Авторы

  • Ширин Мирзаева
    Ассистент-преподаватель кафедры “Реальной экономики”, в Самаркандском институте экономики и сервиса, Узбекистан
  • Динара Пардабаева
    Студентка Самаркандского института экономики и сервиса, Узбекистан
  • Ахмад Абдуллаев
    Студент Самаркандского института экономики и сервиса, Узбекистан

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.sspme.85823

Ключевые слова:

экономика рынок экономическая политика государственное регулирование макроэкономика.

Аннотация

В данной работе рассматриваются ключевые аспекты функционирования рыночной экономики и роль экономической политики в обеспечении её стабильности и развития. Особое внимание уделяется механизмам государственного регулирования, формированию рыночных структур и взаимодействию между участниками экономической системы. Анализируются основные инструменты макроэкономического управления и их влияние на экономический рост и устойчивость.


background image

SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN

MANAGEMENT AND ECONOMY

International scientific-online conference

70

ЭКОНОМИКА, РЫНОК И ЭКОНОМИЧЕСКАЯ ПОЛИТИКА

Мирзаева Ширин Нодировна

Ассистент-преподаватель кафедры “Реальной экономики”,

в Самаркандском институте экономики и сервиса, Узбекистан

E-mail: mirzayeva.shirin.nodirovna@gmail.com

Пардабаева Динара Бердалиевна

Студентка Самаркандского института экономики и сервиса, Узбекистан

E-mail: dinaraperdebaeva21@gmail.com

Абдуллаев Ахмад Шавкат oгли

Студент Самаркандского института экономики и сервиса, Узбекистан

E-mail: 01axmad.a@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.15364535

Аннотация.

В данной работе рассматриваются ключевые аспекты

функционирования рыночной экономики и роль экономической политики
в обеспечении её стабильности и развития. Особое внимание уделяется
механизмам государственного регулирования, формированию рыночных
структур и взаимодействию между участниками экономической системы.
Анализируются основные инструменты макроэкономического управления
и их влияние на экономический рост и устойчивость.

Ключевые слова:

экономика, рынок, экономическая политика,

государственное регулирование, макроэкономика.

Annotatsiya.

Ushbu ishda bozor iqtisodiyotining asosiy jihatlari va uning

barqarorligi hamda rivojlanishini ta’minlashda iqtisodiy siyosatning roli ko‘rib
chiqiladi. Davlat tomonidan tartibga solish mexanizmlari, bozor tuzilmalari
shakllanishi va iqtisodiy tizim ishtirokchilari o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarga
alohida e’tibor qaratilgan. Makroiqtisodiy boshqaruv vositalari va ularning
iqtisodiy o‘sish va barqarorlikka ta’siri tahlil qilinadi.

Kalit so‘zlar:

iqtisodiyot, bozor, iqtisodiy siyosat, davlat tomonidan

tartibga solish, makroiqtisodiyot.

Abstract.

This paper examines the key aspects of market economy

functioning and the role of economic policy in ensuring its stability and
development. Special attention is given to state regulation mechanisms, market
structure formation, and interaction among economic system participants. The
study analyzes the main tools of macroeconomic management and their impact
on economic growth and sustainability.

Keywords:

economy, market, economic policy, state regulation,

macroeconomics.


background image

SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN

MANAGEMENT AND ECONOMY

International scientific-online conference

71

Введение.

Экономика является основой функционирования

современного общества. Развитие рыночных отношений требует
эффективной экономической политики, способной обеспечить баланс
между интересами государства и участников рынка. Актуальность темы
обусловлена необходимостью повышения устойчивости национальных
экономик в условиях глобализации и нестабильной внешней среды.

Экономика Узбекистана

вторая

экономика Центральной

Азии и

четвёртая экономика постсоветского пространства. За 1991—2013 годы
она кардинально изменилась: доля сельского хозяйства в ВВП снизилась с
37 % до 19,23 %

[16]

. Входит в топ-3 самых быстрорастущих экономик

Европы и Центральной Азии в 2024 году

[17]

. Объём ненаблюдаемой

экономики составляет около 40 млрд. долларов США. В связи с чем
реальная статистика ВВП может быть несколько занижена

[18]

. Согласно

прогнозам

на

2025

год,

Узбекистан

может

стать

лидером

экономического роста

в регионе с ожидаемым увеличением

ВВП на

5,8 %,

а в

2026 году – на 5,9 %

[17]

.

