https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025
179
MACHINE LEARNING FANINING DARSLARINI O‘ZIDA
MUJASSAMLASHTIRGAN WEB SAYT ISHLAB CHIQISH
Baltaev Rustam Shuxrat o‘g‘li
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
Urganch filiali
Yusipova Shohiida Botir qizi
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
Urganch filiali
Sultannazirov Kamolbek Usmon o‘g‘li
4-kurs talabasi Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot
texnologiyalari universiteti Urganch filiali
Annotatsiya: Ushbu bitiruv ishida Machine Learning (ML) fanining asosiy
tushunchalari, o‘quv resurslari va uni o‘rganishga mo‘ljallangan interaktiv web-
saytni ishlab chiqish bosqichlari yoritiladi. Sayt foydalanuvchilarga nazariy
ma’lumotlarni o‘rganish, testlar va amaliy mashqlarni bajarish imkoniyatini
beradi. Ishda zamonaviy web-texnologiyalar – HTML5, CSS3, JavaScript,
ReactJS, Node.js, Express va MongoDB’dan foydalanilgan. Shuningdek, UI/UX
dizayn tamoyillariga asoslangan holda foydalanuvchilarga qulay interfeys
yaratish masalalari ko‘rib chiqilgan.
Kirish
Machine Learning (ML) – bu sun'iy intellektning bir qismi boʻlib, kompyuter
dasturlarini maʼlumotlar asosida oʻqitish va ularni yangi vaziyatlarga
moslashuvchan qilishga qaratilgan soha. MLni oʻrganish uchun mavjud boʻlgan
oʻquv materiallari juda koʻp va turli formatda taqdim etiladi: videolar, kitoblar,
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025
180
onlayn kurslar, bloglar, kod namunalari va boshqalar. Ushbu maqolada Machine
Learningni oʻrganish uchun samarali uslublar, turli o‘rganish yo‘nalishlari va
interaktiv web platformani yaratish bosqichlari yoritiladi.
Sun’iy Intellekt (AI – Artificial Intelligence)
Sun’iy intellekt – bu inson aqliga taqlid qiluvchi kompyuter tizimlarini
yaratish va ularni real muammolarga yechim topishda qo‘llashni nazarda tutadi.
Vizual idrok etish, nutqni anglash, qaror qabul qilish va tarjima kabi vazifalarni
bajaruvchi tizimlar sun’iy intellekt misolidir.
Machine Learning turlari
1. Nazorat ostida oʻqitish (Supervised Learning): Maʼlumotlar va natijalar
mavjud. Klassifikatsiya, regressiya, bashorat kabi muammolar uchun ishlatiladi.
2. Nazoratsiz oʻqitish (Unsupervised Learning): Faqat maʼlumotlar mavjud.
Klasterlash, tavsiya tizimlari, mijozlarni guruhlash vazifalari uchun qo‘llaniladi.
3. Kuchaytirilgan oʻqitish (Reinforcement Learning): Dastur muhit bilan
o‘zaro ta’sir qilib, mukofot asosida strategiyani o‘rganadi.
1-
Rasm. Machine Learning turlari
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025
181
Supervised Learning
(Nazorat ostida oʻqitish) - maʼlumotlar toʻplami va
ularning natijalari beriladi. Dastur shu maʼlumotlar asosida yangi maʼlumotlarni
bashorat qilishni oʻrganadi.
•
Qanday muammolar uchun ishlatiladi
•
Klassifikatsiya
•
Diagnostika
•
Tasvirlarni ajratish
•
Firibgarlikni aniqlash
•
Mijozlarni saqlab qolish
•
Regressiya (o‘zgaruvchilar o‘rtasida bog’liqlik)
•
Bashorat (prognoz): iqlim, narx-navo, aholi soni, dollar kursi va
hokazo
•
Baholash: parametrlarga qarab uy, mashina, yerni baholash
2-Rasm .Supervised Learning (Nazorat ostida) Klassifikatsiyaga misol
Unsupervised Learning
(Nazoratsiz oʻqitish) : Natijalar berilmagan holda
faqat maʼlumotlar toʻplami beriladi. Dastur maʼlumotlarni guruhlash yoki tahlil
qilishni oʻrganadi.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025
182
3-Rasm Unsupervised Learning (Nazoratsiz.)
Reinforcement Learning (Kuchaytirilgan oʻqitish) : Dastur harakatlar orqali
muhit bilan oʻzaro taʼsir qilib, optimal strategiya topishni oʻrganadi.
4- rasm. Reinforcement learning O‘z-o‘zini tarbiyalovchi dasturlar
Web sayt texnologiyalari
Loyiha
ishlab
chiqishda
quyidagi
texnologiyalardan
foydalanildi:
-
Frontend:
HTML5,
CSS3,
JavaScript,
ReactJS
-
Backend:
Node.js,
Express
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025
183
-
Ma’lumotlar
bazasi:
MongoDB
-
Server
va
joylashtirish:
Vercel
/
Netlify
Sayt mobil va desktop qurilmalarga moslashtirilgan bo‘lib, interfeys Material-UI
va TailwindCSS kutubxonalari asosida yaratilgan.
5-rasm.
Sayt asosiy interfeysi (mockup)
Xulosa
Ushbu maqolada Machine Learning fanini o‘rgatishga mo‘ljallangan
interaktiv web platforma ishlab chiqildi. Loyiha foydalanuvchilarga nazariy
bilimlar bilan bir qatorda amaliy mashg‘ulotlar va testlar orqali o‘zlashtirish
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025
184
imkonini beradi. Kelgusida yangi kurslar, foydalanuvchi baholash tizimi va mobil
ilova versiyasi ishlab chiqilishi rejalashtirilmoqda.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Géron A. Hands-On Machine Learning with Scikit-Learn, Keras &
TensorFlow.
2. Russell S., Norvig P. Artificial Intelligence: A Modern Approach.
3. https://scikit-learn.org
4. https://reactjs.org
5. https://developer.mozilla.org
6. https://nodejs.org
7. https://vercel.com
