https://scientific-jl.com/luch/
Часть-41_ Том-2_ Март-2025
58
HUQUQIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHDA TA’LIM VA
TARBIYANING ROLI
THE ROLE OF EDUCATION AND UPBRINGING IN FORMING LEGAL
CULTURE
Urazova Yulduz Muxtarovna
Marg‘ilon Shahar 1-umumiy o‘ta ta’lim maktabi
davlat va huquq asoslari fani o‘qituvchisi
Margilan City General Secondary School No. 1
Teacher of Fundamentals of State and Law
Annotatsiya: Ushbu maqolada huquqiy madaniyat tushunchasi va uning
jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Asosan, ta’lim va tarbiyaning
huquqiy ong va huquqiy madaniyatni shakllantirishdagi roli yoritiladi. Ta’lim
tizimida huquqiy bilimlarning samarali o‘qitilishi va tarbiyaning ahamiyati
muhokama qilinadi. Shuningdek, ushbu jarayonda davlat va jamoat
tashkilotlarining o‘rni ham ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar: huquqiy madaniyat, ta’lim, tarbiya, huquqiy ong, fuqarolik
jamiyati, huquqiy bilimlar, davlat siyosati.
Abstract: This article analyzes the concept of legal culture and its
importance in the development of society. Basically, the role of education and
upbringing in the formation of legal consciousness and legal culture is highlighted.
The effective teaching of legal knowledge in the education system and the
importance of upbringing are discussed. The role of state and public organizations
in this process is also considered.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-41_ Том-2_ Март-2025
59
Keywords: legal culture, education, upbringing, legal consciousness, civil
society, legal knowledge, state policy.
I.
KIRISH
Zamonaviy demokratik jamiyatda huquqiy madaniyat muhim ahamiyat kasb
etadi. Fuqarolarning huquq va majburiyatlarini tushunishi, qonunlarga rioya qilishi
hamda huquqiy savodxonligi davlat barqarorligini ta’minlashda katta rol o‘ynaydi.
Bu borada ta’lim va tarbiya muhim omillardan biri hisoblanadi. Mazkur maqolada
huquqiy madaniyatni shakllantirishda ta’lim va tarbiyaning ahamiyati tahlil
qilinadi.
II.
METODOLOGIYA
Maqolani yozishda tahliliy, taqqoslash va statistik metodlar qo‘llanildi. Shu
bilan birga, huquqiy ta’lim bo‘yicha mavjud qonunchilik hujjatlari, ilmiy maqolalar
va xalqaro tajriba o‘rganildi. Tahliliy metod yordamida huquqiy ta’lim va
tarbiyaning huquqiy madaniyatga ta’siri o‘rganilib, turli davlatlarning tajribasi
bilan solishtirildi. Taqqoslash metodidan foydalanib, huquqiy bilimlarning turli
yosh guruhlarida qanchalik samarali singdirilishi tahlil qilindi. Statistik metod
orqali esa huquqiy ta’lim va madaniyatning jamiyatdagi roli haqida mavjud
ma’lumotlar tahlil qilindi. Bundan tashqari, eksperimental tadqiqotlar asosida
huquqiy ta’lim va tarbiyaning ijtimoiy ongga ta’siri baholandi.
III.
NATIJALAR
❖
Ta’lim muassasalarida huquqiy fanlarning o‘qitilishi yoshlarning huquqiy ongi
va madaniyatini rivojlantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
❖
Oilada beriladigan tarbiya bolalarda qonunlarga hurmat va fuqarolik
mas’uliyatini shakllantiradi.
❖
Oliy ta’lim tizimida huquqiy bilimlarning chuqurlashtirilishi huquqiy ong
darajasining oshishiga olib keladi.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-41_ Том-2_ Март-2025
60
IV.
TALAB VA TAKLIFLAR
❖
Maktab va universitetlarda huquqiy bilimlarni keng qamrovli va interaktiv
usullar bilan o‘qitish zarur.
❖
Huquqiy madaniyatni shakllantirishda OAV va internet resurslaridan keng
foydalanish lozim.
❖
Huquqiy bilimlarni oshirish maqsadida jamiyatda muntazam seminar va
treninglar tashkil etish muhim.
V.
XULOSA
Huquqiy madaniyatni shakllantirish jamiyat taraqqiyotining muhim
shartlaridan biridir. Ta’lim va tarbiya bu jarayonda asosiy omil bo‘lib, yosh
avlodga huquqiy ongni singdirish orqali davlat va jamiyat rivojiga hissa qo‘shadi.
Shu sababli, ta’lim tizimida huquqiy bilimlarning o‘rni mustahkamlanishi va
tarbiya orqali huquqiy madaniyatni oshirishga alohida e’tibor qaratish
lozim.Huquqiy madaniyat nafaqat shaxsiy huquqlarni anglash, balki jamiyat
taraqqiyotiga ham bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Demokratik tamoyillarga asoslangan
jamiyat barpo etishda fuqarolarning huquqiy ong va mas’uliyati muhim o‘rin
tutadi. Shu boisdan, ta’lim tizimida huquqiy fanlarni yanada rivojlantirish,
yoshlarni qonunlarga hurmat ruhida tarbiyalash hamda huquqiy ongni
ommalashtirish bo‘yicha yangi innovatsion usullardan foydalanish talab
etiladi.Shuningdek, huquqiy madaniyatni shakllantirishda davlat organlari,
nodavlat tashkilotlar, ommaviy axborot vositalari va ta’lim muassasalarining
o‘zaro hamkorligi muhim ahamiyatga ega. Ushbu yo‘nalishda amalga
oshiriladigan chora-tadbirlar huquqiy savodxonlikni oshirish va jamiyatda qonun
ustuvorligini ta’minlashga xizmat qiladi. Natijada, huquqiy ong rivojlangan
fuqarolik jamiyati shakllanib, barqaror huquqiy muhit yaratiladi.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-41_ Том-2_ Март-2025
61
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi.
2.
O‘zbekiston Respublikasining "Ta’lim to‘g‘risida"gi Qonuni.
3.
Oliy ta’lim muassasalarida huquqiy fanlarni o‘qitish bo‘yicha ilmiy
maqolalar.
4.
Xalqaro huquqiy ta’lim tajribasiga oid materiallar.
5.
Davlat va jamoat tashkilotlarining huquqiy targ‘ibot bo‘yicha metodik
qo‘llanmalari.
