YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
29
UMUMTA’LIM MAKTABLARDA MATEMATIKA FANINI DASTURLAR
YORDAMIDA O’RGATISHNING XUSUSIYATLARI VA AFZALLIKLARI
Ruziyeva Moxinur Mirzoulug’bek qizi
Andijon Pedagogika instituti 1-kurs magistranti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15622456
Elektron ta'lim resurslari soni kundan kunga ko'paymoqda. Dasturlar o‘quv jarayoniga
maqsadli va uslubiy jihatdan chuqur kiritish uchun o‘qituvchi elektron resurslar yordamida hal
qilinishi mumkin bo‘lgan o‘quv vazifalarini, ular bajaradigan uslubiy funksiyalarni, ular qo‘llab-
quvvatlaydigan va boshlagan o‘quv faoliyati turlarini bilishi muhimdir [1]. Hozirgi vaqtda o'quv
jarayoniga global Internet tarmog'i bilan bog'liq texnologiyalarni joriy etish tobora muhim
ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu texnologiyalar ta'lim natijalarini yaxshilashga ishoniladi va
bunday dasturlar o'quv materialini kamchiliklarsiz o'zlashtirishga yordam beradi. Xorijiy
pedagogika fanida dasturlar yordamida o'qitish muammosi bo'yicha chuqur tadqiqotlar
mavjudligi qayd etilgan. So'nggi yillarda maktablarda matematikani o'qitishda elektron
dasturlardan foydalanish tobora keng tarqalmoqda. Texnologiyalarning rivojlanishi va sinf
xonalariga kompyuterlar qo'shilishi bilan o'quvchilarni dars jarayoniga jalb qilish va ularning
o'quv tajribasini oshirishning innovatsion usullaridan biri hisoblanadi [2]. Ushbu maqolada
elektron dasturlarning maktablarda matematikani o'qitishga ta'siri va ularning o'qituvchilar va
o'quvchilarga beradigan afzalliklari o'rganiladi.
Matematika boshqa ko'plab o'quv fanlari va dasturlar uchun asos yaratadigan asosiy
fandir. Shunday qilib, maktablarda matematikani o'qitish usuli o'quvchilarning ushbu fan
bo'yicha tushunchalari va malakalarini shakllantirishda hal qiluvchi rol o'ynaydi [3]. So'nggi
yillarda o'quvchilarning ta'lim natijalarini yaxshilash uchun maktablarda matematikani o'qitish
bo'yicha ixtisoslashtirilgan dasturlarni amalga oshirishga o'tish boshlandi. Bunday dasturlar
o’quvchilarning matematika fanidan rivojlanishiga mo'ljallangan.
Maktablarda matematikani o'qitish bo'yicha ixtisoslashtirilgan dasturlarni amalga
oshirishning asosiy ta'sirlaridan biri bu o'quvchilarning ish faoliyatini yaxshilashdir [4].
Masalan, matematikadan ortda qolgan o'quvchilarga qo'shimcha yordam beradigan dasturlar
ularga asosiy tushunchalar va ko'nikmalarda mustahkam poydevor yaratishga yordam beradi.
Amaliy mashg'ulotlar, hayotiy misollar va interaktiv texnologiyalarni matematik o'qitishga
kiritish orqali ushbu dasturlar matematikani o’quvchilar uchun yanada qulayroq va qiziqarli
qilishi mumkin. Bu matematikaning zerikarli va qiyin mavzu ekanligi haqidagi fikrlarni yo'q
qilishga yordam beradi va o'quvchilarni o'rganishda faol ishtirok etishga undaydi. Bundan
tashqari, matematikaning kundalik hayotda amaliy qo'llanilishini ta'kidlaydigan dasturlar
talabalarga matematikaning dolzarbligini va uning kelajakdagi kareralaridagi ahamiyatini
ko'rishga yordam beradi. Matematikani o'qitishda elektron dasturlardan foydalanishning
asosiy afzalliklaridan biri bu har bir o’quvchi uchun o'rganishni shaxsiylashtirish qobiliyatidir.
