SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
146
YOSHLAR BANDLIGINI OSHIRISH YOʻLLARI
Madiyeva Sabohat Mirdjalolovna
“Ziyonur – study” MChJ rahbari
https://doi.org/10.5281/zenodo.15402790
Annotatsiya
Maqolada yoshlarning bandlik masalalari boʻyicha olib borilayotgan
choratadbirlar, statistik ma’lumotlar hamda ushbu masalaga oid taklif va
tavsiyalar berilgan. Yoshlarning bandligini ta’minlashda oʻzini oʻzi boshqarish
organlarini oʻrni va bugungi kunda mahallalarda tashkil etilgan yangi
lavozimlarning amalga oshiriladigan ishlar tahlil qilingan. Oʻzbekiston
Respublikasining ishsizlik darajasi, yoshlar bilan ishlashning yangicha
boshqaruv mexanizmlarini joriy etish, ular bilan ishlashning vertikal tizimini
yaratish, yoshlar muammolarini bevosita mahallalarda hal etish ta’lim
muassasalarida ma’naviy-ma’rifiy va tarbiyaviy ishlarning samaradorligini
yanada oshirish yo’llari ko’rsatib berilgan.
Kalit soʻzlar:
yoshlar, bandlik, ishsizlik, ijtimoiy muxofaza, ish soxalari,
vaqtincha ishsiz, mahalla, yoshlar bandligi, dasturlar, faollik.
Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi hamda Oʻzbekiston
Respublikasining - Aholi bandligi toʻgʻrisidagi Qonunida belgilangan ishsizlar,
yoshlar, ayollar, mehnat bozorida ish topishga qiynaladigan shaxslarga, ijtimoiy
muhofazaga muhtoj aholi toifalarini ishga joylashtirish kafolatlarini roʻyobga
chiqarishga alohida e’tibor qaratilgan.Yoshlarning ish bilan bandligini ta’minlash
davlat tomonidan ish bilan bandlik va mehnat bozorini tartibga solish
mexanizmini ishlab chiqish zaruratini belgilab beradi, u ish bilan bandlik
sohasidagi yuzaga kelgan vaziyatni statistik tahlil qilish va mehnat bozori
prognozlariga asoslanadi. Mehnat bozori statistik tahlilining asosiy maqsadi
mintaqaning mehnat bozorida ma’lum vaqt davridagi mavjud holati hamda aholi
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
147
bandligiga koʻmaklashish markazi ishlash faoliyatining koʻlami va natijalarini
baholash hisoblanadi.
1-rasm. Oʻzbekiston Respublikasining ishsizlik darajasi
1
Bugungi kunda dunyo aholisining 2 milliarddan ortig’i yoshlarni tashkil
qiladi. Dunyoni rivojlanish va tarraqiyotida yoshlarni oʻrni va ularni ittellektual
potensiali muhim ahamiyatga ega. Bugungi dunyoni kelajagi bevosita
yoshlarimizni tarbiyasi va ularni maqsadlariga boʻglik ekan ularni bandligini
taminlash muhim ahamiyatga ega.
Yoshlar bandligini oshirish boʻyicha qilingan ishlar oʻzining tashqi omillar
asosida rivojlanishdan joylarda ichki infratuzilmalar orasida takomillashtirishga,
ya’ni Davlatning bandlikka koʻmaklashish tuzilmalari, jamoatchi tashkilotlar va
mahalliy boshqaruv organlarining oʻzaro munosabatini muvofiqlashgan harakati
hamda ular faoliyatini samarali tashkil qilish ijtimoiy mexanizmga bogʻliq boʻlib
qolmoqda.
Oʻzini oʻzi boshqarish organi tashqi hokimiyatning aralashuvisiz yoki
koʻrsatmasisiz oʻzini boshqarish yoki nazorat qilish vakolatiga ega boʻlgan guruh
yoki tashkilotni anglatadi. Oʻzini oʻzi boshqarish organlari odatda ma’lum bir
maqsadga erishish yoki umumiy manfaatni koʻzlash uchun birgalikda ishlashga
va bir qator qoidalar yoki koʻrsatmalarga rioya qilishga rozi boʻlgan shaxslardan
iborat. Oʻzini oʻzi boshqarish organlariga notijorat tashkilotlar, kooperativlar va
mahalliy boshqaruvning ayrim shakllarini misol qilib keltirish mumkin. Oʻz-
oʻzini boshqarish organlari bir necha sabablarga koʻra muhim ahamiyatga ega.