Узбекистан занимает (по данным 2014 года) 14-е место в мире по

добыче природного газа, третье место в мире по экспорту и шестое место
по производству хлопка, 12 -место в мире по запасам урана (4 % мировых
запасов урана), по общим запасам золота Узбекистан стоит на четвертом
месте в мире, а по уровню добычи золота — на седьмом. Структура ВВП по
отраслям экономики (2017 год)

[19]

: сельское хозяйство — 19,2 %, сфера

услуг — 47,3 %, промышленности — 33,5 %.

Занятость: 44 % в сельском хозяйстве, 20 % в промышленности, 36 %

в сфере услуг.

Слабые стороны: зависимость от импорта зерновых, внутреннее

производство покрывает лишь 25 % потребности.

По оценке экспертов, по итогам 2018 года, доля теневой

экономики в ВВП Узбекистана оценивается в 45—46 %

[20]

.

Иностранные

инвестиции:

объём

освоенных иностранных

инвестиций в экономику Узбекистана на 2020 год составил около 10 млрд
долларов

[21]

. Китай — крупнейший инвестор в экономику Узбекистана: на

2018 год объём этих инвестиций достигает около 8 млрд долларов

[22]

, в

2023 году Китай занял первое место по объемам инвестиций в экономику
Узбекистана

[23]

.

Основная процентная ставка на 23 января 2025 года составляет

13.5 %

[24]

.


background image

SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN

MANAGEMENT AND ECONOMY

International scientific-online conference

72

В ходе первого Ташкентского международного инвестиционного

форума в 2022 году Шавкат Мирзиёев объявил о планах в ближайшие 5
лет довести ВВП страны до 100 миллиардов долларов, а годовой объем
экспорта — до 30 миллиардов долларов

[25]

.

Благодаря либерализации и кардинальным реформам в экономике

страны, этого результата удалось достичь уже на следующий год, в 2023
году ВВП страны составил 101 миллиардов долларов, а в 2024 году 115
миллиардов. Годовой объём экспорта уже в 2023 году составил 28
миллиардов долларов

[26]

.

Таблица: Инструменты экономической политики и их функции

Инс

тру

мен

т

Функция

Фис

каль

ная

пол
ити

ка

Регулирование бюджета и налогов

Мон

етар

ная

пол
ити

ка

Контроль за денежной массой и

ставками

Там

оже

нна

я

пол
ити

ка

Защита внутреннего рынка


background image

SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN

MANAGEMENT AND ECONOMY

International scientific-online conference

73

Сти

мул

иро

ван

ие

инв

ести

ций

Повышение производственной активности

Под

дер

жка

эксп

орта

Увеличение внешнеторговых доходов

Заключение.

Экономическая политика играет решающую роль в

формировании эффективной и устойчивой рыночной экономики. Для
успешного развития необходим сбалансированный подход, учитывающий
как интересы бизнеса, так и социальную стабильность. Перспективы
зависят от способности государства адаптироваться к новым вызовам и
использовать доступные инструменты регулирования.

Список литературы:

1.

NODIROVNA M. S. SOCIAL POLICY: OBJECTIVES AND THEORETICAL

FOUNDATIONS OF THE STUDY //CENTRAL ASIAN JOURNAL OF SOCIAL
SCIENCES AND HISTORY. – 2023. – Т. 4. – №. 7. – С. 1-9.
2.

Мирзаева Ш. Н. НОВЫЕ ТРАНСФОРМАЦИИ И ИЗМЕНЕНИЕ

ПРОФЕССИЙ В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКИ НА РЫНКЕ ТРУДА
УЗБЕКИСТАНА //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 668-679.
3.

Абдукаримов Ф. Б. А., Мирзаева Ш. Н. МАЛЫЙ БИЗНЕС-КАК ФАКТОР

РАЗВИТИЯ КОНКУРЕНТНОЙ СРЕДЫ НАЦИОНАЛЬНОЙ ЭКОНОМИКИ
УЗБЕКИСТАНА //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 657-667.
4.

