BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
599
“ТОШКЕНТ ДОН МАҲСУЛОТЛАРИ” АКЦИЯДОРЛИК
ЖАМИЯТИДА ДАВР ХАРАЖАТЛАРИ ҲИСОБИНИ ТАШКИЛ
ҚИЛИНИШИ
Исканов Холжигит Нуркосимович
ТДИУ, Бухгалтерия ҳисоби ва
ҳисоботи кафедраси доценти
Нуркосимова Суройё Холжигит қизи
ТАФУ, Молия ва бухгалтерия
ҳисоби кафедраси ўқитувчи
nurqosimovasurayyo98@gmail.com
Давр харажатлари деганда бевосита ишлаб чиқариш жараёни билан
боғлиқ бўлмаган харажатлар ва сарфлар тушунилади: бошқарув
харажатлари, маҳсулотни сотиш харажатлари ва умумхўжалик аҳамиятига
эга бўлган бошқа харажатлар.
“Давр харажатлари”га қуйидаги моддалар киради:
1
-
Сотиш харажатлари
- Маъмурий харажатлар
- Бошқа операция харажатлари
- Ҳисобот даврининг келгусида солиқ солинадиган базадан
чиқариладиган харажатлари
Хўжалик юритувчи субъектларнинг сотиш харажатлари
- т
оварларни
темир йўл, ҳаво, автомобиль, денгиз, дарё транспортида ва от-уловда
ташиш харажатлари. Ташиш харажатлари ҳамда транспорт воситалари
бекор туриб қолганлиги учун тўланган жарималар киритилади.
Савдо ва умумий овқатланиш корхоналари сотиш бўйича харажатлар,
шу жумладан: маҳсулот (ишлар, хизматлар)ни сотиш билан боғлиқ
меҳнатга ҳақ тўлаш харажатлари, маъмурий-бошқарув ходимларидан
ташқари. Ижтимоий суғуртага харажатлар.
Савдо эҳтиёжлари учун фойдаланиладиган бинолар, иншоотлар ва
хоналарни ижарага олиш, сақлаш ва тузатиш харажатлари. Асосий
воситалар ва номоддий активлар амортизацияси.
Инвентарлар ва хўжалик буюмлари қийматини ҳисобдан чиқариш
ҳаражатлари ҳамда уларни белгиланган мақсадда фойдаланиш учун яроқли
ҳолатда сақлаш (таъмирлаш, ювиш, тузатиш, дезинфекция қилиш ва ҳ.к.)
билан боғлиқ бошқа харажатлар.
Газ, ёқилғи, электр энергияси харажатлари. Товарларни сақлаш,
уларга ишлов бериш ва уларни сортларга ажратиш харажатлари. Савдо
рекламаси харажатлари. Ташиш, сақлаш ва сотиш чоғида товарларнинг
1
«Маҳсулот (иш, хизматлар)ни ишлаб харажатларининг таркиби тўғpиси-да»ги Низом. ЎзР
Президентининг 27.12.2005 й. ПҚ-244-сон қарори
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
600
йўқотилиши. Ўраш-жойлаш материаллари харажатлари. Мол-мулкни
мажбурий ва ихтиёрий суғурта қилиш харажатлари. Меҳнатни муҳофаза
қилиш ва техника хавфсизлиги харажатлари. Вентиляторлар, машиналар
ва уларнинг ҳаракатланувчи қисмларини ўрнатиш ва сақлаш, туйнуклар,
ўйиқлар ва бошқаларнинг атрофини ўраш бўйича жорий (номукаммал
тусдаги) харажатлар.
Хўжалик юритувчи субъектларнинг маъмурий харажатлар- бошқарув
ходимларига тегишли бўлган меҳнатга ҳақ тўлаш харажатлари. бошқарув
ходимларига тегишли бўлган ижтимоий суғуртага ажратмалар. Хизмат
енгил автотранспортига ва хизмат микроавтобусини сақлаш, ёллаш ва
ижарага олиш харажатлари. Хўжалик юритувчи субъект ва унинг таркибий
бўлинмаларини ташкил этиш ва уларни бюджетлаштириш харажатлари.
