YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
28
ASAKA AVTOMOBIL ZAVODI
Soliyeva Rohilaxon Dilshodbek qizi
Andijon Davlat Universiteti
Tarix fakulteti 3-bosqich talabasi
rohilaxonahmadaliyeva01312004@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.11184192
Annotatsiya:
Bundan 28 yil avval Asaka avtomobil zavodi ishga tushdi. 1996 yil 19 iyul kuni
Asakada «O`zDEUavto» qo`shma korxonasining rasmiy ochilish marosimi bo`ldi.Biriinchi
Prezidentimiz Islom Karimov o`sha tantanali marosimda bunday degan edilar: «O`zimizning
yurtimizda ham, uzoq va yaqin qo`shnilarimiz ham yaxshi tushunadiki, bunday ulkan zavodni
qurish uchun nafaqat iqtisodiy va moliyaviy imkoniyatlarga, balki katta ma`naviy qudratga,
qolaversa, katta yurakka ham ega bo`lish kerak».
Kalit soʻzlar:
iqtisodiy rivojlanish, innovatsiya, modernizatsiya, xorij investitsiyalari.
Asaka Avtomobil Zavodi, O'zbekiston Respublikasi Andijon viloyatida joylashgan avtomobil
ishlab chiqarish zavodi boʻlib, 1996-yilida tashkil topgan.Asaka Avtomobil Zavodi, yuqori
sifatli avtomobillarni ishlab chiqarish uchun texnologiyalardan foydalanadi va xalqaro
standartlarga rioya qiladi. Zavodda avtomobillar ishlab chiqarishning barcha bosqichlari,
boshqaruv va sertifikatlash tizimi hamda xaridorlarni qo'llab-quvvatlash xizmati
mavjud.Asaka Avtomobilsozlik Zavodi, Oʻzbekiston avtomobil sanoatining oʻzaro hamkorliklar
bilan rivojlanishiga va tashqi bozorda ham oʻzining oʻrnini koʻrsatishga intiladi. Asaka
Avtomobilsozlik Zavodi Oʻzbekistonning avtomobil sanoati sohasidagi rivojlanishini davom
ettirayotgan zavodlardan biridir. 2021-yilning sanoat statistikalariga koʻra, zavod avtomobil
ishlab chiqarishida yutuqlar koʻrsatgan va ishlab chiqarishini yanada takomillashtiradi.Asaka
Avtomobil Zavodi, sanoat sohasidagi eng soʻnggi texnologiyalarni va innovatsiyalarni oʻrganib,
ulardan foydalanishga intiladi. Zavod sanoatning taʼlim va tadqiqot markazlari bilan
hamkorlik qilishi, yangi avtomobillar va komponentlarni ishlab chiqarishni yanada sifatli va
samarali qiladi.Zavod sanoatning ekologik xavfsizligi va ishlab chiqarish jarayonlarida
energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan muhim loyihalari ham mavjud. Bu, atrof
muhitni saqlab qolish va ijtimoiy muhitga ta'sir etishning minimal darajada bo'lishini
ta'minlaydi.Tarixiy ravishda, zavod avtomobillarini eksport qilish va xorijiy investitsiyalarni
jalb etishga qaratilgan loyihalar bilan hamkorlik qilgan. Bu, mamlakatning iqtisodiy
rivojlanishini muvaffaqiyatli ravishda ta'minlashga yordam beradi.
Asaka Avtomobil Zavodi, Oʻzbekistonning avtomobil sanoati sohasidagi rivojlanish
yoʻnalishlarini davom ettirayotgan va mamlakatning iqtisodiy rivojlanishiga katta hissa
qoʻshayotgan muhim sanoat markazlardan biridir. Zavodning rivojlanishiga doir davom
etayotgan loyihalar va yuksaltirishlar bilan insonlarimizning avtomobil sanoatida yangi
muvaffaqiyatlar qazonishini umid qilamiz.
