AXBOROTLASHGAN TA’LIM SHAROITIDA OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA INTERFAOL DARSLARNI TASHKIL ETISH TEXNOLOGIYALARI.

61

YANGI OʻZBEKISTON PEDAGOGLARI
AXBOROTNOMASI

IF: 5.141

www.in-academy.uz

Volume 3 Issue, 04 YO’PA

Volume 3 Issue 01 YOPA

AXBOROTLASHGAN TA’LIM SHAROITIDA OLIY TA’LIM

MUASSASALARIDA INTERFAOL DARSLARNI TASHKIL

ETISH TEXNOLOGIYALARI.

Omonova Mukhlisa Do’stanzarovna

Alfraganus University Department of Pedagogy and

Psychology, etc. associate professor

muxlisa.alfraganus@gmail.com

https://orcid.org/0009-0005-8766-5332

Karatayeva Luiza Uktamovna

Alfraganus universiteti , Pedagogika va psixologiya mutaxassisligi

2-kurs magistrant

https://doi.org/10.5281/zenodo.15266214

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Qabul qilindi: 18- Aprel 2025 yil
Ma’qullandi: 20- Aprel 2025 yil

Nashr qilindi: 23- Aprel 2025 yil

Mazkur maqolada respublikamizda ta’lim sohasida
amalga oshiralayotgan islohotlar natijasi o’laroq,
zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalangan
holda interfaol darslarni tashkil etish texnologiyalari
bayon qilingan. Ta’lim jarayonida axborot

-

kommunkiatsion texnologiyalaridan foydalanishning
afzalliklari hamda ularni o’quvchilarning faolligini
oshirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek,
axborotlashgan ta’lim sharoitida ta’lim samarodorligini
oshirishga oid tavsiyalar beriladi.

KEY WORDS

zamonaviy dars, axborotlashgan
ta’lim, interfaol dars, texnologiya.

Bugungi

kunda

kompyuter

va

axborot

texnologiyalarining

rivojlanishi,

respublikamizning barcha jabhalarini qamrab olmoqda. Mamlakatimizni rivojlantirish va
turmush sharoitini yaxshilashda malakali mutaxassis kadrlarni tayyorlash asosiy omil sifatida
qaratilmoqda. Ta’lim jarayoniga qo’yilayotgan asosiy vazifalardan biri bugungi kunda
o’quvchilarni jadal su’atlar bilan rivojlanayotgan axborot-ta’lim muhiti sharoitida mustaqil
fikrlashga, kreativ fikrlashga hamda o’z ishlariga nisbatan tanqidiy fikrlashga, axborot
oqimidan foydalanishni o’rgatishdir. Ta’lim jarayonida an’anaviy sinf-dars tizimidan qochib
zamonaviy darslarni tashkil etish darsda o’qituvchi bilan birgalikda o’quvchilarning faoligini
birgalikda ta’minlashga xizmat qiladi.

Bugungi kun o‘qituvchisi kompyuter va AKT hamda Internet tarmog‘i imkoniyatlaridan

keng foydalana bilishi zarur. Ta’limiy dasturlar, raqamli ta’limiy resurslar hamda axborot
manbalaridan foydalanish, zarur axborotlarni topish va ta’lim masalalarini hal etishga
muvofiqlarini tanlab ola bilish, axborot muhiti vositalaridan, shuningdek, skaner, raqamli
fotosuratga olish qurilmasi va videokamera, raqamli mikroskop, proyeksion uskunalardan
foydalanishni bilishlari va ta’limga tadbiq eta olishlari zarur.

Hozirgi darslarda interfaol metodlardan foydalanish talab etilayotgan ekan, o’quvchini

boshlang’ich sinfdan o’z fikrini to’liq ifodalashga, o’z yo’li va maqsadini mustaqil belgilashga,
zimmasidagi ma’suliyatni his etishga o’rgatiladi.Interfaol metodlardan foydalanish orqali dars
saviyasi yaxshilanadi,o’zlashtirishda qiynalayotgan bolalar faollashadi,dunyoqarashi va
tafakkuri boyib boradi.

