Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Issues of determining the commission of corruption
offenses in labor agencies
Mukhriddin KHASANOV
Law Enforcement Academy of the Republic of Uzbekistan
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received July 2024
Received in revised form
15 August 2024
Accepted 25 August 2024
Available online
15 September 2024
This article examines the issues of identifying corruption
offenses committed in labor agencies, and discusses internal and
external mechanisms for implementing measures to combat
corruption. Particular attention is paid to the powers of state
bodies authorized to identify corruption situations in the labor
agency system. In addition, the article describes the key aspects
that domestic lawyers should pay attention to when identifying
corruption in this area.
2181-
1415/© 2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol5-iss8/S-pp219-226
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
corruption,
labor agencies,
internal and external anti-
corruption system,
special measures,
state civil service,
investigation of corruption
crimes.
Mehnat organlarida korrupsiyaviy huquqbuzarliklar sodir
etilishini aniqlash masalalari
ANNOTATSIYA
Kalit soʻzlar:
korrupsiya,
mehnat
organlari,
korrupsiyaga
qarshi kurashishning ichki
va tashqi tizimi,
maxsus choralar,
davlat fuqarolik xizmati,
korrupsiyaviy jinoyatlarni
tergov qilish.
Mazkur maqolada mehnat organlarida sodir qilinayotgan
korrupsiyaviy huquqbuzarliklarni aniqlash masalalari yoritilgan
boʻlib, ushbu chora
-tadbirlarni amalga oshirishning ichki va
tashqi tizimi haqida soʻz
yuritilgan. Ayniqsa, korrupsiyaga qarshi
kurashishni amalga oshirishga vakolatli boʻlgan davlat
organlarining mehnat organlari tizimidagi korrupsiyaviy
holatlarni aniqlashdagi vakolatlari haqida fikr yuritilgan hamda
sohadagi milliy huquqshunos olimlarning korrupsiyani
aniqlashdagi e’tibor qaratishi kerak boʻlgan muhim jihatlari
bayon etilgan.
1
Doctoral student, Law Enforcement Academy of the Republic of Uzbekistan.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
220
Вопросы определения совершения коррупционных
правонарушений в органах труда
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
коррупция,
органы труда,
внутренняя и внешняя
система противодействия
коррупции,
специальные меры,
государственная
гражданская служба,
расследование
коррупционных
преступлений.
В данной статье рассматриваются вопросы выявления
коррупционных правонарушений, совершённых в органах
труда, а также обсуждаются внутренние и внешние
механизмы реализации мер по борьбе с коррупцией. Особое
внимание уделено полномочиям государственных органов,
уполномоченных на выявление коррупционных ситуаций в
системе органов труда. Кроме того, описаны ключевые
аспекты, на которые отечественным юристам следует
обратить внимание при выявлении коррупционных
проявлений в данной сфере
.
Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan
korrupsiyaviy holatlarni bartaraf etishga qaratilgan 30 dan ziyod idoraviy hujjatlar qabul
qilingan.
Mazkur hujjatlarda vazirlik tizimida korrupsiyaviy huquqbuzarliklar sodir etilishini
aniqlash, bartaraf etish hamda korrupsiyaviy qilmishlar oqibatida yetkazilgan zararni
qoplashga doir choralarni qabul qilish qabul qilingan idoraviy choralar samaradorligi bilan
bevosita bogʻliq. Idoraviy choralar ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish esa bunga mas’ul
boʻlgan boʻlinmalar faoliyati bilan bevosita bog‘liq.
Milliy ekspertlar B.I.Ismailov va I.Nasrievlar asosli ta’kidlaganlaridek, korrupsiyaga
qarshi idoraviy choralar barcha davlat organlari va xususiy sektor tuzilmalarida tashqi va
ichki omillardan kelib chiqib belgilanadi hamda har bir sohaning xususiyatlarini aks
ettiradi.
