https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
222
YOSHLARNI IQTIDORI VA ISTE`DODINI OSHIRISHNING
ZAMONAVIY USULLARI
Latipov.B.U
G`ijduvon tuman Fayzulla Xo`jayev
mahalla yoshlar yetakchisi
Annotatsiya: - iste`dodli va iqtidorli yoshlar bilan ishlash va ulani aniqlashning
me’yoriy-huquqiy asoslarini tahlil etish;
- yoshlarni iqtidori va iste`dodini oshirish zamonaviy usullarini o`rganish va
tadbiq qilish;
- mahalladagi yoshlar bilan ishlashdagi muammolarni o’rganish va amaliy
takliflar ishlab chiqish;
- iqtidorli va iste’dodli yoshlar bilan psixologik ishlar olib borish hamda ularni
motivatsiyalsh usullarini sinab ko’rish.
Kalit so`zlar: Istedodli bola, ijtimoiy faollik, mahalla, yoshlar yetakchisi, Yoshlar
parlamenti, iqtidorli yosh, Yoshlar daftari, yoshlar balansi, yoshlar siyosati,
Iste’dodning o’z vaqtida namoyon bo’lishi, tarbiyaga va qo’llab-quvvatlashga
bog’liqdir. Har qanday jamiyatga iste’dodli shaxslar zarur. Shu nuqtai nazardan
iste’dodli bolalarni aniqlash, tarbiyalash va o’qitish respublikaning bo’lajak aql-
zakovatli va ijodiy fikrlovchi kuchlarni tayyorlashning yagona manbaidir.
Ijodiy qobiliyatlar rivojini samarali amlga oshirish uchun o’quvchilar iste’dodini
aniq taxlil etish, bolalarning o’ziga xos psixologik jihatlarini va fazilatlarini hisobga
olish zarur. Turli yoshdagi iste’dodli o’quvchilarni namoyon etishda xozirgi kunda,
avvalo maktab pedagogika jamoasi ruhiy-diagnostika tajribalardan unumli
foydalanishlari zarur.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
223
Yoshlar iste’dodining namoyon bo’lishiga qobiliyaьlarni aniq tahlil etish, bolaning
o’ziga xos fazilatlarini hisobga olish ijodiy qobiliyatlar rivojini samarali amalga oshirish
uchun zarur. Qobiliyatlarni rivojlantirish uchun jaraja va bosqichlari yangicha
munosabatlar bilan bog’liq bo’ladi. Qobiliyatning ma’lum bir darajadaistalgan
o’quvchida shakllangan bo’lishi mumkin. Bu esa tashkil etilgan tarbiya va o’quv
jarayoni sharoitlarida rivojlantiriladi.
O’quvchi yoshlar qobiliyatini rivojlantirish maqsadida iste’dod va iqtidorni ongli
rag’batlatirish, mukammallik uchun sharoit yaratish, ularning ijobiy qiziqishlari rang-
barangligini oshirish, turli ko’rgazmali tadbirlarda ishtirok ettirish, olimpiadalar,
tanlovlar, uchrashuvlarga jalb etish lozim. Iste’dodli bolalarning taniqli olimlar
laboratoriyalarida shug’ullanishi, shoir, yozuvchi, rassom kabi san’at namoyondalari
bilan hamkorlik qilishni tashkil etish muhim ahamiyatga ega. Bolalar ijodiy
qobiliyatlarini rivojlantirishda oila va muhitning ahamiyati yuksak. Ayniqsa
respublikaning qishloq joylarida iqtidorli bolalarni izlash, topi shva ularning ta’lim va
tarbiyasini muntazam ravishda to’g’ri yo’lga qo’yish muhimdir
. Iste’dodli bolalarni joylarning hududiy xususiyatlarini hisobga olib, ijodiy kamol
toptirishda diagnostik uslubiyatlar, o’quv rejalari va o’quv uslubiy, tarbiya va ta’lim
dasturlari bilan ta’minlash lozim.