Andijon viloyati nafaqat madaniy va tarixiy joylari bilan mashhurdir, u yana O‘rta Osiyoda
yagona bo‘lgan Asaka avtomobil zavodi bilan nom taratgan. «UzAuto Motors» AJ avtomobil
zavodi – sifat va ishonch timsolidir. Yuzlab insonlar bu ulkan zavodda avtomobillarni qanday
yaratilishini o‘z ko‘zlari bilan ko‘rishlarini xohlaydilar. Asaka avtomobil zavodi ana shu
qiziqish va orzularni amalga oshirish uchun ekskursiyaga taklif etadi!!!
«UzAuto Motors» AJ ishlab chiqarish maydonlari Asaka (Andijon viloyati), Pitnak (Xorazm
viloyati) va Toshkent (Toshkent viloyati) shaharlarida joylashgan.«UzAuto Motors» AJning
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
29
Asaka shaxridagi ishlab chiqarish zavodi haqida qisqacha ma’lumot beradigan bo‘lsak:
umumiy maydoni – 192 000 kv.m., ishlab chiqarish quvvati yiliga – 250 000 ta avtomobil,
“Chevrolet” brendi asosida 4 xil modeldagi avtomobillar ishlab chiqariladi: Bular SPARK,
NEXIA, COBALT hamda LACETTI (GENTRA).Modernizatsiya barcha avtomobil modellarining
yillik ishlab chiqarish hajmini oshiradi, deyiladi xabarda. Ikkinchi liniyaning modernizatsiya
qilinishi Chevrolet Cobalt avtomobilining yillik ishlab chiqarish hajmini 30 ming donaga
oshirish imkonini beradi. 2022-yilda kompaniya ushbu rusumdagi 101,6 mingdan ortiq
avtomobil ishlab chiqargan.
“Ishlar rejalashtirilgan va iste’molchilarga avtomobillarni yetkazib berish jadvaliga ta’sir
qilmaydi”, — deya ishontirdi kompaniya‘rish imkoniyatini o‘tkazib yubormang!Korxona
Janubiy Koreya va boshqa mamlakatlardan kelgan 170 nafar mutaxassis bilan hamkorlikda
ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish va barqaror ishlab chiqarishni ta’minlash maqsadida
zavodning
ishlab
chiqarish
liniyalarini
rejali
modernizatsiya
qilishni
yo‘lga
qoʻymoqda.Modernizatsiya rejasi doirasida presslash sexida yangi Fanuc (Yaponiya)
robotlashtirilgan tizimining dasturiy ta’minotini ishlab chiqish hamda ishga tushirish ishlari
olib boriladi. Bo‘yoqlash sexida esa konveyer relslari almashtirish, sexdagi robotlashtirilgan
tizimlarga texnik xizmat ko‘rsatilib, bo‘yash jarayonida ishlovchi barcha tizimlar sinovdan
o‘tkaziladi.Bugun mamlakatimizda bamperlar, avtoemallar, germetiklar, sanoat bo‘yoqlari,
tutun chiqargichlar, yonilg‘i baklari, yonilg‘i nasoslari, avtomobil oynalari va o‘rindiqlari,
akkumulyatorlar, elektr o‘tkazgichlar uchun jgutlar, avtomobil salonining ichki qoplash
qismlari, tashqi yoritish vositalari, yonilg‘i moyi va havo filtrlari, kapsulalangan oynalar,
generatorlar hamda kompressorlar, g‘ildirak disklari, shuningdek, shassi uzellari va boshqa
mahsulotlar ishlab chiqaruvchi ko‘plab korxonalar faoliyat ko‘rsatmoqda. Dastlabki yillarda
«O‘z-DongJu», «O‘z-DongVon», «O‘z-TongXong», «O‘z-SeMyung» kabi o‘nga yaqin qo‘shma
korxona tashkil etilgan bo‘lsa, hozirgi paytda «O‘zavtosanoat» AK tarkibida 35 dan ortiq yirik
