YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
155
YUNOGOGIKA FANI ORQALI BO'LAJAK PEDAGOGLARDA SOG'LOMLIK
MADANIYATINI SHAKLLANTIRISH MEXANIZMLARI
Ibragimova Nazokatxon Qaxramonjon qizi
Andijon davlat pedagogika instituti, mustaqil izlanuvchi
https://doi.org/10.5281/zenodo.16911301
Hozirda, Respublikamizning barcha sohalarida boʻlgani kabi, ta’lim borasida ham katta
islohotlar amalga oshirilmoqda. Ijtimoiy tuzilmalarni insonparvarlashtirishning yangi
tamoyillari, bozor iqtisodiyoti munosabati qonunlari, mafkuraviy va ahloqiy tamoyillar oʻzgarib
borayotgan bir paytda ishsizlik, moddiy yetishmovchilik, bolalarning nazoratsizligi, oilalarning
ajralib ketishi, gʻayri ijtimoiy hodisalar — alkogolizm, narkomaniya, jinoyatchilik, fohishabozlik
kabi ijtimoiy muammolarni yechish ham alohida ahamiyat kasb etadi.
Yunogogika fani orqali sog'lomlik madaniyatini shakllantirish mexanizmlari:
1.
Nazariy bilimlar:
Yunogogika fani talabalarga sog'lom turmush tarzi, to'g'ri
ovqatlanish, jismoniy faollik, ruhiy salomatlik va boshqa muhim mavzularda chuqur nazariy
bilimlar beradi.
2.
Amaliy mashg'ulotlar:
Talabalar nazariy bilimlarni amalda qo'llash uchun turli xil
mashg'ulotlarda qatnashadilar. Bularga sog'lom ovqatlanish rejasini tuzish, jismoniy mashqlar
bajarish, stressni boshqarish usullarini o'rganish kiradi.
3.
Tajriba almashish:
Talabalar o'z tajribalari va bilimlarini bir-birlari bilan
bo'lishadilar, bu esa o'zaro o'rganish va sog'lom turmush tarzini targ'ib qilishga yordam beradi.
4.
Interaktiv usullar:
Yunogogika darslarida interaktiv usullar, masalan, munozaralar,
loyihalar, keys-stadi, treninglar va simulyatsiyalar qo'llaniladi. Bu talabalarning faol ishtirokini
ta'minlaydi va ularni sog'lom turmush tarzi bo'yicha o'z fikrlarini ifodalashga undaydi.
5.
Amaliyot:
Talabalar o'zlarining pedagogik faoliyatida sog'lom turmush tarzini targ'ib
qilish uchun bilimlarni qo'llashadi. Ular bolalar va ularning oilalariga sog'lom turmush tarzi
bo'yicha maslahatlar berishlari, turli xil sog'lomlashtirish tadbirlarini tashkil etishlari mumkin.
6.
Targ'ibot:
Yunogogika fani talabalari o'zlarining bo'lajak faoliyatida sog'lom turmush
tarzini targ'ib qilish uchun turli xil usullardan foydalanishlari mumkin. Bularga ota-onalar
uchun seminarlar, bolalar uchun sog'lomlashtirish tadbirlari, maktabda sog'lom muhit yaratish
va boshqalar kiradi.
7.
Pedagogik mahoratni oshirish:
Yunogogika fani talabalarning pedagogik mahoratini
oshirishga yordam beradi. Ular bolalar bilan muloqot qilish, ularni sog'lom turmush tarziga
undash va ularga namuna bo'lish uchun kerakli ko'nikmalarga ega bo'ladilar.
Umuman olganda, yunogogika fani bo'lajak pedagoglarda sog'lomlik madaniyatini
shakllantirish uchun keng qamrovli yondashuvni taqdim etadi. Bu yondashuv nazariy bilimlar,
amaliy mashg'ulotlar, tajriba almashish, interaktiv usullar, amaliyot, targ'ibot, pedagogik
mahoratni oshiradi. Bolajak pedagoglarni o'z rivojlanishining sub'ekti pozitsiyasida
joylashishini ta'minlaydigan o'quv jarayonini qurish. O'quv jarayoniga "O'qituvchining
testologik madaniyati" maxsus kursini joriy etish; o'quv jarayonida faol usullar va shaxsiy
ahamiyatga ega amaliy va o'quv vazifala-rini, shu jumladan ijodiy xarakterga ega bo'lgan
vazifalarni qo'llash orqali talabalarning mustaqil ishlarining rolini oshirish, o'qituvchining
testologik faoliyatida faol o'zini o'zi anglashiga hissa qo'shish, o'quv jarayonini
kompyuterlashtirish va o'qituvchining testologik madaniyatini shakllan-tirish jarayonining
barcha bosqichlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish, loyiha usulini
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
156
qo'llash orqali o'qituvchini mustaqil loyihalash-kognitiv va amaliy-realizatsiyaviy test
faoliyatiga faol kiritish (immersion).
Xulosa: Pedagoglar sog’lomlik madaniyatini shakllantirish jarayoni bilan tanishtirish,
o'quv diagnostikasi tizimining zamonaviy o'quv qo'llanmalari o'quv jarayonini
optimallashtirishga, uning boshqarilishiga yordam beradi. Berilayotgan bilim, hosil qilayotgan
ko'nikma va malakalar qay darajada o'zlashtirilganini aniqlash va baholash o'qituvchi uchun
ham, o'quvchi uchun ham muhim ahamiyatga ega.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 6-noyabrdagi "O'zbekistonning yangi
taraqqiyot davrida ta'lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari
to'g'risida"gi PF-6108-sonIi Farmoni. - https://Iex.uz/docs/5085999
2.
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 30-may Fanlar akademiyasi tashkil
topganining 80 yilligiga bag'ishlangan nutqi. -T.: Oyna gazeytasi 34-son. 30.05.2023.
3.
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 8 oktyabr "O'zbekiston Respublikasi
oliy ta'lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasini tasdiqlash tog'risida"gi PF-
5847-sonli Farmoni
