25
JISMONIY TARBIYA DARSLARIDA ILG‘OR PEDAGOGIK METODLARNI
TATBIQ ETISH
Ilyosboyev Sirojiddin Baxtiyor oʻgʻli
Chirchiq Davlat Pedagogika Universiteti
Maktabgacha boshlangʻich taʼlim fakulteti
Maktabgacha boshlangʻich ta’limda jismoniy tarbiya yo‘nalishi 2-kurs talabasi
ilyosboyevsirojiddin600@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15321473
Annotatsiya:
Ushbu maqolada jismoniy tarbiya darslarida ilg‘or pedagogik metodlarni
qo‘llashning ahamiyati, ularning samaradorligi va o‘quvchilarning jismoniy rivojlanishiga
ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy ta’lim jarayonida interaktiv, innovatsion va
shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlarning jismoniy tarbiya fanida qo‘llanilishi misollar orqali
yoritiladi. Pedagogik texnologiyalarni tatbiq etish orqali o‘quvchilarning darslarga bo‘lgan
qiziqishini oshirish va ularni sog‘lom turmush tarziga yo‘naltirish imkoniyatlari muhokama
qilinadi.
Kalit so‘zlar:
jismoniy tarbiya, ilg‘or pedagogik metodlar, innovatsion texnologiyalar,
interaktiv yondashuv, o‘quvchilar faolligi, sog‘lom turmush tarzi, ta’lim samaradorligi
.
Hozirgi kunda ta‘lim jarayoniga innavatsion texnologiyalar va interaktiv metodlarni
qo`llash ga qiziqish tobora keng tus olmoqda . Bunday metod larni qo`llash ta‘lim
samaradorligi va ta‘sirchanligini oshiradi, o`quvchilarning o`qish motivlarini o`stiradi.
Innovatsiya (inglizcha innovation) yangilik yaratish yangilikdir. Demak, an‘anaviy ta‘limdagi
kabi bir xil shablonlar asosida emas, balki yangiliklar asosida ta‘lim jarayonining
ta‘sirchanligini oshirishga qaratilgan ish shaklidan foydalanish innovatsiya demakdir.
Ta‘limda pedagogik texnologiyalariga asoslanish va intilish, o`quvchilarni faollashtirishga
qaratilgan turli interaktiv innovatsiyaga metodlardan keng foydalanish ta‘lim maqsadini
samarali amalga oshirishga yordam beradi. Bu texnologiyaga kommunikativ metodlardan
keng foydalaniladi, ularning ayrim asosiy belgilarini ko`rib chiqamiz. Hozirgi interfaol
mashg`ulotlarni olib borishda ma‘lumki asosan inter faol usullar qo`llanilmoqda. Kelgusida
esa bu usullar ma‘lum darajada inter faol texnologiyasiga o`sib o`tishi maqsadga muvofiq. Bu
interfaol usul hamda texnologiya tushunchalarining o`zaro farqini bizningcha, shunday
ta‘riflash mumkin. Interfaol ta‘lim usuli- har bir o`qituvchi tomonidan mavjud vositalar va o`z
imkoniyatlari darajasida amalga oshiriladi. Interfaol ta‘lim texnologiyasi- har bir o`qituvchi
barcha o`quvchilar ko`zda tutilganidek o`zlashtiradigan mashg`ulot olib borishni ta‘minlaydi.
Bunda har bir o`quvchi o`z motivlari va intelektual darajasiga ega holda mashg`ulotni
oldindan ko`zda tutilgan darajada o`zlashtiradi. Interfaol mashg`ulotlarni amalda qo`llash
bo`yicha ayrim tajribalarni o`rganish asosida mashg`ulotlarning sifat va samaradorligini
oshirishga ta‘sir etuvchi ayrim omillarni ko`rsatishim mumkin. Ularni shartli ravishda
tashkiliy pedagogik, ilmiy – metodik hamda o`qituvchiga, o`quvchilarga, ta‘lim vositala riga
bog`liq omillar deb atash mumkin. Ular o`z mohiyatiga ko`ra ijobiy yoki salbiy ta‘sir
ko`rsatishini nazarda tutishimiz kerak.