Бошқарувнинг техник воситалари, алоқа узеллари, сигнализация
воситалари, ҳисоблаш марказларини ва ишлаб чиқаришга тегишли
бўлмаган бошқарувнинг бошқа техник воситаларини сақлаш ва уларга
хизмат кўрсатиш харажатлари. Телекоммуни-кациялар хизматлари, шу
жумладан: маҳаллий тармоқлар; каналларни ижарага бериш; кўчма,
йўлдош ва пейжинг алоқа; радиочастота спектридан фойдаланиш;
маълумотларни узатиш тармоқлари, шу жумладан Интернет учун ҳақ
тўлаш.
Шаҳарлараро ва халқаро телефон сўзлашувлари учун ҳақ тўлаш.
Маъмурий-бошқарув эҳтиёжлари учун бинолар ва хоналар ижараси учун
ҳақ тўлаш. Маъмурий аҳамиятга эга бўлган асосий воситаларни сақлаш ва
уларни тузатиш, шунингдек, эскириш (амортизация) харажатлари. Юқори
ташкилотлар ва юридик шахслар бирлашмалари: вазирликлар, идоралар,
уюшмалар, концернлар ва бошқалар харажатларига ажратмалар.
Ходимларни ва ишлаб чиқариш жараёни билан боғлиқ бўлмаган мол-
мулкни мажбурий ва ихтиёрий суғурта қилиш харажатлари. Бошқарув
ходимларини хизмат сафарларига юбориш бўйича харажатлар.
Миқдордаги вакиллик харажатлари. Умумий овқатланиш корхоналари ва
бошқаларга биноларни текин бериш ва коммунал хизматлар қийматига ҳақ
тўлаш харажатлари. Бевосита ишлаб чиқариш жараёнига тегишли
бўлмаган,
табиатни
муҳофаза
қилиш
аҳамиятига
эга
бўлган
жамғармаларни сақлаш ва улардан фойдаланиш билан боғлиқ жорий
харажатлар, табиий атроф муҳитни ифлослантирганлик ва чиқиндиларни
жойлаштирганлик учун компенсация тўловлари. Хизматлар қийматини
тўлаш ҳамда профессионал бошқарувчи компаниялар, давлатнинг
ишончли вакиллари ва ишончли бошқарувчиларнинг мукофотлари бўйича
харажатлар.
Хўжалик юритувчи субъектларнинг бошқа операция харажатлари
-
кадрлар тайёрлаш ва уларни қайта тайёрлаш харажатлари, янги ташкил
этилаётган хўжалик юритувчи субъектда ишлаш учун кадрлар тайёрлаш ва
қайта тайёрлаш бундан мустасно. Лойиҳа ва қурилиш-монтаж ишларида
чала ишларни бартараф этиш харажатларини қоплаш, шунингдек, объект
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
601
қошидаги омборгача транспортда ташиш чоғидаги шикастланишлар ва
бузилишлар, коррозияга қарши ҳимоя нуқсонлари туфайли келиб чиққан
тафтиш харажатлари (асбоб-ускуналарни қисмларга ажратиш) ва шунга
ўхшаш бошқа харажатлар етказиб бериш ва ишларни бажариш
шартларини бузган юридик шахслар ҳисобига мазкур харажатлар чала
ишлар, шикастланиш ёки зарар кўриш учун жавобгар бўлган етказиб
берувчи ёки бошқа хўжалик юритувчи субъектлар ҳисобига ундирилиши
мумкин бўлмаган даражада амалга оширилади.
“Тошкентдонмаҳсулотлари” акциядорлик жамиятида давр харажатлари
таркибига клритилади.
Счётлар режасига биноан давр харажатлари куйидаги счётларда акс
эттирилади:
9410—"Сотиш харажатлари";
9420—''Маъмурий харажатлар";
9430—"Бошка операиион харажатлар";
9440—"Келгусида соликка тортиладиган базадан чегириладиган ҳисобот
даври харажатлари".