Shubhasiz, mazkur choralarni ishlab chiqish va tegishli sohalarga joriy etish zarur
vazifalarni amalga oshirish vakolatiga ega boʻlinma va mansabdor shaxslar faoliyati bilan
chambarchas bogʻliq hisoblanadi.
Mehnat organlarida korrupsiyaviy huquqbuzarliklar sodir etishni aniqlashda tashqi
tizimning oʻrni va ahamiyati nihoyatda muhim deb hisoblaymiz. Ta’kidlash kerakki, bir
qator ilmiy va amaliy manbalarda korrupsiyaviy huquqbuzarliklar sodir etilishini
aniqlashda tashqi tizimning ta’siri toʻgʻrisida turli yondashuvlar mavjud.
Shundan kelib chiqib, milliy darajada korrupsiyaviy holatlarni aniqlash tashqi
tizimiga siyosiy organlar va maxsus vakolatlar kiritiladi.
Bizning fikrimizcha, mazkur tizimga nafaqat yuqorida koʻrsatilgan organlar balki
mazkur sohada faoliyat yurituvchi balki barcha manfaatdor davlat organlari, xususiy
biznes tuzilmalari va fuqarolik jamiyati institutlarini kiritish zarur. Bu borada biz bir qator
nufuzli xalqaro tashkilotlar (Transparency International, Basel Committee, World
Economic Forum, OECD) tomonidan ilgari suriladigan yondashuvlar asosli deb
hisoblaymiz. Fikrimizcha, korrupsiyaga qarshi kurashishga mas’ul boʻlgan davlat
boshqaruv organlari, nazorat va huquqni muhofaza etuvchi organlar, fuqarolik jamiyati
institutlari va bevosita fuqarolarni kiritish mumkin.
Shundan kelib chiqib, mehnat organlarini aniqlashga mas’ul boʻlgan va tegishli
vazifalarni bajaruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi,
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
221
Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi, Adliya vazirligi, Bosh prokuratura, Bosh
prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish agentligi, Ichki ishlar
vazirligi, Davlat xavfsizligi xizmati hamda fuqarolik jamiyati institutlarining oʻrni
va
ahamiyati muhimdir.
Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi:
•
mehnat organlarida korrupsiyaviy holatlar va huquqbuzarliklar sodir etilish
sabablarni tahlil etish;
vazirlik faoliyatining ochiqligini va hisobdorligini ta’minlash, davlat
boshqaruvi tizimining samaradorligini oshirish, davlat organlarining, ular mansabdor
shaxslarining va boshqa xodimlarining oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarilishi;
•
korrupsiyaga oid jinoyatlarni, birinchi navbatda Oʻzbekiston Respublikasining
milliy manfaatlariga va xalqaro obroʻsiga putur yetkazadigan korrupsiyaga oid jinoyatlarni
tergov qilish natijalarini kompleks tahlil qilish;
•
normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarining korrupsiyaga qarshi
ekspertizasini oʻtkazish tizimi samaradorligini tahlil qilish;
•
fuqarolik jamiyati institutlari bilan birgalikda korrupsiyaning darajasini, shu
jumladan, hududlar, iqtisodiyot tarmoqlari va boshqa sohalar kesimidagi darajasini
baholovchi Korrupsiyani idrok etish milliy indeksini tahlil qilish;
•
davlat xaridlari sohasida korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish
maqsadida davlat buyurtmachisining ISO: 37001 korrupsiyaga qarshi standartni
qoʻllashini nazarda tutuvchi talablarga rioya qilishni tekshirish;
•
vazirlikning korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish sohasidagi
faoliyatini muvofiqlashtirish,
•
vazirlik va uning mansabdor shaxslari qarorlarida korrupsiya belgilarini aniqlashda
ishtirok etadi.