Tashkiliy –pedagogik omillarga quyidagilar kiradi: o`qituvchilardan interfaol
mashg`ulotlar olib boruvchi trenerlar guruhini tayyorlash; -o`qituvchilarga interfaol usullarni
o`rgatishni tashkil qilish; -o`quv xonasida interfaol mashg`ulot uchun zarur bo`lgan
sharoitlarni yaratish; -ma‘ruzachilaning hamda ishtirokchilarning ish joyi qulay bo`lishini
26
ta‘minlash; -sanitariya –gigiyena me‘yorlari buzilishining oldini olish; -xavfsizlik qoidalariga
rioya qilishni ta‘minlash; -davomatni va intizomni saqlash; -nazorat olib borishni tashkil qilish
va bosqalar. Ilmiy-metodik omillarga quyidagilar kiradi: -DTS talablarining bajarilishini
hamda darsdan ko`zda tutilgan maqsadga to`liq erishishni ta‘minlash uchun maqsadga
muvofiq bo`lgan interfaol usullarni to`g`ri tanlash; -interfaol mashg`ulot ishlanmasini sifatli
tayyorlash; bog`liq bo`lishini ta‘minlash; -mashg`ulotlar mavzusi va mazmunini so`nggi ilmiy-
nazariy ma‘lumotlar asosida belgilash; -zamonaviy yuqori samarali metodlarni qo`llash; -
o`quvchilarning tayyorgarlik darajasini oldindan aniqlash va shunga mos darajadagi interfaol
mashg`ulotlarni o`tkazish; -interfaol mashg`ulot uchun yetarlicha vaqt ajrata bilish va
boshqalar. Ta‘lim jarayonini innovatsion metodlardan foydalanib tashkil etish uchun avvalo
darsning rejasi va loyihasi aniq ishlab chiqilishi zarur. Dars loyihasini tuzishda o`qituvchi
o`zining ish shakllari va o`quvchilarning ko`nikmani egallash jarayonidagi ishlari doirasini
aniq belgilab olish lozim. Shuningdek, u qanday o`qitish metodlaridan foydalanishi ham
muhim ahamiyatga ega. Metod tanlashda ko`proq interaktiv metodlarga e‘tiborni qaratish
ta‘lim samaradorligini oshiradi. (Interaktiv so`zi inglizcha – interaction, ya‘ni, inter- aro,
o`zaro act- harakat ma‘nosini anglatadi.) Interaktiv usullar – bu o`zaro harakat ,ya‘ni
hamkorlik asosida o`qitish demakdir. Interaktiv 4 asosiy turi mavjud. Bular: -kognitiv usullar;
-o`yinlar,eksperimental faoliyat; -ishbilarmonlik o`yinlari, modellashtirish; -amaliyot orqali
o`qitish , bevosita faoliyat; Interaktiv usullarning barchasida ham usullarning o`qituvchi va
o`quvchi faoliyati o`rtasidagi hamkorlik , o`quvchining ta‘lim jarayonidagi faol harakati ko`zda
tutiladi. Masalan, biror bir mavzuni o`rgatishda uni modellashtirish qismida o`qituvchi
o`quvchilarga modelni namoyish qilish oldida ―Aqliy hujum‖ metodidan foydalanish
muammoni qanday tushunishlari mumkin. Ya‘ni o`quvchilar va mumkinligini ulardan so`ralib,
ularning ko`nikmani fikrlari qanday qo`yilgan egallashlari umumlashtiriladi. Bunda
o`quvchilar fikri mutlaqo tanqid qilinmaydi. Amaliy boshqaruv qismida o`qituvchi
―Hamrohingga o`rgat‖ metodidan foydalanishimiz mumkin. Bu metod darsni optimal tashkil
etishda imkoniyat yaratib , o`quvchilarning o`z faoli yatini tanqidiy nazorat qilish va xatolarni
bartaraf etishga o`rgatadi. Uni qo`llash quyidagicha: *Sinf birinchi va ikkinchi hamkor
qismlarga bo`linadi; *Darsni o`tish modelidan foydalanib birinchi hamkor ikkinchisiga,