Абдукаримов Б. А. А., Мирзаева Ш. Н. РОЛЬ ИНОСТРАННЫХ

ИНВЕСТИЦИЙ В МОДЕРНИЗАЦИИ ЭКОНОМИКИ В РЕСПУБЛИКЕ
УЗБЕКИСТАН //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 648-656.
5.

MIRZAEVA SHIRIN NODIROVNA. (2023). THE IMPORTANCE OF

INVESTING IN THE DEVELOPMENT OF THE SOCIAL SPHERE IN OUR COUNTRY.
Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance, 4(6),
153-160.

Retrieved

from

https://cajitmf.centralasianstudies.org/index.php/CAJITMF/article/view/534


background image

SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN

MANAGEMENT AND ECONOMY

International scientific-online conference

74

6.

Курбанова Р., Мирзаева Ш., Хакимов Д. РОЛЬ СОЦИАЛЬНЫХ СЕТЕЙ И

ТЕХНОЛОГИЙ В ИЗМЕРЕНИИ СОЦИАЛЬНОГО КАПИТАЛА //Ижтимоий-
гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари/Актуальные проблемы
социально-гуманитарных наук/Actual Problems of Humanities and Social
Sciences. – 2023. – Т. 3. – №. S/4. – С. 204-216.
7.

Шарипов Т. С., Мирзаева Ш. Н. СОСТОЯНИЕ ВНЕДРЕНИЯ

ИННОВАЦИОННЫХ ПРОЕКТОВ В СФЕРЕ УСЛУГ В УЗБЕКИСТАНЕ
//Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 27-45.
8.

Мирзаева

Ш.

Н.

ЗАРУБЕЖНЫЙ

ОПЫТ

ПОДДЕРЖКИ

ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВА

И

ДЕЛОВОЙ

АКТИВНОСТИ

ЖЕНЩИН

//Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 46-56.
9.

Nodirovna M. S. Banks and Development of Banking Services in the

Republic of Uzbekistan //Web of Semantic: Universal Journal on Innovative
Education. – 2023. – Т. 2. – №. 6. – С. 21-30.
10.

Nodirovna M. S. Foreign Experience in Supporting Entrepreneurship and

Business Activity of Women //Web of Synergy: International Interdisciplinary
Research Journal. – 2023. – Т. 2. – №. 5. – С. 654-665.
11.

Saidakhmedovich S. T., Nodirovna M. S. The State of Implementation of

Innovative Projects in the Service Sector in Uzbekistan //Nexus: Journal of
Advances Studies of Engineering Science. – 2023. – Т. 2. – №. 5. – С. 375-391.
12.

Nodirovna M. S. Creation of an Additional Product in the Service Process in

the Republic of Uzbekistan //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 35. – С. 635-
643.
13.

Nodirovna M. S. Problems of Development of the Service Sector in the

Context of Digital Changes in the Republic of Uzbekistan //Gospodarka i
Innowacje. – 2023. – Т. 35. – С. 626-634.
14.

Мирзаева

Ш.

Н.

ДАВЛАТ

ТОМОНИДАН

ТАДБИРКОРЛИК

СУБЪЕКТЛАРИНИ

ҚЎЛЛАБ-ҚУВВАТЛАШ

МЕХАНИЗМИНИ

ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ //Gospodarka i Innowacje. – 2023. –
Т. 35. – С. 662-671.
15.

Nodirovna M. S. Improving the Mechanisms For Managing Service

Processes in Service Enterprises in the Republic of Uzbekistan //Gospodarka i
Innowacje. – 2023. – Т. 35. – С. 644-652.
16.

Nodirovna M. S. Trading Enterprises and Banking Services in the Republic

of Uzbekistan //Nexus: Journal of Advances Studies of Engineering Science. –
2023. – Т. 2. – №. 5. – С. 227-234.


background image

SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN

MANAGEMENT AND ECONOMY

International scientific-online conference

75

17.

Nodirovna M. S. Ways to Develop Banking Services in the Republic of

Uzbekistan //World of Science: Journal on Modern Research Methodologies. –
2023. – Т. 2. – №. 4. – С. 18-24.
18.

