YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
81
UMUMIY DEHQONCHILIK, MELIORATSIYA VA SUG’ORMA DEHQONCHILIK,
AGROKIMYO, AGROTEXNIKA VA TEXNOLOGIYALAR
M.S.Olimjonov
Andijon davlat universiteti
Biologiya yo`nalishi 1-bosqich talabasi
Mirzabekova Feruza
Ilmiy raxbar: Dotsent
https://doi.org/10.5281/zenodo.15385804
Annotatsiya:
Umumiy dehqonchilik, melioratsiya va sug‘orma dehqonchilik
samaradorligini oshirishga qaratilgan tadqiqotlar. Agrokimyo va agrotexnika asosida
zamonaviy texnologiyalarni joriy etish masalalari ko‘rib chiqiladi. Sug‘orish tizimlari va
yerlarni rekultivatsiya qilish tahlil qilinadi.
Тема посвящена повышению эффективности земледелия, мелиорации и
орошаемого земледелия. Рассматриваются агрохимия и агротехника для внедрения
современных технологий. Анализируются системы орошения и рекультивации земель.
This topic focuses on improving the efficiency of agriculture, land reclamation, and
irrigated farming. It examines agrochemistry and agrotechnics for the implementation of
modern technologies. Irrigation systems and land reclamation are analyzed.
Kirish
Umumiy dehqonchilik, melioratsiya va sug’orma dehqonchilik, agrokimyo va
agrotexnika sohalari qishloq xo’jaligini rivojlantirishda katta ahamiyatga ega. Bugungi kunda
iqlim o’zgarishi, yer va suv resurslarining kamayishi, dehqonchilikni modernizatsiya qilish
zarurati yuqori darajada. Shuning uchun, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, yerlarni
melioratsiya qilish va sug’orish tizimlarini yaxshilash muhim masalalarga aylanmoqda.So‘nggi
yillarda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishi uchun yangi texnologiyalar, agrokimyo va
agrotexnikaviy usullarni qo‘llash zaruriyati ortmoqda. Sug’orma dehqonchilik va melioratsiya
sohalaridagi innovatsiyalar qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirishga va ekinlarni iqlim
o‘zgarishlariga moslashuvchan qilishga imkon yaratadi. Bu sohalarning dolzarbligi mamlakat
iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi. Asosiy maqsadi — umumiy dehqonchilik, melioratsiya,
sug’orma dehqonchilik, agrokimyo, agrotexnika va texnologiyalarni o’rganish, ularning
qishloq xo’jaligi tizimlarida qanday amalga oshirilayotganini tahlil qilishdir. Shuningdek, bu
sohalarda samaradorlikni oshirish uchun ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqishdir.
Umumiy dehqonchilik sohasida, yerning unumdorligini oshirish uchun agrotexnika usullari,
jumladan, optimal ekin navlarini tanlash, tuproqni to‘g‘ri ishlov berish, o‘g‘itlash va
o‘simliklarni kasallik va zararkunandalardan himoya qilish muhim ahamiyatga ega.