M
isol uchun, Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi
2022-yilda vazirlik hamda uning quyi tizimida korrupsiyaga qarshi kurashish va uning
oldini olish borasida amalga oshirilgan ishlarning ahvoli, shuningdek, ularning sodir
etilishi
sababi va sharoitlari oʻrganildi. 2023
-yil 13-sentyabrda vazirlikning kengaytirilgan
hay’atida agentlikning taqdimnomasi muhokama qilindi.
Vazirlikning 2023-yil 13-sentyabrdagi 20-36-son majlis bayoni asosida mehnat
organlarida korrupsiyaviy jinoyatlar sodir etilishini keskin kamaytirish maqsadida
Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi va uning tizimida
korr
upsiyaga sabab boʻlayotgan omillarni bartaraf etish boʻyicha chora
-tadbirlar dasturi
tasdiqlandi hamda vazirlik markaziy apparati, Qoraqalpogʻiston Respublikasi
Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar
Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik bosh boshqarmalari ijro etilishi ta’minlan vazifasi
mas;ullar zimmasiga yuklatildi.
Oʻz oʻrnida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi
mehnat organlarida korrupsiyaviy holatlar va huquqbuzarliklarni:
davlat fuqarolik xizmati
sohasida yagona siyosatning amalga oshirilishini ta’minlash;
•
kadrlar siyosati sohasidagi faoliyati samaradorligini tahlil etish;
•
boshqaruv sohasida ilgʻor va umume’tirof etilgan tamoyillarni joriy etish;
•
inson resurslari rivojlantirish borasida ilgʻor usullarini amaliyotga tatbiq etish;
•
davlat idoralarida kadrlar zaxirasini boshqarish;
•
xizmatchilar faoliyati samaradorligini baholash;
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
222
•
jamoatchilik fikrini oʻrganish asosida davlat tashkilotlari rahbarlarining reytingini
shakllantirish;
•
boshqaruv sohasida istiqbolli kadrlarni shaffof va mustaqil tanlov asosida qabul
qilishni ta’minlash;
•
mansabdor shaxslar hamda davlat xizmatchilarida yuksak kasbiy axloq-odobni,
korrupsiyaga qarshi toqatsizlik madaniyatini shakllantirish;
•
davlat xizmatchilarining ish beruvchilar bilan munosabatlarida ularning huquq va
qonuniy manfaatlari himoyasini ta’minlash, shuningdek, ularning faoliyati va ijtimoiy
himoyasi uchun munosib shart-sharoitlar yaratishda ishtirok etadi.
O.Y.Ismoilov, Sh.R.Qobilov, X.Q.Mirsoatov, T.U.Safarov va boshqa bir qator
huquqshunos olimlar asosli ta’kidlaganidek, mazkur organlar korrupsiyaviy jinoyatlar
yuzasidan dastlabki tergov olib borish, tezkor-qidiruv faoliyatni, tergovga qadar
tekshiruvni, surishtiruvni, dastlabki tergovni amalga oshiradigan organlar tomonidan
qonunlarning ijro etilishi ustidan nazorat qilish orqali aniqlashga mas’ul hisoblanadilar.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining Ijtimoiy sohada qonunchilik ijrosi
ustidan nazorat boshqarmasi mehnat organlari tizimida turli xil korrupsiyaviy
huquqbuzarliklarni oldini olish masalasi bilan shugʻullanadi. Mazkur boshqarma
Oʻzbekiston Resp
ublikasi bosh prokurorining 2021-yil 25-maydagi 229-
son buyrugʻiga
asosan Bosh prokuraturaning mustaqil tarkibiy tarmogʻi hisoblanadi hamda ijtimoiy
sohada qonunchilik ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi, mazkur sohaga doir
normativ-huquqiy hujjatlar ijrosini tahlil qiladi, tashkiliy-uslubiy, axborot-tahliliy va
nazorat tadbirlarini tashkil etadi.
