdan foydalanish).
O'quv jarayonini farqlashni o'z ichiga olgan usul va shakllar sog'liqni saqlash
salohiyatiga ega. Har bir o'quvchiga uslubiy yordam ko'rsatish darajasiga qarab amalga
oshirilgan farqlash eng samarali hisoblanadi. Bu sizga muvaffaqiyatning individual
traektoriyasini, uning individual qobiliyatlari va o'qitish usullari va vositalarining
imkoniyatlariga mos talabani tanlashni yaratishga imkon beradi. Talabalarning
qiziqishlari va ularning tayyorgarlik darajasi asosida differentsiatsiyadan foydalanish,
ularga o'quv vazifalarini amalga oshirishni tanlash erkinligini berish, talabalarning
mustaqilligini oshiradi, shaxsning hissiy va irodaviy sohasiga ijobiy ta'sir qiladi va shuning
uchun sog'lig'ini mustahkamlaydi.
HULOSA
Innovatsion texnologiyalarni qo'llash bo'yicha ishlarning umumiy natijalarini
sarhisob qilar ekanmiz, ularning afzalliklarini ta'kidlashimiz mumkin: ular o'quvchilarga
yangi bilimlarni egallashning faol usullarini o'rgatishda yordam beradi; shaxsiy ijtimoiy
faoliyatning yuqori darajasini egallashga imkoniyat berish; o'quv jarayonida o'quvchilar
o'rganmasliklari mumkin bo'lmagan bunday sharoitlarni yaratish; talabalarning
ijodkorligini rag'batlantirish; o'qishni kundalik hayot amaliyotiga yaqinlashtirishga
yordam beradi, nafaqat mavzu bo'yicha bilim, ko'nikma va malakalarni, balki faol hayotiy
pozitsiyani ham shakllantiradi. Shu munosabat bilan faol o'qitish usullari ayniqsa qiziqish
uyg'otadi. ular quyidagilarga yordam beradi:
⮚
bilimlarni samarali o'zlashtirish;
⮚
kasbiy qarorlar qabul qilish uchun amaliy tadqiqot ko'nikmalarini rivojlantirish;
⮚
oddiy bilimlarni to'plashdan mustaqil izlash va tadqiqot qobiliyatlarini
mexanizmlarini yaratishga o'tish muammolarini hal qilishga imkon beradi shaxsning
qadriyat yo'nalishlarini shakllantirish;
⮚
kognitiv faollikni oshirish; ijodkorlikni rivojlantirish;
⮚
o’quvchi faoliyatining namoyon bo'lishi uchun didaktik va psixologik sharoitlarni
yaratish.
Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Special Issue
–
1 (2021) / ISSN 2181-1415
168
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati.
1.
Апатова Н.В. Информатизация и инновационное развитие. // Экономика и
управление, 2007, № 4
-5,
–
С. 74–
79.
2.
Зайцева С.А. Современные информационные технологии в образовании.
http://sgpu2004.narod.ru/infotek/infotek2.htm.
3.
Инновации в общеобразовательной школе. Методы обучения. Сборник
научных трудов. Под ред. А.В.Хуторского. М., 2006.
4.
И.В. Никишина. Инновационные педагогические технологии и организация
учебно
-
воспитательного и методического процессов в школе. «Учитель», Волгоград,
2009. 248 с.
5.
Кайнова Э.Б. Качество образования и способы его измерения. М., Баллас,
2006.
6.
Коротков Э.М. Управление качеством образования. М., Gaudeamus, 2007.
7.
Личностно
-
ориентированный подход в педагогической деятельности:
разработка и использование / под ред. Е.Н. Степанова. –
М.: ТЦ Сфера, 2004. –
128 с.
8.
Полат Е.С. Новые педагогические и информационные технологии в системе
образования. –
М., 4
-
е изд., стер. –
М.: Издательский центр «Академия», 2009. –
272 с.
9.
Современные педагогические технологии как средство повышения
эффективности процесса обучения. Методический лекторий, Москва, 2009
10.
11.
Mehriniso Farhodovna Atoeva, Elektrodinamika bo’limini o’qitishning
samaradorligini oshirish aspektlari, Fizika, matematika va informatika,
–
Тоshkent, 2016.
–
№ 2. –
B. 81-85.
12.
Меҳринисо Фарҳодовна Атоева, Электромагнетизм бўлимини даврийлик
технологияси асосида ўқитишнинг дидактик имкониятлари, ЎзМУ хабарлари. –
Тошкент, 2016. –
№ 1/2. –
Б. 86
-89.
13.
Меҳринисо Фарҳодовна Атоева, Узлуксиз физика таълим самарадорлиги,
Узлуксиз таълим. –
Тошкент, 2012. –
№ 3. –Б. 19
-23.
14.
Меҳринисо Фарҳодовна Атоева, Электродинамика бўлимини даврийлик
тизими асосида ташкил этиш, Халқ таълими. –
Тошкент, 2012. –
№ 1.
–Б. 52
-54.
15.
Меҳринисо Фарҳодовна Атоева, Ернинг магнит майдонини фанлараро
боғланиш орқали тушунтириш, Педагогик маҳорат. –Бухоро, 2010. –
№ 1. –
Б.53
-55.
16.
С.Қ.Қаҳҳоров, Ҳ.О.Жўраев, М.Ф.Атоева, Физика таълимида сенергетик
технологиялардан фойдаланиш, Педагогик маҳорат.–
Бухоро, 2008. –
№ 3. –
Б. 44
-47.
17.
Умаров С.Х., Хамроев Р. Р. Становление инновационных технологий в
средней азии и их значение в процессе деятельности современных менеджеров
медвузов. Тиббиётда янги кун. (New Day in Medicine). 2(30/2). 2020.С.90 –
92.
18.
S.X.Umarov, Nuritdinov Zh. Zh. Ashurov, F. K. Khallokov. Resistivity and
Tensoresistive Characteristics of TlInSe
2
- CuInSe
2
Solid Solutions. Technical Physics,
2019,Vol.64, №2, pp. 183 –
186.
19.
Умаров С.Х., Нуритдинов И., Ашуров Ж. Ж., Халлоков Ф. К. Удельные
сопротивления
и тензорезистивные характеристики кристаллов твердых
растворов системы
TlInSe
2
- CuInSe
2.
Журнал технической физики, 2019, том.89,
вып.2.С. 214 –
217.
Жамият ва инновациялар –
Общество и инновации –
Society and innovations
Special Issue
–
1 (2021) / ISSN 2181-1415
169
20.
S.X.Umarov, Ashurov J. J., Khodzhaev U. U., Narzullaeva Z. M., Kurbonov B. S.,
Namozov I. U.Influence of impurities on the electrophysical and strain-resistive properties
of TlInSe
2
crystals. Тиббиётда янги кун. (New Day in Medicine). 2(30/2). 2020.С.78 –
81.
21.
S.X.Umarov, Ashurov J. J., Khodzhaev U. U., Narzullaeva Z. M., Kurbonov B. S.,
Namozov I. U.Effect of temperature and impurities of group iv elements on the
electrophysical and strain - resistive properties of TlInSe
2
crystals. Тиббиётда янги кун.
(New Day in Medicine). 2(30/2). 2020.С.19 –
23.
22.
Умаров С.Х., Ашуров Ж. Дж., Ходжаев У., Нарзуллаева З. М., Курбонов Б. С.,
Намозов И. У.Легированные монокристаллы
TlInSe
2
-
эффективный материал для
созданий миниатюрных тензометритческих измерительных преобразователей.
Тиббиётда янги кун. (New Day in Medicine). 2(30/2). 2020.С.249 –
251.
