https://scientific-jl.com/luch/
Часть-42_ Том-2_ Апрель-2025
304
ТОШКЕНТДА ҚАНДЛИ ДИАБЕТИ БОР БЕМОРЛАРДА COVID-
19 КЕЧИШИ: РЕТРОСПЕКТИВ КОГОРТАЛ ТАҲЛИЛ
Муаллифлар: Арипова М.Д, Хайдарова Ф.А
Муассаса: Академик Е.Х. Турақулов номли Республика
Ихтисослаштирилаган Эндокринология Илмий Амалий Тиббиет Маркази
Кириш
COVID-19
пандемияси бошланган илк кунларданоқ олимлар
инфекциянинг оғир кечишига таъсир қилувчи асосий омилларни аниқлашга
ҳаракат қилмоқдалар. Шунингдек, сурункали касалликлари бўлган
беморларни алоҳида ўрганиш ва инфекциянинг ўзи ҳамда унинг
асоратларини бартараф этиш бўйича самарали ёндашувлар ишлаб
чиқилмоқда.
Мақсад
1 ва 2 тур қандли диабети (ҚД) бор беморларда COVID-19
инфекциясининг кечиш хусусиятларини баҳолаш.
Усул
2020 йил апрелдан декабргача Тошкентда COVID-19 билан касалланган
5023 нафар шахснинг маълумотлари таҳлил қилинди. Беморлар электрон база
орқали аниқланди ва логистик регрессия ёрдамида таҳлил қилинди.
Кейинчалик, ёш, жинс ва тананинг масса индексини ҳисобга олган ҳолда ҚД
бўлмаган ва 2-тур ҚД бор беморлар ўртасида жуфтлаштирилган таҳлил
ўтказилди.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-42_ Том-2_ Апрель-2025
305
Натижалар
•
72,6% беморларда ҚД мавжуд эмас эди.
•
4,2% 1-тур ҚД, 15,2% 2-тур ҚДга эга бўлса, 7,9% да COVID-19
даврида янги аниқланган ҚД бор эди.
•
ҚД, ортиқча вазн ва семизлик COVID-19нинг оғир кечиши билан
боғлиқ бўлиб, 2-тур ҚДда бу хавф юқори даражада кузатилди.
•
Дексаметазон қўлланилиши ва ўлим ҳолати ҚД билан статистик
боғлиқлик кўрсатмади.
•
Метформин ва DPP4 ингибиторлари билан даволанган беморлар
COVID-19 туфайли шифохонага ётқизилиш хавфига кўпроқ дучор
бўлмаган.
Хулоса
Тошкентдаги COVID-19 билан боғлиқ таҳлиллар шунга олиб келдики:
•
Ёш, семизлик ва ҚД (айниқса 2-тур) инфекциянинг оғир
кечишига таъсир этувчи асосий омиллар ҳисобланади.
•
Илк қанд миқдорини туширувчи дори воситаларининг тури
инфекция оғирлигига жиддий таъсир кўрсатмади.
•
Метформин қўлланган беморлар орасида шифохонага ётқизилиш
эҳтимоли камроқ кузатилган.