Boshqarma mehnat organlari tizimida korrupsiyaviy jinoyatlar sodir etilishini
oldini olish maqsadida bir qator amaliy ishlarni amalga oshirib kelmoqda. Jumladan, 2023-
yilda fuqarolarning ijtimoiy huquq va erkinliklari himoyasiga oid qonunchilik ijrosi
usti
dan nazoratni ta’minlash borasida muayyan ishlar amalga oshirildi.
Bu jarayonda asosiy e’tibor aholi bandligini ta’minlash, sogʻligʻini saqlash, ijtimoiy
himoyaga muhtoj aholi qatlamlarini qoʻllab
-quvvatlash, ish haqi, pensiya va nafaqalarning
oʻz vaqtida toʻlanishiga doir qonunchilik ijrosiga qaratildi.
Mazkur sohadagi nazorat tadbirlari davomida:
–
27 mingdan ziyod prokuror nazorati hujjatlari qoʻllanilgan;
–
qonunbuzilishi sabablarini bartaraf etish borasida 5.100 dan ortiq taqdimnomalar
yuborilgan;
–
sudlarga qariyb 30 mlrd. soʻmni undirish borasida 2.300 dan ziyod arizalar
kiritilgan.
B.I.Ismoilov ta’kidlaganidek, prokuratura organlari davlat organlarida shu oʻrinda
mehnat organlarida ham korrupsiyaga qarshi holatlarni aniqlash borasida oʻz faoliyatini
bir qator yoʻnalishlar boʻyicha amalga oshiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga
qarshi kurashish departamenti mehnat organlarida ham korrupsiyaga qarshi holatlarni
aniqlash borasida oʻz faoliyatini quyidagi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha amalga oshiradi :
-
iqtisodiy va korrupsiya bilan bogʻliq boshqa jinoyatlar boʻyicha tezkor
-qidiruv
faoliyatini, tergovga qadar tekshiruvni va surishtiruvni amalga oshirish;
- j
inoiy ta’qib etishni tashkil qilish va huquqiy ta’sir koʻrsatishning boshqa
choralarini koʻrish uchun tegishli davlat organlarini korrupsiyaga oid aniqlangan
huquqbuzarliklar toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilinishi;
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
223
-
korrupsiyaga oid huquqbuzarliklarning oʻz vaqtida oldi olinishini, aniqlanishini va
ularga chek qoʻyilishini ta’minlashga, ularning oqibatlarini, shuningdek, ularga imkon
beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etishga doir tadbirlarni ishlab chiqishi;
-
korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi va unda
ishtirok etuvchi boshqa organlar hamda tashkilotlar bilan hamkorlik qilish holatini
oʻrganish orqali.
Korrupsiyaning barcha sohalarda shu oʻrinda mehnat organlari tizimida ham oldini
olish borasida davlat organlaridan tashqari fuqarolik jamiyati institutlarining oʻrni va
ahamiyati muhim hisoblanadi.
Aynan shuning uchun Oʻzbekiston Respublikasining “Korrupsiyaga qarshi kurashish
toʻgʻrisida”gi Qonunining 14
-
moddasiga binoan, “Nodavlat notijorat tashkilotlari ushbu
moddada nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish maqsadida Milliy kengash va
hududiy kengashlar faoliyatida, shuningdek davlat organlari huzuridagi ishchi guruhlar,
komissiyalar va jamoat-maslahat organlari faoliyatida qonunchilikda belgilangan tartibda
ishtirok etadi” .
Fuqarolik jamiyati institutlari (vazirlik huzuridagi Jamoatchilik Kengashi,
fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy
axborot vositalari) mehnat vazirligida korrupsiyaviy holatlarni:
korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan
jamoatchilik nazoratini amalga oshirish, aholi va bevosita fuqarolarning vazirlikdagi
muhit, tizimdagi mansabdor shaxslarning qonunchilikka rioya qilmasligi, korrupsiyaviy
harakatlar sodir etilishi, xodimlarning kasbiy odob-axloq normalarini poymol qilishi
to‘gʻrisidagi ma’lumotlarni oʻrganish asosida aniqlashga koʻmaklashadilar
.
