68
DAVLAT TASHKILOTLARIDA INSON RESURSLARINI RIVOJLANTIRISHNING
AHAMIYATINI OSHIRISH YO`LLARI
Badalova Gul`rano Mirolim qizi
O`zbekiston Respublikasi
Bank-moliya akademiyasi 2-kurs tinglovchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15239293
Davlat tashkilotlarida inson resurslarini rivojlantirish bugungi kunda samarali davlat
boshqaruvi va xizmat ko‘rsatish tizimini shakllantirishda asosiy ustuvor yo‘nalishlardan biri
sifatida qaralmoqda. Ayniqsa, so‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasida amalga
oshirilayotgan ma’muriy islohotlar va raqamlashtirish jarayonlari davlat xizmatlarini aholiga
sifatli, tezkor va shaffof tarzda taqdim etish ehtiyojini kuchaytirdi. Bu esa, o‘z navbatida, davlat
xizmatchilarining malaka va ko‘nikmalarini oshirish, ularni zamonaviy boshqaruv
tamoyillariga mos holda rivojlantirishni talab qilmoqda. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan
Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasida inson kapitalini rivojlantirish muhim ustuvorlik
sifatida qayd etilgan bo‘lib, bu strategiyada davlat xizmatchilarining salohiyatini oshirishga
qaratilgan kompleks chora-tadbirlar belgilangan.
Jumladan, 2022-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzurida Davlat xizmatini
rivojlantirish agentligi faoliyati kuchaytirilib, davlat xizmatidagi inson resurslarini zamonaviy
boshqaruv yondashuvlari asosida shakllantirishga e’tibor qaratildi. Kasbiy rivojlanish va qayta
tayyorlash tizimini takomillashtirish – davlat xizmatchilari uchun muntazam ravishda malaka
oshirish kurslari, onlayn treninglar, xorijiy tajriba asosida tashkil etilgan o‘quv dasturlari joriy
qilinmoqda. Xususan, 2023-yildan boshlab “Davlat fuqarolik xizmati to‘g‘risida”gi qonunning
kuchga kirishi bilan xodimlarning malakasini oshirish majburiy talab sifatida belgilandi.
Meritokratiya va ochiq tanlov tizimi kadrlar tanlovida adolat, malaka va tajribaga asoslangan
yondashuv mustahkamlanmoqda.
Davlat xizmatiga kirish uchun ochiq konkurs asosida saralash, shuningdek, test sinovlari,
kasbiy suhbatlar joriy etilgan. Bu tizim natijasida inson resurslari sifati oshib bormoqda.
Motivatsiya va rag‘batlantirish tizimini takomillashtirish – So‘nggi yillarda davlat xizmatida
xodimlarning faoliyati samaradorligiga qarab moddiy va nomoddiy rag‘batlantirish tizimlari
ishlab chiqildi. 2024-yildan boshlab ayrim davlat tashkilotlarida KPI (asosiy samaradorlik
ko‘rsatkichlari) asosida baholash tizimi joriy qilinib, samarali ishlayotgan xodimlarga bonuslar
va boshqa imtiyozlar taqdim etilmoqda. Raqamli ko‘nikmalarni rivojlantirish – Davlat
xizmatchilari uchun zamonaviy axborot texnologiyalari, elektron hujjat aylanishi, onlayn
platformalar bilan ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish asosiy e’tiborga olingan. 2023-yil
davomida 20 mingdan ortiq davlat xizmatchisi elektron boshqaruv va raqamli xizmat ko‘rsatish
bo‘yicha maxsus o‘quv kurslaridan o‘tdi. Karyera rejalashtirish va yosh kadrlar bilan ishlash –
Davlat tashkilotlarida “karyera zanjiri” tamoyili asosida kadrlarning lavozim yo‘nalishlari
belgilab berilmoqda. Yosh mutaxassislarni tayyorlash uchun davlat boshqaruvi akademiyasi,
Oliy malaka instituti va xalqaro hamkorlik dasturlari doirasida innovatsion o‘quv modullari
joriy etilmoqda. 2024-yilda “Yosh mutaxassislar dasturi” asosida 1500 nafar iqtidorli kadrlar
davlat xizmatiga jalb etildi.
Xodimlar salohiyatini baholash va tahlil qilish tizimini joriy etish – Har bir davlat
tashkilotida inson resurslari boshqaruvi bo‘yicha yagona ma’lumotlar bazasi
69
shakllantirilmoqda. Bu bazalar orqali xodimlarning xizmat yo‘li, malakasi, baholash natijalari
muntazam tahlil qilinmoqda va karyera rivoji uchun asos bo‘lmoqda. Mazkur islohotlar va
tizimli yondashuvlar davlat xizmatining kasbiylik darajasini oshiribgina qolmay, aholi bilan
samarali va ochiq muloqotda bo‘lish, raqobatbardosh va samarali davlat boshqaruvi tizimini
yaratishga xizmat qilmoqda. Natijada, davlat tashkilotlari zamonaviy boshqaruv standartlariga
moslashib, xizmatlar sifati oshmoqda va fuqarolarning ishonchi mustahkamlanmoqda. Shu
nuqtayi nazardan qaraganda, inson resurslarini rivojlantirish yo‘nalishidagi islohotlar bugungi
kunda nafaqat tashkiliy samaradorlik, balki jamiyatda ijtimoiy barqarorlik va taraqqiyot
kafolati sifatida ko‘rilmoqda.