O‘zbekiston sharoitida, tuproqni va suvni tejovchi texnologiyalarni qo‘llash, ayniqsa, intensiv
texnologiyalarni joriy etish samaradorlikni sezilarli darajada oshirishi mumkin.Melioratsiya
va sug‘orma dehqonchilik tizimlarining samaradorligini oshirish uchun yangi, innovatsion
texnologiyalarni tatbiq etish zarur. Bugungi kunda suv resurslari cheklangan, shuning uchun
suvni tejashga qaratilgan yangi metodlar, masalan, drip sug‘orish tizimlari va avtomatik suv
boshqarish texnologiyalarini joriy etish samarali bo‘ladi. Ushbu tizimlar nafaqat suvni tejash,
balki qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining sifatini oshirishga ham yordam beradi.Agrokimyo va
agrotexnika sohalarida ekologik toza o‘g‘itlar va pestitsidlar ishlab chiqish, ularning samarali
qo‘llanilishi orqali yerning unumdorligini uzluksiz saqlash mumkin. O‘zbekiston sharoitida,
o‘g‘itlash va agrokimyoviy vositalardan foydalanish sohasida ilmiy yondashuvlar yordamida
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
82
tuproqning kimyoviy tarkibini nazorat qilish va uni barqaror holatda saqlash
muhimdir.Tuproqni va yerlarni rekultivatsiya qilish ham muhim masalalardan biri
hisoblanadi. O‘zbekistonning ayrim hududlarida yerlarning sho‘rlanishi va tuproqning
salmog‘ining kamayishi muammolari mavjud. Shu boisdan yerlarni rekultivatsiya qilish
texnologiyalarini joriy etish va ularni ekologik toza usullar bilan qayta tiklash, barqaror
qishloq xo‘jaligini ta’minlashda asosiy yo‘nalishlardan biridir.Sug‘orish tizimlarini
modernizatsiya qilish: Sug‘orma tizimlarining samaradorligini oshirish uchun yangi
texnologiyalarni, masalan, avtomatizatsiyalashgan sug‘orish tizimlarini joriy etish, suvni
tejashga imkon yaratadi.Agrokimyoviy vositalarni ekologik toza qilish: Agrotexnika va
agrokimyo sohalarida ekologik jihatdan toza o‘g‘itlar va pestitsidlarni ishlab chiqish va ularni
qo‘llash, tuproq va atrof-muhitga zarar etkazmaslikka imkon beradi. Tuproqni tiklash va
saqlash: Tuproqni qayta tiklash va sho‘rlanishni oldini olish uchun rekultivatsiya
texnologiyalarini joriy etish, shu bilan birga, tuproq unumdorligini saqlashning ilmiy
asoslarini rivojlantirish zarur. O‘zbek olimlari qishloq xo‘jaligi va agrar sohalarda ilmiy-
tadqiqot ishlarini olib bormoqda. Joriy tadqiqotlarda umumiy dehqonchilikning, melioratsiya
va sug‘orma tizimlarining samaradorligini oshirishga qaratilgan innovatsion texnologiyalar
ko‘rib chiqilgan. Agrokimyo va agrotexnika sohalaridagi yangiliklar, jumladan, ekologik
jihatdan toza o‘g‘itlar va o‘simliklarga zarar etkazmaydigan pestitsidlar bo‘yicha ko‘plab ilmiy
ishlanmalar mavjud.
Xulosa
Umumiy dehqonchilik, melioratsiya, sug‘orma dehqonchilik, agrokimyo va
agrotexnika sohalari qishloq xo‘jaligini barqaror rivojlantirishda muhim o‘rin tutadi. Ushbu
sohalardagi ilmiy yondashuvlar, zamonaviy texnologiyalar va samarali agrotizimlar
yordamida ekinlar hosildorligini oshirish va yer resurslarini tejash mumkin. Melioratsiya va
sug‘orma tizimlarining rivoji, shuningdek, agrokimyoviy vositalarning optimal qo‘llanilishi
qishloq xo‘jaligini iqlim o‘zgarishlariga moslashtirishda muhim ahamiyatga ega. O‘zbekiston
ilmiy-tadqiqot institutlari tomonidan olib borilayotgan izlanishlar bu sohalarni yanada
rivojlantirishga xizmat qiladi
.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Salomov B., Suyunov M. — "Agrokimyo va agrotexnika asoslari", Toshkent, 2019.
2.
Shomurodov Sh. — "Melioratsiya va sug‘orma dehqonchilik", Toshkent, 2020.
3.
Bozorov Q. — "Qishloq xo‘jaligi va ekologiya", Toshkent, 2021.
4.
Tursunov Sh.J. — "Agrotexnika va texnologiyalar", Toshkent, 2022.
5.
O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi — "Qishloq xo‘jaligini rivojlantirish
konsepsiyasi-2030", rasmiy nashr, 2020.
6.
O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi rasmiy sayti-
7.