Axborotlashgan ta’lim sharoiti— bu kompyuter texnikasi va axborot texnologiyalaridan

dars jarayonida foydalanish, ta’limda yangi sifat ko‘rsatkichiga erishishdir. Bunda interfaol

62

YANGI OʻZBEKISTON PEDAGOGLARI
AXBOROTNOMASI

IF: 5.141

www.in-academy.uz

Volume 3 Issue, 04 YO’PA

Volume 3 Issue 01 YOPA

darslarni tashkil etish yaxshi samara beradi.

Interfaol darslarni tashkil etishda yangilikka intilish kerak. Bunda axborot va raqamli

texnologiyalardan foydalanish talab etiladi.

Zamonaviy darslarning eng qiziqarli va jonlisi bu-pedagogik o’yinlarni tashkil etishdir.

Bu talabalar uchun eng tushunarli va o’zlariga yaqin jarayondir. Darslar interfaol usullarda
tashkil qilinganda talabalar o’zini erkin tutadi. Bilimini namoyon etgisi keladi. Natijada ularda
o’ziga nisbatan ishonch, qat’iyat paydo bo’ladi. Fikrni asoslashga odatlanadi.

Interfaol darslarni tashkil etish texnologiyalari

Interfaol ta'lim texnologiyalari talabalarning dars jarayonida faol ishtirok etishlarini

ta'minlaydi va ularning bilimlarni mustahkamlashiga ko'maklashadi. Quyidagi usullar
interfaol darslarni tashkil etishda keng qo'llaniladi:



Klasster usuli

- talabalarni kichik guruhlarga ajratib, mavzu bo‘yicha fikr almashish va

muammolarni hal qilishga yo‘naltirish.



Blits-so‘rov

- talabalarning tezkor fikrlash qobiliyatini rivojlantirish maqsadida tezkor

savol-javob tizimini joriy etish.



Aqliy hujum

- talabalarni erkin fikrlashga undaydigan muhokama jarayoni.

Ta’lim jarayonini axborotlashtirishning afzalliklari:

-ta’lim jarayonida kompyuter va axborot texnologiyalarning qo’llanilishi natijasida

muhim yutuqlarga erishish mumkin, ya’ni:

-kompyuter orgqali o’quvchiga yetkaziladigan materialni zarurat bo’isa, qayta –qayta

chiqarish va takrorlash imkon yatlari bo’ladi;

-Har bir o’qituvchinig o’ziga xos darsni tushuntirish uslubiyoti mavjud.
-Kompyuter va axborot texnologiyalaridan foydalanish ular ichidagi samarasiz

uslubiyotlarga barham beradi.

-Yangicha texnologiyalar tig’iz bilimlarni o’zida ifoda etib, unda sxemalar, rasmlar,

jadvallar, grafik va diogrammalarga keng o’rin beriladi. Bu narsa yoshlar obrazli xotirasini
yanada jonlantiradi va eslab qolish qobiliyatini kuchaytiradi.

-Ushbu ma’lumotlarni tashqi xotira vositalariga yozib olish va xohlagan vaqtda ulardan

foydalanish mumkin.

Xulosa va tavsiyalar

Axborotlashgan ta’lim sharoitida interfaol darslarni tashkil etish talabalarning faolligini

oshirish bilan birga ularning mustaqil fikrlash va tahliliy yondashuv qobiliyatlarini
rivojlantiradi. Shu sababdan oliy ta’lim muassasalarida axborot texnologiyalaridan samarali
foydalanishni joriy qilish o’qituvchi va talaba faoliyatida bir qancha yengilliklar olib keladi.
Ta’lim muassasalari o’qituvchi xodimlari uchun AKT vositalaridan foydalanish bo’yicha
kurslar va mahurat darslarini tashkil etish, o’qituvchilar bilan bir qatorda talabalarga ham
axborot olamining afzalliklarini namoyish etish ta’limda yangi, samarador loyihalarni amalga
oshirishga turtki bo’ladi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1.

