Ijtimoiy fanlar

Ushbu maqolada O‘zbek Milliy Akademik drama teatrining 110 yillik mavsumiga bag‘ishlanib sahnalashtirilgan, iste’dodli o‘zbek aktrisasi Ma’suma Qoriyevaning hayoti haqida so‘zlovchi “Birinchi qaldirg‘och” dramasining ayrim muhim taraflari yoritilgan.
Shu bilan birga spektaklni sahnalashtiruvchi bosh rejissyor hamda unda bosh rollarni ijro etgan aktyorlarning rejissyorlik va aktyorlik san’atidagi innovatsion yondashuvlari haqida fikrlar yuritilgan.

Ushbu maqolada, bino va inshootlar xavfsizligi, mamuriy binolarning tuzilishi va ularga qo‘yilgan xavfsizlik talablari haqida mualliflarning nazariy, ummumlashtiruvchi fikrlari keltirilgan. Maqola mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi yunalishlari talablari, mehnat muhofazasi va xavfsizlik mutaxassislari hamda keng izlanuvchilar uchun muljallangan.

Ushbu maqolada, bino va inshootlar xavfsizligi, mamuriy binolarning tuzilishi va ularga qo‘yilgan xavfsizlik talablari haqida mualliflarning nazariy, ummumlashtiruvchi fikrlari keltirilgan. Maqola mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi yunalishlari talablari, mehnat muhofazasi va xavfsizlik mutaxassislari hamda keng izlanuvchilar uchun muljallangan.

Ushbu maqolada “Badoyi al-lug‘at” asarining tuzilishi va hozirgi
zamon lug‘atchiligining rivojlanishi hamda ushbu asarning ahamiyati haqida so‘z yuritilgan bo‘lib, so‘zlarning kelib chiqish tarixi va qadimda qo‘llanish darajasi yoritib berilgan. Maqolada asar yuzasidan izohlar keltirilib o‘tilgan

Мазкур мақолада “аёллар адабиёти” тушунчасининг
моҳияти, бу тушунча хусусидаги мавжуд қарашлар ҳақидаги мулоҳазалар ўрганилади. Шунингдек, ўзбек ва хитой адабиётида аёллар ижодининг дебочаси, хитойда “аёллар адабиёти”нинг шаклланиши каби масалаларга
ойдинлик киритилади. Ўзбек адабиётида хонликлар давридаги адабий муҳит ва уларда аёлларнинг мавқеи, хитой адабиётида аёллар ижодига туртки бўлган ижтимоий-сиёсий воқеалар тарихий манбалар орқали тадқиқ этилади

Ǵárezsizlik dáwiri qaraqalpaq prozası burın qol urılmaǵan temalarǵa, ideyalarǵa qálem terbetiwde, el tariyxında úlken ornı bar real shaxslardıń kórkem obrazın jaratıwda, qaharman xarakterin jasaw jolında burınǵı qatıp qalǵan kestelerden, stereotiplerden qutılıwda, jańasha janrlıq, stillik shoqqılardı iyelewde belgili tabıslarǵa eristi. Usınday jańa ideya-tematika hám janrlıq, stillik izlenisler menen sátli qálem terbetken jazıwshılardıń biri A.Ábdiev boldı.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 31.03.2022 yildagi 145-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Ayollar daftari”ni yuritish orqali xotin-qizlar muammolarini tizimli ravishda hal etish va ularni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tartibi to‘g‘risidagi Nizomga asosan, “Ayollar daftari”ga kiritilgan tadbirkorlik va o‘zini o‘zi band qilish faoliyatini boshlamoqchi bo‘lgan xotin-qizlarga asbob-uskuna, mehnat qurollari (tikuvchilik, to‘qimachilik, pazandachilik, soch turmaklash, duradgorlik, chilangarlik, qurilish, qishloq xo‘jaligi (motokultivator, o‘t o‘rish o‘roq mashinasi, payvandlash apparati, o‘simliklarga ishlov berish qurilmasi) va boshqa sohalarda ishlatiladigan mehnat qurollari va apparatlarini xarid qilish uchun 10 million so‘mgacha Aholini tadbirkorlikka jalb qilish jamg‘armasi hisobidan qonunchilikda belgilangan tartibda yoki “Ayollar daftari” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan “mahalla yettiligi”ning kollegial qarori asosida “Ayollar daftari” jamg‘armasi Vasiylik kengashi qaroriga muvofiq subsidiya ajratiladi.

‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 31.03.2022 yildagi 145-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Ayollar daftari”ni yuritish orqali xotin-qizlar muammolarini tizimli ravishda hal etish va ularni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tartibi to‘g‘risidagi Nizomga asosan, “Ayollar daftari”ga kiritilgan tadbirkorlik va o‘zini o‘zi band qilish faoliyatini boshlamoqchi bo‘lgan xotin-qizlarga asbob-uskuna, mehnat qurollari (tikuvchilik, to‘qimachilik, pazandachilik, soch turmaklash, duradgorlik, chilangarlik, qurilish, qishloq xo‘jaligi (motokultivator, o‘t o‘rish o‘roq mashinasi, payvandlash apparati, o‘simliklarga ishlov berish qurilmasi) va boshqa sohalarda ishlatiladigan mehnat qurollari va apparatlarini xarid qilish uchun 10 million so‘mgacha Aholini tadbirkorlikka jalb qilish jamg‘armasi hisobidan qonunchilikda belgilangan tartibda yoki “Ayollar daftari” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan “mahalla yettiligi”ning kollegial qarori asosida “Ayollar daftari” jamg‘armasi Vasiylik kengashi qaroriga muvofiq subsidiya ajratiladi.

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida “aqlli tartibga solish” modelini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilinadi. Bu borada xorijiy mamlakatlar tajribasi o‘rganildi.

Ushbu maqolada tarixchi olim Luo Xinning O’rta Osiyo xususan O’zbekistonga tashrifi haqida yozilgan asarining izohi va qisqacha ma’lumoti keltirilgan. Asarda tarixiy va ilmiy manbalar asosida qadimdan rivojlanib kelgan millatlararo munosabat, madaniyat va san’at, savdo aloqalarining qay darajada umumlashib ketgani va bir-biriga ta’siri haqida so‘z boradi.

Jadid ziyolilarining “Oyna”, “Sadoyi Turkiston”, “Sadoyi Farg‘ona” kabi nufuzli nashrlaridan “Al-Isloh”(1915-1918) jurnalidagi ilm-ma’rifatga, ta’lim islohiga doir she’riy asarlar va publitsistik maqolalar tadqiq qilingan. Jurnaldagi yosh avlod ta’lim-tarbiyasi, maktab va madrasalarda gi o‘qitish tizimi borasida jadid ziyolilarining bahs munozaralari tahlil qilinib, xolis mulohazalar yuritilgan. Jadidlarning Turkiston xalqi hayotidagi qoloqliklarni, ma’rifatsizlikni isloh qilish g‘oyasi bilin yo‘g‘rilgan publitsistik maqolalari ilk bor birlamchi manba asosida yoritilgan. Ma’rifat targ‘ibi, maktablar islohi masalasi Saidahmad Vasliy, Ziyovuddin qori, Abdulg‘afforxo‘ja, Xolmuhammad, To‘raquli, Mubashshirxon singari ziyolilar asarlari misolida tahlil qilinib, ilmiy-nazariy xulosalar chiqarilgan.

Ushbu maqolada Imom Buxoriyning “Al-Adab al-Mufrad” asarining mazmun mohiyati hamda asardagi ota-ona va farzand o’rtasidagi odob -axloq va tarbiyaviy omillarning bugungi kun psixologik sharoitlarida tutgan o’rni haqidagi tahliliy yondoshuvlar yoritilgan.