Низомга биноан сотиш харажатлари таркибига куйидагилар киритилади:
- темир йул, сув, автомобилларда ташиш харажатлари хамда транспорт
воситалари бекор туриб колганлиги учун туланган жарималар;
- савдо ва умумий тижоратларининг харажатлари;
- махсулот (ишлар, хизматлар)ни сотиш билан боғлиқ мехнатга хак
тулаш харажатлари (маъмурий бошкарув ходимларидан ташкари);
- уларнинг ижтимоий сугурта ажратматари;
- савдо эхтиёжлари учуи фойдаланиладиган бинолар, иншоотлар ва
хоналарни ижарага олиш, саклаш ва тузатиш харажатлари;
- асосий воситалар ва номоддий активлар амортизацияси;
-
санитария кийим-боши, лабратоя анжомларининг эскириши;
-
газ, ёкилги, электр энергияси харажатлари;
-
товарларни саклаш, уларга ишлов бериш ва уларни сортларга ажратиш
харажатлари;
-
савдо рекламаси харажатлари;
- ташиш, саклаш ва сотиш чогада товарларнинг норма доирасида ва
нормадан ортикча йукотилиши;
-
ураш-жойлаш материаллари харажатлари;
-
мол-мулкни мажбурий сугурта килиш харажатлари;
- мехнатни мухофаза килиш ва техника хавфсизлиги харажатлари;
- вентиляторлар, машиналар ва уларнинг харакатланувчи кисмларини
урнатиш ва саклаш, туйнуклар ва бошкаларнинг атрофини ураш буйича
жорий харажатлар;
УзР. Хужалик юритувчи субъектларнинг молиявий –хужалик фаолияти бухгалтерия хисоби
счётларининг режаси ва уни куллаш буйича 21-БХМС 2003й
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
602
- махсус кийим-бош ва лабаратория анжомларини тузатишга
материаллар киймати;
-
ходимлари тиббий курикдан утказилганлиги учун тиббиёт
муассасаларига х.ак тулаш ;
- касса хужалигини ва тушум инкассациясини юритиш чикимлари;
- сотиш бозорларшш урганиш буйича белгиланган нормативлар
доирасида ва ундан ортита харажатлар (маркетингга, рекламага сарфланган
харажатлар);
- илгариги иш жой буйича лавозим оклад микдорини сакланган
холда бошка ташкилотлар, корхоналардан, шунингдек, вактинчалик
уриндошлик буйича ходимларга туланадиган окладлардаги фарк.;
- соликлар (ер учун мулк учун, автотранспорт воситалари учун);
- умумий фойдаланишдаги автомобиль йулларини саклашга ва таъмирлашга
ажратмалар;
- банк хизматларига туловлар.
Юкорида келтирилган харажатлар 9410-"Сотиш буиича харажатлар"
счётида ҳисобга олинади. Ушбу счёт транзит счёт булиб,
кайси давр
булмасин унинг ой бошида колдик суммаси булмайди. Счётининг дебет
томонида дори дармон товарларни сотиш билан боғлиқ булган харажатлар
курсатилса кредит томонида ушбу харажатларни ҳисобдан чикарилиши акс
эттирилади. Бу сумма фойданинг камайишига олиб келади, яъни фонда
ҳисобидан копланади.
9410-"Сотиш буиича харажатлар" счётнинг аналитик ҳисоби 15-сонли
кайдномада харажатларнинг дебет ва кредит обороти курсатилади. Дебет
оборотининг жами суммаси №1, 2, 7, 10/1-журнал ордерларда акс
эттирилса, кредит буйича оборот суммалари эса № 11-журнал-ордерида акс
эттирилади.
9430-Бошка операцион харажатларга куйидагилар киради:
- янги ташкил этилаётган корхоналарда ишлаш учун мутахассислар
тайёрлаш ва уларни кайта тайёрлаш харажатлари, нормалар доирасида ва
улардан ортикча мутахассислар тайёрлаш хамда кайта тайёрлаш бундан
мустасно;
- маслахат ва ахборот хизматларига хак тулаш;
- аудиторлик хизматларига хак тулаш , шу жумладан кушма кархоннинг
катнашчиларидан
(мулкдорлардан)
бирининг
ташаббуси
буйича
утказиладиган аудиторлик хизматларига хак тулаш;
- узининг хизмат курсатувчи ишлаб чикаришларини асрашдан курилган
зарарлар;
- саломатликни мухофаза килиш ва ходимларнинг ишлаб чикариш
жараёнида бевосита катнашуви билан боғлиқ булмаган дам олишларни
ташкил этиш тадбирлари;
- компенсация ва рағбатлантириш тусидаги туловлар;
Бобожонов.О. Молиявий хисоб-дарслик Тошкент-«Молия»-2002й
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
603
- Ўзбекистон Республикаси хукуматининг қарорларига кўра компенсация
тўловлари;