ikkinchi hamkor esa birinchisiga modeldagi qismlarni o`rgatadi. *O`qituvchi sinfni nazorat
qilish uchun o`ziga ixtiyoriy 2 nafar hamkorni tanlaydi.O`qituvchi o`z hamkorlariga modelni
bosqichma-bosqich bajartirib ko`radi. Tushunma ganlarini tushunib o`rganishlariga yordam
beradi. *O`qituvchi sinfdagi hamkorlarga birinchi qismi bir-birlariga o`rgatishlari va
bajarishlarini aytadi. Ularni ishlarini nazorat qilib kamchiliklarini bartaraf etishga
yordamlashadi . Bu o`quvchilarni bir-biriga va o`ziga talabchan bo`lishiga, xatolarini o`z
vaqtida bartaraf etishga, ishni tanqidiy baholay bilishga o`rgatadi. Tushunchalarni o`qituvchi
turli interaktiv metodlar (―Bumerang‖, ―Charxpalak‖, ― Aql charxi‖ va boshqalar) dan
foydalanish mumkin. Masalan, ''Charxpalak'', metodi. O`quvcchilar guruhlarga bo`linib, ularga
topshiriqlar yozilgan varaqa tarqatiladi. O`quvchilar topshiriqni bajarganlaridan keyin
ularning ishlari guruhdagi bosh qa o`quvchilarga tarqatildi. Ular tegishli o`zgartirishlar
kiritganlaridan keyin yana boshqa o`quvchilarga beriladi va shu tarzda o`quvchilarning har
biri ning ishi guruhdagi barcha o`quvchilar qo`lidan o`tadi va oxiri o`ziga qaytadi. Har birlari
o`zlari nuqtai nazaridan ishga o`zgartirishlar kiritishlari mumkin. Keyin o`qituvchiga to`g`ri
javobni ko`rsatadi. Bu usulda o`quvchilar ijodiy fikrlashga, o`z fikrlarini erkin bayon etishga va
27
o`z kamchiliklarini bilish imkoniyatiga ega bo`ladilar. ―Aql charxi‖ usulida o`quvchilarning
mantiqiy fikrlash qobiilyatlari rivojlanadi, nutq ravonlashadi, tez va to`g`ri javob berish
malakasi shakllanadi. Bu o`yinda ikki yoki uchta o`quvchidan iborat guruhchalar ishtirok
etiladi. Birinchi o`quvchi mavzuga doir terminlardan birini aytadi. Ikkinchi o`quvchi birinchi
o`quvchi aytgan terminni qaytaradi va o`zi ham bitta termin aytadi. Uchinchi o`quvchi avvalgi
ikkita terminni qaytaradi va bitta termin qo`shib aytadi. Yana birinchi o`quvchiga navbat
keladi, va u ham avvalgi uchta terminni qaytaradi va o`zi bitta termin qo`shib aytadi. Qaysi
o`quvchi ada shib ketsa yoki aytilgan terminlardan qaytarib aytsa o`yindan chiqadi. Shu tariqa
o`quvchilat guruhi davom etadi. Bu o`yinni tashkil etishda maqsad aniq bo`lishi va
o`quvchilarning qaysi bimim, ko`nikma va malakalarni egallashlariga e‘tibor qaratilishi
mumkin. Masalan: sport turlarini ayting: 1-o`quvchi: futbol 2-o`quvchi: futbol- voleybol 3-
o`quvchi: futbol- voleybol- boks 1-o`quvchi: futbol- voleybol- boks-tennis 2-o`quvchi: futbol-
voleybol-boks-tennis-karate 3-o`quvchi: futbol-voleybol-boks-tennis-karate va boshqalar
O`quvchi so`zlarni ketm-ket aytishda xatoga yo`l qo`ysa o`yindan chiqadi. Xuddi shu
taxlitda ―Sport turlari‖ va boshqa mavzularini o`rganishda ham bu o`yindan foydalanish
mumkin Faqat bitta kartochkaga ―Yutuq 5 baho deb yoziladi. Shu yutuqli kartochka kimga
tushsa ―Baxtli tasodif sohibi hisoblanadi va bugungi dars da eng yuqori ballni oladi. Savolli
kartochkalar olgan o`quvchilar ham savol larga bergan javoblari asosida baholanadilar.