Shuningdek, iqtidorli bolalarni izlash, toppish va tarbiyalash uchun zamonaviy
moddiy-texnik va moliyaviy jihatdan to’liq ta’minot zarur.
Iste’dodli bolalar salomatligini muhofaza qilish uchun ularni ruhiy zarbalardan
asrash yo’llarini aniqlash, ruhan yordam ko’rsatish, ruhiy xayajonlanish holatlarini
o’rganish – ularning ijodiy qobiliyatlarini rivoji uchun sharoit yaratish bo’yicha
tavsiyalar ishlab chiqish darkor.
Ushbu vazifalarni amalga oshirish uchun tarkibiga Xalq ta’limi, Oliy va o’rta
maxsus ta’lim vazirliklari xodimlari, yetakchi olimlar va mutaxasislar, ijodkorlar,
amaliyotchi o’qituvchilar, to’garak rahbarlaridan iborat Respublika metodik kengashi
tuzulishi lozim. Turli yoshdagi guruhlar iste’dodlarni qidirishning umumiy dasturi zarur.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
224
Ommaviy o’quv yurtlarida bo’lganidek, maktabdan tashqari ta’lim muassasalarida ham
bu borada o’quv dasturi rejalarini ishlab chiqish kerak bo’ladi.
Iste’dodli bolalarni aniqlash, tarbiyalash va o’qitishni ta’minlash quyidagi
omillargabog’liq:
- ushbu aniqlashning ijtimoiy ahamiyatini, respublikaning zakovati, ijodkorligi, kuch-
qudratini
tayyorlashning
istiqboli
bilan
bog’liqligini
tushunishga;
- ruhiy diagnostik uslubiyat, uslubiy materiallari bo’lgani holda turli yoshdagi
guruhlarda
aniqlashning
umumiy
dasturlari
yaratilishiga;
- iste’dodli bolalar (maxsus tayyorlangan rejalar, dasturlar va ilmiy asoslangan uslubiyat
va hokazo bo’yicha) bilan ishlash uchun ixtisoslashgan muassasalarning yagona
tarmog’ini targ’ib etishga;
-ommaviy o’quv yurtlarida iste’dodli bolalar bilan ishlash uchun zarur o’quv-
dasturiyqo’llanmalarini ishlabchiqishga;
- joylarda mahsus guruhlar tomonidan ishlab chiqilgan xalq ta’limi, davlat va jamoat
muassasalari, ijodiy uyushmalar tomonidan tasdiqlangan dasturlarga (bu dasturlarda
iste’dodli bolalar bilan ishlashning istiqbollari va bosqichlari, o’z xududida bunday
faoliyat va ko’pgina boshqa tadbirlar uchun mablag’ ajratish ularni ta’minlashga);
-qo’yilgan vazifalarni hal qilishga keng jamoatchilik diqqatini jalb qilishga, respublika
metodik kengashining tuzilishiga (bu kengash tarkibiga Xalq ta’limi, Oliy va o’rta
maxsus ta’lim vazirliklari, xalq ta’lim boshqaruv organlari xodimlari, yetakchi olimlari
va mutaxassislari, ijodiy uyushmalar, amaliyotchi o’kituvchi, maktabdan tashqari ta’lim
muassasalari
to’garak
raxbarlari
kiradilar);
- ilmiy tadqiqotlar maktablar uchun me’yoriy xujjatlar, sinf ishlanmalari majmuiga,
iste’dodli o’kuvchilar haqida ma’lumotlar manbaini yaratishga, ularni o’qitish va
tarbiyalashning (tabaqalashtirish, individuallashtrish, insonparvarlashtirish) yagona
uslubiy asosini yaratishga bog’liq. Iste’dodli va iqtidorli bolalarning o’kituvchi hamda
tarbiyachilari alohida iste’dodlar uchun turlicha o’kuv reja va dasturlariga ega bo’lishlari
maqsadga muvofiq. Iqtidorli bolalar va istedodli yoshlarni aniqlash va o’qitish
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
225
uslubiyati, psixologik-pedagogik va tashkiliy sharoitlarini yaratish. maxsus o’kuv
dasturlari va progressiv pedagogik texnologiyalar ishlab chiqish uchun eng yaxshi
pedagog va olimlarni faol ishtirokini ta’minlash. Iqtidorli bolalar va iste’dodli yoshlarni
chet ellarda umumiy va kasbiy jihatdan tayyorgarlikdan o’tkazishga qaratilgan sobit
qadam faoliyatni amalga oshirish.