Avvalo, ular odamlarga avtonomiya hissi va oʻz hayotlari va ishlari ustidan
nazoratni ta’minlaydi. Bunday vakolat va oʻz taqdirini oʻzi belgilash tuyg’usi
kuchga ega boʻlishi mumkin va faollik, ishtirok etish va ijtimoiy hamjihatlikni
oshirishga olib kelishi mumkin. Oʻzini-oʻzi boshqarish organlari ham mas’uliyat,
shaffoflik va demokratik qarorlar qabul qilishni ta’minlaydi.
Oʻzini oʻzi boshqarish organlari aʼzolarga tashkilot qanday faoliyat yuritishi
haqida soʻz berish orqali aʼzolar oʻrtasida mulkchilik va masʼuliyat hissini
uygʻotadi hamda qarorlar adolatli va shaffof tarzda qabul qilinishiga yordam
beradi. Bundan tashqari, oʻzini oʻzi boshqarish organlari muayyan jamoa yoki
guruhga xos boʻlgan muammolar va muammolarni hal qilishda ayniqsa samarali
boʻlishi mumkin.
Odamlarga birlashish va umumiy maqsad sari harakat qilish imkonini
berish orqali ular tashqi hokimiyatlar yoki boshqaruvning anʼanaviy shakllari
tomonidan yetarlicha hal etilmagan muammolarni hal qilishlari mumkin. Oʻzini-
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
148
oʻzi boshqarish organlari barcha shaxslar oʻz hayoti va jamiyatlariga taʼsir
koʻrsatadigan muhim qarorlar qabul qilishda oʻz soʻzini va oʻz fikrini bildirishini
taʼminlashning muhim vositasidir
2
.
Yoshlar tashkilotlari kabi oʻzini oʻzi boshqarish organlari yoshlarga
bandlikni taʼminlash va saqlab qolish uchun zarur boʻlgan koʻnikma, bilim va
aloqalarni rivojlantirishga yordam beruvchi turli dastur va tashabbuslarni
taqdim etish orqali yoshlar bandligini taʼminlashda muhim rol oʻynashi mumkin.
Ushbu organlar boʻsh ish oʻrinlari yarmarkalari, martaba boʻyicha maslahatlar va
rezyume yozish, intervyu koʻnikmalari va tarmoqqa kirish kabi ishga tayyorlik
koʻnikmalari boʻyicha seminarlar tashkil qilishi mumkin. Shuningdek, ular
mahalliy ish beruvchilar bilan hamkorlik qilib, yoshlar uchun ish oʻrinlari
yaratish, shuningdek, oʻqitish va murabbiylik dasturlarini taqdim etishlari
mumkin. Bundan tashqari, oʻzini oʻzi boshqarish organlari mahalliy va milliy
darajada yoshlar bandligini qoʻllab-quvvatlovchi siyosat va dasturlarni himoya
qilishlari mumkin. Umuman olganda, bu sa’y-harakatlar yoshlarga mehnatda oʻz
salohiyatini toʻliq roʻyobga chiqarishga imkon berish orqali yanada inklyuziv va
farovon jamiyatni rivojlantirishga yordam beradi.
Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, Yoshlar masalalari bugungi kun
jamiyatimizning muhim omillaridan biri boʻlib kelmoqda.Yoshlar bilan ishlash
tizimini yangilash maqsadida hurmatli Prezidentimiz tashabbusi bilan PQ 92-
sonli qarorga muvofiq “Yoshlar bilan ishlashning yangicha boshqaruv
mexanizmlarini joriy etish, ular bilan ishlashning vertikal tizimini yaratish,
yoshlar muammolarini bevosita mahallalarda hal etish ta’lim muassasalarida
ma’naviy-ma’rifiy va tarbiyaviy ishlarning samaradorligini yanada oshirish
maqsadida”
3
Mahallalarda yoshlar yetakchilari lavozimi joriy etildi.
