45
YANGI OʻZBEKISTON PEDAGOGLARI
AXBOROTNOMASI
IF: 5.141
www.in-academy.uz
Volume 3 Issue, 05 YO’PA
Volume 3 Issue 01 YOPA
MÁMLEKETLIK BASQARIW UYIMLARINDA MÁLIMLEME
XIZMETI HÁM JÁMIYETSHILIK PENEN BAYLANISLAR
BÓLIMINIŃ ROLI
Seitnazarova Guljahan Suxanatdinovna
Qaraqalpaq mámleketlik universiteti oqıtıwshısı.
Baxitova Jasmina Armanovna
Qaraqalpaq mámleketlik universiteti studenti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15449719
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi: 10- May 2025 yil
Ma’qullandi: 15-May 2025 yil
Nashr qilindi: 17-May 2025 yil
Bul ilimiy maqala mámleketlik basqarıw uyımlarında
málimleme xızmeti hám jámiyetshilik penen baylanıslar
bólimleriniń ornı, roli hám funkciyaların akademiyalıq
kózqarastan talqılaydı. Maqalada usı bólimlerdiń
mámleketlik basqarıwdıń nátiyjeliligi, ashıq-aydınlıǵı
hám esap beriwin támiyinlewdegi áhmieti, sonday-aq,
zamanagóy málimleme-kommunikaciya texnologiyaları
hám sociallıq media qurallarınıń olardıń jumısına tásiri
kórip shıǵıladı. Maqalada mámleketlik basqarıwda
jámiyetshilik penen baylanıslardıń teoriyalıq tiykarları,
rawajlanıw
tendenciyaları
hám
perspektivaların
úyreniwge qaratılǵan.
KEY WORDS
mámleketlik basqarıw, málimleme
xızmeti,
jámiyetshilik
penen
baylanıslar, mámleketlik siyasat,
ashıq-aydınlıq,
esap
beriw,
málimleme-kommunikaciya
texnologiyaları,
sociallıq
tarmaqlar.
Búgingi globallasıw hám málimlemelesiw dáwirinde mámleketlik basqarıw uyımları
jumısınıń nátiyjeliligi hám legitimligi jámiyetshilik penen óz-ara qatnasıqlardıń sapasına
tikkeley baylanıslı. Málimleme xızmeti hám jámiyetshilik penen baylanıslar bólimleri
mámleketlik uyımlar hám puqaralar arasında kópir wazıypasın atqarıp, mámleketlik siyasattı
úgit-násiyatlaw, jámiyetshilik pikirin úyreniw, unamsız málimleme aǵımınıń aldın alıw hám
mámleketlik uyımnıń unamlı imidjin qáliplestiriwde áhmietli rol atqaradı. Bul maqala
mámleketlik basqarıw sistemasında málimleme xızmeti hám jámiyetshilik penen baylanıslar
bólimleriniń teoriyalıq hám ámeliy táreplerin tereń tallawǵa baǵıshlanǵan.
Ádebiyatlar analizi:
Mámleket basqarıwında jámiyet penen baylanıslar koncepciyası XX ásirdin baslarında
Batıs mámleketlerinde siyasiy marketing hám propaganda tarawlarınıń rawajlanıwı menen
qáliplese basladı (Cutlip, Center & Broom, 2006). Keyin ala, bul túsinik mámleket
basqarıwınıń ajıralmas bólegine aylanıp, mámleket siyasatın jámiyetshilikke jetkeriw, olardıń
pikirin esapqa alıw hám óz ara isenimdi bekkemlew sıyaqlı wazıypalardı óz ishine aldı
(Grunig & Hunt, 1984). Zamanagóy izertlewlerde IKT hám sociallıq medianıń jámiyetlik penen
baylanıslar jumısına tásiri, elektron húkimet platformalarında jámiyetshilik penen óz ara
baylanıslardıń jańa formaları úyrenilmekte (Bertot, Jaeger & Grimes, 2010). Ózbekstanda da
mámleketlik basqarıwda málimleme xızmeti hám jámiyetshilk penen baylanıslar tarawınıń
roli barǵan sayın artıp barmaqta hám bul tarawda bir qatar ilimiy jumıslar alıp barılmaqta
(Eshbek, 2012. Alimov, 2020).
