Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi
21-to’plam 1-son Iyul 2025
407
3D-BIOPRINTING TEXNOLOGIYASI ASOSIDA ISHLAB
CHIQILGAN PLLA/Β-TCP BIOIMPLANTLAR BILAN YUZ-JAG’
SUYAK DEFEKTLARINI TIKLASH BO‘YICHA KLINIK VA ADABIY
TAHLIL
T.f.d. prof. Boymuradov SH.A.
Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti
Yuz-jag’ jarroxligi va stomatologiya kafedrasi mudiri
Ass. Mamanazarov A.N.
Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti
Yuz-jag’ jarroxligi va stomatologiya kafedrasi assistenti
Dolzarblik:
Yuz-jag’ sohasidagi murakkab suyak defektlarini tiklash zamonaviy
tibbiyotning eng dolzarb muammolaridan biridir. An’anaviy transplantatlar va titan
asosidagi implantlar kamchiliklari, shu jumladan yallig‘lanish, o‘zlashtirishdagi
qiyinchiliklar va estetik cheklovlar tufayli, zamonaviy yondashuvlar zaruriyatini
yuzaga keltirmoqda. Shu nuqtayi nazardan 3D-bioprinting texnologiyalari asosida
tayyorlangan bioimplantlar ayniqsa istiqbolli hisoblanadi. Beta-trikalsiy fosfat (β-
TCP) va polilaktid kislotasi (PLLA) asosidagi biomateriallar organizmga mosligi,
osteointegratsiya qobiliyati va bioparçalanuvchanligi bilan ajralib turadi.
Maqsad va vazifalar:
Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi – yuz-jag’ sohasidagi murakkab suyak
defektlarini 3D-bioprinter yordamida tayyorlangan individual PLLA/β-TCP
bioimplantlar orqali tiklash samaradorligini klinik holat asosida baholashdan
iborat.
Vazifalar:
-Zarar ko‘rgan bemor anatomiyasiga mos individual implant modelini ishlab
chiqish.
-MashMixer, CAD va Blender dasturlari yordamida 3D model yaratish.
Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi
21-to’plam 1-son Iyul 2025
408
-Rokkit
INVIVO
3D-bioprinter
yordamida
bioimplant
tayyorlash.
- Klinik va radiologik baholash orqali implantatsiya natijalarini tahlil qilish.
Ilmiy yangilik:
-Yuz-jag’ sohasida individual, 3D-chop etilgan bioimplant asosida
PLLA/β-TCP kombinatsiyasining klinik qo‘llanilishi ilk marta o‘zbek klinik
sharoitida
muvaffaqiyatli
qo‘llandi.
- Orbital-kompleks deformatsiyasini stereolitografik shablon asosida tiklash orqali
aniq o‘lcham, anatomik moslik va minimal invaziv yondashuvga erishildi.
-Implant zonasida yangi suyak to‘qimasi hosil bo‘lishi Hounsfield birliklar (HU)
asosida kvantitativ tahlil qilindi.
Amaliy ahamiyat:
Ushbu metodika yordamida individual bioimplantlar orqali estetik va
funksional jihatdan mukammal rekonstruksiya amalga oshirildi. Amaliyotda bu
yondashuv operatsion vaqtni qisqartiradi, yallig‘lanish xavfini kamaytiradi hamda
vizual simmetriyani tiklash imkonini beradi.
Xulosa:
3D-bioprinting va zamonaviy biomateriallar yordamida ishlab chiqilgan
individual bioimplantlar yuz-jag’ jarrohligida yangi davrni boshlab berdi. Ushbu
texnologiya yordamida aniqlik, xavfsizlik va bemor sifatida moslashtirilgan
yondashuv ta’minlandi. Kelgusida ko‘proq klinik tadqiqotlar o‘tkazish zarur.