Mehnat organlarda korrupsiyaviy holatlarni aniqlashda idoraviy choralarni
koʻrishga mas’ullar (vazirlikning rahbariyati, korrupsiyaga qarshi idoraviy nazorat, inson
resurslarini rivojlantirish va boshqarish, yuridik ta’minlash boʻlimlari, tashkiliy
-nazorat,
moliya-
iqtisod, ichki audit boʻlinmalari, vazirlik huzuridagi odob
-axloq komissiyalari,
vazirlik huzuridagi Jamoatchilik kengashi) korrupsiyaviy holatlarni korrupsiyaviy xavf-
xatarlarni baholash, mansabdor shaxslar faoliyatini monitoring qilish ularning
qonunchilik talablariga rioya etishini nazorat qilish, manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl
qoʻymaslik, xodimlarni tanlash, rotatsiya qilish, moddiy ragʻbatlantirish, boʻshatish,
vazirlik tizimiga kiruvchi va tasarrufida boʻlgan tashkilotlarni muntazam tekshirish
, ichki
hujjatlar ishlab chiqishda shaxsiy manfaatdorlik holatlarni aniqlash, davlat xaridlari
qonunchilikka mosligini oʻrganish, oʻtkazilgan xayriya va homiylik tadbirlar asosini tahlil
etish, “sirli mijoz” tadbirlarni tashkil etish, aholi, OAVlar, huquq
faollarining murojaatlarini
oʻrganish, shaxsiy qabullar oʻtkazishda aholidan tushgan shikoyatlarni oʻrganish va
boshqalar orqali aniqlashadi.
Koʻrganimizdek, korrupsiyaga qarshi kurashishda ichki idoraviy tizimning oʻrni
nihoyatda muhim hisoblanadi. Bu dunyo amaliyotida ham keng qoʻllanadi. Masalan Kosta
-
Rikaning 29.01.2024-
yildagi “Korrupsiya holatlari toʻgʻrisidagi ma’lumot
beruvchilarni
himoyalash toʻgʻrisida”gi 10437
-son Qonunida ham ichki idoraviy tizimning korrupsiyaviy
holatlarni bartaraf etish tizimi alohida koʻrsatilgan:
Oʻz oʻrnida mehnat organlarida korrupsiyaviy huquqbuzarliklar sodir etishni
aniqlashda tashqi tizimiga korrupsiyaga qarshi kurashishga mas’ul boʻlgan davlat
boshqaruv organlari (Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi,
Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi, Adliya vazirligi) nazorat va huquqni muhofaza
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
224
etuvchi organlar (prokuratura organlari, Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy
jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi,
Davlat xavfsizligi xizmati) hamda fuqarolik jamiyati institutlari kirishini koʻrishi
miz
mumkin.
Huquqni muhofaza qilish organlari korrupsiyaviy jinoyatlar yuzasidan dastlabki
tergov olib borish, tezkor-qidiruv faoliyatni, tergovga qadar tekshiruvni, surishtiruvni,
dastlabki tergovni amalga oshiradigan organlar tomonidan qonunlarning ijro etilishi
ust
idan nazorat qilish orqali aniqlashga mas’uldirlar.
Fuqarolik jamiyati institutlari (vazirlik huzuridagi Jamoatchilik Kengashi,
fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy
axborot vositalari) mehnat vazirligida korrupsiyaviy holatlarni quyidagi koʻrinishda:
korrup
siyaga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan
jamoatchilik nazoratini amalga oshirish, aholi va bevosita fuqarolarning vazirlikdagi
muhit, tizimdagi mansabdor shaxslarning qonunchilikka rioya qilmasligi, korrupsiyaviy
harakatlar sodir etilishi, xodimlarning kasbiy odob
–
axloq normalarini poymol qilishi
to‘gʻrisidagi ma’lumotlarni oʻrganish asosida aniqlashga koʻmaklashadilar.