Akademik litseylarning o’quvchilariga, birinchi navbatda iqtidorli, yuksak
iste’dod sohiblariga, bilimning tegishli sohalari va fanning aniq yo’nalishlari bo’yicha
o’z tabiiy qobiliyatlarini namoyon etish va rivojlantirish, o’zlaridagi noyob iste’dodni
ro’yobga chiqarish uchun keng imkoniyatlar yaratish. Iqtidorli o‘quvchi bilan qanday
ishlash kerak? Bu — ko‘pchilik o‘qituvchilar oldida muammo bo‘lib kelayotgan savol.
Har bir sinfda iqtidorli bolalar bor. U qanday bola? Iqtidorli bola ziyrak, qiziqqon,
xotirasi kuchli, e’tiborli, mantiqiy fikrlaydigan, ko‘p savol berib, bilishga intilayotgan,
turli masalalarni tez va oson yecha oladigan o‘quvchidir. Aqliy sog‘lom bolalarni oddiy,
iqtidorli va o‘ta iqtidorli guruhlarga ajratish mumkin. Kadrlar tayyorlash milliy
dasturida «Iqtidorli bolalar va iste’dodli yoshlarni aniqlash va o‘qitish uslubiyati,
psixologik-pedagogik va tashkiliy sharoitlari yaratiladi, bunday bolalar va yoshlarga oid
ma’lumotlarning respublika banki va monitoringi shakllanadi.
Maxsus o‘quv dasturlari va progressiv pedagogik texnologiyalar ishlab chiqish
uchun eng yaxshi pedagog va olimlar jalb qilinadi, o‘quv-tarbiya jarayonida ularning
faol ishtiroki siyosat va iqtisodiyotni, madaniyat va san’atni o‘rgatish markazlari
qabilidagi hamda milliy (elita) ta’lim muassasalari tashkil etiladi. Iqtidorli bolalar va
iste’dodli yoshlarni chet ellarda umumiy va kasbiy jihatdan tayyorgarlikdan o‘tkazishga
qaratilgan sobit qadam faoliyat amalga oshiriladi. Akademik litseylarning
o‘quvchilariga, birinchi navbatda iqtidorli, yuksak iste’dod sohiblariga, bilimning
tegishli sohalari va fanning aniq yo‘nalishlari bo‘yicha tabiiy qobiliyatlarini namoyon
etish va rivojlantirish, o‘zlaridagi noyob iste’dodni ro‘yobga chiqarish uchun keng
imkoniyatlar yaratiladi», deyilgan. Bu vazifalarni bajarish har birimizdan tin imsiz
mahorat va ijodiy izlanishni talab etadi. Hozirgi kunda ta’limda iqtidorli o‘quvchi-
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
226
yoshlarga alohida e’tibor berilayapti. Ularga chuqur bilim berish, qobiliyatini
rivojlantirish, iqtidorini o‘stirish ishlari tobora rivojlanmoqda Ijtimoiy faollik
yoshlarning o'ziga xos hususiyati sifatida tahlil etilish
i
jamiyat bilan doimiy
munosabatni ushlab turuvchi, o'z-o'zini anglab, har bir harakatini muvofiqlashtiruvchi
shaxsga xos bo'lgan eng muhim va umumiy hususiyat - bu uning faolligidir. Faollik
(lotincha "astus" - harakat, "astivus" - faol so'zlaridan kelib chiqqan tushuncha)
shaxsning hayotdagi barcha xatti-harakatlarini namoyon etishini tushuntiruvchi
kategoriyadir.
