YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
18
OʻZBEKISTONDA TURIZM VA TURISTIK RESURSLARNI IQTISODIY
RIVOJLANISH OMILLARI
Toirov Amirxon Gʻolibjon oʻgʻli
Toshkent Xalqaro Vestminster Universiteti
Moliya va Iqtisodiyot Fakulteti 2-bosqich talabasi
Tel: +998 90 474 77 47
Email: Amirxon.toirov.b@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.14217254
Annotatsiya:
Ushbu maqolada turizmni rivojlantirishning asosiy omillari ekanligi haqida
soʻz boradi mamlakat uchun yuqori rentabelli tarmoq boʻlib, turizm sohasida boshqaruvning
oʻziga xos xususiyatlari.
Kalit soʻzlar:
menejment, istiqbolli tarmoqlar, xalqaro turizm, sanatoriy-kurort
tashkilotlari, turistik resurslar, turizm sanoati.
Annotation:
This article discusses the key factors in developing tourism, which is a high-
profit sector for the country, and the specific characteristics of management in the tourism
industry.
Keywords:
management, promising sectors, international tourism, sanatorium-resort
organizations, tourist resources, tourism industry.
Аннотация:
В этой статье рассматриваются ключевые факторы развития туризма,
который является высокодоходным сектором для страны, а также специфические
особенности управления в туристической отрасли.
Ключевые слова:
управление, перспективные сектора, международный туризм,
санаторно-курортные организации, туристические ресурсы, туристическая индустрия.
Kirish
Barchamizga maʻlumki, turizm mamlakat uchun yuqori daromad keltiradigan soha
hisoblanadi. Turizm, mamlakat ichida ham, tashqarisida ham odamlarning bir joydan ikkinchi
joyga sayohat qilishini bildiradi. Bugungi kunda turizm ajralmas sohaga aylanib,
iqtisodiyotning muhim qismlaridan biriga aylangan. Turizmni rivojlantirish orqali aholi
bandligini taʻminlash, ularning turmush sharoitini yaxshilash, mamlakatning har tomonlama
rivojlanishiga katta hissa qoʻshmoqda.
Fikrimizni tasdiqlash uchun, rivojlangan xorijiy mamlakatlar tajribasiga eʻtibor qaratish
mumkin. Turizm industriyasini rivojlantirishda menejmentning roli beqiyosdir.
Mamlakatimizda turizm sohasining katta salohiyati mavjud. Aynan shu sababli, turizm sohasida
talabalar va yoshlarni kasbiy tayyorlash, ularda zarur koʻnikmalarni shakllantirish, turizm
menejmentining oʻziga xos xususiyatlarini oʻrgatish muhim ahamiyatga ega.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev oʻzining Oliy Majlisga
Murojaatnomasida, "Turizm mamlakatimizga yuqori daromad keltiruvchi istiqbolli
tarmoqlardan biridir", degan edi. Oʻzbekiston turizm sohasida katta salohiyatga ega davlatdir.
Mamlakatimizda 7300 ga yaqin madaniy meros obyektlari mavjud boʻlib, ularning aksariyati
YUNESKO roʻyxatiga kiritilgan. Shuningdek, mamlakatimizning oʻziga xos tabiiy
imkoniyatlaridan foydalangan holda yangi turistik yoʻnalishlarni ochish, goʻzal dam olish
joylarini yaratish mumkin.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
19
Shu bilan birga, ziyorat turizmi, ekologik, maʻrifiy, etnografik va gastronomik turizmni
rivojlantirishga alohida eʻtibor qaratish lozim. Turizm sohasining boshqa istiqbolli
tarmoqlarini rivojlantirish ham muhimdir. Buning uchun davlat va xususiy sektor oʻrtasida
hamkorlikni rivojlantirish, sohani yanada kengaytirish uchun katta imkoniyatlar yaratadi.
Davlatimiz tomonidan turizm sohasini yanada rivojlantirish borasida qator ishlar amalga
oshirilmoqda. Mahalliy va xorijiy turistlarga xizmat koʻrsatish sohasini kengaytirish, ularning
sifatini oshirish uchun soʻnggi 2-3 yil ichida sezilarli oʻzgarishlar roʻy berdi. Turistik xizmatlar
sifatini oshirish maqsadida bir qator huquqiy hujjatlar hukumat tomonidan yangi tahrirda
ishlab chiqildi va qoʻshimchalar kiritildi. Buning asosiy maqsadi mamlakatga sayyohlar oqimini
koʻpaytirish, aholi daromadlarini oshirish va iqtisodiyotni yanada rivojlantirishdir.
Shuningdek, mamlakatning investitsion jozibadorligini oshirish va yangi investitsiya
loyihalarini amalga oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar davom ettirilmoqda.
Buning uchun zamon talablariga javob bera oladigan yosh kadrlarni tayyorlash muhimdir.
Kelajakda xalqaro turizm industriyasini boshqarish salohiyatiga ega boʻlgan, samarali
boshqaruvni amalga oshira oladigan kadrlar turistik korxonalarni boshqarish va xizmatlarni
toʻgʻri tashkil etishda muhim rol oʻynaydi.