Nodirovna M. S., Ugli S. T. T., Abduazizovich A. I. WAYS TO INCREASE THE

EFFICIENCY OF GOVERNMENT SERVICES IN THE EMPLOYMENT OF THE
POPULATION IN UZBEKISTAN //Gospodarka i Innowacje. – 2022. – Т. 23. – С.
29-37.
19.

Mirzayeva S. N. Prospects for the Development of Small Business and

Entrepreneurship in the Digital Economy //American Journal of Economics and
Business Management. – Т. 5. – С. 3.
20.

Nodirovna M. S. FINANCING OF INVESTMENT ACTIVITIES IMPORTANCE

OF SOURCES //Section A-Research paper Article History: Received. – 2022. – Т.
12.
21.

Nodirovna M. S. Banks and Development of Banking Services in the

Republic of Uzbekistan. Web of Semantic: Universal Journal on Innovative
Education, 2 (6), 21–30. – 1910.
22.

Nodirovna M. S. Foreign Experience in Supporting Entrepreneurship and

Business Activity of Women. WEB OF SYNERGY: International Interdisciplinary
Research JournalVolume2, Issue 5Year2023ISSN: 2835-3013https //univerpubl.
com/index. php/synergy https://scholar. google. com/citations.
23.

Mirzaeva S. N. et al. Innovative Enrichment of Service Enterprises Based

on the Location of the Regions of Uzbekistan //AMERICAN JOURNAL OF
ECONOMICS AND BUSINESS MANAGEMENT.
24.

Mamanova G. B., Sultonov S. A., Mirzaeva S. N. Improvement of Economic

Mechanisms for State Support of Private Entrepreneurship (Samarkand Region)
//Procedia of Philosophical and Pedagogical Sciences.
25.

Nodirovna M. S., Mamasoliyevna K. C., Ugli S. J. U. The composition of the

income of service workers and ways of its improvement (on the example of
educational institutions) //ACADEMICIA: An International Multidisciplinary
Research Journal. – 2022. – Т. 12. – №. 4. – С. 213-218.
26.

Nodirovna M. S. FOREIGN TO THE SECTORS OF ECONOMY OF

UZBEKISTAN ATTRACTING INVESTMENTS. biogecko.co.nz

Библиографические ссылки

NODIROVNA M. S. SOCIAL POLICY: OBJECTIVES AND THEORETICAL FOUNDATIONS OF THE STUDY //CENTRAL ASIAN JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES AND HISTORY. – 2023. – Т. 4. – №. 7. – С. 1-9.

Мирзаева Ш. Н. НОВЫЕ ТРАНСФОРМАЦИИ И ИЗМЕНЕНИЕ ПРОФЕССИЙ В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКИ НА РЫНКЕ ТРУДА УЗБЕКИСТАНА //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 668-679.

Абдукаримов Ф. Б. А., Мирзаева Ш. Н. МАЛЫЙ БИЗНЕС-КАК ФАКТОР РАЗВИТИЯ КОНКУРЕНТНОЙ СРЕДЫ НАЦИОНАЛЬНОЙ ЭКОНОМИКИ УЗБЕКИСТАНА //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 657-667.

Абдукаримов Б. А. А., Мирзаева Ш. Н. РОЛЬ ИНОСТРАННЫХ ИНВЕСТИЦИЙ В МОДЕРНИЗАЦИИ ЭКОНОМИКИ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 648-656.

MIRZAEVA SHIRIN NODIROVNA. (2023). THE IMPORTANCE OF INVESTING IN THE DEVELOPMENT OF THE SOCIAL SPHERE IN OUR COUNTRY. Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance, 4(6), 153-160. Retrieved from https://cajitmf.centralasianstudies.org/index.php/CAJITMF/article/view/534

Курбанова Р., Мирзаева Ш., Хакимов Д. РОЛЬ СОЦИАЛЬНЫХ СЕТЕЙ И ТЕХНОЛОГИЙ В ИЗМЕРЕНИИ СОЦИАЛЬНОГО КАПИТАЛА //Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари/Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук/Actual Problems of Humanities and Social Sciences. – 2023. – Т. 3. – №. S/4. – С. 204-216.

Шарипов Т. С., Мирзаева Ш. Н. СОСТОЯНИЕ ВНЕДРЕНИЯ ИННОВАЦИОННЫХ ПРОЕКТОВ В СФЕРЕ УСЛУГ В УЗБЕКИСТАНЕ //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 27-45.