Izertlew metodologiyası:
Bul izertlewde sapa hám muǵdarlıq izertlew usıllarınıń kombinaciyasınan paydalanıladı.
46
YANGI OʻZBEKISTON PEDAGOGLARI
AXBOROTNOMASI
IF: 5.141
www.in-academy.uz
Volume 3 Issue, 05 YO’PA
Volume 3 Issue 01 YOPA
Teoriyalıq tallaw ushın ilimiy ádebiyatlar, normativlik-huqıqıy hújjetler hám ekspertlerdiń
pikirleri úyreniledi. Empirikalıq maǵlıwmatlar mámleketlik basqarıw uyımlarınıń málimleme
xızmeti hám jámiyetlik penen baylanıslar bólimleri xızmetkerleri menen ótkerilgen tereń
intervyuler, sorawnamalar hám mámleketlik uyımlardıń rásmiy veb-saytları jáne sociallıq
media platformalarındaǵı kontent-analiz arqalı toplanadı.
Nátiyjeler hám talqılaw:
Izertlew nátiyjeleri mámleketlik basqarıw uyımlarında málimleme xızmeti hám
jámiyetlik penen baylanıslar bólimleriniń tómendegi tiykarǵı rollerin anıqladı
Informaciyanı tarqatıw hám jámiyetshilikti xabardar etiw: Mámleket siyasatı, qabıl
etilgen nızamlar hám qararlar, ámelge asırılıp atırǵan reformalar haqqında jámiyetshilikti
qalıs hám óz waqtında xabardar etiw.
Jámiyetlik pikirdi úyreniw hám talqılaw: Jámiettiń mámleketlik siyasatqa múnásibetin,
áhmietli mashqalalar boyınsha pikirlerin turaqlı túrde úyreniw hám talqılaw, mámleketlik
uyımlarǵa tiyisli usınıslar kirgiziw.
Mámleket hám jámiyetshilik arasında baylanıstı ornatıw: Mámleketlik uyımlar hám
puqaralar arasında eki tárepleme baylanıstı támiyinlew, jámiyetshiliktiń sorawlarına juwap
beriw hám múrájatların kórip shıǵıw.
Mámleketlik uyımnıń unamlı imidjin qáliplestiriw: Mámleketlik uyımnıń jumısı, erisken
jetiskenlikleri hám perspektivalı rejelerin jámiyetshilikke jetkeriw arqalı onıń abırayın
arttırıw.
Krizisli jaǵdaylarda kommunikaciyanı basqarıw: Ayrıqsha jaǵdaylar, unamsız xabar
tarqalıwı sıyaqlı krizisli jaǵdaylarda jámiyetshilik penen nátiyjeli baylanıs ornatıw hám
jaǵdaydı qadaǵalaw.
Aydınlıq hám esap beriwdi támiyinlewge járdemlesiw: Mámleketlik uyımlar jumısınıń
ashıq-aydınlıǵın támiyinlew, jámiyetshilikke esap beriw hám olardıń qadaǵalawın kúsheytiw
Izertlew sonı kórsetedi, mass-media hám sociallıq media quralları málimleme xızmeti
hám
jámiyetlik
penen
baylanıslar
bólimleriniń
jumısın
sezilerli
dárejede
transformaciyalamaqta. Onlayn platformalar arqalı málimlemeni jedel tarqatıw, jámiyetshilik
penen interaktiv sóylesiw hám pikir-usınıslardı jıynaw imkaniyatları keńeymekte. Biraq, bul
process mámleketlik uyımlar aldında jańa mashqalalardı da keltirip shıǵarmaqta, sonıń
ishinde, jalǵan málimlemege qarsı gúresiw, maǵlıwmatlardıń qáwipsizligin támiyinlew hám
sociallıq media platformalarında nátiyjeli kommunikaciya strategiyaların islep shıǵıw
zárúrligi.