Ushbu dasturlar talabalarning individual ehtiyojlari va qobiliyatlariga moslasha oladi, bu ularga
o'z tezligida o'rganish imkoniyatini beradi [5]. Masalan, ba'zi dasturlar talabaning ishlashiga
qarab qiyinchiliklarga moslashadigan, kerak bo'lganda maqsadli fikr-mulohaza va qo'llab-
quvvatlaydigan amaliy muammolarni taklif qiladi. Ushbu shaxsiy yondashuv talabalarga
ishonchni oshirishga va matematik tushunchalarni chuqurroq tushunishga yordam beradi.
Bundan tashqari, elektron dasturlar o’quvchilar uchun yanada interaktiv va qiziqarli o'quv
tajribasini taqdim etishi mumkin. Ko'pgina dasturlar matematikani o'rganishni qiziqarli va
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
30
hayajonli qiladigan interaktiv darsliklar, o'yinlar va simulyatsiyalarni taklif qiladi. Ushbu
amaliy yondashuv nafaqat o’quvchilarning faolligini oshiradi, balki tushunchalarni yanada
mazmunli mustahkamlashga yordam beradi.
Xulosa qilib aytganda, maktablarda matematikani o'qitish bo'yicha dasturlarning dars
jarayonlarida amalga oshirilishi o'quvchilarning ta'lim natijalariga ijobiy ta'sir ko'rsatishi
mumkin. Ushbu dasturlar o’quvchilarning bilim salohiyatini yaxshilashi, matematikaga bo'lgan
qiziqishini oshirishi mumkin. Elektron dasturlarning maktablarda matematikani o'qitishga
ta'siri sezilarli va kengdir, shuning uchun bunday dasturlar matematikani o'qitishda
shaxsiylashtirilgan, interaktiv va ma'lumotlarga asoslangan yondashuvni ta'minlaydi.
O’quvchilarning faolligini oshirish, o'qitishni individuallashtirish va o'qituvchilar uchun
qimmatli manbalarni taqdim etish orqali elektron dasturlar maktablarda matematikani o'qitish
usulini o'zgartirmoqda. Texnologiya rivojlanishda davom etar ekan, matematikani o'qitishda
elektron dasturlardan foydalanish faqat o'sishda va rivojlanishda davom etishi, natijada
talabalar uchun o'quv tajribasini yaxshilashi va ularni 21-asrda muvaffaqiyatga tayyorlashi
aniq.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Dogan, B. va Dikbiyik, E. (2016). OPCOMITS: Moslashuvchan va aqlli vebga asoslangan
ta'lim tizimini ishlab chiqish kontseptsiya xaritasi modeliga asoslangan: Kontseptsiya xaritasi
modeliga asoslangan ta'lim tizimi.Muhandislik ta'limida kompyuter ilovalari, 24(5), 676-691.
https://doi.org/10.1002/cae.21740
2.
Chernobay, EV (2012).Zamonaviy axborot-ta'lim muhitida dars tayyorlash
texnologiyasi.Moskva: Prosvechenie.
3.
Ntuli, E. va Kyei-Blankson, L. (2016). K-12 Onlayn Ta'limni Takomillashtirish: O'qituvchi
uchun Axborot Savodxonligi Ko'nikmalari Nomzodlar.Axborot va kommunikatsiya
texnologiyalari
ta’limi
xalqaro
jurnali,
12(3),
38-50.
https://doi.org/
10.4018/IJICTE.2016070104
4.
Sinyak, NG va Tarasevich, BO (2014). Ilmiy va ta'lim faoliyatida veb-saytning o'rni. Yuqori
texnik ta'lim. Belorussiya davlat texnologiya universiteti, 8,142-144.
5.
Sobirova, EG, va Zokirova, VG (2016). Kichik maktab o'quvchilarida matematik
terminologiyani shakllantirish. Matematika ta’limi.