Bugungi kunda yoshlar yetakchlilari yoshlar bilan joylarda ularning
muammolari yuzasidan xoxish istaklari bilan faoliyat olib bormoqda. Aynan
bugungi davrda davlatimiz rahbari takidlanayotgan asosiy muammolardan biri
bu yoshlar bandligi hisoblanadi. Mahallalarda aniqlangan ishsiz yoshlarni
bandligini ta’minlash maqsadida yoshlar yetakchilari tomonidan mahallalarda
joriy etilgan ushbu qarorga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
2021-yil 3-dekabrdagi “Mahallada tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini
ta’minlash va kambag’allikni qisqartirish boʻyicha davlat siyosatining ustuvor
yoʻnalishlari toʻg’risida”gi PF-29-son Farmoniga muvofiq, shuningdek, mahallada
tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini ta’minlash va kambag’allikni
qisqartirish masalalari boʻyicha tuman (shahar) hokimlarining yordamchilari
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
149
(keyingi oʻrinlarda – hokim yordamchilari) faoliyatini samarali tashkil etish
maqsadida hokim yordamchilariga birktirilib ularning kasbiy faoliyatidan kelib
chiqib ish bilan bandligi ta’minlab kelinmoqda
4
.
Oʻzini oʻzi boshqarish yoshlar bandligini ta’minlashda muhim rol oʻynashi
mumkin. Yoshlarni oʻz tashkilotlarini tuzish va oʻzini oʻzi boshqarish
tashabbuslari bilan shug’ullanishga undash orqali ular yetakchilik, loyihalarni
boshqarish va tadbirkorlik sohasida qimmatli koʻnikma va tajribaga ega
boʻlishlari mumkin.
Oʻzini-oʻzi boshqarish ham yoshlarga tarmoqlarni oʻrnatish, ish beruvchilar
bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va ularning bandligini oshirishga yordam
beradigan resurslardan foydalanishda yordam berishi mumkin. Shuning uchun
yoshlar oʻrtasida oʻzini oʻzi boshqarishni rag’batlantirish yoshlar bandligini
ta’minlash va iqtisodiy rivojlanishga koʻmaklashishning muhim strategiyasi
boʻlishi mumkin. Oʻzini-oʻzi boshqarish yoshlarga yetakchilik koʻnikmalarini
rivojlantirish, amaliy ish tajribasiga ega boʻlish va oʻz jamoalari ichida
tarmoqlarni oʻrnatish imkoniyatlarini taqdim etish orqali yoshlar bandligini
taʼminlashda muhim rol oʻynashi mumkin. Yoshlarga oʻzini oʻzi boshqarish
organlarining qarorlar qabul qilish jarayonlarida ishtirok etish imkoniyati
berilsa, ular oʻz hayotlariga vakolatlilik va egalik tuyg’usini rivojlantirishi hamda
oʻz jamiyatlariga koʻproq sarmoya kiritishlari mumkin
5
.
Xususan, oʻzini-oʻzi boshqarish organlarida ishtirok etish yoshlarda
muloqot qilish, nizolarni hal qilish va jamoada ishlash kabi koʻnikmalarni
shakllantirishga yordam beradi, bularning barchasi ish beruvchilar tomonidan
yuqori baholanadi. Oʻzini oʻzi boshqarish organlarida stajirovka oʻtash yoki
koʻngillilik faoliyati orqali amaliy ish tajribasini orttirish orqali yoshlar ish joyida
muvaffaqiyatga erishish uchun zarur boʻlgan koʻnikma va tajribani ham
rivojlantirishi mumkin.
Bundan tashqari, oʻzini oʻzi boshqarish organlari, masalan, tadbirkorlar
tomonidan yoshlar uchun ish oʻrinlari yaratishi va jamiyatda yoshlar
boshchiligidagi korxonalar sonini koʻpaytirishi mumkin. Bu, oʻz navbatida,
iqtisodiy imkoniyatlarning oshishiga va butun jamiyatning farovonligiga olib
kelishi mumkin.