Masalan, jismoniy tarbiya darsida ―baxtli tasodif o`yini quyidagicha tashkil etilishi mumkin:
―Baxtli tasidif o`yini uchun tuzilgn kartochkalar: Baxtli tasodif 1.Jismoniy tarbiya prinsiplari
qaysilar? 2.Jismoniy tarbiya sistemasining asosini nimalar tashkil qiladi? Baxtli tasodif-2
1.Jismoniy tarbiyaning xarakterli belgilari? 2.Voleybol qanday sport turi? Baxtli tasodif-3
1.Jismoniy mashqlar ta‘sirini aniqlaydigan omillar? 2.Basketbol nima qanday o`ynaladi? Baxtli
tasodif-4 Yutuq 5 baho Bunday usullar o`quvchida bilimga ishtiyoq uyg`otadi. O`quvchi
darslarga puxta hozirlik ko`rishga intiladi. Xulosa qilib aytganda interaktiv usullar darsnung
qiziqarliligi va ta‘sirchanligini oshiradi, o`quvchilarni ta‘lim jara yonining faol subyektlariga
aylantiradi.Ta‘lim sohasidagi yangiliklar, ta‘limga yangilik va o`zgartirish kiritish, mavjudlarini
yaxshilash va takomillashtirish ni taqozo etadi.Hozirgi davrni jamiyatning barcha sohalari
kabi ta‘lim soha sida ham katta o`zgarishlar davri deb atash mummkin.Ta‘lim jarayoni yangi
liklarini tasniflashda innovatsiya ekanligini hisobga nson faoliyatining muhim
ko`rinishlaridan biri olish lozim. Mustaqil davlatimizning taraqqiyoti ta‘limning barcha
sohalaridagi
kabi
jismoniy
tarbiya
sohasida
ham
katta
islohotlarni
talab
qiladi.Raqobatbardosh kadrlar tayyorlash jamiyatning muhim ehtiyojini qondirishning eng
zarur shartidir. Motivning mavjudligi shaxsning o`quv faoliyatiga erkin kirishuvi , o`qituvchi
va o`quvchi o`rtasida erkin muloqotning shakllanishi va tez til topa bilishini ta‘minlashga
yordam beradi.Men maqolam da jismohiy tarbiya darslarida pedagogik texnologiyani
qo`llashga oid o`qituvchilarning ilg`or tajribalarini ilgari surdim.Ta‘im jara yonida pedagogik
texnologiyani qo`llashga oid tajribalar juda kam ekanligiga ishonch hosil qildim.Ya‘ni jismoniy
tarbiya darslarida pedagogik texnologiyalar joriy etilishi, o`qish motivlarini har tomonlama
rivojlantirilishi ni, pedagogik texnologiyaning mohiyatini anglatishga erishilishi, unga doir
bilim, ko`nikma va malakalar chuqur egallanilishi va ular ta‘lim amaliyotida muvaffaqiyatli
qo`llanilishi jismoniy tarbiya darslari jarayonida yuqori samaradorlikka erishishni
ta‘minlaydi.Hozirgi davrda ta‘limning eng muhim vazifalaridan biri pedagogik
texnologiyalarni amaliyotga joriy qilishdir. Jismoniy tarbiya darslari jarayonida o`qish
28
motivlarini har tomonlama o`stirishga e‘tibor qaratilsa o`quvchilarning bilim o`zlashtirish
jarayonlari samarali bo`ladi. Jismoniy tarbiya tizimini takomillashtirish zarur. Bu tizim
o`quvchi-o`qituvchi hamkorligi asosuda o`quvchilarning erkin fikrlashiga yo`l ochib berishiga
qaratilmog`i lozim. Jismoniy tarbiya darslarida men yuqorida tavsiya etgan ish tizimidan
foydalanilsa kutilgan samaraga erishish mumkin deb hisoblayman.
XULOSA
Hozirgi zamon ta'lim tizimida jismoniy tarbiya darslarida ilg‘or pedagogik metodlarni
tatbiq etish o‘quvchilarning jismoniy, ruhiy va ma'naviy rivojlanishini ta'minlashda muhim
omil hisoblanadi. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar, xususan, interaktiv yondashuvlar,
axborot-kommunikatsiya vositalari va shaxsga yo‘naltirilgan o‘qitish metodlari jismoniy
tarbiya darslarining samaradorligini oshirishga xizmat qiladi
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ilg‘or pedagogik metodlar o‘quvchilarning darsga bo‘lgan
qiziqishini oshiradi, ularni faol ishtirok etishga undaydi va mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini
rivojlantiradi . Bu esa, o‘z navbatida, ularning sog‘lom turmush tarzini shakllantirishga ijobiy
ta'sir ko‘rsatadi. Shuningdek, jismoniy tarbiya darslarida ilg‘or metodlarni qo‘llash
o‘qituvchilarning ped agogik mahoratini oshirish, darslarni samarali tashkil etish va
o‘quvchilarning individual xususiyatlarini inobatga olish imkonini beradi.
