https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
31
INFORMATIKA FANINI O'QITISHDA MOBIL ILOVALARDAN
SAMARALI FOYDALANISHNING AFZALLIGI
Ibroximova Flyura Erkinovna
Boʻka tuman politexnikumi informatika va axborot texnologiyalari fani
oʻqituvchisi.
Annotatsiya:Mazkur maqolada informatika fanini o‘qitish jarayonida mobil
texnologiyalardan foydalanish masalalari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ta‘lim sohasini
axborotlashtirish masalalari hamda yangi axborot va pedagogik texnologiyalar
vositalarini ta‘lim jarayonida qo‘llashning mohiyati, nazariy jihatlari, qo‘llaniladigan
simulyator vositalari tahlil qilingan va shu bilan birga mobil dasturlardan keng
foydalanish nazarda tutilgan.
Kalit so'zlar: kompyuter, telefon, mobil dasturlar, mobil texnologiya, innovatsiya,
internet, kompyuter savodxonlik.
Аннотация: В статье рассматриваются вопросы использования мобильных
технологий в процессе обучения информатике. Также были проанализированы
вопросы информатизации сферы образования и сущность, теоретические
аспекты использования новых информационно-педагогических технологий в
образовательном процессе, применяемые средства симуляции, а также
отмечено широкое использование мобильных приложений. предусмотрено.
Ключевые слова: компьютер, телефон, мобильные приложения, мобильные
технологии, инновации, интернет, компьютерная грамотность.
Abstract: This article examines the issues of using mobile technologies in the
process of teaching computer science. It also analyzes the issues of informatization of
education and the essence, theoretical aspects of the use of new information and
pedagogical technologies in the educational process, the simulator tools used, and at
the same time, the widespread use of mobile applications is envisaged.
Keywords: computer, phone, mobile applications, mobile technology, innovation,
internet, computer literacy.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
32
KIRISH
Hozirda ommaviy axborot vositalarining jamiyat hayotida tutgan o’rni kundan-
kunga yuksalib bormoqda. Inson hayotining deyarli barcha jabhalarini mobil
texnologiyalarsiz tasavvur qilib bo’lmaydi. Axborot bilan ishlash, tarqatish, tasarruf
qilish va uzatish ko’nikmalari zamonaviy shaxsning kompyuter savodxonlik darajasini
va axboriy madaniyatini belgilab bermoqda.
Mobil o’qitish – bu mobil texnologiyalarni qo’llagan holda, yakka, guruhli va
jamoali ta‘lim olishning dars va darsdan tashqari o’quv faoliyatlarini o’z ichiga
biriktirish imkoniyatiga ega bo’lgan ta‘lim olishning maxsus shakli. Ta‘lim jarayonida
Mobil o‘qitish iborasi quyidagicha talqin etilishi mumkin
•
Ta‘lim olishdagi qurilma (ixtiyoriy mobil qurilmalar va tarmoq
texnologiyalar);
•
O’rgatuvchi (o’qitish jarayonida qurilma o’quv auditoriyasida yoki
auditoriyadan tashqarida joylashgan bo’lishi mumkin);
•
Dars turiga qarab o’quv jarayoniga qo’llash (boshqa maktab, shahar
yoki regiondan bo’lgan Internetdagi virtual oqituvchi).
•
Mobil o’qitishni ommaviy tarzda o’quvjarayoniga tadbiq etish uchun
quyidagi tashkiliy-pedagogik talablarga e‘tibor qaratish lozim:
•
Ta‘lim amaliyotida planshet, netbuk va noutbuklar asosida mobil
sinflartashkil etish;
•
BOYD (Bring your own device–shaxsiy qurilmangni olib kel) yo’li
asosida ta‘lim olish (ta‘lim oluvchilar mashg’ulotga shaxsiy mobil
qurilmasini olib keladi.
Ta‘lim muassasasida Internetga ulanishga erkin ruxsat berish nafaqat auditoriya
xonalarida, balki yo’laklarda, kutubxonada, faollar zalida maxsus hududlar tashkil
etilishi maqsadga muvofiqdir.