- бир йўла тўланадиган мукофотлар ва тақдирлашлар, шу жумладан
объектнинг ўзининг қарорига кўра кунлик, йиллик хизмати учун ҳақ тўлаш
(натурадаги тўловлар хам шу жумлага киради), шунингдек, улар буйича
ижтимоий жамгармаларга ўтказилган суммалар;
- қонун хужжатларига ёки»Ўзддонмаҳсулот»АК корхоналарнинг
узининг карорига мувофик, мажбурий ишга келмаган вақти ёки паст ҳақ
тўланадиган ишни бажарганлик учун хақ тўлаш;
- вақтинча мехнат лаёкатини йукотган такдирда конун хужжатлари
билан белгиланган, хакикий иш хаки микдоригача кушимча хак;
- асосий иш жойи корхона ишчиларига, кархонаси ишчи ва
мутахассисларига улар ишдан ажраган холда малака ошириш ва
мутахассисларни кайта тайёрлаш тизимида укиган вактда иш хаки тулаш;
- икки ва ундан кўп болалари бўлган аёлларга конунчиликка мувофиқ,
қўшимча мехнат таътили хакини тулаш;
- ходимларга дорилар, бошка нарсаларни бепул бериш ёки ходимлар
учун ишлар, хизматларни бажариш;
- ходимларнинг (овкатланиши, йул кираси, даволаниш ва дам олишга,
экскурсия ва саёхатларга йулланмалари, спорт секцияларида, тугаракларда,
клублардаги машгулотлари, маданий-кунгилочар ва жисмоний тарбия
тадбирларига катнашиши, ходимларнинг шахсий обунаси ва истеъмоли
хамда бошка шунга ухшаш туловлари) харажатларини коплаш;
- иш хакини ҳисоблашда ҳисобга олинмайдиган туловлар ва харажатлар;
- конунчиликка мувофик болани икки ёшга тулгунгача парвариш килиш
буйича хар ойлик нафакани тулаш буйича харажатлар;
- пенсияларга устамалар, пенсияга чикаётган мехнат фахрийларига бир
йула туланадиган нафакалар;
- амалдаги конунчиликка мувофик кушма корхонада уларнинг кайта
ташкил этилиши ходимлар ва штатлар сонининг кискариши муносабати билан
бушаб коладиган ходимларга туловлар;
- ходимларга туланадиган моддий ёрдам;
- согликни саклаш объектлари;
- вактинча тухтатиб куйштган ишлаб чикариш кувватлари ва
объектларини саклаш харажатлари (бошка манбалар ҳисобига копланадиган
харажатлардаи ташкари);
- банк ва депозитарий хизматларига туловлар;
- экология, согломлаштириш на бошка хайрия жамгармаларига, маданият,
согликни саклаш, ижтимоий таъминот, жисмоиий тарбия ва спорт
муассасалари ва ташкилотларига бадаллар;
- бюджетга мажбурий туловлар, соликлар, йигимлар. амалдаги
конунчиликка мувофик туланалиган ва кушиладиган махсус бюджетдан
ташкари жамгармаларга ажратмалар;
- зарарлар, жарималар пенялар:
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
604
- бекор килинган ишлаб чикариш буюртмалари буйича йукотишлар;
- моддий бойликларнинг табиий йуколиши нормалари доирасидаги ва
нормаларидан купрок бевосита ишлаб чикариш жараёнига тегишли
булмани йукотишлар хамда камомадлар;
- ишлаб чикариш захираларини ва тайёр махсулотни энг
паст бахолаш
усули ёки сотишнинг соф киймати буйича кайта бахолаш ёки бахосини
пасайтириш натижасидаги зарарлар;
- идишларга доир муомалалар буйича зарарлар:
- суд харажатлари;
- туланиши шубхали карзлар буйича захирага ажратмалар;
- конунчиликка мувофик даъво билдириш муддати утган ва ундирилииш
нореал булган бошкалар буйича дебиторлик карзларни ҳисобдан чикаришдан
курилган зарарлар, шунингдек конунчиликка муофик
юридик ва жисмоний
шахслар билан ҳисоблашишлар буйича туланиши шубхали карзларни
ҳисобдан чикаришдан курилган чорарлар;
- ҳисобот йилида анкланган утган йиллар опсрациялар буйича курилган
зарарлар;
- табиий офатлар (ишлаб чикариш захирлари тайёр махсулотлар ва бошка
моддий бойликларнинг нобуд булиши ва бузилиши, ишлаб чикаришни
тухтатиш на бошкалар туфайли йукотишлар) туфайли курилган
копланмайдиган йукотишлар ва зарарлар. шу жумладан табиий офатлар
окибатларининг олдини олиш ёки окибатларини бартараф этиш билан
боғлиқ харажатлар;
- айбдорлари аникланмаган камомаллардан ёки айбдор томон ҳисобидан
зарур суммани ундириш мумкин булмаган холларда курилган зарарлар.