Xulosa qilib aytganda, jismoniy tarbiya darslarida ilg‘or pedagogik metodlarni qo‘llash
o‘quvchilarning faolligini oshiradi, ularni mustaqil fikrlashga, jamoada ishlashga va sog‘lom
turmush tarzini shakllantirishga undaydi. Innovatsion yondashuvlar, jumladan interaktiv
mashg‘ulotlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish va shaxsga
yo‘naltirilgan metodlar ta’lim sifatini sezilarli darajada oshiradi. Shu sababli, pedagoglar o‘z
kasbiy mahoratini doimiy rivojlantirib borishi va ilg‘or tajribalarni amaliyotga joriy etishi
zarur. Bu esa nafaqat dars samaradorligini, balki yosh avlodning jismoniy va ma’naviy
kamolotini ta’minlashga xizmat qiladi.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Турсунов
А.
2022
ЧАҚИРУВГА
ҚАДАР
БОШЛАНҒИЧ
ТАЙЁРГАРЛИК
МАШҒУЛОТЛАРИДА ПЕДАГОГИК ВА ИННОВАЦИОН ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ҚЎЛЛАШ ВА
УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ТОМОНЛАРИ Science and innovation, 1(B3), 432- 434
2.
Аbdurasulov J. (2024). HARBIY PEDAGOGIKANING BOSHQA FANLAR BILAN ALOQASI.
Молодые
ученые,
2(6),
48–52.
извлечено
от
academy.uz/index.php/yo/article/view/28164
3.
Аbdurasulov J., & Pardabayeva , M. (2024). MUSOBAQADAN OLDIN SPORTCHILARNI
PSIXOLOGIK TAYYORLASH. Евразийский журнал социальных наук, философии и
культуры,
4(6
Part
2),
73–76.
извлечено
от
academy.uz/index.php/ejsspc/article/view/34717
4.
Axrorova , M. . (2025). THE ROLE OF SCAFFOLDING IN TEACHING WRITING TO EFL
LEARNERS. Журнал академических исследований нового Узбекистана, 2(4), 164–169.
извлечено от https://in-academy.uz/index.php/yoitj/article/view/49751
5.
Axrorova , M. . (2025). THE EFFECTIVENESS OF PODCASTS IN DEVELOPING EFL
LISTENING SKILLS. Наука и технология в современном мире, 4(7), 13–20. извлечено от
29
https://in-academy.uz/index.php/zdift/article/view/48708
6.
Axrorova , M. (2025). THE ROLE OF ROLE-PLAY IN ENHANCING EFL WRITING
DEVELOPMENT. Общественные науки в современном мире: теоретические и
практические
исследования,
4(7),
39–46.
извлечено
от
academy.uz/index.php/zdif/article/view/48706
7.
Axrorova , M. . (2025). THE USE OF GRAPHIC ORGANIZERS IN TEACHING EFL READING
SKILLS.
Наука
и
инновация,
3(10),
48–55.
извлечено
от
academy.uz/index.php/si/article/view/48702
8.
Yo‘ldashova , M. . (2025). STRESS VA UNI BOSHQARISH USULLARI. Журнал
академических исследований нового Узбекистана, 2(4), 170–174. извлечено от
https://in-academy.uz/index.php/yoitj/article/view/49753
9.
Yo‘ldashova
,
M.
2025.
MOTIVATSIYA
VA
MOTIVLARNI
O‘RGANISH
METODLARI.
Педагогика и психология в современном мире: теоретические и
практические исследования
. 4, 7 (апр. 2025), 30–36.
10.
Yo‘ldashova , M. . (2025). OILA PSIXOLOGIYASI.
Молодые ученые
,
3
(10), 50–55.
извлечено от https://in-academy.uz/index.php/yo/article/view/48692
11.
Yo‘ldashova , M. (2025). QOBILIYATLARNI O‘RGANISH METODLARI.
Наука и
инновация
,
3
(10),
56–61.