Oʻzini-oʻzi boshqarish organlari yoshlarga koʻnikmalarni rivojlantirish,
amaliy tajriba orttirish va oʻz jamoalari ichida tarmoqlarni oʻrnatish imkonini
berish orqali yoshlar bandligini taʼminlash va ularning iqtisodiy imkoniyatlarini
kengaytirishda muhim rol oʻynashi mumkin.
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
150
Oʻzini-oʻzi boshqarish organlari yoshlarning rivojlanishiga va ularga oʻz
muammolari va g‘oyalarini bildirish uchun yoshlar yetakchilariga murojaat
qilishi oʻzini oʻzi band qilishi hamda hayotini yaxshilashga koʻmaklashish
maqsadida tashkil etilgan “Yoshlar daftari jamg’armasi” hamda “Yoshlar portali ”
orqali yoshlar qoʻllab quvvatlanib kelinmoqda. Mahalliy korxonalar va davlat
tashkilotlari bilan hamkorlik qilib, yoshlarni kasbga oʻqitish maqsadida “Mono
markaz ” ga oʻqishga joylashtirish ishlari amalga oshirilmoqda
6
. Bundan
tashqari, oʻzini-oʻzi boshqarish organlari ijtimoiy tarmoqlar va boshqa onlayn
platformalar orqali yosh ish izlovchilarni potentsial ish beruvchilar bilan
bog‘lashlari va ularga resurslar va yordam koʻrsatishlari mumkin. Umuman
olganda, oʻzini-oʻzi boshqarish yoshlarni oʻz jamiyatlarida harakat qilish va
oʻzgarishlarni amalga oshirishga safarbar etish va kuchaytirish orqali yoshlarni
ish bilan ta’minlash masalasini hal qilishda qudratli kuch boʻlish imkoniyatiga
ega.
Aholining oʻsish sur’ati yuqori boʻlgan hamda aksariyat rivojlanayotgan va
rivojlanishi past boʻlgan davlatlarda aholini ish bilan ta’minlashda yetarli
darajada muammolar mavjud. Masalan, ish oʻrinlarining kamligi, oylik
maoshlarning pastligi, mehnat resurslarining kasbiy malakasi va bilim
saviyasining yetishmasligi shular jumlasidandir.
Iqtisodiyotda ishsizlikning beshta asosiy sababi mavjud:
yangi texnologiyalarni joriy qilish bilan bogʻliq boʻlgan va
iqtisodiyotdagi boshqa tarkibiy oʻzgarishlar;
mehnat resurslariga boʻlgan talabning pasayishiga olib keladigan
iqtisodiy tanazzul;
davlat siyosati, eng kam ish haqining oshishi va shu sababli ishchi
kuchiga talabning pasayishi;
iqtisodiyotning ayrim tarmoqlarida mavsumiy tebranishlar;
demografik oʻzgarishlar, ya’ni mehnatga layoqatli aholining oʻsishi.
Ishsizlikni bartaraf etish va yoshlarni ish bilan bandligini ta’minlash
boʻyicha rivojlangan mamlakatlar oʻziga xos modellarni yaratgan va aholi
bandligini ta’minlash siyosatini olib borishda foydalanib keladilar.
2024 yil iyul oyi holatiga koʻra, Oʻzbekistonda aholisining 15 million 89
ming nafari (41 foiz) iqtisodiy faol, ya’ni mehnat qilishga tayyor aholi
hisoblanadi.
Kambag’allikni qisqartirish va bandlik vazirligi xabariga koʻra, ish bilan
band aholining 14 million 213 ming nafari (94 foizi) iqtisodiyotning turli
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
151
tarmoqlarida mehnat qilmoqda.