"Bu - o'sha oddiy qo'limizga qalam olib, biror chiziqcha tortish bilan bog'liq
elementar harakatimizdan tortib, toki ijodiy uyg'onish paytlarimizda amalga oshiradigan
mavhum fikrlashimizgacha bo'lgan murakkab harakatlarga aloqador ishlarimizni
tushuntirib beradi" 2 . Shuning uchun ham psixologiyada shaxs, uning ongi va o'z-o'zini
anglashi muammolari uning faolligi, u yoki bu faoliyat turlarida ishtiroki va uni
uddalashiga aloqador sifatlari orqali bayon etiladi.
Har qanday sharoitda ham barcha harakatlar ham ichki-psixologik, ham tashqi -
muvofiqlik nuqtai nazaridan ong tomonidan boshqarilib boradi. Har qanday faoliyat
tarkibida ham aqliy, ham jismoniy - motor harakatlar mujassam bo'ladi. Masalan,
fikrlayotgan donishmandni kuzatganmisiz? Agar o'ylanayotgan odamni ziyraklik bilan
kuzatsangiz, undagi etakchi faoliyat aqliy bo'lgani bilan uning peshonalari, ko'zlari,
hattoki, tana va qo'l harakatlari juda muhim va jiddiy fikr hususida bir to'xtamga
kelolmayotganidan, yoki yangi fikrni topib, undan mamnuniyat his qilayotganligidan
darak beradi. Bir qarashda tashqi elementar ishni amalga oshirayotgan - misol uchun,
uzum ko'chatini ortiqcha barglardan halos etayotgan bog'bon harakatlari ham aqliy
komponentlardan holi emas, u qaysi bargning va nima uchun ortiqcha ekanligini anglab,
bilib turib olib tashlaydi. 2 Akramova F.A. Ijtimoiy psixologiya. T.: TDPU, 2004, 89 b
7 fanda inson faolligining asosan ikki turi farqlanadi: A. Tashqi faollik - bu tashqaridan
va o'z ichki istak-xoxishlarimiz ta'sirida bevosita ko'rish, qayd qilish mumkin bo'lgan
harakatlarimiz, mushaklarimizning harakatlari orqali namoyon bo'ladigan faollik. B.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
227
Ichki faollik - bu bir tomondan u yoki bu faoliyatni bajarish mobaynidagi fiziologik
jarayonlar (moddalar almashinuvi, qon aylanish, nafas olish, bosim o'zgarishlari)
hamda, ikkinchi tomondan, bevosita psixik jarayonlar, ya'ni aslida ko'rinmaydigan, lekin
faoliyat kechishiga ta'sir ko'rsatuvchi omillarni o'z ichiga oladi.
Yuqoridagi fikrlardan kelib chiqqan holda ""ijtimoiy faollik"- shaxsning har
sohadan xabardorlik, komillik darajasini ko'rsatuvchi mezon, deyish mumkin.
Ijtimoiy
faolikka intilib yashashning o'zi g'oya hisoblanadi. Uning mazmunini esa jamiyat
ma'naviy yuksalishini ta'minlaydigan bilim, odob axloq, iste'dod, qobiliyat, ijobiy
ko'nikma va malakalar, bular asosida shakllangan dunyoqarashlar majmui tashkil etadi.
Yoki aniqroq aytsak, ijtimoiy faollik shaxs ma'naviyatini Kamolot sari etaklovchi,
barcha ijobiy mazmunga ega sifatlarni o'zida mujassam etgan, ijtimoiy taraqqiyotni
ta'minlashga xizmat qiladigan g'oyalar majmuidan iborat" 3 . Bo'lajak o'qituvchi
talabaning ijtimoiy faolligi shaxs sifati bo'lib, jamiyat ravnaqi yo'lidagi g'oyaviy,
siyosiy, kasbiy-madaniy va fuqarolik mas'uliyatining qonuniy ifodasidir. har bir bo'lajak
o'qituvchi o'z faniga oid ilmiy bilimlarni egallash bilan bir qatorda jamiyatimizda
amalga oshirilayotgan islohotlar mazmunini, mamlakatda yuz berayotgan o'zgarishlarni
anglab, g'oyaviy jihatdan qurollangan bo'lishi ham talab etilad.