извлечено
от
academy.uz/index.php/si/article/view/48703
12.
Iskandarova , R. . (2025). XOTIRA HAQIDA UMUMIY TUSHUNCHA. Педагогика и
психология в современном мире: теоретические и практические исследования, 4(7),
37–44. извлечено от https://in-academy.uz/index.php/zdpp/article/view/48684
13.
Iskandarova , R. . (2025). PSIXOLOGIYADA BILISH JARAYONLARI. Молодые ученые,
3(10), 56–62. извлечено от https://in-academy.uz/index.php/yo/article/view/48693
14.
Iskandarova , R. . (2025). ONG VA ONGSIZLIK HAQIDA TUSHUNCHA. Наука и
инновация,
3(10),
62–67.
извлечено
от
academy.uz/index.php/si/article/view/48704
15.
Jahongirmirzo, A., O’G’Li, O. O. B., & Ro’Ziboyevich, C. I. (2022). BO ‘LAJAK HARBIY
XIZMATCHILARDA PSIXOLOGIK TAYYORGARLIKNING O ‘ZIGA XOS JIHATLARI. Science and
innovation, 1(B3), 817-820
16.
Eshnaev N. J. Specific aspects of scientific research of spiritual and moral problems //
Academic research in educational sciences. - 2021. - Т. 2. - №. Special Issue 1.
17.
Эшнаев Н.Ж. Суицид ва унинг ижтимоий-психологик омиллари. Муғаллим ҳәм
үзликсиз билимлендириў ISSN: 2181-7138 №2/1 2021 й
18.
Нортожи Жумаевич Эшнаев. (2021). Маънавий-ахлоқий муаммоларни илмий
тадқиқ этишнинг ўзига хос жиҳатлари. ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL
SCIENCES. Vol.2, no. 2. b. 364-369.
19.
Eshnaev N . Zh ., Maratov T . Ғ ., Mirzarakhimova G . Uzbek milli movie sanati wa
madaniyatida psychoprophylaxis hizmat tisimini zhory etish masalalari //Oriental Art and
Culture. – 2020. – no. III. - S. _ 156-165.
20.
Eshnayev N. J. (2024). THE INFLUENCE OF THE DISCRIMINATORY APPROACH ON THE
MOBILE AND FLEXIBLE CHARACTERISTICS OF LEARNERS AND THE FACT THAT IT IS A
FACTOR OF LOW LEARNING.
Web of Teachers: Inderscience Research
,
2
(6), 216–220.
Retrieved from http://webofjournals.com/index.php/1/article/view/1555
30
21.
Eshnaev N.J. Problemi kachestva i effektivnosti I perspektivi professionalnogo
obrazovaniya prakticheskogo psixologa G’G’ Nauchniy obozrevatel.Nauchno-analiticheskiy
jurnal, 2021.№ 11(131),-S. 22-25.
22.
Nоrtоji Jumаеvich Eshnаеv. (2021). Mа’nаviy-ахlоqiy muаmmоlаrni ilmiy tаdqiq
etishning oʻzigа хоs jihаtlаri. ACADEMIC research in educational sciences. vol.2, no. 2. p. 364-
369.
23.
Rakhmanova, D. (2023). PSYCHOLOGICAL MECHANISMS OF OPTIMIZING
STUDENTS'INTELLECTUAL AND COMMUNICATIVE SKILLS IN PROFESSIONALTRAINING.
Science and innovation, 2(B5), 254-257.
24.
Rakhmanova, D. U. (2024). INTRODUCTION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE
INTOPSYCHOLOGY. Web of Teachers: Inderscience Research, 2(9), 116-121.
25.
Rakhmanova,D.(2023).PSYCHOLOGICAL
DETERMINANTS
OF
STUDENTS'
INTELLECTUAL ACTIVITY OPTIMIZATION. Scienceandinnovation, 2(B11), 478-483
26.
Raxmanova, D. U. (2021). BOSHLANG’ICH SINFLARDA MATEMATIKA DARSLARIDA
O’QUVCHILARNING BARCHA TOIFALARI BILAN ISHLASH METODIKASI. Academic research in
educational sciences, 2(CSPI conference 2), 574-579.
27.
Rakhmanova, D. (2023). The role of neurography in art therapy. Science andinnovation,
2(B3), 73-76.