Xususan: rasmiy sektorda – 6,8 million (48 foiz); norasmiy sektorda – 5,5
million (38,8 foiz); xorijda ishlayotganlar – 1,9 million (13,6 foiz). Bugungi
kunda respublika boʻyicha 876 ming nafar ishga joylashishga muhtoj aholi
mavjud (yil boshida 1 ming 24 ming nafar boʻlgan). Mehnatga layoqatli aholi
oʻrtasida ishsizlik darajasi yil boshiga nisbatan 1 foiz punktga yoki 6,8 foizdan
5,8 foizga kamaygan
7
.
2025-yilda Oʻzbekistonda yoshlar ishsizligiga barham berish ishlari yangi
bosqichga koʻtarilishi taʼkidlandi. Rahbarlar yoshlar ishsizligining salbiy
oqibatlaridan, oʻz vaqtida band boʻlmagan yoshlar bilib-bilmay nomaqbul
ishlarga qoʻl urishi, diniy radikalizm taʼsiriga tushib qolishi, jinoyat koʻchasiga
kirishi mumkinligidan ogohlantirildi. Yunusobod, Asaka, Sharof Rashidov,
Chiroqchi, Pastdargʻom tumanlari, Olmaliq va Buxoro shaharlarida bu boradagi
ishlar qoniqarsizligi koʻrsatib oʻtildi.
Yoshlarni kasb va tilga oʻqitib, yuqori daromadli ishlarga joylashtirish
maqsadida bu yil bandlik boʻyicha katta dastur qabul qilindi. Buning uchun jami
126 trillion soʻm yoʻnaltirilmoqda. Yoshlarni kasb va tilga oʻqitib, yuqori
daromadli ishlarga joylashtirish maqsadida bu yil bandlik boʻyicha katta dastur
qabul qilindi. Buning uchun jami 126 trillion soʻm yoʻnaltirilmoqda. Unga koʻra,
mahallalarda 378 mingta mikroloyiha amalga oshiriladi, mahalla bankirlari
yangi kredit mahsulotlari hisobiga 250 ming nafar odamni daromadli qiladi
8
.
Bank oʻzini oʻzi band qilgan yoshlar loyihalari uchun 100 million soʻmgacha
7-yil muddatga imtiyozli mikroqarz ajratadi. Shuningdek, yakka tartibdagi
tadbirkor boʻlgan, kamida 20 nafar yoshni ishga olib, kichik korxona ochgan va
oʻquv markazi tashkil qilgan yosh tadbirkorlarga 7-yil muddatga 5 milliard
soʻmgacha imtiyozli kredit beriladi. Bank kreditlarining kamida 30 foizi xotin-
qizlar tadbirkorligi uchun yoʻnaltiriladi.
Hududlarda “yoshlar biznes inkubatori” tashkil qilinib, yoshlar gʻoyalari
startapga aylantiriladi, 6 oydan 3-yilgacha qoʻllab-quvvatlanadi, tayyor biznes,
korxona darajasiga olib chiqiladi. “Aloqa venchur” jamgʻarmasi orqali
startaplarga 50 mingdan 1 million dollargacha sarmoya kiritilib, mahsulot va
xizmatlarni ichki va xalqaro bozorlarda sotish, biznes hamkor topish,
qoʻshimcha investitsiyalar jalb qilishga koʻmaklashiladi.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, mamlakatimizda yoshlarni ish bilan
bandligini ta’minlash va ishsizlik darajasini kamaytirish boʻyicha quyidagilarni
hisobga olish maqsadga muvofiq boʻladi:
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
152
yoshlarni ish bilan bandligini oshirish borasidagi muammolarni quyidan
yuqoriga qadar chuqur tahlil qilish va amaliy yechimlarini ishlab chiqish hamda
amalda bajarilishini nazorat qilish lozim;
yoshlarni mehnat bozorida talab yuqori kasb-hunarlarga tayyorlashni
tizimli yoʻlga qoʻyish, ularning munosib ish topishiga koʻmaklashish orqali
koʻplab ijtimoiy va iqtisodiy muammolar hal boʻladi. Buning uchun nafaqat
davlat ta’lim muassasalari, balki mingdan ziyod nodavlat kasb-hunar ta’limi
markazlarini ham jalb qilish zarur;
yoshlar oʻrtasida yuqori ishsizlik darajasi kuzatilgan hududlarda davlat
byudjeti hamda byudjetdan tashqari ijtimoiy fondlar hisobidan hududda ijtimoiy
iqtisodiy dasturlarni amalga oshirish.
