Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-to’plam 1-son May 2025
29
IJTIMOIY INSTITUTLARNING O‘QUVCHI -YOSHLAR
TARBIYASIDA AHAMIYATI.
Iqtisodiyot va pedagogika universiteti NTM o‘qituvchisi
Uralova Ma’rifat Shonazarovna
+998939311162
ANNOTATSIYA: Ijtimoiy institutlar jamiyatda muayyan qoidalar,
qonunlar va me’yorlar asosida insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni tartbga
soluvchi tizim sifatida tasvirlanadi. O‘zbekistondagi ijtimoiy institutlar faoliyatiga
zamonaviy globallashuv jarayonlari va davlat siyosati ta’siri ham ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar: ta’lim, institutlar, me’yor, jamiyat, munosabat, rivojlanish,
hissa, zamonaviy, globallashuv, institutsionalizatsiya, munosabat.
Dunyoda ijtimoiy institutlar va ta’lim muassasalari hamkorligi tizimini
mustahkamlash va rivojlantirish uchun muhim sa’y-harakatlar amalga
oshirilmoqda, ta’lim, fan, madaniyat va axborot sohasidagi mintaqaviy,
submintaqaviy hamkorlikni yuksaltirish, ijtimoiy institutlari va ta’lim
muassasalarini hakmorlikda tarbiyalash masalalarining yuzaga kelishi tufayli
jamiyat va davlat hayotining barcha sohalarini izchil va barqaror rivojlantirishga
doir ilmiy-tadqiqotlar olib borilmoqda. Bu esa o‘z navbatida, ilg‘or xorijiy
tajribalarga tayanib fan va texnologiya yutuqlari bilan hamohang tarzda ilmiy tahlil
qilish, o‘quvchi-yoshlarni tarbiyalashda ijtimoiy institutlarning rolini oshirish va
sohani rivojlantirish, o‘quvchilarda fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish bilan
bog‘liq ko‘nikma hamda malakalarni ta’lim va tarbiya integratsiyasi asosida
shakllantirish zaruratini keltirib chiqarmoqda.
Bugungi kunda mamlakatimizda demokratik huquqiy jamiyat qurish bevosita
o‘quvchi-yoshlarimizni tarbiyalash bilan bog‘liqdir. Shunday ekan, o‘quvchi-
yoshlar qalbida milliy tafakkur va sog‘lom dunyoqarash asoslarini mustahkamlash,
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-to’plam 1-son May 2025
30
ularning ongli yashashga, fikriga ega bo‘lishga turli mafkuraviy tajovuzlarga
qarshi sobit tura olishga qodir bo‘lgan, irodali, fidoiy va vatanparvar insonlar etib
tarbiyalashga yo‘naltirilgan. Zero, mamlakatimizda o‘quvchi-yoshlarni tarbiyalash
ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar va ta’lim - tarbiyaning bosh maqsadi etib belgilangan.
O‘quvchi yoshlarni tarbiyalashda ijtimoiy institutlar va ta’lim muassasalari
hamkorligini takomillashtirish jarayonida ularni estetik ruhida tarbiyalash
muammosi ilmiy-nazariy jihatdan yaxlit va bir butun holatda tadqiq qilinsa;
O‘quvchi yoshlarni tarbiyalashda ijtimoiy institutlar va ta’lim muassasalari
hamkorligini takomillashtirish ishlarni tashkil etishning mazmun-mohiyati va
funksiyalari ochib berilsa;
O‘quvchi yoshlarni tarbiyalashda ijtimoiy institutlar va ta’lim muassasalari
hamkorligini takomillashtirish yo‘llaridan tashqari ishlarini zamonaviy pedagogik
texnologiyalar asosida qilish mazmuni ishlab chiqildi va uni amalga oshirishning
samarali metodlari, vositalari tavsiflansa ;
Ijtimoiy institutlar va ta’lim muassasalari hamkorligini takomillashtirish
yo‘llarini tashkil qilish orqali o‘quvchilarni maktab ,oila, mahalla hamkorligidagi
tarbiyalanganlik darajasini aniqlovchi mezonlar belgilandi va ularning
samaradorligini ko‘rsatuvchi darajalar ishlab chiqilsa;
Ijtimoiy institutlar va ta’lim muassasalari hamkorligini takomillashtirish
yo‘llarini tashkil qilish orqali o‘quvchilarni pedagogik texnologiyalar asosida
estetik ruhida tarbiyalash samaradorligini oshirishga xizmat qiluvchi ilmiy-
metodik tavsiyalar ishlab chiqilib, ularga asoslanadi.
Bugungi kundagi taraqqiyotning jadal suratlar bilan rivojlanishi,
globallashuvi intellektual jihatdan yuksak rivojlangan davlatlarning dunyoda
gegemonlik va barcha sohalarda yuksalishlari va ularning tajribasi namuna
bo‘layotgan bir davrda O‘zbekiston o‘zining boshqaruvdagi o‘ziga xos tizimi
shakllantirganligi ham tahsinga sazovardir. Uchinchi Renasansni qurayotgan
Yangi O‘zbekiston davlati taqdirini o‘z qo‘liga olib, yangi hayot, jamiyat qurishga,
kelajagini jahon hamjamiyatining uzviy bir qismi sifatida tashkil etishga kirishdi.
Zahmatkash xalqimiz o‘zining fidoiy mehnati bilan dunyoda hech kimdan kam
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-to’plam 1-son May 2025
31
bo‘lmay, taraqqiy topgan mamlakatlar qatoridan o‘rin olib, tinch, farovon va osuda
hayot kechirishga haqlidir. Lekin bu yo‘l juda murakkab yo‘l bo‘lib, u jamiyat
a’zolaridan fidoyilik, vatanparvarlik, xalqparvarlik tuyg‘ulari ustuvor bo‘lishini
talab qiladi. Buning uchun jamiyat hayotining ertangi kunini yaratadigan yoshlarda
xuddi mana shu tuyg‘ularni shakllantirish zarur.
2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot
strategiyasida “Ijtimoiy-iqtisodiy sohani isloh qilish va ustuvor tarmoqlarni
rivojlantirishga yo‘naltirilgan muhim loyihalar barcha hududlarning talablari va
mahalliy tashabbuskorlarning takliflarini inobatga olib, 20-maqsadida aholining
huquqiy madaniyati va ongini yuksaltirish, bu borada davlat organlarining
fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari va ta’lim tashkilotlari
bilan o‘zaro samarali hamkorligini yo‘lga qo‘yish” masalasiga alohida e’tibor
qaratilgan.
Xulosa qilib shuni aytish joizki, Ta’lim olishimizda va hayotda o‘z o‘rnimizga
ega bo‘lishimizda Ijtimoiy institutlarning o‘rni beqiyos bu maqolamiz orqali
yoritib berishga harakat qildim.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Xalq so‘zi 2013-yil 19-yanvar
2.Ta’lim muommolari ilmiy-uslubiy jurnal 4-son Toshkent, 2004-yil
3. A.Sh.Bekmurodov. Z.Y. Karimov- Bosh maqsadimiz- keng ko‘lamli islohatlar
va modernizatsiya yo‘lini qat’iyat bilan davom ettirish Toshkent-2013-yil.