Vazirlikning “Komplaens nazorat” tuzilmasi xodimlari tomonidan mehnat organlari
tizimida korrupsiyaga qarshi kurashish borasida muntazam ravishda faoliyat olib boradi.
Masalan 2022
—
2023-yillarda tuzilma xodimlari tomonidan vazirlik mansabdor shaxslari
oʻrtasida manfaatlar toʻqnashuvini boshqarish tizimini takomillashtirish maqsadida
vazirlik tizimida barcha xodimlar tomonidan yillik deklaratsiya toʻldirishni ta’minlagan.
Deklaratsiyalarni tekshirish oqibatida 3-ta real (qarindoshlik alomatlari mavjud
boʻlgan) hamda 18
-
ta ehtimoliy manfaatlar toʻqnashuvi (bir
-
biriga boʻysunish holatlari
mavjud boʻlmagan qarindoshlar) holati aniqlangan va bu toʻgʻrisida vazirlik rahbariyatga
ma’lumot kiritilgan.
Boʻlinma xodimlari tomonidan 2022—
2023-yil davomida davlat xaridlari
jarayonlaridagi manfaatlar toʻqnashuvi hamda kontragentlarni tekshirish tadbirlari
oʻtkazilgan. Natijada belgilangan tartibda vazirlik rahbariyatiga 8 ta xulosa taqdim etilgan.
Vazirlikning 26.05.2023-yilda 89-ICh-
son buyrugʻi bilan tasdiqlangan Ishga qabul
qilinayotgan nomzodlarni tekshirish boʻyicha yoʻriqnomaga asosan mehnat organlari
tizimiga ishga qabul qilinadigan 190-ta boshqaruv xodimlari va 48-ta texnik xodim shtat
birli
giga ishga qabul qilingan xodimlar boʻyicha 258 ta nomzodlari boʻyicha ijobiy xulosa
berilgan.
Vazirlikning “Komplaens nazorat” tuzilmasi tashabbusi bilan 2022—
2023-yillar
davomida vazirlik markaziy apparatining 40 nafar rahbar-xodimlari 2023-yil iyul va
avgust oylarida malakali mutaxassislarni jalb qilgan holda 18 soatlik oʻquv kurslarida
oʻqitildi, vazirlik xodimlarining malakasini oshirish markazida esa “Korrupsiyaga qarshi
kurashish samaradorligini oshirish” dasturi boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi
Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi va tuman boʻlimlari, vazirlikning
viloyatlar
dagi bosh boshqarmalari va tuman (shahar) boʻlimlari 4344 nafar xodimlari
oʻqitilgan hamda 1922 tasi malaka sertifikatini olgan.
Koʻrinib turibdiki, vazirlik tizimida korrupsiyaga qarshi kurashish borasida
oʻtkazilgan bir qator amaliy tadbirlar natijasida mazkur sohadagi huquqbuzarliklar soni
kamaymoqda.
Vazirlikda korrupsiyaviy xatti-
harakatlar va huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi
xabarlarni oʻrganish boʻyicha ham bir qator amaliy ishlar olib borilmoqda. Jumladan 2023
-
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
225
yil davomida vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlarning aloqa kanallari orqali jami - 186
ta murojaat kelib tushgan boʻlib, murojaatlarning koʻpchiligi pochta hamda ishonch
telefoni orqali qabul qilingan. Ulardan, Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni
qisqartirish va bandlik vazirligiga 20 ta, Tashqi migratsiya agentligiga 31 ta, Oila va xotin-
qizlar qoʻmitasiga 2 ta, Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligiga 15
ta, Andijon viloyatiga 27 ta, Buxoro viloyatiga 8 ta, Samarqand viloyatiga 5 ta, Sirdaryo
viloyatiga 10 ta, Fargʻona viloyatiga 9 ta, Jizzax viloyatiga 2 ta, Navoiy viloyatiga 1 ta,
Namangan viloyatiga 36 ta, Xorazm viloyatiga 11 ta, Qashqadaryo viloyatiga 6 ta va
Toshkent shahri bosh boshqarmalariga 3 ta murojaatlar kelib tushgan.