Xulosa qilib shuni ta’kidlash mumkinki, yoshi kattalarga nisbatan yoshlar
oʻrtasida ishsizlikning paydo boʻlishiga koʻpgina omillar ta’sir qiladi va juda ogʻir
oqibatlarga olib kelishi mumkin. Ushbu muammo oʻz dolzarbligini iqtisodiy
oʻsish davrida yoʻqotmaydi, inqiroz davrida esa yanada kuchayadi. Turli yosh
guruhlari oʻrtasida ishsizlikning turli darajada boʻlishi ijtimoiy tabaqalashuvga
sabab boʻladi. Individual shaxsga nisbatan olib qaralganda yoshlar oʻrtasida
ishsizlik tugʻilish darajasining pasayishiga olib keladi. BMTning barqaror
rivojlanish maqsadlariga (BRM) erishish yoshlar oʻrtasida ishsizlik va ularga
munosib ish oʻrinlari yetishmasligi kabi muammolarning hal qilinishi bilan uzviy
bogʻliqdir. Zero, yoshlar ishsizligini kamaytirish maqsadida munosib ijtimoiy va
bandlik siyosatining olib borilishi jamiyatning har tomonlama rivojlanishi va
barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishga asos boʻlib xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.
Ishsizlik darajasi. https://siat.stat.uz/reports-filed/1875/line-data
2.
Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) tomonidan “Yoshlar bandligida oʻzini oʻzi
boshqarish organlarining roli: Yevropa va Markaziy Osiyodagi misollar”
3.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi (BMTTD)
tomonidan “Yoshlar bandligi uchun mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish
imkoniyatlarini kengaytirish: ilg'or tajribalarni koʻrib chiqish”
4.
Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) tomonidan “Yoshlar
bandligi va oʻzini oʻzi boshqarish organlari: imkoniyatlar va muammolar”
5.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi (BMTTD)
Oʻzbekistondagi “Yoshlar bandligini ta’minlashda oʻzini oʻzi boshqarish
organlarining roli: Oʻzbekistondan olingan saboqlar”
SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN
MANAGEMENT AND ECONOMY
International scientific-online conference
153
6.
Yevropa komissiyasining bandlik, ijtimoiy masalalar va inklyuzivlik
boʻyicha bosh boshqarmasi tomonidan “Oʻz-oʻzini boshqarish organlarida
yoshlarni ish bilan ta’minlash siyosatining samaradorligi: qiyosiy tadqiqot”.
7.
Bandlik vazirligi ishsizlik darajasi kamayganini ma’lum qildi. 02.11.2024.
https://kun.uz
8.
2025-yil Oʻzbekistonda yoshlar ishsizligiga barham berish ishlari yangi
bosqichga
koʻtariladi.
14.02.2025.
https://yuz.uz/uz/news/2025-yil-
ozbekistonda-yoshlar-ishsizligiga-barham-berish-ishlari-yangi-bosqichga-
kotariladi
9.
Алимов, Б. Б. (2023). Рақамли Трансформациянинг Суғурта Соҳасига
Таъсири. Miasto Przyszłości, 38, 85-92.
10.
Алимов, Б. Б. (2023). РАҚАМЛИ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ТАЪСИРИДА
СУҒУРТА БОЗОРИНИНГ РИВОЖЛАНИШ ТЕНДЕНЦИЯСИ. Gospodarka i
Innowacje., 37, 150-161.
11.
Alimov, B. B. (2022). Risk management in investment projects.
International Journal of Marketing and Technology, 12(08), 2249-1058.
12.
Kholbaev PhD, B., & Alimov PhD, B. (2020). IMPORTANCE OF THE
PLANNING TOOL IN PROJECT EFFICIENCY. International Finance and
Accounting, 2020(5), 24.