Talaba-yoshlarni O'zbekiston birinchi prezidenti I.A.Karimov asarlarida bayon
qilingan ijtimoiy faol va raqobatbardosh, kadrlar tayyorlashga oid nazariy g'oyalar,
Sharq mutafakkirlarining barkamol inson tarbiyasiga oid qarashlari, shuningdek, "ta'lim
to'g'risida"gi qonun 1. 3 Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya asoslari. - Toshkent, -
1994.- 96 b. 8 "Kadrlar tayyorlash milliy dasturi" asosida ma'naviy jihatdan
shakllantirish ularga kasbiy bilimlar berish o'qituvchi kasbiga tegishli malaka va
ko'nikmalarni hosil qilish jarayoni bilan uzviylikda olib boriladi. Bu uzviylik
pedagogika fanlari hamda Kadrlar tayyorlash milliy dasturi mazmunidagi o'zaro
aloqador hususiyatlarga bog'liq. Demak, talabayoshlarni tarbiyalashda pedagogika oliy
o'quv yurtlari oldida turgan muhim vazifa hozirgi davr talabiga javob bera oladigan,
erkin fikrlaydigan, o'z fanini chuqur biladigan, kasbiy mahorati kuchli, tashabbuskor,
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
228
dunyoqarashi keng, ijtimoiy faol, yuqori malakali raqobatbardosh mutaxassis kadrlarni
tayyorlashdan iborat.
Ijtimoiy faollik sifatlarining asosiy elementlarini o'ziga singdirib olgan har bir
talaba yosh, bo'lajak mutaxassis sifatida xayot qonuniga mas'uliyat bilan yondashib,
ijtimoiy-iqtisodiy voqelikni aniq idrok etishga, o'zi va kasbdoshlarining sha'ni va qadr-
qimmatini himoya qilishga, ezgu maqsad yo'lidagi to'siqlarning hech biridan cho'chimay
engib o'tishga tayyor bo'ladi. Ya'ni, demokratik huquqiy davlatning shakllangan ijtimoiy
faol fuqarosiga aylanadi, to'la bilimlarga tomon harakat kilish sifatida sodir bo'ladi.
"Bilish tevarak-atrofdagi odamning narsa va xodisalarni hissiy idrok kilishdan
boshlanadi. Tashqi olamning sezgi, idrok va tasavvurning xosil bo'lishiga olib keladi,
bular Real borlikdagi narsalarni inson ongida aks ettiradi" 4 . Tevarak-atrofdagi olamga
muvaffaqiyatli ta'sir etish uchun bu olam rivojlanishining ob'ektiv qonuniyatlarini bilish
kerak.
Faqat hissiy bilish yordamidagina bu qonunlarning mohiyatini tushunish mumkin
emas. Abstrakt tafakkur tabiat va jamiyat hayoti rivojlanishining ob'ektiv qonunlarini
bilishga xizmat kiladi. Abstrakt tafakkur xissiy bilish axborotlarini umumlashtirib, narsa
va xodisalardagi hamma muxim bo'lmagan tasodifiy tomonlardan uzoqlashadi hamda
narsa va xodisalarning mohiyatiga kirib borib, ularning rivojlanishidagi umumiy
qonuniyatlarni ochib beradi. Yoshlarning bilimlarni o'zlashtirish jarayoni o'ziga xos
hususiyatlarga ham egadir. Avvalo bu o'zlashtirish, bu o'zlashtirib olish o'qituvchi
raxbarligida bo'ladi va shuning uchun to'g'ri yo'l bilan amalga oshiriladi.
Bu o'zlashtirish insonning borliqni bilib olish jarayonida uchraydigan egri-bugri
yo'llar va yanglishuvlarni chetlab o'tib, ancha qisqa yo'l va muddatda ro'y beradi.