O‘quvchini ma‘lumot bilan ishlashga, mustaqil ta‘lim hamda axborotni
o‘zlashtirishga o‘rgatish zamonaviy maktabning muhim vazifasidir. Bugungi kunda
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
33
ta‘lim sifatini oshirishda media texnologiyalaridan keng foydalanilmoqda. Mobil
texnologiya bu - uyali aloqa uchun ishlatiladigan texnologiyadir. So‘nggi bir necha yil
ichida mobil texnologiyalar tez fursatda rivojlandi. Oddiy mobil qurilma bugungi kunga
kelib oddiygina mobil telefon, GPS-navigatsiya moslamasi, o‘rnatilgan veb-brauzer va
tezkor xabarlar mijozi va qo‘lda o‘yin konsoliga aylandi. Ko‘pgina mutaxassislarning
fikriga ko‘ra, kompyuter texnologiyalarining kelajagi simsiz tarmoq orqali mobil
kompyuterlarga bog‘liqdir. Planshetli kompyuterlar yordamida mobil hisoblash yanada
ommalashmoqda. Asosan simsiz qurilmalarning simsiz texnologiyalariga (jumladan,
noutbuklar, planshetlar, mobil telefonlar va boshqalar) axborot texnologiyalarini
integratsiyalash uskunalari hisoblanadi.Mobil texnologiyalar va Internet axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari rivojlantirishning asosiy harakatlantiruvchi kuchlariga
aylandi. Mobil ta‘lim (M-learning) atamasi bundan 15 yillar oldin ingliz tilidagi
pedagogik adabiyotlarda, hozirgi kunga kelib bizning mamlakatimizda ham bu
atamadan keng foydalanila boshlandi. Mobil ta‘lim mobil va portativ qurilmalardan
foydalanib, o‘qishni va ta‘limni tashkillashtirish imkonini beradi. Shu boisdan xozirgi
kunda mobil dasturlardan o‘qitishda keng foydalanish mumkin. Masalan qiziqarli
testlar o‘yinlar shaklidagi boshqotirma mobil ilovlar ham yaratish mumkin. Bu
bolalarning qiziqishini oshirish bilan bir qatorda bolalarning bilimlarini ham oshiradi.
1 – rasm. Ta’limda mobil dasturlar.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
34
XULOSA
Lekin mobil telefonlardan yoki axborot texnologiya vositalaridan ko‘p foydalanish
ham samarali natija bermaydi. Axborot texnologiya vositalari ya’ni planshet, telefon,
kompyuter vas hu kabi boshqa qurilmalardan chiqayotgan nurlar bolalarga yomon ta‘sir
ko‘rsatib xotira va ko‘z bilan bog‘liq kasalliklarni yuzaga keltirishi mumkin. Shularni
inobatga olgan xolda ta‘lim jarayonida mobil dasturlardan foydalanishning meyorlarini
ham belgilash eng dolzarb masalalardan biridir.
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Закирова Ф. М. Подготовка будущих учителей к профессиональной
деятельности в среде ИКТ // Информатика и образование. - 2017. -Н 10. - С. 101-
103.
2. Sulaymanova D.B. ―Experience in the application of mediatechnologies in
teaching informatics in 5thgrade of schools‖ //Middle European Scientific Bulletin,
ISSN 2694-997080, volume 12 May 2021, 80-83 b.
3. Абдукадыров А., Тайлаков Н., Болтаев Б. и др. Основы информатики и
вычислителной техники. 9 класс. Учебник. — Ташкент: Издателско-
полиграфический творческий дом имени Чулпана, 2016.
4. Йулдашева Г., Йўлдошева М. Использования информационных
технологий в организациях //Scientific progress. – 2022. – Т. 3. – №. 3. – С. 477-480.
5. Йўлдашева М.,Тешабаева О., Йўлдашева Г. Эффективное управление
инвестиционной деятельностью информационно-коммуникационных технологий
Узбекистана //Студенческий вестник. – 2021. – №. 3-4. – С. 11-13.
6. Yuldasheva G. I. Ta'lim samaradorligini oshirishda elektron darsliklardan
foydalanish //youth, science, education: topical issues, achievements and innovations. –
2022. – Т. 1. – №. 5. – С. 36-39.
7. Yuldasheva G., SHermatova H. Aniq fanlarni o‘qitishda axborot
texnologiyalaridan foydalanish //Scientific progress. – 2022. – Т. 3. – №. 1. – С. 372-
376