Asosiy qism
Turizmning shakllanishi va rivojlanishi turistik resurslar salohiyatiga bevosita bogʻliqdir.
Qanchalik xilma-xil va boy turistik resurslarga ega boʻlgan mamlakat boʻlsa, turizmni
rivojlantirish shunchalik oson boʻladi. Mamlakatimizda mavjud boʻlgan turizm industriyasini
rivojlantirish uchun katta turistik resurslar mavjud. Bunday imkoniyatlar dunyo boʻyicha faqat
ozchilik mamlakatlarda mavjud.
Goʻzal tabiat, rang-barang iqlim, shonli tarix, madaniy yodgorliklar va betakror
hududlarning anʻanalari mamlakatimizda mujassam. Turizm, mamlakatimiz iqtisodiyotining
jadal rivojlanayotgan xizmat koʻrsatish sohasidir va unda koʻrsatilayotgan xizmatlar sayyohlar
tomonidan isteʻmol qilinadi. Sayyohlarning talablarini qondirish uchun turizm resurslarining
mavjud boʻlishi muhimdir. Turizm shuningdek, koʻp mehnat talab qiladigan soha boʻlib, nafaqat
turizmni rivojlantirish, balki sanoat va qishloq xoʻjaligida ham yangi ish oʻrinlarini yaratadi.
Sayohatchilar isteʻmol qiladigan turli mahsulotlar va tovarlar ishlab chiqarish, shuningdek,
ularga xizmat koʻrsatadigan transport va infratuzilma tarmoqlarini rivojlantirishni talab qiladi.
Turizmning rivojlanishi mamlakatning valyuta daromadini oshiradi va shu asosda
iqtisodiyotni kengaytirish imkoniyatini yaratadi. Oʻzbekiston hududida 7300 ga yaqin tarixiy
va madaniy obʻyektlar aniqlangan. Bundan tashqari, bir qancha qoʻriqxonalar va milliy bogʻlar,
300 dan ortiq shifobaxsh yer osti mineral suvlari mavjud manbalar mavjud.
Mamlakatimizda mavjud turistik resurslar orasida madaniyat markazlarining oʻrni
alohida ahamiyatga ega. Hozirda 50 ga yaqin teatr, 110 dan ortiq muzey, 2 hayvonot bogʻi, 1
botanika bogʻi, 1 ta sirk, 3000 ga yaqin kutubxona, 170 ga yaqin madaniyat va istirohat bogʻlari,
50 dan ortiq konsert zallari faoliyat koʻrsatmoqda.
Mamlakatimizda bugungi kunda 160 dan ortiq sanatoriy-kurort tashkilotlari mavjud.
Ularning aksariyati Fargʻona, Toshkent va Namangan viloyatlarida joylashgan. Shuningdek, 250
dan ortiq dam olish maskanlari mavjud boʻlib, ularning deyarli yarmi, yaʻni yuzdan ortigʻi
Toshkent viloyatida joylashgan. 2018 yilda turistlar oqimining oylar boʻyicha taqsimlanishi esa
turizm sohasining rivojlanishiga katta taʻsir koʻrsatgan.
Xulosa
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
20
Yuqoridagi 2018 yil statistik maʻlumotlarini tahlil qiladigan boʻlsak, mamlakatimizda
avgust oyi (584 434 ta turist) eng yuqori koʻrsatkichga toʻgʻri kelgan, yanvar oyida esa turistlar
soni 266 194 tani tashkil etgan. Umuman olganda, mamlakatimizning yagona sayyohlik
maskanlari turli xil tabiiy zonalardan iborat boʻlib, bu maskanlar oʻrtasida choʻl, sugʻoriladigan
tekisliklar, vodiylar va togʻ landshaftlari mavjud. Ushbu hududlar bir-biridan ajralmas tarzda
bogʻlangan boʻlsa-da, ularning tabiiy xususiyatlari bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi. Bu
esa turli yoʻnalishdagi turizm markazlarini tashkil etish uchun mustahkam tabiiy asos yaratadi.
References:
1.
Gʻulomxasanov E., Oʻktamova U., Akramov S. OʻZBEKISTONDA EKOTURIZMNING
RIVOJLANISHI //Ilmiy taraqqiyot. – 2021. – T. 2. – №. 8. – S.2. 614-617
2.
Yakubova Shamshinur Shuxratovna. “Pul-kredit siyosatining iqtisodiy taraqqiyotga
taʻsirini modellashtirishning innovatsion yondashuvlari”. Raqamli iqtisodiyot va barqarorlik
akademik jurnali (2021): 311-318.
3.
Gʻulomqasanov E., Shukurova M., Elmurodov B. OʻZBEKISTONDA XALQARO TURIZMNI
RIVOJLANISHDA GIDDLARNING OʻRNI //Zbirnik naukovix prats SCIENTIA. – 2021 yil.
4.
Djuraevna R. M. va boshqalar. Oʻzbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishning
rivojlanish istiqbollari //Raqamli iqtisodiyot va barqarorlik akademik jurnali. – 2021. – S. 58-
64