Ko'nikma–kishining ma'lum bir harakatlarni ongli ravishda bajarish qobiliyatidir, bu
qobiliyat bilimlar va eng oddiy tajriba asosida hosil qilinadi. Bilimlar bajarilayotgan
harakatning nazariy asosi hisoblanadi. Bilimlar tufayli harakatlarning ayrim bosqichlari
va ularning ketmaketligi tushunarli bo'ladi. Ko'nikmalar – bu amaldagi bilimlardir. .
Ko'nikmalarning turlari juda xilma-xildir. Malaka – mashq qilish yo'li bilan hosil
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
229
bo'ladigan ish-xarakatdir. Mashq qilish natijasida yurish, o'qish, yozish, og'zaki
hisoblash, xilma-xil mehnat operasiyalarini bajarish malakalari hosil qilinadi. Yosh
xarakatni bajarishning muayyan usullarini egallab oladi va bu ishni go'yo ongning
nazoratisiz, avtomatik tarzda bajaradi. Masalan, mexanizmni yig'ish uchun operasiyalar
ketma-ketligini tasavvur qilish, kerakli asbobni tanlash lozim.
"Agar harakat odatdagi bir xarakatga aylansa, u ongning zoxiriy ishtirokisiz
bajariladi. Masalan, detalni qisqichga qisish yuzasidan qilinadigan xarakatlarni ko'p
marta takrorlash ishchini har doim bu xarakatning ketma-ketligini o'ylab ko'rishdan
ozod qiladi. Ishning mazmuni, shakli o'zgarganda odatdagi sharoitlari o'zgargandagina
ishchining ongi ishga kirishadi" 5.5 Maxmudov I.I. Boshqaruv psixologiyasi: o'quv
qo'llanma G'amas'ul muharrir: 10 individda jamiyat tomonidan o'sha predmetlardan
foydalanish yuzasidan qabul qilingan usullarning psixik mexanizmlari shakllantirilgan
bulmog'i lozim. Agar o'quv faoliyati ma'naviy madaniyat mazmunini egallab olishga
qaratilgan bo'lsa, unday xollarda individning shaxs ongida tegishli mazmunni qayta
tiklash uchun zarur bo'lgan mukammal harakat va operasiyalarni egallab olmog'i
muhimdir. Chunki, tadkikotlarning ko'rsatishicha, tevarak atorfdagi voq'elikning in'ikosi
inson bilan uning faoliyati jarayonida ob'ektiv reallik obrazini kishi ongida faol
shakllantirishdan iborat bo'ladi. O'quv faoliyati o'z navbatida bir qancha
komponentdlardan tashkil topadi.
Ularni shartli ravishda qo'zg'ovchi, programma-maqsadli, harakat-operasion
hamda nazorat qiluvchimuvofiqlashtiruvchi komponent deb atalishi mumkin bo'lgan
tizimli komponentlarga ajratish mumkin. Qo'zg'ovchi komponent bilishga bo'lgan
ehtiyojlarni ana shu boisda shakllantirilgan o'quv motivlarini o'z ichiga oladi. Yangi
bilimlar olish ehtiyoji motiv sifatida qiziqish ko'rinishida bo'lishi mumkin. Har qanday
faoliyatning, shu jumladan, o'quv faoliyatining asosida ham ko'zg'atuvchi komponent
yotadiki, u barcha komponentlarga, ularning kechish dinamikasi va hosil qilinadigan
pirovard natijaga ham bevosita ta'sir ko'rsatadi. Yoshlik davri 23-28 yoshlardan iborat
bo'lib, bu davrning o'ziga xos hususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
230
kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok qilish va ishlab chiqarishda mehnat
faoliyatini amalga oshirishdan iboratdir.