Juwmaq hám usınıslar:
Juwmaqlap aytqanda, mámleketlik basqarıw uyımlarında málimleme xızmeti hám
jámiyetshilik penen baylanıslar bólimleri mámlekettiń nátiyjeli jumısı, ashıq-aydınlıǵı hám
jámiyetshilik penen óz-ara isenimdi bekkemlewde úlken strategiyalıq áhmietke ie. Bul
bólimlerdiń rolin jáne de kúsheytiw hám jumısın jetilistiriw ushın tómendegi usınıslardı alǵa
qoyıw múmkin:
Málimleme xızmeti hám jámiyetlik penen baylanıslar bólimleri xızmetkerleriniń
mamanlıǵın arttırıw, zamanagóy kommunikaciya texnologiyaları hám usılların ózlestiriwge
járdemlesiw.
Mámleketlik uyımlardıń veb-saytları hám sociallıq media platformalarınıń
interaktivligin arttırıw, jámiyetshilik penen óz-ara baylanısıw ushın qolaylı mexanizmlerdi
47
YANGI OʻZBEKISTON PEDAGOGLARI
AXBOROTNOMASI
IF: 5.141
www.in-academy.uz
Volume 3 Issue, 05 YO’PA
Volume 3 Issue 01 YOPA
jaratıw.
Mámleketlik siyasattı jámiyetshilikke jetkeriwde innovaciyalıq usıllardan paydalanıw,
vizual kontent hám multimedia materialların islep shıǵıw.
Jámiyetlik pikirdi turaqlı túrde úyreniw hám tallaw ushın nátiyjeli sistemalardı engiziw,
alınǵan maǵlıwmatlardı mámleketlik siyasattı islep shıǵıw hám ámelge asırıwda inabatqa
alıw.
Krizisli jaǵdaylarda kommunikaciyanı basqarıw boyınsha anıq strategiyalar hám
protokollardı islep shıǵıw hám ámeliyatqa engiziw.
Málimleme xızmeti hám jámiyetlik penen baylanıslar jumısınıń nátiyjeliligin bahalaw
ushın anıq normalar hám indikatorlardı islep shıǵıw hám turaqlı monitoring alıp barıw. Bul
usınıslardıń ámelge asırılıwı mámleketlik basqarıw uyımlarınıń jámiyetshilik penen
baylanısların sapa jaǵınan jańa basqıshqa alıp shıǵıwǵa hám mámlekettiń abırayın arttırıwǵa
xızmet etedi.
Paydalanılǵan ádebiyatlar:
1.
Bertot, J. C., Jaeger, P. T., & Grimes, J. M. (2010). Using ICTs to create a culture of e-
government: Examining the roles of leadership and multi-organizational partnerships.
Government Information Quarterly, 27(4), 391-399.
2.
Cutlip, S. M., Center, A. H., & Broom, G. M. (2006). Effective public relations. Pearson
Education.
3.
Grunig, J. E., & Hunt, T. T. (1984). Managing public relations. Holt, Rinehart and Winston.
4.
Eshbekov T. Jamoatchilik bilan aloqalar va axborot xizmatlari. Oquv qóllanma. – T.: OzMU,
2012.
5.
Alimov B. Zamonaviy media muhitda PR – xizmatlar. VIII tom. – T: O'zbekiston, 2020.
6.
Baxitova , J. . (2024). PR ISKERLIGI TARIYXI, TEORIYALIQ TIYKARLARI @@0
Classification Eurasian Journal of Social Sciences, Philosophy and Culture, (5 Part 2), 25-28.
extracted from https://in-academy.uz/index.php/ejsspc/article/view/32803
7.
Esengeldieva , A. ., & Seitnazarova , G. . (2024). SAYLOVOLDI TASHVIQOTINI AMALGA
OSHIRISH BOʻYICHA MILLIY VA ILG’OR XORIJIY TAJRIBA. Журнал академических
исследований
нового
Узбекистана,
1(7),
30–32.
извлечено
от
https://inacademy.uz/index.php/yoitj/article/view/33179