Tadqiqotchilar “Afrigʻ” atamasi kelib chiqishi masalasida Beruniy asaridagi ma’lumotlarning arxeologik topilmalarga qiyosiy tahlili, shunigdek tilshunoslik metodlaridan keng foydalangan holda sulola tarixiga oid muhim xulosalar chiqarganliklarining guvohi boʻldik. Biroq shuni alohida ta’kidlash joizki, bugungi kundagi vaziyat oradan ancha vaqt oʻtishiga qaramay, bu borada ochiq turgan masalalar mavjudligini koʻrsatadi. Bu ayniqsa milliy tarixshunoslikda yaqqol namoyon boʻladi. “Afrigʻ” atamasining kelib chiqishi afsuski, vatan tarixidagi tadqiqotlarda uchratilmaydi. Masala xorij tarixshunoligida, xususan fors va ingliz tilli tadqiqotlarda atroflicha oʻrganilgan.

Ushbu maqolada Afrig' atamasining kelib chiqishi xususida bahs yuritiladi. Xususan, ingliz, eron va turk tilli tadqiqotlar sovet davri va mahalliy tadqiqotlar qiyosiy solishtiriladi

Jahon kognitiv lingvistikasi tajribasidan ma’lumki, konseptning assotsiativ tarzda verballashuv jarayoni, uning tabiati, harakatga keltiruvchi mexanizmlari turli tillarda o‘ziga xos tarzda namoyon bo‘ladi.

Бул мақалада өрт қәўипсизлиги район ҳәкиминиң сол тикарынадғы баянламасы жәнеде өрттиң алдын алыўға қаратылған илажлар ҳаққында сөз етилген.

Бул мақалада өрт қәўипсизлиги бир айлығы ҳәм район аймағындағы жайласқан көп қабатлы ҳәм жеке меншик турақ жай обьектлеринде өрт қәўипсизлигин тәмийинлеў ҳәм айрықша жағдайлардың алдын алыў ҳаққында сөз етилген.

Бул мақалада Өзбекстанның мәденияты ҳәм оның тарийхы ҳаққында сөз етилген.

Мақалада Өзбекстан Республикасының миллий қәўипсизлигин тәминлеўге байланыслы нызамшылықты жетилистириў мәселелери талланады. Миллий қәўипсизликти тәминлеў бағдарындағы мәмлекетлик сиясат, оның тийкарғы бағдарлары ҳәм раўажланыў перспективалары көрип шығылады. Сондай-ақ, халықаралық ҳуқық нормальары ҳәм миллий нызамшылық арасындағы сәйкеслик мәселелери додаланады.

Тилдин мэнисин тилден сыртта, тилдин ментал тэбиятын уйренбестен турып анык шегаралау мумкин емес. Тил инсанга таныс болмаган мазмун-мэнис емес, бэлким инсанныц кэбилети ретинде байланыс куралы хэм элемнин базасы, сэулелениуи болып тусиндириледи. Тил инсанныц санасы, ойлауы, руухый эмелий искерлиги менен тыгыз байланыслы. Тил жэрдеминде дуньялык хэм диний билимлср, руухый агартыушылык мэдений-социаллык кэдириятлар, олардыц нормалары инсан тэрспинсн тольны менен хэм айырымлары езлсстириледи, топланады, инсанныц ойлау формалары олар жэрдеминде рауажланады хэм элемди руухый тэрептен езлестиреди.

Мақалада ққ классик шайыры Әжинияз (1824-1878) дөретпелери тилинде табу хәм эвфемизмлер үйренилген.

Мақолада рус ва қорақалпоқ тилларида бир хил таркибли боғланмаган мураккаб гапларнинг айрим назарий масалалари мухокама қилинади

Зеро, “Ўзбекистонни ривожланган мамлакатга айлантиришни мақсадқилиб қўйган эканмиз, бунга фақат жадал ислоҳотлар, илм-маърифат ва инновaция билан эриша оламиз. Бунинг учун, авваламбор, ташаббускор ислоҳотчи бўлиб майдонга чиқадиган, стратегик фикр юритадиган, билимли ва малакали янги авлод кадрларини тарбиялашимиз зарур. Шунинг учун ҳам боғчадан бошлаб олий ўқув юртигача – таълимнинг барча бўғинларини ислоҳ қилишни бошладик.