YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
68
ZULFIYANING “BIRINCHI MUXABBAT” SHE’RI: SEVGI, QADRIYATLAR VA
HAYOT FALSAFASINING CHUQUR IFODASI
Sultanova Nigora Samandarovna
Toshkent Tibbiyot Akademiyasining talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14698723
Kirish:
Zulfiyа — o‘zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, uning she’rlari milliy
adabiyotimizda alohida o‘rin tutadi. 1915 yilda Toshkentda tug‘ilgan Zulfiyа, yoshligidan
adabiyotga bo‘lgan cheksiz muhabbati bilan ajralib turgan va o‘zining asarlari orqali
insoniyatning ezgu fazilatlarini, muhabbatni va hayotning chuqur ma’nolarini tasvirlagan.
Shoira o‘zining ijodida inson qalbining eng nozik hissiyotlarini, ona yurtga bo‘lgan
muhabbatni va hayotning go‘zal va murakkab tomonlarini ifodalagan.
Zulfiyaning “Birinchi Muxabbat” she’ri uning ijodidagi eng go‘zal, nozik va falsafiy
jihatdan boy asarlardan biridir. Ushbu she’rda birinchi sevgi, uning inson ruhiga ta’siri va
uning hayotdagi o‘rni haqida chuqur mulohazalar yuritiladi. Zulfiyа sevgi mavzusini nafaqat
shaxsiy his-tuyg‘ular, balki umumiy hayot falsafasi nuqtai nazaridan yoritadi. She’rda sevgi
nafaqat o‘zining go‘zalligi, balki uning insoniyat qadriyatlari va hayotga bo‘lgan ta’siri orqali
o‘rganiladi. “Birinchi Muxabbat” she’ri o‘quvchini muhabbatning haqiqiy mohiyatini
tushunishga, uning insonni o‘zini va dunyoni qanday anglashga undaydi. Zulfiyaning ushbu
she’ri sevgi, hayot va insoniyat haqidagi chuqur fikrlarni aks ettirib, o‘zbek she’riyatida
o‘zgacha o‘rin tutadi. Shoira birinchi sevgi bilan bog‘liq barcha nozik tuyg‘ularni chuqur tahlil
qilib, bu mavzuni she’riyatga o‘zgacha ma’no va hayot falsafasi bilan kiritadi.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
69
She’rga izoh:
Zulfiyaning «Birinchi muhabbat» she’ri — bu sevgi va uning ta’siri haqida chuqur o‘ylar,
o‘tmishdagi yodgorliklar va birinchi muhabbatning abadiy qadrini tasvirlaydigan asar. She’rda
birinchi muhabbatning yuksak va unutilmas mohiyati, uning inson qalbida qanday iz
qoldirishi va qanday ta’sir o‘tkazishi haqida so‘z yuritiladi.
Asosiy mavzular va g‘oyalar:
1.
Birinchi muhabbatning izlari:
Sevgi qalbda so‘ngsiz iz qoldirib, hech qachon o‘chmaydi.
2.
Sevgi va yodgorliklar:
Birinchi muhabbat yodgorlik sifatida qalbda yashaydi va vaqt o‘tgan sari uning qadri
oshadi.
3.
Birinchi muhabbatning go‘zalligi:
Birinchi muhabbat hayotning eng go‘zal yelkinisi bo‘lib qoladi.
4.
Kutish va umid:
Sevgi va kutish bir-biri bilan chambarchas bog‘liq, sevgan insonni kutish davom etadi.
Bu misralarda sevgan insonni kutish, uning qaytishini orzu qilish, va vaqt o‘tishi bilan
sevgi yodgorliklarining qalbda qanday saqlanib qolishini tasvirlaydi.
Xulosa:
Zulfiyaning «Birinchi muhabbat» she’ri birinchi muhabbatning qalbda abadiy iz
qoldirishi va uning hayotdagi muhim o‘rni haqida so‘z yuritadi. She’rda sevgi nafaqat
o‘tmishda qolgan, balki qalbda doimo yashab, insonga kuch bag‘ishlaydi. Birinchi muhabbat
— bu yuksak va go‘zal hissiyot bo‘lib, uning yodgorliklari vaqt o‘tgan sari qadrlanadi. She’rda
kutish, umid va sevgan insonni qaytishini orzu qilish motivlari orqali, sevgi va uning ta’siri
haqida chuqur fikr yuritiladi. She’r birinchi muhabbatning unutilmasligini, uning qalbda
abadiy saqlanishini va har doim insonni ilhomlantirib turishini ta’kidlaydi.
References:
1.
Zulfiya. Birinchi Muxabbat. — Toshkent: Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1963.
2.
Zulfiya. Tanlangan asarlar. — Toshkent: O’zbekiston, 1972.
3.
Zulfiya. She’riy to’plam. — Toshkent: O’zbekg’azet, 1980.
4.
Zulfiyaning “Birinchi Muxabbat” she’ri va boshqa she’rlari to’plangan.
5.
Zulfiya. O’zbek adabiyoti: Zulfiyaning asarlari. — Toshkent: Maʼnaviyat, 1997.
6.
Zulfiyaning “Birinchi Muxabbat” she’ri va boshqa asarlari haqida ilmiy tahlil va sharhlar
berilgan.
7.
Zulfiya. She’rlar va poema. — Toshkent: O’zbekiston, 2005.