Kelib tushgan 186ta murojaatlar belgilangan tartibda qabul qilinib oʻrganib
chiqilgan, 169 ta murojaat yuzasidan tushuntirish berilgan, 72 ta
xizmat oʻrganishi
oʻtkazilgan, 32 ta holatda “hayfsan” va boshqa intizomiy jazo chorasi koʻrilgan boʻlib,
xodimlar 16 ta holatda egallab turgan lavozimidan ozod etilgan, 3 ta holatda xodimni
boshqa lavozimga rotatsiya qilish ishlari amalga oshirilgan. 7 ta holatda murojaatda
koʻtarilgan masala yuzasidan huquqni muhofaza qiluvchi organlarga huquqiy baho berish
uchun yuborilgan.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, mehnat organlarida korrupsiyaviy huquqbuzarliklar
sodir etilishini aniqlash tashqi va ichki idoraviy tizim doirasida amalga oshirilishini
koʻrishimiz mumkin.
Davlat boshqaruv organlari vazirlik faoliyatining ochiqligini va hisobdorligini
ta’minlash, davlat boshqaruvi tizimining samaradorligini oshirish, davlat organlarining,
ular mansabdor shaxslarining va boshqa xodimlarining oʻz zimmasiga yuklatilgan
vazifalarni bajarilishi, korrupsiyaga oid jinoyatlarni, tergov qilish natijalarini kompleks
tahlil qilish, normativ-huquqiy hujjatlar va loyihalarning korrupsiyaga qarshi
ekspertizasini oʻtkazishga mas’uldirlar.
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ
:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 23 maydagi “Byudjet
mablagʻlaridan foydalanish samaradorligini tubdan oshirish va iqtisodiy jinoyatlarga
qarshi kurashish mexanizmlarini takomillashtirish chora-
tadbirlari toʻgʻrisida”, PF
-5446-
son Farmoni//Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 29.06.2021 y., 06/21/6252/0617
-
son; 21.07.2023 y., 06/23/110/0506-son; 04.01.2024 y., 06/24/1/0001-son
2. Ismailov B.I., Nasriev I.I.
Korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha idoraviy chora
-
tadbirlarning samaradorligini oshirish masalalari//Oʻquv
-
uslubiy qoʻllanma.
-T.:
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Akademiyasi, Oʻzbekiston Respublikasi
Sudyalar oliy kengashi Sudyalar oliy maktabi. 2020.-452 b.
3. Sharipov M.L. Korrupsiya va u bilan bogʻliq jinoyatlarning inson va jamiyat
hayotiga
tahdidlari//Academic
research
in
educational
sciences
2020//https://cyberleninka.ru/article/n/korruptsiya-va-u-bilan-bo-li-zhinoyatlarning-
inson-va-zhamiyat-ayotiga-ta-didlari; Shirinov, Dj. 2022.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining 2023
-yil 5-
sentabrdagi 03-07/4260-sonli taqdimnomasi.
5. Maxmudov F. Davlat fuqarolik xizmatchilarining odob-axloq qoidalari
–
manfaatlar toʻqnashuvini oldini olish mexanizmi sifatida// Obshestvo i innovasii 1(1/s):
October 2020.319-328
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
226
6. Ley de protección de las personas denunciantes y testigos de actos de corrupción
contra represalias laborales No. 10437).
https://anticor.hse.ru/main/news_page/v_kostarike_prinyat_zakon_o_zaschite_ra
zoblachiteley
7. https://mehnat.uz/uz#