Zamonaviy davlat boshqaruvi tizimida inson resurslarini rivojlantirish eng muhim
omillardan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Chunki har qanday tashkilot, xususan, davlat
muassasalarining samarali faoliyati, avvalo, u yerda faoliyat yuritayotgan xodimlarning kasbiy
salohiyati, intellektual darajasi va motivatsiyasiga bevosita bog‘liq. Inson resurslarini
rivojlantirish esa davlat xizmatining sifatini oshirish, aholiga ko‘rsatiladigan xizmatlarning
tezkor va shaffof bo‘lishini ta’minlash, raqobatbardosh kadrlar zaxirasini shakllantirishda hal
qiluvchi omil sanaladi. Shu boisdan, bugungi kunda davlat tashkilotlarida xodimlarning
malakasini oshirish, ularni zamonaviy bilim va ko‘nikmalar bilan qurollantirish, hamda ijro
intizomi va tashabbuskorlikni rag‘batlantirishga yo‘naltirilgan tizimli yondashuvlar joriy
etilmoqda. Bunday yondashuvlar, bir tomondan, davlat xizmatchilarining mehnat
unumdorligini oshirishga, ikkinchi tomondan esa ularning xizmat vazifalarini mas’uliyat bilan
bajarishiga zamin yaratadi. Davlat tashkilotlarida inson kapitaliga sarmoya kiritish orqali
innovatsion boshqaruv tamoyillarini tatbiq etish, elektron hukumat tizimlarini kengaytirish va
strategik maqsadlarga erishishda muhim qadamlardan biri hisoblanadi.
Shu ma’noda, inson resurslarini rivojlantirishga doir chora-tadbirlar nafaqat muayyan
tashkilot doirasida, balki butun davlat boshqaruvi samaradorligini oshirish yo‘lida strategik
ahamiyat kasb etadi. Global raqobat kuchayib borayotgan hozirgi sharoitda, davlat
xizmatchilarining intellektual salohiyatini uzluksiz rivojlantirish, ularni zamon talablari
darajasida tayyorlash va ilg‘or xalqaro tajribalarni tatbiq etish orqali mamlakatning ijtimoiy-
iqtisodiy taraqqiyotiga sezilarli hissa qo‘shish mumkin. Shu sababli, davlat tashkilotlarida inson
resurslarini rivojlantirishni ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida e’tirof etish, bu boradagi
faoliyatni strategik boshqaruv asosida olib borish dolzarb masala sifatida kun tartibiga
chiqmoqda.
Davlat boshqaruv tizimida inson resurslari — bu tashkilotning eng muhim intellektual
kapitali bo‘lib, samarali faoliyat yuritish, islohotlarni muvaffaqiyatli amalga oshirish va
fuqarolarga sifatli xizmat ko‘rsatishda asosiy omil hisoblanadi. Shu sababli, inson resurslarini
rivojlantirishga oid siyosatni ishlab chiqish va uni izchil amalga oshirish davlat boshqaruvi
samaradorligini oshirishda ustuvor vazifalardan biri sifatida qaralmoqda.
Xulosa qilib aytganda, davlat tashkilotlarida inson resurslarini rivojlantirish bu faqatgina
tashkiliy jarayon emas, balki strategik darajadagi yondashuv bo‘lib, davlatning xizmat
ko‘rsatish sifati, aholiga bo‘lgan munosabati va boshqaruv tizimi samaradorligining asosiy
tayanchidir. Yuqoridagi islohotlar va yangiliklar davlat xizmatchilarining jamiyatdagi rolini
oshiradi, ularning professional va shaxsiy salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqaradi. Shu sababli,
inson resurslarini rivojlantirishga doir siyosiy iroda va institutsional islohotlar davlatni
modernizatsiya qilishda hal qiluvchi omil bo‘lib qoladi.
70
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yangi O‘zbekiston – Taraqqiyot strategiyasi
2022–2026” hujjati. – Toshkent, 2022.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi. “Davlat fuqarolik xizmati
to‘g‘risida”gi Qonun. – O‘RQ-798-son, 2022 yil 9 avgust.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi
hisobotlari. – Toshkent, 2023.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat organlari va tashkilotlarida
inson resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish to‘g‘risida”gi qarori. – PQ-81-son, 2022
yil 28 yanvar.
5.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi
to‘g‘risidagi farmoni. – 2020 yil.
6.
“Davlat boshqaruvi va inson resurslarini rivojlantirish” (monografiya) / M. Karimov, Z.
Kamilova. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2021.
7.
UNDP Uzbekistan.
Public Administration Reform and Human Capital Development in
Uzbekistan
. – Tashkent, 2022.
8.
OECD (2021).
Strengthening Civil Service Systems in Central Asia: Good Practices and
Lessons Learned
. OECD Publications.
9.
World Bank (2023).
Human Resource Management in the Public Sector: Global Trends and
Regional Reforms
. World Bank Report Series.
10.
Deloitte Insights (2023).
Global Human Capital Trends: Navigating the Future of Work in
the Public Sector
. Deloitte Development LLC.