Okhunov, M., & Minamatov, Y. (2021). Application of Innovative Projects in Information

Systems. European Journal of Life Safety and Stability (2660-9630), 11, 167 168.
2.

Minamatov, Y. E. U. (2021). APPLICATION OF MODULAR TEACHING TECHNOLOGY IN

TECHNOLOGY. Scientific progress, 2(8), 911-913.
3.

Минаматов, Ю. (2021). УМНЫЕ УСТРОЙСТВА И ПРОЦЕССЫ В ИХ ПРАКТИЧЕСКОЙ

63

YANGI OʻZBEKISTON PEDAGOGLARI
AXBOROTNOMASI

IF: 5.141

www.in-academy.uz

Volume 3 Issue, 04 YO’PA

Volume 3 Issue 01 YOPA

ЭКСПЛУАТАЦИИ. Eurasian Journal of Academic Research, 1(9), 875-879.
4.

Avazjon o‘g‘li, V. D., & Esonali o‘g‘li, M. Y. (2022). Use and Importance of Three Dimensional

Images in Fields. Journal of Ethics and Diversity in International Communication, 2(2), 1-4.
5.

A.Muhamadiyev. Elektron resurslar ta’limning axborot ta’minoti sifatida. // Kutubxona

resurslaridan faol va ijodiy foydalanish muammolari. Betger o’qishlari – 2004 ilmiy maqolalar
to’plami. 2005 г.
6.

Абдусаматова, Ш. С. (2021). ЭМОЦИОНАЛЬНЫЙ ДИСТРЕСС, УГРОЗА СОБСТВЕННОМУ

«Я», КАК ОБЯЗАТЕЛЬНЫЙ КОМПОНЕНТ ЖИЗНИ ЧЕЛОВЕКА. Central Asian Research
Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS), 1(4), 239-247.
7.

Абдусаматова, Ш. С., & Султанкулова, Г. Ф. (2022). ЭФФЕКТИВНОСТЬ ТРЕНИНГА

ОБРАЗНОЙ САМОРЕГУЛЯЦИИ. Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies
(CARJIS), 2(1), 364-368
8.

Абдусаматова, Ш. С. (2021). Психология семейных отношений с основами семейного

консультирования. Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS),
1(3), 225-229.
9.

Abdurasulov Jahongirmirzo Ozodqulov Olimjon Bahodir o'g'li Choriyev Ilhom

Ro'ziboyevich. (2022). SPECIFIC ASPECTS OF PSYCHOLOGICAL TRAINING OF FUTURE
MILITARY PERSONNEL. https://doi.org/10.5281/zenodo.6803485
10.

Аbdurasulov J. (2024). HARBIY PEDAGOGIKANING BOSHQA FANLAR BILAN ALOQASI.

Молодые

ученые,

2(6),

48–52.

извлечено

от

https://in-

academy.uz/index.php/yo/article/view/28164
11.

Аbdurasulov J., & Pardabayeva , M. (2024). MUSOBAQADAN OLDIN SPORTCHILARNI

PSIXOLOGIK TAYYORLASH. Евразийский журнал социальных наук, философии и
культуры,

4(6

Part

2),

73–76.

извлечено

от

https://in-

academy.uz/index.php/ejsspc/article/view/34717
12.

Турсунов Абдумомин Abdurasulov Jahongirmirzo Ozodqulov Olimjon Bahodir o'g'li.

(2022). THE USE OF PEDAGOGICAL AND INNOVATIVE TECHNOLOGIES IN PRE-SERVICE
INITIAL TRAINING AND THEIR FEATURES. https://doi.org/10.5281/zenodo.6751859