3-
жадвал
Давр харажатларини ҳисобга олувчи счётларнинг боғланиши
Т/р
Хўжалик муомалаларининг мазмуни
Счётларнинг
боғланиши
Дебет
Кредит
1
Маҳсулотларни
жўнатиш
бўйича
транспорт
харажатлари
9410
6990
2
Четдан реклама ва маркетинг хизматлари
9410
6010
3
Савдо
жараёнида
ишлатилаётган
асосий
воситаларнинг эскириши
9410
0210-
0299
4
Савдо
жараёнида
ишлатилаётган
номоддий
активларнинг эскириши
9410
0510-
0590
5
Бошқарув ходимларининг меҳнат ҳақи харажатлари
9420
6710
6
Бошқарув аҳамиятига молик асосий воситаларнинг
эскириши
9420
0210-
0299
Махсулот ( иш хизмат)ларни ишлаб чикариш ва сотиш харажатларнинг таркиби ва молиявий
натижаларни шакиллантириш хакида. Низом.Тошкент 1999й. 2003й яанги тахрир.
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
605
7
Бошқарув биносининг ижара тўлови
9420
6910
8
Бошқарув эҳтиёжлари учун материаллар сарфланди
9420
1010-
1090
9
Транспорт корхоналарининг хизмати
9420
6010
10
Хизмат сафарлари ва вакиллик харажатлари
9420
4220,
4230
11
Юридик
шахснинг
юқори
ташкилоти
ва
бирлашмаларини сақлашга ажратмалар
9420
6120
12
Банк ва аудиторлик хизматлари учун тўловлар
9430
6990
13
Асосий воситалар ва бошқа активларнинг чиқиб
кетишидан зарарлар
9430
9210,
9220
14
Айбдор шахсни аниқлаш имкони бўлмаган ҳолдаги
камомадлар ва йўқотишлар
9430
5910
15
Шубҳали қарзлар бўйича захира ҳисобланди
9430
4910
16
Солиқ идоралари қарорига кўра жарима ҳисобланди
9430
6410
17
Корхона балансида бўлган олий ўқув юртларини
сақлаш учун ажратмалар
9430
6110
18
Корхона ходимлари учун дам олиш уйлари ва
санаторийларга йўлланмалар тўланди
9430
5110-
5530
19
Бекор қилинган буюртмалар бўйича харажатлар
ҳисобдан чиқарилди
9430
2010
20
Ўтган йиллар муомалаларидан кўрилган зарарлар
9430
Олинад
иган
счётлар
21
Хўжалик
шартномаларини
бузганлик
учун
жарималар
9430
6960
22
Маҳаллий транспортдан фойдаланиш учун йўл
ҳужжатлари тўланди
9430
5110-
5530
23
ТМЗнинг сотилиши бўйича баҳонинг камайиш
натижалари ҳисобдан чиқарилди
9430
3190
24
Қуйидаги
ишларда
фойдаланилган
асосий
воситаларнинг эскириши ва номоддий активларнинг
амортизацияси:
а) янги турдаги маҳсулот ишлаб чиқариш учун
мўлжалланган ишга тушириш ишларида;
б) оммавий ёки серияли ишлаб чиқаришга
мўлжалланмаган янги технологик жараёнларни
ўзлаштиришга хизмат кўрсатишда;
в) қазиб олиш тармоқларида тайёргарлик ишларида.
9440
0210-
0299,
0510-
0590
25
Ҳисобот даври охирида давр харажатларини ҳисобга
олувчи счётларнинг ёпилиши
9910
9410-
9440
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
606
Хулоса.