Yoshlarning mehnat faoliyati quyidagi uchta muhim belgisi bilan boshqa yosh
davrlaridan farqlanadi: 1) mutaxassislikning mohiyatiga, ishlab chiqarish shart-
sharoitiga va mehnat jamoasi aozolarining hususiyatiga moslashish - mehnat
faoliyatining dastlabki yillari yoki jamoada o'z o'rnini topish va qadrqimmatga erishish;
2) mutaxassis sifatida o'zini takomillashtirish uchun ijodiy izlanishni amalga oshirish
yoki kasbkorlik mahoratini egallash; 3) mahorat sirlaridan foydalanish, tashabbus
ko'rsatish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda ijtimoiy etuklikni namoyish qilish
yoki mehnat faoliyatidagi barqaror ijod bosqichida bir tekis 10 yillab ishlab sifatli
mahsulot yaratish namunasini ko'rsatish. Yuqoridagi bosqichlar barcha kasb-kor
egalariga xos bo'lsa-da, lekin ishlab chiqarishga ertaroq va kechroq kirib kelgan odamlar
o'rtasida yosh jihatdan tafovut mavjud bo'ladi. Masalan, hunar-texnika bilim yurtini
tamomlagan yigit-qizlar o'z mehnat faoliyatini oliy ma'lumotli yoshlardan oldin
boshlaydilar, biroq ular ham mazkur bosqichlarni bosib o'tishlari shart.
“Yoshlarga oid davlat siyosati toʻgʻrisida”gi qonun amalda Oʻzbekistonda yoshlar
huquq-manfaatlarining huquqiy kafolatlari yana-da kuchayayotganligini anglatish
barobarida ertangi kunda mamlakatimiz yoshlarining yangi-yangi marralarni zabt
etishiga, ularning yurtimiz taraqqiyotiga munosib hissa qoʻshishiga zamin yaratmoqda.
“Yoshlarga oid davlat siyosati toʻgʻrisida”gi Qonun mamlakatimizda yoshlarning
huquqlari va qonuniy manfaatlarini mustahkamlashga, yoshlarga oid davlat siyosatini
roʻyobga chiqarishda davlat organlari hamda boshqa tashkilotlar masʼuliyatini
kuchaytirishga, ushbu sohada sogʻlom, barkamol avlodni tarbiyalashga qaratilgan
chora-tadbirlar samaradorligini yana-da oshirishga xizmat qiladi. Har bir ota-ona, har
bir xonadon, har bir mahalla,bugungi kunda farzandlarimiz taʼlim-tarbiyasini eng asosiy
vazifa sifatida bilib, yoshlarni xalqimizga yot va yangi avlod ongi uchun zararli boʻlgan
salbiy taʼsirlardan himoya qilish, millat va davlat taraqqiyotini dunyo hamjamiyatiga
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-37_ Том-2_ Январь-2025
231
koʻrsatishga qodir boʻlgan yosh avlodni tarbiyalashi ham qarz, ham farzdir. Zero, inson
hayoti odob-axloq, taʼlim-tarbiya bilan bevosita bogʻliq.
Yurtboshimizning yoshlarimiz, farzandlarimizning yonib turgan ko‘zlari, g‘ayrat-
shijoati, bilimga intilishi, dunyoda hech kimdan kam bo‘lmayman, degan harakatini
yorug‘ kelajagimizning, ezgu maqsadlarimizga erishishning asosiy omili va garovi
sifatida ko‘ramiz, degan so‘zlari barcha tengdoshlarim qatori menga ham alohida
mas’uliyat yuklaydi, – deydi Navro‘za. – Shu bois imkoniyatlardan unumli foydalanib,
kelgusida yanada ulkan yutuqlarga erishishga va bildirilgan ishonchni oqlashga harakat
qilaman.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI:
I. Asosiy adabiyotlar:
12. Pavlovskiy V.V. Yuventologiya: proekt integrativnoy nauki o molodeji.
M., 2001.
13. Sosiologiya molodeji: Uchebnik/ Pod. Red. prof. V.T. Lisovskogo.
SPb: Izd-vo S-P.u-ta, 1996.
14. Oripov. Sh. Yoshlar siyosati — barqaror taraqqiyot kafolati. – T.: O‘zbekiston
Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2012.
II.
Internet manbaalari
Yoshlar ishlari agentligi rasmiy sayti
https://yoshlarportali.uz/uz/-
Yoshlar partali elktron platformasi sayti
- Yoshlar daftari electron platformasi sayti