Мирзаева Ш. Н. ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ ПОДДЕРЖКИ ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВА И ДЕЛОВОЙ АКТИВНОСТИ ЖЕНЩИН //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 36. – С. 46-56.

Nodirovna M. S. Banks and Development of Banking Services in the Republic of Uzbekistan //Web of Semantic: Universal Journal on Innovative Education. – 2023. – Т. 2. – №. 6. – С. 21-30.

Nodirovna M. S. Foreign Experience in Supporting Entrepreneurship and Business Activity of Women //Web of Synergy: International Interdisciplinary Research Journal. – 2023. – Т. 2. – №. 5. – С. 654-665.

Saidakhmedovich S. T., Nodirovna M. S. The State of Implementation of Innovative Projects in the Service Sector in Uzbekistan //Nexus: Journal of Advances Studies of Engineering Science. – 2023. – Т. 2. – №. 5. – С. 375-391.

Nodirovna M. S. Creation of an Additional Product in the Service Process in the Republic of Uzbekistan //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 35. – С. 635-643.

Nodirovna M. S. Problems of Development of the Service Sector in the Context of Digital Changes in the Republic of Uzbekistan //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 35. – С. 626-634.

Мирзаева Ш. Н. ДАВЛАТ ТОМОНИДАН ТАДБИРКОРЛИК СУБЪЕКТЛАРИНИ ҚЎЛЛАБ-ҚУВВАТЛАШ МЕХАНИЗМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 35. – С. 662-671.

Nodirovna M. S. Improving the Mechanisms For Managing Service Processes in Service Enterprises in the Republic of Uzbekistan //Gospodarka i Innowacje. – 2023. – Т. 35. – С. 644-652.

Nodirovna M. S. Trading Enterprises and Banking Services in the Republic of Uzbekistan //Nexus: Journal of Advances Studies of Engineering Science. – 2023. – Т. 2. – №. 5. – С. 227-234.

Nodirovna M. S. Ways to Develop Banking Services in the Republic of Uzbekistan //World of Science: Journal on Modern Research Methodologies. – 2023. – Т. 2. – №. 4. – С. 18-24.

Nodirovna M. S., Ugli S. T. T., Abduazizovich A. I. WAYS TO INCREASE THE EFFICIENCY OF GOVERNMENT SERVICES IN THE EMPLOYMENT OF THE POPULATION IN UZBEKISTAN //Gospodarka i Innowacje. – 2022. – Т. 23. – С. 29-37.

Mirzayeva S. N. Prospects for the Development of Small Business and Entrepreneurship in the Digital Economy //American Journal of Economics and Business Management. – Т. 5. – С. 3.

Nodirovna M. S. FINANCING OF INVESTMENT ACTIVITIES IMPORTANCE OF SOURCES //Section A-Research paper Article History: Received. – 2022. – Т. 12.

Nodirovna M. S. Banks and Development of Banking Services in the Republic of Uzbekistan. Web of Semantic: Universal Journal on Innovative Education, 2 (6), 21–30. – 1910.

Nodirovna M. S. Foreign Experience in Supporting Entrepreneurship and Business Activity of Women. WEB OF SYNERGY: International Interdisciplinary Research JournalVolume2, Issue 5Year2023ISSN: 2835-3013https //univerpubl. com/index. php/synergy https://scholar. google. com/citations.

Mirzaeva S. N. et al. Innovative Enrichment of Service Enterprises Based on the Location of the Regions of Uzbekistan //AMERICAN JOURNAL OF ECONOMICS AND BUSINESS MANAGEMENT.

Mamanova G. B., Sultonov S. A., Mirzaeva S. N. Improvement of Economic Mechanisms for State Support of Private Entrepreneurship (Samarkand Region) //Procedia of Philosophical and Pedagogical Sciences.

Nodirovna M. S., Mamasoliyevna K. C., Ugli S. J. U. The composition of the income of service workers and ways of its improvement (on the example of educational institutions) //ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal. – 2022. – Т. 12. – №. 4. – С. 213-218.

Nodirovna M. S. FOREIGN TO THE SECTORS OF ECONOMY OF UZBEKISTAN ATTRACTING INVESTMENTS. biogecko.co.nz