“Тошкентдонмаҳсулотлари”
акциядорлик
жамияти
томонидан уч ва ундан куп йил мобайнида ишлатилган асосий воситаларни
сотишдан курилган зарарлар ва бошка мулкини (активларни) сотишдан
курилган зарарлар, шунингдек, “Тошкентдонмаҳсулотлари” акциядорлик
жамиятининг асосий воситалари бошка мулклари (активлари)нинг ҳисобдан
чикарилиши, текин берилиши ва бошка йукотишларидаи курилган зарарлар;
- хужалик шартномалари шартларининг, шу жумладан махсулотни
етказиб берувчилар ва дебиторлар айби билан бузилганлиги учун
белгиланган ёки эътироф зтилган жарималар, пенялар, вактида туланмаган
туловлар ва бошка хил чоралар, шунингдек етказилган зарарларни тулаш
буйича харажатлар;
- солиқ қонуни ва бошка конунларни бузганлик учун жарима ва пенялар;
- Бошка харажатлар.
Юкоридаги
такидланган харажатлар 9430 "Бошқа оиерацион
харажатлар" счётида ҳисобга олинади.
9440-"Келгусида соликка тортиладиган базадан чегириладиган
ҳисобот даври харажатлари" счётида ҳисобот даврида соликка тортиладиган
базадан чегирилмайдиган, аммо ушбу тадбирларни амалга ошириш учун
қилинган харажатларни режалаштирилган самарага эришилган холда келгуси
ҳисобот даврларида солиққа тортиладигаи базадан камайтириладиган
харажатлар ҳисобга олинади.
Ҳисобот даври охирида 9440-счётнинг дебетида
йигилган харажатлар 9900-"Якуний молиявий натижа" счётига утказилади.
9440-счётининг дебетида ҳисобга олинган харажатлар балансдан ташкари
010- "Вактли тафовутлар буйича харажатлар" счётида йигиб борилади. Содир
булган муомалалар суммасига 9440-счётнинг дебети билан бирга, 010-счётда
хам ёзиб борилади. 010- счётнинг чикимига ҳисобга олинган харажатлар бу
тадбир учун сарфланган харажат ва ундан олинадиган самара муддатига
қараб, тузилган махсус комиссия
ҳисобига асосан ҳисобдан чиқарилганда
ёзилади.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
1.
Ибрагимов А., Очилов И., Қўзиев И., Ризаев Н., Молиявий ва
бошқарув ҳисоби. Ўқув қўлланма. -Т.: «IQTISOD-MOLIYA», 2008. - 451 б.
2.
Quvvatov G., Atamuratov A. R. FEATURES INFORMATION
SYSTEM IN ACCOUNTING //International Scientific and Practical
Conference World science. – ROST, 2017. – Т. 2. – №. 6. – С. 39-41.
3.
Quvvatov G. MOLIYAVIY RESURSLARNING TAHLILI VA
UNING KORXONA ISTIQBOLIDAGI ROLI //Iqtisodiyot va taʼlim. – 2023. –
Т. 24. – №. 5. – С. 240-247.
4.
Quvvatov, G., & Norquzivev, A. (2024). O’ZBEKISTONDA
QO’SHILGAN QIYMAT SOLIG’I MA’MURCHILIGI AMALIYOTI,
YUTUQLARI VA KAMCHILIKLARI, UNI SODDALASHTRISH VA
TAKOMILLASHTIRISH YO’NALISHLARI . International Scientific and
Practical Conference, 1(1), 4-https:// estjournalup. com/index. php/ijsaar /article/
view/isa (Original work published 2024)
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
607
5.
Quvvatov, G.., & Norquziyev, A. (2024). 2023-YIL SOLIQ
QONUNCHILIGIDAGI KIRITILGAN OʻZGARTISHLARNING DAVLAT
BYUDJETIGA VA IQTISODIYOTGA TAʼSIRI. International Scientific and
Practical Conference, 1(1), https: //bestjournalup. com/index. php/ ijsaar/ article/
view/ sevi (Original work published 2024)
6.
Юлдашев, Ж. А. ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА МИЖОЗЛАР
БИЛАН МУНОСАБАТЛАР ҲОЛАТИНИ БАҲОЛАШ УСУЛИНИ
ТАКОМИЛАШТИРИШ.
7.
Qlichev Baxtiyor Pardayevich. (2024). Xo‘jalik yurituvchi
subyektlarda CVP-tahlilni tashkil etishning muammoli jihatlari. YASHIL
IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 4 (2024), 754–759
8.
