YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
162
BOLALARDA DISMETABOLIK SINDROMNING IMMUNOLOGIK
XUSUSIYATLARI
Boboyeva O’g’iloy Fatullo qizi
Ilmiy rahbar: DSc, dotsent:
Muxamedova Shaxnoza Tolibovna
Buxoro Davlat Tibbiyot Instituti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15736399
Kirish.
Dismetabolik sindrom (DS) – bu metabolik buzilishlar majmuasi bo‘lib, u nafaqat
endokrin va yurak-qon tomir tizimlariga, balki immun tizimga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
So‘nggi yillarda bolalarda bu sindrom bilan birga yallig‘lanish markerlarining faolligi
ortayotgani kuzatilmoqda. Bu esa immunologik omillarni DS rivojlanishida asosiy patogenetik
bo‘g‘inlardan biri sifatida ko‘rib chiqishga asos beradi.
Maqsad.
Bolalarda dismetabolik sindrom bilan bog‘liq immunologik o‘zgarishlarni
aniqlash va ularning klinik ahamiyatini baholash.
Materiallar va usullar.
Tadqiqotga 9–16 yosh oralig‘idagi 40 nafar dismetabolik
sindrom tashxisi qo‘yilgan bola va 20 nafar nisbatan sog‘lom nazorat guruhi jalb qilindi.
Quyidagi immunologik ko‘rsatkichlar baholandi:
- Sitokinlar darajasi (IL-6, TNF-α, IL-10)
- Immunoglobulinlar (IgA, IgG, IgM)
- Limfotsitlar subpopulyatsiyasi (CD3+, CD4+, CD8+)
- C-reaktiv oqsil (CRP) darajasi
Tahlillar ferment immunoanaliz va oqsillarni elektroforez usuli yordamida o‘tkazildi.
NATIJALAR
- Dismetabolik sindromli bolalarda IL-6 va TNF-α darajalari nazorat guruhiga nisbatan
2–3 barobar yuqori aniqlangan.
- CD4+/CD8+ nisbatida sezilarli pasayish kuzatildi, bu T-hujayrali immunitetning
disbalansini ko‘rsatadi.
- IgA va IgG darajasining oshishi bilan birga, IgM darajasi bir oz pasaygan.
- C-reaktiv oqsil darajasi DS guruhida 3,5 mg/l dan oshgan holatlar kuzatildi, bu esa
yallig‘lanish jarayonining faolligini bildiradi.
Xulosa.
Bolalarda dismetabolik sindrom immun tizimning yallig‘lanish yo‘li bilan
faollashuvi va hujayraviy immunitet disbalansi bilan kechadi. Sitokinlar darajasining oshishi
va immunoglobulinlar spektridagi o‘zgarishlar ushbu sindromning diagnostikasida
qo‘shimcha
marker
sifatida
qo‘llanilishi
mumkin.
Ushbu
topilmalar
asosida
immunomodulyator yondashuvlar bo‘yicha yangi davolash strategiyalarini ishlab chiqish
imkoniyati mavjud.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Pierce L. C., Yu Y., Pickering R. T., et al. (2021). Pediatric metabolic syndrome and
immune system dysregulation: A review of cytokine involvement. Frontiers in Pediatrics,
9:743628. https://doi.org/10.3389/fped.2021.743628
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
163
2.
Fernández-Ruiz K. A., Núñez J. L., Gómez-Álvarez M. (2020). Inflammatory biomarkers in
children with metabolic syndrome: A systematic review. Journal of Pediatric Endocrinology
and Metabolism, 33(6):783–790. https://doi.org/10.1515/jpem-2019-0481
3.
Alsaedi A., Alabdulkarim Y., Alnasyan S., et al. (2022). Immune response alterations in
obese
children
with
metabolic
syndrome.
Pediatric
Research,
92(1):84–91.
https://doi.org/10.1038/s41390-021-01768-z
4.
Reinehr T., Roth C. L. (2019). Inflammatory markers in children and adolescents with
type 2 diabetes and the metabolic syndrome. Hormone Research in Paediatrics, 91(3):171–
178. https://doi.org/10.1159/000499747