ishlab chiqarish subyektlari faoliyat ko‘rsatayapti.Mamlakatimizda ishlab chiqarish
tarmoqlarining taraqqiy etishi transport xizmatlariga bo‘lgan talabning keskin oshishiga olib
keldi. Bu yo‘l-transport kommunikatsiyalarini rivojlantirish barobarida yuk avtomobillari
parkini yangilash, turlarini ko‘paytirish zaruratini keltirib chiqardi.90-yillarda aksariyat yuk
transport vositalari butkul eskirgani, qolaversa, narx belgilashda ko‘proq avtomobilning yuk
ko‘tarish qobiliyatidan kelib chiqilgani oqibatida tashish xarajatlari mahsulot
raqobatbardoshligiga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi omillardan biriga aylangandi. Bu, ayniqsa,
kichik biznes va xususiy tadbirkorlik vakillari uchun qimmatga tushmoqda edi.Mamlakatimiz
avtomobilsozlik tarmog‘ini rivojlantirishda ushbu jihatlar alohida e’tiborga olingani 2007-
yilda Samarqand avtomobil zavodida uch turdagi yuk mashinasi ishlab chiqarishning
boshlanishida namoyon bo‘ldi.Yaponiyaning “Isuzu Motors Ltd” va “Itochu Corporation”
kompaniyalari bilan hamkorlikda tashkil etilgan mazkur zavodda kichik, o‘rta, og‘ir yuk
tashuvchi avtomobillar bilan bir qatorda, avtobuslar ishlab chiqarish ham o‘zlashtirilgan.
Zavodning yosh muhandislari sa’y-harakati bilan yigirmadan ziyod kuzov modifikatsiyalari,
xususan, bortli, yengil hamda izotermik furgonlar, refrijeratorlar, oziq-ovqat mahsulotlari
tashishga mo‘ljallangan mashinalar, o‘ziag‘dargich (samosval) va o‘t o‘chirish avtomobillari,
ko‘chma (mobil) qon quyish stansiyalari hamda dorixonalar, gaz-qutqaruv, maxsus transport
vositalari yaratilib, seriyali ishlab chiqarilmoqda.Tabiiy gazda harakatlanishga
moslashtirilgan yuk avtomobillari ishlab chiqarishning yo‘lga qo‘yilgani mamlakatimizda
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
30
transport ekspluatatsiyasi xarajatlarini qisqartirish, ekologik toza yoqilg‘i manbalaridan
foydalanish ko‘lamining ortishiga xizmat qilmoqda
Xulosa oʻrnida shuni ta'kidlash joizki,Avtomobilsozlik tarmog‘ida 2019 yil eksport salohiyatini
rivojlantirish yili deb e’lon qilingan. Hozirgi vaqtda tarmoqning turli korxonalari mahsulotlari
Rossiya, Qozog‘iston, Ukraina, Belarus, Ozarboyjon, Gruziya, Armaniston, Tojikiston,
Turkmaniston, Qirg‘iziston, Iordaniya, Livan, Iroq, Afg‘oniston va afrikaning bir qator
davlatlariga eksport qilinmoqda.Hozirda UzAuto Motors zavodi tomonidan ishlab
chiqarilayotgan Nexia 3 avtomobiliga ichki bozorda talab juda yuqori. 1996 yildan buyon
ishlab chiqarilayotgan Nexia avlodidagi kiruvchi uchta modeldagi avtomobillardan shu paytga
qadar 1 060 715 dona ishlab chiqarilgan.UzAuto Motors zavodida ishlab chiqarilayotgan
yengil mashinalar orasida xorijga eksport qilinadigan avtomobillar reytingini Lasetti
boshqarib turibdi.
References:
1.
https://UzAuto Motors.
2.
https://qalampir.uz
3.
https://Poe.com
4.
https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Andijon_avtomobil_oʻrindiqlari_zavodi