Klichev Bakhtiyar Pardayevich. (2024). Problematic Aspects of
Organizing Cvp-Analysis in the Enterprises of Uzbekistan // Web of
Scientist: International Scientific Research Journal, 5(5), 241–248.
Retrieved from
https://wos.academiascience.org/index.php/wos/article/view/4906
9.
Qlichev Baxtiyor Pardayevich. (2024). Korxonalarda operatsion
faoliyat samaradorligini tahlil qilish masalalari.
World Scientific Research
Journal
,
26
(3), 86–94. Retrieved from
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3251
10.
Кoсимoвич, Я. У. (2024). Ташқи савдо фаолиятида мақбул
ечимни топиш масалаларини таҳлили. World scientific research
journal, 26(2), 199-205.
11.
ҚЛИЧЕВ, . Б. П. (2022). ИШБИЛАРМОНЛИК ФАОЛЛИГИ
ТАҲЛИЛИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ.
Архив научных
исследований
,
2
(1). извлечено от
https://journal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/373
12.
Choriev I.X. Auditorlik faoliyatida tahliliy amallarni
takomillashtirish. Iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent:, «Iqtisod-moliya»nashriyoti,
2021, - 21-26 b.
13.
Кличев, Б. (2023). Корхоналарда маҳсулот ишлаб чиқариш
ҳажми таҳлилини такомиллаштириш масалалари. Направления
развития благоприятной бизнес-среды в условиях цифровизации
экономики, 1(01), 170–173.
https://doi.org/10.47689/TSUE2022-pp170-
14.
Qlichev, B. (2024). Korxonalar faoliyatini rivojlantirishda
operatsion faoliyat tahlilining zarurligi. Mintaqani ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlantirishning ustuvor yo'nalishlari, Konferensiya to‘plami. Termiz,
O'zbekiston. 15-iyun 2024-yil.
https://doi.org/10.5281/zenodo.11909171
15.
Yakypbaevich, I. J. ., Abrarovich, Y. J. ., Akhtamovich, H. S. .,
& Bekmurodova. (2023). COMMERCIAL BANKING, CREDIT
OPERATIONS, PROVISION OF COLLATERAL, ASSESSMENT
MECHANISMS.
FAN, TA’LIM, MADANIYAT VA INNOVATSIYA
BARQAROR IQTISODIY OʻSISH ORQALI AHOLI
TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH MASALALARI
24-may 2024-yil
608
JURNALI | JOURNAL OF SCIENCE, EDUCATION, CULTURE AND
INNOVATION
,
2
(4), 6–13. Retrieved from
https://mudarrisziyo.uz/index.php/innovatsiya/article/view/251
16.
Қличев Бахтиёр Пардаевич, (2023). Корхоналарда маҳсулот
ишлаб чиқариш ҳажми таҳлилини такомиллаштириш масалалари.
Issues of improving the analysis of the volume of production at
enterprises. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ
В
МИРЕ,13(7),
42–49.
Retrieved
from
http://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/2782
17.
Abdullayev, A., & Djamalov, H. (2023). ORGANIZATIONAL
STRUCTURE OF THE INTERNAL CONTROL SERVICE FOR THE
FULFILLMENT
OF
TAX
OBLIGATIONS
OF
ENTERPRISES.
Scientific and Technical Journal of Namangan Institute
of Engineering and Technology
,
8
(4), 297-307.
18.
Худоёров О.О. (2023). Банк тизимини рақамлаштириш
шароитида рақамли банк технологияларини жорий қилиш .
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ,
13(7),
99–107.
Retrieved
from
http://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/2788
19.
Xudoyorov, O. O. (2023). Bank daromadlarini oshirishda
masofaviy bank xizmatlarini tutgan o ‘rni.
20.
Odilovich, K. O. (2024). IMPACT OF REMOTE BANKING
SERVICES ON BANK INCOME.
International Journal of Education,
Social Science & Humanities
,
12
(6), 82-86.
21.
Majidov, J. K. (2019). Ways of improving management of
credit portfolio at commercial banks.
International Journal of Research in
Social Sciences
,
9
(3), 725-736.
22.
Мажидов Ж. (2024). Тижорат банклари активлар
портфелларининг сифатини ошириш бўйича хориж тажрибаси ва
унинг ўзига хос хусусиятлари. (2024).
Ustozlar Uchun
,
1
(4), 1463-
https://pedagoglar.org/index.php/02/article/view/3878