135
TALABALARNING INFORMATIKA FANI BO‘YICHA BILIM VA
KO‘NIKMALARINI TEKSHIRISHDA ONLAYN TEST PLATFORMALARIDAN
FOYDALANISH
Qurbonov Bekzod Berdimurod o‘g‘li
Shahrisabz turizm va madaniy meros texnikumi o‘qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15285618
Annotatsiya
: Maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida informatika fanini o‘qitishda
onlayn test platformalaridan foydalanishning ahamiyati, usullari va samaradorligi tadqiq
qilinadi. Talabalarning bilim va ko‘nikmalarini ob’ektiv baholash, ularning darslik
materiallarni egallash darajasini aniqlash va individual yondashuvni shakllantirishda raqamli
testlash tizimlarining roli tahlil qilinadi. Maqolada turli onlayn platformalarning afzalliklari,
ularni qo‘llash metodikasi hamda o‘quv jarayoniga ta’siri eksperimental tadqiqotlar asosida
ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar:
informatika, onlayn test platformalari, bilim baholash, raqamli ta’lim,
testlash tizimlari, pedagogik texnologiyalar.
Аннотация (Annotation / Abstract):
В статье исследуется роль современных
онлайн-платформ
для
тестирования
в
процессе
обучения
информатике.
Рассматриваются преимущества, методы применения и эффективность цифровых
систем оценки знаний. Особое внимание уделено объективности проверки,
автоматизации анализа результатов и персонализированному подходу в обучении.
Приведены данные экспериментальных исследований, сравнительный анализ
популярных платформ (Moodle, Kahoot!, Google Forms) и их влияние на учебный
процесс.
Ключевые слова:
информатика, онлайн-тестирование, оценка знаний, цифровое
образование, тестовые системы, педагогические технологии.
Annotation (Abstract):
The article explores the role of modern online testing platforms
in teaching computer science. It examines the advantages, implementation methods, and
effectiveness of digital assessment systems. Special attention is paid to objective evaluation,
automated result analysis, and personalized learning approaches. The study includes
experimental data, a comparative analysis of popular platforms (Moodle, Kahoot!, Google
Forms), and their impact on the educational process.
Keywords:
computer science, online testing, knowledge assessment, digital education,
testing systems, pedagogical technologies.
Kirish (Introduction)
Zamonaviy ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarning joriy etilishi bilimlarni baholash
usullarini ham o‘zgartirdi. Ayniqsa, informatika kabi amaliy fanlarda talabalarning bilim va
ko‘nikmalarini tekshirish an’anaviy usullar (yozma va og‘zaki javoblar) bilan cheklanib
qolmay, interaktiv onlayn test platformalari orqali amalga oshirilmoqda. Onlayn testlash
tizimlari quyidagi afzalliklarga ega:
Tezkorlik
– natijalarni darhol olish imkoniyati;
Obyektivlik
– inson omilining ta’sirini minimallashtirish;
Statistik tahlil
– to‘plangan ma’lumotlar asosida o‘quvchilarning bilim darajasini tahlil
qilish;
Individual yondashuv
– har bir talabaning zaif va kuchli tomonlarini aniqlash. Ushbu
136
maqolada onlayn test platformalarining informatika fanidagi o‘rni, ularning turlari va qo‘llash
usullari, shuningdek, eksperimental tadqiqotlar natijalari taqdim etiladi.
Metodologiya (Methodology)
Tadqiqot quyidagi usullar yordamida olib borildi:
1.
Tahliliy usul
– informatika fanini o‘qitishda qo‘llaniladigan onlayn platformalarning
tahlili (Moodle, Google Forms, Kahoot!, Testmoz).
2.
Eksperimental usul
– 100 nafar talaba ishtirokida test platformalarining
samaradorligini solishtirish.
3.
So‘rovnoma va monitoring
– o‘quvchilarning platformalarga munosabatini o‘rganish.
Tadqiqotda quyidagi platformalar qo‘llanildi:
Moodle
– keng imkoniyatli tizim (testlar, interaktiv vazifalar, avtomatik baholash).
Kahoot!
– o‘yinlashtirilgan testlar orqali bilimlarni mustahkamlash.
Google Forms
– oddiy test tuzish va natijalarni tahlil qilish.
Natijalar (Results)
1.
Talabalarning motivatsiyasi oshdi
– 85% o‘quvchilar onlayn testlarni an’anaviy
usullarga qaraganda qiziqarliroq deb bilishdi.
2.
Vaqtdan tejamkorlik
– test natijalari 5-10 daqiqada olingan, xolos.
3.
Zaif tomonlarni aniqlash
– platformalar yordamida talabalarning tushunmagan
mavzulari avtomatik aniqlanib, ularga mos dasturlar ishlab chiqildi. Quyidagi jadvalda test
tizimlarining solishtirmasi keltirilgan:
Platforma
Imkoniyatlari
Kamchiliklari
Moodle
Murakkab testlar,
avtomatik baholash
O‘rnatish qiyin
Kahoot!
O‘yinlashtirilgan format
Cheklangan savol turlari
Google Forms
Oddiylik, bepul
Statistik tahlil imkoniyati
cheklangan
Munozara (Discussion)
Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, onlayn test platformalari nafaqat bilimlarni tekshirish, balki
o‘quv jarayonini qiziqarli qilishda ham samarali hisoblanadi. Biroq, ba’zi muammolar ham
mavjud:
Internetga kirish imkoniyati bo‘lmagan talabalar uchun testlarni topshirish qiyin;
Ayrim platformalarda keng imkoniyatlar mavjud bo‘lsa-da, ularni o‘zlashtirish uchun
qo‘shimcha vaqt talab etiladi. Kelajakda sun’iy intellekt asosida individual test tizimlarini
ishlab chiqish yo‘lida tadqiqotlar olib borish maqsadga muvofiqdir.
Xulosa (Conclusion)
Onlayn test platformalari informatika fanini o‘qitish va bilimlarni baholashda yangi
imkoniyatlar yaratadi. Ular nafaqat vaqtni tejash, balki o‘quvchilarning faolligini oshirish,
ularga individual yondashuvni ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Biroq, platformalarni
tanlashda ularning imkoniyatlari va o‘quvchilar ehtiyojlarini hisobga olish zarur.
137
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Anderson, T. (2008).
The Theory and Practice of Online Learning
. Athabasca University
Press.
2.
Clark, R. C., & Mayer, R. E. (2016). *E-Learning and the Science of Instruction*. Wiley.
3.
Dikli, S. (2003).
Assessment at a Distance: Traditional vs. Alternative Assessments
. Journal
of Technology and Teacher Education.
4.
Moodle.org. (2023).
Official Documentation
5.
Pappas, C. (2020).
The Ultimate Guide to eLearning Assessment
. eLearning Industry.
